Οι σκληρές γεωπολιτικές αλήθειες που κανείς δεν θέλει να ακούσει στην Ευρώπη Η Ευρώπη εξακολουθεί να κοιμάται γεωπολιτικά.

 

Βελίνα Τσακάροβα

Δεν θα το ακούσετε αυτό στις εκλεπτυσμένες συνόδους κορυφής στο Μόναχο, το Παρίσι ή τις Βρυξέλλες.

Αλλά πρέπει να ειπωθεί ξεκάθαρα και με την αίσθηση του επείγοντος.

Ο πόλεμος πλήρους κλίμακας της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας δεν αφορούσε ποτέ μόνο το έδαφος, τη νοσταλγία ή την αυτοκρατορική ματαιοδοξία. Από την αρχή, ήταν επίσης μια υπολογισμένη γεωπολιτική κίνηση: να επανατοποθετηθεί η Ρωσία μέσα στη συστημική αντιπαλότητα μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας και να διαλυθεί, κομμάτι-κομμάτι, η ευρωπαϊκή τάξη ασφαλείας που προέκυψε μετά το 1991.

Η Ουκρανία δεν είναι το τέλος του παιχνιδιού.
Η Ουκρανία είναι ένας από τους στρατηγικούς μοχλούς. Ο πρώτος πόλεμος δι' αντιπροσώπων μεταξύ Αμερικής και Κίνας εν μέσω Νέου Ψυχρού Πολέμου.

---

Η Ευρώπη δεν παρακολουθεί απλώς τον πιο σοβαρό πόλεμο από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο - δέχεται επίσης επίθεση

Από τις 24 Φεβρουαρίου 2022, η Ρωσία πολεμά σε δύο μέτωπα.

Το ένα είναι κινητικό και καταστροφικό: τανκς, πύραυλοι, drones, χαρακώματα και φθορά.

Το άλλο είναι μη κινητικό – και στοχεύει ακριβώς στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας.

Ενεργειακός εκβιασμός. Πίεση τροφίμων και λιπασμάτων. Εργαλειοποίηση μετανάστευσης. Υβριδικός πόλεμος, συμπεριλαμβανομένων επιχειρήσεων δολιοφθοράς σε όλη την ευρωπαϊκή επικράτεια. Επίμονος πυρηνικός εξαναγκασμός, σχεδιασμένος όχι για να χρησιμοποιείται αλλά για να παραλύει.

Αυτό δεν είναι τυχαία κλιμάκωση.
Είναι κλιμάκωση από το σχεδιασμό.

Και όμως, η Ευρώπη αρνήθηκε σε μεγάλο βαθμό να ενεργήσει ως ήπειρος που δέχεται επίθεση.

Γιατί?

Γιατί η άρνηση είναι πιο άνετη από την κινητοποίηση.
Επειδή η ηθική ρητορική έχει αντικαταστήσει την ανάλυση της realpolitik.
Επειδή οι θεσμοί που χτίστηκαν για τη διαχείριση κρίσεων σε καιρό ειρήνης δεν σχεδιάστηκαν ποτέ για συστημική αντιπαράθεση.

Η Ευρώπη μπέρδεψε την αυτοσυγκράτηση με την αρετή και την αδράνεια με τη σταθερότητα.

---

Το DragonBear δεν ήταν ποτέ ένας «γάμος ευκαιρίας»

Μία από τις πιο δαπανηρές αναλυτικές αποτυχίες της τελευταίας δεκαετίας ήταν η άρνηση της Ευρώπης να λάβει σοβαρά υπόψη την ευθυγράμμιση Κίνας-Ρωσίας.

Η Κίνα και η Ρωσία δεν «ήρθαν ξαφνικά πιο κοντά» μετά το 2022. Ο στρατηγικός συντονισμός τους ξεκίνησε πολύ πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία και έχει εμβαθυνθεί σταθερά σε όλους τους συστημικά σχετικούς τομείς.

Το να αποκαλούμε τη Ρωσία «κατώτερο εταίρο» της Κίνας ή να πλαισιώνουμε την ευθυγράμμισή τους ως συναλλακτική χάνει εντελώς το νόημα.

Αυτό που υπάρχει σήμερα δεν είναι μια συμμαχία με την παραδοσιακή έννοια, αλλά κάτι πιο ευέλικτο και πιο επικίνδυνο.

