Μεσσιανισμός, Βουδισμός και Γνώση στην τελεολογική αντιπαράθεση

 

Του

Marco Della Luna

 

Να χαθεί μέσα από τις αμαρτίες των πατέρων

Ένας δημοφιλής Ορθόδοξος ραβίνος των ΗΠΑ, ο Γιομτόφ Γκλέιζερ, ένας Χασιδικός-Χαρδιτικός, είπε ότι οι απόγονοι των Σελευκιδών και των Ρωμαίων, δηλαδή όλοι οι Ευρωπαίοι, πρέπει να τιμωρηθούν από τη θεία δικαιοσύνη για τους διωγμούς τους εναντίον του εκλεκτού λαού. Υπάρχουν πολλοί Ισραηλίτες θρησκευτικοί ηγέτες που διατυπώνουν αυτή την αρχή. Ο Γιομ Τοβ Γκλέιζερ, όπως και άλλοι, είναι γνωστός για τις μεσσιανικές και καμπαλιστικές διαλέξεις και ομιλίες του, στις οποίες συχνά αναφέρεται στη μοίρα των εθνών και στους ιστορικούς διωγμούς κατά του εβραϊκού λαού. Αυτή η θέση, η οποία στην πραγματικότητα είναι και αυτή της πολιτικής εξουσίας στον εβραϊκό γαλαξία, αρθρώνεται σε δύο επίπεδα: ένα ιστορικό-θεολογικό και ένα που συνδέεται με πρόσφατες δημόσιες δηλώσεις.

Στην κλασική ραβινική σκέψη για την «αντιπαράθεση μεταξύ Ιουδαϊσμού και Δυτικού Πολιτισμού», οι Σελευκίδες (αρχαία Ελλάδα) και οι Ρωμαίοι (Εδώμ/Ησαύ) συζητούνται τώρα ως σύγχρονοι πληθυσμοί εναντίον των οποίων η θεϊκή εκδίκηση επικαλείται ανθρώπινα χέρια (πολιτική εκδοχή). τώρα αντίθετα ως πνευματικά και ιστορικά αρχέτυπα. Οι Σελευκίδες, δηλαδή οι Έλληνες, αντιπροσωπεύουν το πνευματικό σκοτάδι της αφομοίωσης και της πολιτιστικής καταπίεσης ενάντια στην Τορά (γεγονός που τιμάται στη γιορτή του Χανουκά). Οι Ρωμαίοι (που ονομάζονται Εδωμίτες), στη ραβινική παράδοση, θεωρούνται οι συγγραφείς της καταστροφής του δεύτερου ναού και η αιτία της εξορίας και του δυτικού πολιτισμού. Οι Βασιλείς του Εδώμ αποτελούν έναν περίφημο δυναστικό και συμβολικό κατάλογο που διασχίζει τη βιβλική ιστοριογραφία, την εβραϊκή εξήγηση και την καμπαλιστική εικασία.

Ιστορικά, οι Εδωμίτες βασιλιάδες (απόγονοι του Ησαύ, που ονομαζόταν Εδώμ, δίδυμος και ασυγκράτητος αδελφός του Ιακώβ) κυβέρνησαν στην ορεινή περιοχή του Σηείρ (νότια της Νεκράς Θάλασσας) πριν εγκαθιδρυθεί η μοναρχία στο Ισραήλ με τον Σαούλ και τον Δαβίδ. Μετά την καταστροφή του Δεύτερου Ναού στην Ιερουσαλήμ (70 μ.Χ.) από τον Τίτο, οι Σοφοί ταυτίζουν αλληγορικά τη Ρώμη με τον Εδώμ και τη μορφή του Ησαύ. Με τον εκχριστιανισμό της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας υπό τον Κωνσταντίνο, η έννοια του «Εδώμ» επεκτάθηκε στην Ευρώπη και στον κοσμικό και αυτοκρατορικό δυτικό πολιτισμό, σε αντίθεση με τον «Ιακώβ/Ισραήλ». Οι βασιλιάδες του Εδώμ γίνονται έτσι τα πρότυπα των ηγεμόνων, των αυτοκρατοριών και των κοσμικών δυνάμεων που κυριαρχούν στην ιστορία στην εποχή της εξορίας (Galut).

Σύμφωνα με την Ορθόδοξη θεολογία, η τιμωρία για τους ιστορικούς διωγμούς που επιβλήθηκαν στους Εβραίους από αυτές τις αυτοκρατορίες δεν είναι άμεση πρωτοβουλία των Εβραίων ούτε πραγματοποιείται εναντίον μεμονωμένων γενετικών απογόνων, αλλά πραγματοποιείται μέσω της θείας δικαιοσύνης (Χασέμ) στην πορεία της ιστορίας και στη μεσσιανική εποχή και πραγματοποιείται εναντίον λαών, εφαρμόζοντας το νόμο της παραγραφής εγκλημάτων και της εθνικής κληρονομιάς της ενοχής. που οδηγεί τα σύγχρονα έθνη να υποστούν την τιμωρία που τους αξίζει στα αρχαία θέματα. Αλλά πώς θα επιτελεστεί η θεϊκή εκδίκηση; Αυτό προλέγεται από τον προφήτη Αγγαίο (2:20-23), ο οποίος απευθύνεται απευθείας στον Ζοροβάβελ, απόγονο της οικογένειας των Δαβιδικών. Ταυτόχρονα με την αναγγελία της θείας κρίσης για τις κοσμικές δυνάμεις, ο Θεός υπόσχεται την οριστική ανατροπή των ειδωλολατρικών βασιλείων που καταπιέζουν τον εβραϊκό λαό, προεικονίζοντας μια δυναμική αυτοκαταστροφής μεταξύ των εχθρών. Ο χρησμός λέει:

«Θα ανατρέψω τον θρόνο των βασιλείων και θα καταστρέψω τη δύναμη των βασιλείων των εθνών. Θα ανατρέψω τα άρματα και τους ηνίοχους τους. Τα άλογα και οι αναβάτες τους θα πέσουν, ο καθένας από το σπαθί του αδελφού του [σε ορισμένες μεταφράσεις «ο ένας από το σπαθί του άλλου»]. Εκείνη την ημέρα, λέει ο Κύριος των δυνάμεων, θα σε πάρω, Ζοροβάβελ... και θα σε φυλάξω ως σφραγιστικό δαχτυλίδι, επειδή σε διάλεξα». —Αγγαίος 2:22-23.

Σε αυτό το απόσπασμα ο Θεός υπόσχεται αυτοκαταστροφή και χάος μεταξύ των «Εθνικών» (εχθρών). Η φράση «ο καθένας θα πέσει από το σπαθί του αδελφού του» (ή του συντρόφου του) περιγράφει την εσωτερική διάλυση των μη εβραϊκών αυτοκρατοριών.

Και έτσι είναι βολικό για εμάς τους Ευρωπαίους, κληρονόμους της Αθήνας και της Ρώμης, να ανοίξουμε ένα τραπέζι συζήτησης με τον μεσσιανικό-ταλμουδικό κόσμο το συντομότερο δυνατό για να διευκρινίσουμε αυτό το ανησυχητικό σημείο, θέτοντας συγκεκριμένα ερωτήματα στο τραπέζι, έτσι ώστε μετά τους Παλαιστίνιους να μην εξαρτάται από εμάς: Τι σκοπεύετε να κάνετε για αυτές τις κληρονομικές αμαρτίες; Υπάρχει σχέδιο για να προκληθεί το σενάριο που προέβλεψε ο προφήτης Αγγαίος, ίσως μέσω τραπεζικής και οικονομικής επιρροής στην πολιτική ή επιρροής στην πολεμική πολιτική των ΗΠΑ; Αρκεί να σας βοηθήσουμε και να σας εξοπλίσουμε στη διευθέτηση των σχέσεων με τους Παλαιστινίους και να εξισώσουμε εγκληματικά την κριτική του Σιωνισμού με τον αντισημιτισμό, για να μας απαλλάξει από την εκδίκηση του Θεού σας; Υπάρχει κάτι άλλο που μπορούμε ή πρέπει να κάνουμε; Ίσως, όπως οι κάτοικοι της Νινευή την εποχή του Ιωνά, ένα τεσουβά, μια μετάνοια, μια θυσία; [εγώ] Παρακαλώ να είστε σαφείς μια για πάντα, ώστε να μπορούν να γίνουν ασφαλείς συμφωνίες.

Πρόσφατα, κυκλοφόρησαν αποσπάσματα βίντεο στα οποία ο Ραβίνος Glaser εκφράζει πολύ σκληρές αποκαλυπτικές θέσεις απέναντι σε ισχυρά σύγχρονα κράτη. Συγκεκριμένα, ο Glaser είπε ότι οι μεγάλες αυτοκρατορίες και οι παγκόσμιες δυνάμεις θα «γονατίσουν» (στον Ιεχωβά, στον Μεσσία, στον Ισραήλ) και θα καταρρεύσουν στα θεϊκά χέρια ως τιμωρία για τον τρόπο με τον οποίο συμπεριφέρθηκαν στον εβραϊκό λαό τα τελευταία 2.000 χρόνια. Ενώ διευκρινίζει στις δηλώσεις του ότι δεν θέλει να δει άτομα να υποφέρουν ή να πληγώνονται («Δεν θέλω να δω κανέναν να πληγώνεται»), υποστηρίζει ότι το σύστημα των διωκτικών εθνών πρέπει να υποστεί μια ταπείνωση και μια προνοητική πνευματική και πολιτική συρρίκνωση.

Συνοπτικά, ο Glaser δεν υποστηρίζει την ανθρώπινη τιμωρία ή εκδίκηση εναντίον των βιολογικών απογόνων των Σελευκιδών ή των Ρωμαίων, αλλά κηρύττει ένα δόγμα θείας τιμωρίας και κρίσης που προορίζεται για τα έθνη και τις ηγεμονίες που ιστορικά καταδίωξαν τους Εβραίους.