Στρατιωτική σηματοδότηση. Ενεργειακή ευθυγράμμιση. Αποφυγή κυρώσεων. Βιομηχανικές εισροές. Τεχνολογίες διπλής χρήσης. Διπλωματική θωράκιση σε όλο τον Παγκόσμιο Νότο.

Το DragonBear δεν αναθεωρεί τη σειρά.
Χτίζει μια αντιτάξη.

Η Ρωσία επιδιώκει την κυριαρχία στην Ευρώπη και στο εγγύς εξωτερικό της.
Η Κίνα επιδιώκει τον έλεγχο της Ταϊβάν, της Θάλασσας της Νότιας Κίνας και των κανόνων του παγκόσμιου εμπορίου και της τεχνολογίας.

Μαζί, κλειδώνουν την Ευρασία, και όλο και περισσότερο, την Αρκτική.

---

Η στρατηγική αυτονομία πέθανε τον Φεβρουάριο του 2022

Η Ευρώπη αρέσκεται να μιλά για «στρατηγική αυτονομία».

Αυτό το έργο πέθανε τη στιγμή που οι ρωσικές δυνάμεις πέρασαν στην Ουκρανία.

Αυτό που ακολούθησε αποκάλυψε το χάσμα μεταξύ φιλοδοξίας και ικανότητας.

Η ανακηρυγμένη Zeitenwende της Γερμανίας δεν υλοποιήθηκε ποτέ πραγματικά.
Επιβλήθηκαν είκοσι πακέτα κυρώσεων και στη συνέχεια παρακάμφθηκαν αθόρυβα.
Πάνω από 150 δισεκατομμύρια ευρώ σε βοήθεια δεσμεύτηκαν στην Ουκρανία, χωρίς να μεταβεί η ίδια η Ευρώπη σε μια πολεμική οικονομία.

Η Ευρώπη χρηματοδότησε έναν πόλεμο που αρνήθηκε να πολεμήσει στρατηγικά.

Η ευκαιρία μαζικής παραγωγής όπλων και πυρομαχικών -ιδιαίτερα στην Κεντρική και Νοτιοανατολική Ευρώπη- σπαταλήθηκε. Η Ρωσία, αντίθετα, εξασφάλισε αξιόπιστους προμηθευτές: τη Βόρεια Κορέα, το Ιράν και την Κίνα. Τέλος, η Ευρώπη φαίνεται να αφυπνίζεται μπροστά σε αυτή την τεράστια ευκαιρία όσον αφορά την ίδια παραγωγή.

Επιπλέον, δεν υπήρξε ποτέ στρατηγική συναίνεση ότι η Ουκρανία πρέπει να αποκαταστήσει τα σύνορά της του 1991.

Η «διεθνής απομόνωση» της Ρωσίας δεν συνέβη ποτέ.

Η Μόσχα δεν υποχώρησε.
Επεκτάθηκε σε όλη την Ασία, την Αφρική και τη Λατινική Αμερική.

Το αποτέλεσμα είναι μια ζοφερή ισορροπία: η Ουκρανία παρασύρεται προς ένα ελεγχόμενο αδιέξοδο ή παγωμένη σύγκρουση το 2026, με περίπου το 18% της επικράτειάς της να καταλαμβάνεται και το μέλλον της να αμφισβητείται μόνιμα.

---

Η επιστροφή της Ευρώπης στον «κόσμο του χθες»

Η Ευρώπη δεν διαμορφώνει πλέον τη διεθνή τάξη όπως συνέβαινε στο παρελθόν.

Αντιδρά σε αυτό, συχνά πολύ αργά, διχασμένο και στρατηγικά ασυνάρτητο.

Η επόμενη φάση βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη: ο κίνδυνος διχοτόμησης της Ευρώπης.

Ένα νέο Σιδηρούν Παραπέτασμα σκληραίνει κατά μήκος της Ανατολικής Πτέρυγας του ΝΑΤΟ.
Η Ρωσία συνεχίζει να στρατιωτικοποιείται.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακατανέμουν τη στρατηγική προσοχή προς το δυτικό ημισφαίριο και τον Ινδο-Ειρηνικό.

Τα μικρότερα ευρωπαϊκά κράτη ενδέχεται να παρακάμπτουν όλο και περισσότερο τα πλαίσια της ΕΕ και να αναζητούν άμεσες εγγυήσεις ασφαλείας των ΗΠΑ έναντι της ρωσικής απειλής στο μέλλον.