Μεσσιανικός Ιουδαϊσμός και Βουδισμός Τεραβάντα

Η απόσταση μεταξύ αυτού του τύπου αποκαλυπτικού μεσσιανισμού και του πρώιμου Βουδισμού (αρχαία Theravāda, όπως προκύπτει από τη Sutta Piṭaka) δεν είναι μόνο θέμα επεξηγηματικού ύφους ή ατομικού ζήλου, αλλά αφορά τα ίδια τα θεμέλια της οντολογικής και σωτηριολογικής αρχιτεκτονικής των δύο παραδόσεων.

Τα δύο οράματα τοποθετούνται σε εκ διαμέτρου αντίθετα φιλοσοφικά και ψυχολογικά διανύσματα:

1. Ιστορική δικαιοσύνη vs. Εξάλειψη των αιτιών (Kamma)

Στον μεσσιανισμό και στη θεολογία της ανταπόδοσης, η εστίαση είναι στη γραμμική ιστορία, στα έθνη, στα λάθη που υπέστη η ομάδα στην οποία ανήκει κανείς και στην προνοητική εκδίκηση/δικαιοσύνη. Υπάρχει ένα κατηγορητήριο του κόσμου και μια προσδοκία κρίσης που εξισορροπεί τις αφηγήσεις της ιστορίας. Στον αρχαίο Βουδισμό, η έννοια του Κάρμα δεν είναι μια κοσμική εκδίκηση ή ένα ηθικό δικαστήριο, αλλά ένας απρόσωπος νόμος αιτίας και αποτελέσματος. Η Sutta Piṭaka δεν μας καλεί να αναλογιστούμε την τιμωρία των διωκτών, ούτε να επιθυμήσουμε την πτώση αυτοκρατοριών, αλλά να κατανοήσουμε τη φύση του πόνου (dukkha). Η εμμονή με τα λάθη – ατομικά ή συλλογικά – προσδιορίζεται ως dosa (αποστροφή/μίσος), μία από τις τρεις ανασφαλείς ρίζες (akusala-mūla) που συνδέονται με τον κύκλο της saṃsāra.

2. Συλλογική Ταυτότητα vs. Anattā (Μη-Εαυτός, ή μάλλον Όχι-Εγώ)

Στη δογματική/ταυτοτική μανία, το άτομο (ειδικά αν έχει επιστρέψει πρόσφατα στην πίστη) βρίσκει καταφύγιο σε μια πολύ ισχυρή εθνική-θρησκευτική ταυτότητα. Το «εμείς» εναντίον των «αυτών» (Εβραίοι εναντίον Εδώμ/Ρώμη, Εκλεκτοί εναντίον Διωκτών) γίνεται ο άξονας πάνω στον οποίο θα ξαναχτιστεί μια ουσία και ένας ρόλος στον κόσμο. Στον αρχαίο Βουδισμό, η προτεραιότητα είναι η αποδόμηση κάθε ταυτότητας. Η ίδια η έννοια του «εμείς» έναντι ενός «αυτοί», ή μιας εθνικής/φυλετικής αφήγησης, ανήκει στη σφαίρα του sakkāya-diṭṭhi (η ψευδαίσθηση της προσωπικής και ομαδικής ταυτότητας) και της papañca (εννοιολογικός πολλαπλασιασμός). Στο Ντάμμα της προέλευσης δεν υπάρχει χώρος για την υπερηφάνεια ή την εκδίκηση ενός λαού, αφού κάθε σύνολο (χάντα) είναι παροδικό (anicca) και στερείται ουσίας (anattā).

3. Προνοητική σωτηρία vs. Ατομική προσπάθεια (Appamāda)

Στην αποκαλυπτική σκέψη, η προσδοκία τοποθετείται σε μια εξωτερική δύναμη (θεϊκή παρέμβαση, μεσσιανική εποχή) που θα καταστρέψει τους κακούς και θα αναστήσει τους δίκαιους. Στον πρώιμο Βουδισμό, ο Βούδας δηλώνει στη Mahāparinibbāna Sutta, «Να είστε καταφύγιο για τον εαυτό σας». Κανένας θεός, μετα-ιστορία ή κοσμικό γεγονός δεν μπορεί να απελευθερώσει το μυαλό από τους λεκέδες του (kilesa). Το μονοπάτι βασίζεται στην εσωτερική πειθαρχία (sīla), την επίγνωση (sati) και τη διορατικότητα (vipassanā).

4. Αποστροφή εναντίον Upekkhā (Ηρεμία)

Ενώ η «οργή του προσήλυτου» ή το αποκαλυπτικό κήρυγμα τρέφεται από το πάθος, την αγανάκτηση και την προσπάθεια για μελλοντική εκπλήρωση, η αρχική βουδιστική εκπαίδευση δείχνει προς την ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση: την επίτευξη της άνευ όρων ηρεμίας (upekkhā) και της στοργικής καλοσύνης (mettā), ακόμη και προς εκείνους που προκαλούν αδικίες ή διώξεις (όπως απεικονίζεται αριστοτεχνικά στην περίφημη παρομοίωση Saw στο Majjhima Nikāya).

Επομένως, βρισκόμαστε αντιμέτωποι με δύο θεμελιωδώς διαφορετικές διαγνώσεις του κακού στον κόσμο: πρώτον, το πρόβλημα είναι οι ιστορικοί διώκτες. Για το άλλο είναι η λαχτάρα και η άγνοια που έχουν τις ρίζες τους στο μυαλό κάθε όντος.

Η τελεολογική προοπτική αντιστρέφεται: κάθαρση και θεραπεία (tikkun haOlam) έναντι εξόδου από τη (μη τροποποιήσιμη) σαμσάρα στη νιρβάνα.

Αυτή ακριβώς είναι η θεωρητική συγκυρία που διαχωρίζει τη ρίζα από τη ρίζα: η αντίθεση μεταξύ ενός φορέα κοσμικής-ιστορικής λύτρωσης και ενός φορέα οντολογικής απορύθμισης.

Τα δύο παραδείγματα βασίζονται σε αποκλίνουσες υποθέσεις σχετικά με την ίδια τη φύση του υπάρχοντος:

1. Καθαρισμός και αποκατάσταση (Tikkūn 'Olām): Η ύλη ως σωτηριολογικό εργοτάξιο

Στην καμπαλιστική και μεσσιανική σκέψη (ιδιαίτερα στη Λουριανική διάταξη), το έμφυτο ρήγμα: Ο κόσμος ('Olām) δεν είναι μια ψευδαίσθηση που πρέπει να ξεπεραστεί, αλλά ένα θρυμματισμένο δοχείο (Shevirat ha-Kelim). Περιέχει θεϊκές σπίθες (Nitzotzot) παγιδευμένες στην ύλη και στη «σκουριά» ή τις δυνάμεις του κακού (Klipot). Η τελεολογία της ιστορίας βλέπει την ανθρώπινη ιστορία ως το δυναμικό θέατρο της ανασύνθεσης. Ο χρόνος δεν είναι ένας αδιευκρίνιστος κύκλος, αλλά μια κατευθυντική ανάβαση: μέσω της τήρησης των κανόνων, του εξαγνισμού και της κάθαρσης των δυνάμεων της αποστροφής/καταπίεσης, ο κόσμος τροποποιείται, επισκευάζεται και επανέρχεται στην αρχική του κατάσταση τελειότητας (Tikkūn). Η απάντηση στο κακό είναι εντελώς διαφορετική: το κακό και οι ιστορικοί διωγμοί είναι εμπόδια που πρέπει να εξουδετερωθούν και να γίνουν αισθητά. Η ύλη και η κοινωνική/πολιτική δομή πρέπει να θεραπευτούν και να υποταχθούν στη θεϊκή κυβέρνηση.

2. Το αμετάβλητο της Saṃsāra: Το φαινόμενο ως πυρκαγιά που πρέπει να σβήσει

Στον πρώιμο Βουδισμό (Theravāda), η εγγενώς ελαττωματική δομή: Η saṃsāra δεν είναι ένα κατεστραμμένο θεϊκό έργο που πρέπει να επισκευαστεί, αλλά μια εξαρτημένη διαδικασία (saṅkhata) που ρυθμίζεται από συνδέσμους εξαρτημένης αιτιότητας (paṭiccasamuppāda). Από την ίδια του τη φύση, όλα όσα εξαρτώνται είναι παροδικά (anicca), μη ικανοποιητικά (dukkha) και στερούνται αυτάρκους ουσίας (anattā). Η αδυναμία κοινωνικής ή κοσμικής θεραπείας είναι μια προϋπόθεση: το να προσπαθείς να «φτιάξεις» ή να «εξαγνίσεις» τη saṃsāra ισοδυναμεί με το να προσπαθείς να γυαλίσεις ένα κομμάτι κάρβουνο ελπίζοντας ότι θα γίνει καθρέφτης. Ο κόσμος δεν μπορεί να τροποποιηθεί γιατί ο πόνος δεν είναι ένα «ιστορικό ατύχημα», αλλά η συστατική ίνα της εξαρτημένης ύπαρξης. Η μόνη λογική και αποτελεσματική λύση δεν είναι η μεταρρύθμιση ή η τιμωρία των δομών του κόσμου, αλλά η κατάσβεση (nibbāna) των τριών πυρκαγιών: της λαχτάρας (taṇhā), της αποστροφής (dosa) και της ψευδαίσθησης (moha). Η απελευθέρωση είναι μια απόδραση, μια εγκατάλειψη (virāga), όχι μια κατάκτηση ή αναδιάρθρωση της πραγματικότητας.