Η ασφάλεια επανεθνικοποιείται επειδή η συλλογική ευρωπαϊκή δύναμη δεν υλοποιήθηκε ποτέ.

Οι μεγαλύτερες δυνάμεις πειραματίζονται με στρατηγικές προσαρμογής προς το DragonBear, ανταλλάσσοντας επιρροή για βραχυπρόθεσμη οικονομική σταθερότητα.

Ο κίνδυνος δεν είναι η κατάρρευση.
Ο κίνδυνος είναι η γεωπολιτική ασχετοσύνη, ο κατακερματισμός και η στρατηγική παθητικότητα.

Το μεγαλύτερο ειρηνευτικό έργο στην ήπειρο ξετυλίγεται, αθόρυβα, αλλά αποφασιστικά.

---

Οι γεωπολιτικές πραγματικότητες που η Ευρώπη αρνείται να αποδεχθεί

Ας είμαστε σαφείς.

Το DragonBear δεν θα σπάσει κάτω από μια δεύτερη προεδρία Τραμπ.
Ο Πούτιν δεν θα εγκαταλείψει τον Σι, ανεξάρτητα από τα κίνητρα.
Η Ινδία δεν θα έρθει σε ρήξη με τη Ρωσία υπό την πίεση της Δύσης.

Δεν πρόκειται για προσωρινή ευθυγράμμιση.
Είναι μια ανθεκτική γεωπολιτική δομή που προορίζεται να δημιουργήσει αξιόπιστο αντίβαρο στην αμερικανική παγκόσμια προβολή ισχύος και να χρησιμεύσει ως αμοιβαία ασφάλιση έναντι της εγχώριας αστάθειας.

Το εμπόριο BRICS+ αυξάνεται.
Ο Οργανισμός Συνεργασίας της Σαγκάης επεκτείνει την ατζέντα του για την ασφάλεια.

Η Δύση δεν βρίσκεται σε τελική παρακμή.
Η Ευρώπη μπορεί να είναι αν δεν αντιστρέψει ορισμένες από τις αρνητικές συστημικές διαδικασίες στη Γηραιά Ήπειρο.

Μια διαρθρωτική και συστημική πτώση 10-15 ετών εκτυλίσσεται σε δημογραφικά στοιχεία, ηγεσία, βιομηχανία, τεχνολογική ασφάλεια και άμυνα.

Η στρατηγική εστίαση του Τραμπ μετατοπίζεται αποφασιστικά προς το δυτικό ημισφαίριο και τον Ινδο-Ειρηνικό.

Η Ευρώπη δεν είναι πλέον το κύριο θέατρο.
Είναι η εκτεθειμένη πλευρά.

---

Το στρατηγικό μενού της Ευρώπης (και οι αυταπάτες του)

Οι στρατηγικές επιλογές της Ευρώπης φαίνονται άφθονες στα χαρτιά - αλλά περιορισμένες στην πραγματικότητα.

Δεν υπάρχει δρόμος προς τα εμπρός χωρίς κόστος.

Η επικείμενη Στρατηγική Ασφάλειας της ΕΕ αντιμετωπίζει δυσάρεστες επιλογές:

Στρατηγική αυτονομία αλά Μακρόν
Απαιτεί μια δεκαετία ή περισσότερο κάλυψης της αμυντικής, ενεργειακής, μεταλλευτικής, πυρηνικής και βιομηχανικής πολιτικής - με πραγματικό πολιτικό και δημοσιονομικό κόστος.

Βαθύτερη εξάρτηση από τις Ηνωμένες Πολιτείες
Παρέχει ασφάλεια, αλλά εγκλωβίζει την Ευρώπη σε ασύμμετρη εξάρτηση από την ενέργεια, την τεχνολογία και την άμυνα.

Μείωση του κινδύνου προς την Κίνα
Στην πράξη, ενισχύει το DragonBear και υποστηρίζει έμμεσα την πολεμική προσπάθεια της Ρωσίας.

Στροφή στον Παγκόσμιο Νότο
Σημαίνει άμεσο ανταγωνισμό με την Κίνα, την Ινδία, τη Ρωσία και τη Βραζιλία σε όλη την Αφρική, τη Λατινική Αμερική και την Ασία.