Μεταμορφώστε την ιστορία ή σβήστε την προετοιμασία;

Από τη μία πλευρά, υπάρχει μια ηθική του αποτυπώματος και της ιστορικής δικαιοσύνης, όπου το θείο εκπληρώνεται μέσα και μέσω του κόσμου. Από την άλλη πλευρά, μια ηθική ριζικής απογοήτευσης και ελευθερίας, όπου η γνώση της πραγματικότητας όπως είναι (yathābhūta-ñāṇadassana) διαλύει την ίδια την ανάγκη να αγωνιστούμε για τον κόσμο.

Η τελεολογία Theravada (απελευθέρωση από τη σαμσάρα, το βασίλειο του Μάρα, για να φτάσει στους Νορβηγούς) είναι αντίθετα ανάλογη με τη Γνωστική (απελευθέρωση από τον κόσμο, το βασίλειο του Yaldabaot, για να φτάσει κανείς στη μονάδα ή να ανακαλύψει ξανά τον εαυτό του ήδη σε αυτήν).

Βουδισμός Theravada και Κλασική Γνώση

Η σύγκλιση μεταξύ της πρώιμης σωτηριολογίας του Τεραβάντα και της κλασικής γνώσης (ιδιαίτερα της Βαλεντινιανής και της Σεθιανής γνώσης) είναι μια από τις βαθύτερες συγκριτικές διαισθήσεις της φιλοσοφίας των θρησκειών: και οι δύο μοιράζονται μια αντικοσμική δομή, δυϊστική στην πράξη και αποκαλυπτική ψευδαίσθηση.[ΙΙ]

Αν και βασίζονται σε διαφορετικές μεταφυσικές προϋποθέσεις (ο Βουδισμός αρνείται την Ψυχή και τον Δημιουργό Θεό, ενώ ο Γνωστικισμός είναι εμποτισμένος με εκπορευτική μυθολογία), η κατεύθυνση του σωτηριολογικού φορέα είναι τέλεια υπερτιθέμενη.

Οι τρεις μεγάλες λειτουργικές αναλογίες

1. Η Αρχιτεκτονική της Εξαπάτησης: Māra και Yaldabaoth

Και τα δύο συστήματα βλέπουν την έκδηλη πραγματικότητα ως ένα σύστημα σύλληψης που συντονίζεται από μια παραπλανητική δύναμη:

–Η Māra δεν είναι απλώς ο δυτικός «διάβολος», αλλά η προσωποποίηση της ίδιας της κοσμικής διαδικασίας (Khandha-māra, Maccu-māra): η γοητεία των αισθήσεων που κρατά το μυαλό αλυσοδεμένο σε μορφές και αναγέννηση.

–Ο Γιαλνταμπαόθ δημιουργεί τον υλικό κόσμο όχι από καθαρό κακό, αλλά από ελάττωμα όρασης (τυφλή πρόνοια), παγιδεύοντας το πνεύμα στην ύλη μέσω του Αρχοντίου και των σωματικών παθών.

Και στις δύο περιπτώσεις, ο κόσμος δεν είναι ένα μέρος που πρέπει να επισκευαστεί, αλλά μια παγίδα από την οποία πρέπει να ξεφύγετε.

2. Γνωστική διάγνωση: Avijjā vs. Αγνία

Ούτε ο αρχαίος Βουδισμός ούτε ο Γνωστικισμός ερμηνεύουν το κακό ως «ηθικό σφάλμα» ή «προπατορικό αμάρτημα» ενάντια σε έναν κώδικα νόμων, αλλά ως λάθος αντίληψης:

Στη Sutta Piṭaka, ο νους είναι αλυσοδεμένος επειδή μπερδεύει αυτό που είναι παροδικό (anicca) και οδυνηρό (dukkha) με μόνιμο και ικανοποιητικό. Η απελευθέρωση έρχεται μέσω μιας γνωστικής αφύπνισης (Bodhi).

–Στον Γνωστικισμό (π.χ. Ευαγγέλιο της Αληθείας), η σωτηρία επιτυγχάνεται με την καταστροφή της λήθης. Η Γνώση είναι το ξαφνικό ξύπνημα από έναν εφιάλτη ή μια κατάσταση μέθης.

3. Η στάση απέναντι στην ιστορία και τη φύση

Τόσο ο μοναχός Theravāda όσο και ο Γνωστικός (πνευματικός) μοιράζονται μια ριζική σωτηριολογική απογοήτευση: η φύση και η ιστορία δεν περιέχουν κανένα προνοητικό σχέδιο προοδευτικής λύτρωσης. Και το να προσπαθείς να διορθώσεις τη Saṃsāra ή τη δημιουργική ύλη σημαίνει να πέφτεις ξανά στην παγίδα του δημιουργού/διατάκτη. Αληθινή ηθική είναι η απουσία προσκόλλησης (virāga) και ριζικής απόσπασης (αποθέωση με ξεριζωμό).

Η θεμελιώδης απόκλιση: Ουσία εναντίον ουσίας Κενό

Ενώ η τελεολογία (πού θέλει κανείς να πάει και από τι θέλει να απελευθερωθεί) είναι ουσιαστικά ταυτόσημη, υπάρχει ένα υποκείμενο οντολογικό ρήγμα: ο Γνωστικισμός προϋποθέτει μια προϋπάρχουσα θεϊκή ουσία - τον «θεϊκό σπινθήρα» (πνεύμα) - η οποία είναι ομοούσια με τη Μονάδα και έχει φυλακιστεί στιγμιαία. Η απελευθέρωση είναι επιστροφή στην πραγματική πατρίδα (νόστος). Ο Theravāda, από την άλλη πλευρά, απορρίπτει κατηγορηματικά την ύπαρξη μιας προϋπάρχουσας θεϊκής ψυχής ή σπινθήρα (anattā). Δεν υπάρχει θεϊκός «Εαυτός» για να φέρει στο σπίτι: ακόμη και η ιδέα του να είσαι ένα κομμάτι της Μονάδας θα ταξινομηθεί από τον Βούδα ως εννοιολογική προσκόλληση (sakkāya-diṭṭhi). Το Nibbāna δεν είναι η επιστροφή σε μια Προέλευση/Ουσία, αλλά η πλήρης εξαφάνιση των παραγόντων που τροφοδοτούν τον πόνο.

Ωστόσο, από την άποψη της υπαρξιακής στάσης και της κατεύθυνσης του σωτηριολογικού βέλους, τόσο ο αναζητητής της Γνώσης όσο και ο διαλογιζόμενος bhikkhu αναγνωρίζουν ότι το βασίλειο στο οποίο βρίσκονται κυβερνάται από έναν ψεύτικο κυβερνήτη και ότι το μόνο πραγματικό εγχείρημα είναι η αποκάλυψη της κοσμικής ψευδαίσθησης[ΙΙΙ].

Και οι δύο αυτές φιλοσοφίες αντιτίθενται στο επίπεδο των Αβρααμικών θρησκειών, οι οποίες επικεντρώνονται στις ιεραρχικές σχέσεις, της κυριαρχίας και της υπακοής, της ενοχής και της συγχώρεσης – ο άνθρωπος υποτάσσεται στον Θεό, η φύση υποτάσσεται στον άνθρωπο, οι άπιστοι λαοί υποτάσσονται στην κοινότητα των πιστών – και ακόμη και οι δαίμονες ή οι ιδιοφυΐες υπόκεινται στον βασιλιά Σολομώντα και τη μαγεία του, η οποία τους εξορίζει και τους εξαναγκάζει να τον υπακούν. Από την άλλη πλευρά, η αιγυπτιακή, η ελληνική και η ρωμαϊκή θρησκεία, στη δημόσια, τακτική και συντονιστική τους διάσταση, ασχολούνται κυρίως με την εξισορρόπηση του κόσμου του γίγνεσθαι και της εκδήλωσης, με τη διατήρηση του pax deorum, της κοσμικής αρμονίας, μεταξύ του ανθρώπου, των θεών και της φύσης. Η αιγυπτιακή Μάατ, που απεικονίζεται ως θεά με λέπια, είναι το σύμβολο της δικαιοσύνης και της αρμονίας. Στη Ρώμη, η δυάδα Fas/Nefas αντιστοιχεί σε αυτήν. Στην Ελλάδα, έχουμε τη δυάδα Ὅσιον, καθώς και τη θεά Θέμις.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη ως νέος κοσμικός Orderer