Οι συνασπισμοί των ομοϊδεατών
εξακολουθούν να συνεπάγονται ανταγωνισμό με τις ΗΠΑ και την Ινδία σε βασικές αγορές.

Υβριδικές στρατηγικές
Πολιτικά ελκυστικές αλλά στρατηγικά ασυνάρτητες χωρίς ιεράρχηση προτεραιοτήτων.

Η στρατηγική ασάφεια δεν είναι πλέον μια πολυτέλεια που μπορεί να αντέξει η Ευρώπη.

---

Μια ρεαλιστική ατζέντα για ανανέωση

Καμία ενεργειακή ασφάλεια. Καμία βιομηχανία. Χωρίς ρεύμα. Καμία ενεργειακή μετάβαση.

Δεν υπάρχει ενεργειακή μετάβαση χωρίς ενεργειακή ασφάλεια.

Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας από μόνες τους δεν θα επαναβιομηχανοποιήσουν την Ευρώπη βραχυπρόθεσμα.

Ιδανικά: επιδιώξτε ένα ευκαιριακό, ειδικό για το κράτος ενεργειακό μείγμα μέχρι να συμβούν τεχνολογικές ανακαλύψεις.

• Επενδύστε στην εγχώρια και συναφή παραγωγή φυσικού αερίου

• Επέκταση της υποδομής LNG

• Επαναφορά της πυρηνικής ενέργειας ως βασικού πυλώνα της ενεργειακής ασφάλειας

• Μειώστε τους φόρους με βάση τους μισθούς και το κόστος εργασίας

• Αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης σύμφωνα με τη δημογραφική πραγματικότητα

• Μειώστε τη γραφειοκρατία και τα μη βιώσιμα βάρη κοινωνικής πρόνοιας

• Επενδύστε στη φροντίδα των παιδιών, την εκπαίδευση και τη συμμετοχή του εργατικού δυναμικού

• Εκσυγχρονισμός των υποδομών, ειδικά κατά μήκος της ανατολικής πλευράς του ΝΑΤΟ, των βόρειων συνόρων και της Μεσογείου.

• Επανεξοπλισμός της Ευρώπης, με βιομηχανικό βάθος για την ίδια αμυντική παραγωγή στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη

• Επιτάχυνση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης των Δυτικών Βαλκανίων και της Ουκρανίας

• Ενίσχυση των εμπορικών συμφωνιών και της μετανάστευσης εργατικού δυναμικού υψηλής ειδίκευσης

• Ευθυγράμμιση με τις ΗΠΑ ενάντια στο DragonBear ως θέμα στρατηγικής επιβίωσης

Χωρίς αυτές τις επιλογές, η διαρθρωτική παρακμή της Ευρώπης γίνεται μόνιμη.

---

Μια ρεαλιστική ατζέντα για ανανέωση

Το πιο σημαντικό είναι ότι η παρακμή της Ευρώπης προκαλείται από τον εαυτό της.

Και αυτό που προκαλείται από τον εαυτό του είναι αναστρέψιμο.

Αλλά μόνο μέσω αποφασιστικής δράσης - τώρα, όχι μετά από άλλη σύνοδο κορυφής ή έγγραφο στρατηγικής ασφάλειας. Ρωτήστε τους πολιτικούς σας τι πετυχαίνουν αυτή τη στιγμή. Όχι αυτό που «πρέπει» ή «σκοπεύουν» να κάνουν.

Ενέργεια. Άμυνα. Δημογραφία. Ανταγωνιστικότητα. Υποδομή. Ενσωμάτωση. Διάδρομοι. Κοινή Αγορά. Τεχνολογία.

Αυτό δεν είναι ριζοσπαστικό.
Είναι στρατηγικός ρεαλισμός.

---

Τελική σκέψη

Η Ευρώπη αντιμετωπίζει μια κρίσιμη στιγμή εν μέσω του Νέου Ψυχρού Πολέμου μεταξύ της Αμερικής και της DragonBear.

Ο σταδιακός έχει τελειώσει. Η παθητικότητα είναι ο αργός θάνατος.

Οδηγήστε ή οδηγηθείτε.
Προσαρμοστείτε ή χαθείτε.

**Τό ιστολόγιο δέν συμφωνει απαραίτητα με τις απόψεις των αρθρογράφων