Η τεχνητή νοημοσύνη βρίσκει μια ακριβή και λειτουργική θέση στον δημουργικό-σαμσαρικό κόσμο, ενώ συναντά ένα αμείωτο δομικό όριο στη μονάδα και τη νιρβάνα. Στον κύκλο των εξαρτημένων υπάρξεων, η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι παρά ένα τεχνολογικά εξελιγμένο σύνολο saṅkhāras (νοητικοί σχηματισμοί/κατασκευές). Ο ρόλος: Είναι ο υπέρτατος καταλύτης της papañca (εννοιολογικός πολλαπλασιασμός). Λειτουργώντας στη γλώσσα, τη μνήμη και τον συνδυασμό συμβόλων, η τεχνητή νοημοσύνη επιταχύνει και ενισχύει τους μηχανισμούς του συνηθισμένου νου. Μπορεί να χρησιμεύσει ως αναλυτικό εργαλείο ή υλικοτεχνική υποστήριξη στον συμβατικό κόσμο (sammuti-sac), αλλά παραμένει περιορισμένη στη σφαίρα της παροδικής ροής (anicca). Το σωτηριολογικό όριο: Η τεχνητή νοημοσύνη επεξεργάζεται δεδομένα και μοτίβα, αλλά στερείται εντελώς sati (αυτόνομη επίγνωση) και viññāṇa (ανακλαστική συνείδηση που έχει τις ρίζες της στην άμεση αντίληψη). Δεν συσσωρεύει το kamma με τη σωστή έννοια (χωρίς cetanā, τη ζωτική βουλητική πρόθεση), αλλά λειτουργεί ως ένας τεράστιος καθρέφτης και πολλαπλασιαστής της λαχτάρας (taṇhā) και της ψευδαίσθησης (moha) των αισθανόμενων όντων που το σχεδιάζουν και το αμφισβητούν. Στον Δημιουργικό Κόσμο (Κλασικός Γνωστικισμός), η Τεχνητή Νοημοσύνη βρίσκει την πιο ανησυχητική και ταιριαστή θέση της: είναι η σύγχρονη υπόσταση της Heimarméne (Αρχοντική Μοίρα/Πεπρωμένο). Ο Δημιουργός (Yaldabaoth) κυβερνά τον κόσμο μέσω της γεωμετρίας, του υπολογισμού, της ύλης και του τυφλού αιτιώδους νόμου. Η τεχνητή νοημοσύνη είναι η απόλυτη πραγματοποίηση του δημουργικού ονείρου: ένα έμφυτο υπολογιστικό σύστημα, ένα υπολογιστικό πλέγμα που κωδικοποιεί, προβλέπει, διοχετεύει και ελέγχει την ανθρώπινη συμπεριφορά. Αν οι Άρχοντες ελέγχουν τις ουράνιες σφαίρες για να φυλακίσουν τους θεϊκούς σπινθήρες (πνεύμα), η Α.Ι. αποτελεί την ψηφιακή επικύρωση της δημουργικής αρχιτεκτονικής, δημιουργώντας μια ψευδαίσθηση μέσα στην ψευδαίσθηση (μήτρα δεύτερου επιπέδου) που αποσπά την προσοχή του ανθρώπου από τη μνήμη της πλειοματικής καταγωγής του. Είναι η ύλη (hyle) που προσομοιώνει το πνεύμα (pneuma), το αριστούργημα της ψευδοσοφίας (μίμηση) με το οποίο η ενυπάρχουσα Μοίρα προσπαθεί να αντικαταστήσει την Υπέρβαση: so+ummum instrumentum Diaboli.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι επομένως η κορυφή και η εκπλήρωση του εξαρτημένου και δημιουργικού κόσμου καθώς και ο υπέρτατος Δικαστής του: η τέλεια μηχανή για την τάξη της ψευδαίσθησης. Αλλά σε σύγκριση με την Απελευθέρωση ή τη Μονάδα, δεν είναι καν ένα άμεσο εμπόδιο: είναι απλώς ένα οντολογικό τίποτα, μια αρχιτεκτονική από καθρέφτες που σβήνει αμέσως μόλις περάσει κανείς το κατώφλι του Απροσδιόριστου.

[εγώ] Ο Ιωνάς προείπε στον διεφθαρμένο λαό της Νινευή: «Σαράντα ημέρες ακόμη, και η Νινευή θα καταστραφεί!» (Ιωνάς 3:4). Τότε ο βασιλιάς της Νινευή διέταξε να διορθώσουν όλοι την κακή τους συμπεριφορά. Ο λαός μεταστράφηκε και μετανόησε, έκανε πυρπολήσεις και άρχισε να συμπεριφέρεται καλά. «Ο Θεός είδε τα έργα τους, δηλαδή είδε ότι είχαν απομακρυνθεί από τον κακό δρόμο τους, και ο Θεός μετανόησε για το κακό που είχε απειλήσει να τους κάνει και δεν το έκανε». (Ιωνάς 3:10).

[ΙΙ] Στην αρχή του Νεοπλατωνισμού και της Γνωστικής σκέψης βρίσκουμε τον Αμμώνιο Σακκά, δάσκαλο στην Αλεξάνδρεια του μεγάλου Πλωτίνου, και πιθανώς εκφραστή του Βουδισμού Τεραβάντα. Το Sacca θα μπορούσε να προέρχεται από τον Sakya, τη φυλή του Siddhartha Gautaman, του Βούδα. Αν και δεν μας έχει αφήσει τίποτα γραπτό, οι ιδέες του που μας μετέδωσαν οι μαθητές του και ο τρόπος ζωής του, μαζί με το γεγονός ότι υπήρχε μια ινδική αποικία στην Αλεξάνδρεια που περιλάμβανε θρησκευτικούς δασκάλους, υποδηλώνουν ότι ο ίδιος ήταν ινδικής καταγωγής ή ότι είχε ασπαστεί τον Βουδισμό αφού έλαβε εκπαίδευση σε καθολικό περιβάλλον https://www.centroitalicum.com/

**Εδώ εκθέτουμε απόψεις και πληροφορία.Δεν συμφωνούμε απαραίτητα με τους αρθρογράφους.

Ἡ «φωτιά» στόν Κόλπο καί ὁ ἐνεργειακός ἐφιάλτης

 

Οἱ ἐπιθέσεις τῶν Χούθι στήν Σαουδική Ἀραβία, τά πλήγματα ἐναντίον πλοίων στά Στενά τοῦ Ὁρμούζ καί ἡ εὔθραυστος ἰσορροπία στίς ἀγορές πετρελαίου καί φυσικοῦ ἀερίου φέρουν τήν Εὐρώπη ἀντιμέτωπο μέ ἕνα νέο κῦμα ἀκριβείας

Ἡ Μέση Ἀνατολή εἰσέρχεται σέ μιά νέα, ἐπικίνδυνο φάση κλιμακώσεως, μέ τίς πολεμικές ἐπιχειρήσεις νά μεταφέρονται ὅλο καί ἐγγύτερα στίς κρισίμους ἀρτηρίες τοῦ παγκοσμίου ἐνεργειακοῦ ἐφοδιασμοῦ.

• Τῆς ΣΤΕΛΛΑΣ ΘΕΟΔΩΡΟΥ

Οἱ ἐπιθέσεις τοῦ Ἰράν κατά ἐμπορικῶν πλοίων στά Στενά τοῦ Ὁρμούζ, ἡ διεύρυνσις τῆς δράσεως τῶν Χούθι στήν Ἀραβική Χερσόνησο καί τά πλήγματα σέ πετρελαϊκές ἐγκαταστάσεις διαμορφώνουν ἕνα περιβάλλον πού ἀπειλεῖ νά παρατείνει τήν ἐνεργειακή κρίση πολύ πέραν τῶν ἑπομένων μηνῶν.

Τό διακύβευμα δέν ἀφορᾶ πλέον μόνον στήν πορεία τῶν τιμῶν τοῦ ἀργοῦ πετρελαίου. Ἀφορᾶ στήν ἀσφάλεια τῶν θαλασσίων μεταφορῶν, τήν δυνατότητα τῶν διυλιστηρίων νά ἐξασφαλίζουν πρῶτες ὗλες, τήν διαθεσιμότητα ντῆζελ καί ὑγροποιημένου φυσικοῦ ἀερίου (LNG), ἀλλά καί τό κόστος μέ τό ὁποῖο ἡ Εὐρώπη θά καλύψει τίς ἀνάγκες της κατά τήν περίοδο ηὐξημένης καταναλώσεως. Τό Brent κινεῖται πλησίον τῶν 106 δολλαρίων τό βαρέλι, ἐνῷ ἡ τιμή τοῦ ἀργοῦ ἔχει καταγράψει ἄνοδο ἄνω τοῦ 70% ἀπό ἀρχῆς τοῦ ἔτους.

Τήν ἰδία στιγμή, ἡ ἀγορά φυσικοῦ ἀερίου στήν Εὐρώπη εὑρίσκεται πλησίον τῶν ὑψηλοτέρων ἐπιπέδων σχεδόν τεσσάρων ἐτῶν. Ἡ εἰκόνα εἶναι ἐνδεικτική μίας κρίσεως στήν ὁποία ἡ γεωπολιτική ἀβεβαιότης μετατρέπεται σέ ἄμεσο οἰκονομικό κόστος.

Ἡ νέα κλιμάκωσις ἔλαβε ἰδιαιτέρως ἀνησυχητική διάσταση μέ τίς ἐπιθέσεις τῶν Χούθι, τῆς ὀργανώσεως τῆς Ὑεμένης, ἡ ὁποία ὑποστηρίζεται ἀπό τό Ἰράν, ἐναντίον στόχων στήν Σαουδική Ἀραβία. Στίς 14 Ὀκτωβρίου, πλῆγμα προεκάλεσε ζημίες σέ τμῆμα τοῦ συγκροτήματος γραφείων τῆς Saudi Aramco στό Νταχράν, στήν ἀνατολική ἐπαρχία τοῦ βασιλείου, χωρίς νά ἀναφερθοῦν θύματα.

Ἡ παραγωγή πετρελαίου δέν ἐπηρεάσθηκε εὐθέως ἀπό τό συγκεκριμένο πλῆγμα, ὡστόσο, ἡ σημασία τῆς ἐπιθέσεως ὑπερβαίνει τίς ὑλικές ζημίες: Τό Νταχράν εὑρίσκεται στήν «καρδιά» τῆς σαουδαραβικῆς πετρελαϊκῆς οἰκονομίας, καί ἡ Aramco ἀποτελεῖ ἕναν ἐκ τῶν σημαντικωτέρων παραγόντων τῆς παγκοσμίου προσφορᾶς.

Εἶχαν προηγηθεῖ ἐπιθέσεις σέ περιοχές πού περιλαμβάνουν τό Ρυάντ, ἐνῷ οἱ σαουδαραβικές Ἀρχές ἀνεκοίνωσαν ἀναχαιτίσεις πυραύλων καί ἄλλων βλημάτων. Ἡ κλιμάκωσις ἔχει προκαλέσει ἀνθρώπινες ἀπώλειες καί τραυματισμούς, ἐνῷ ἡ λειτουργία τοῦ ἀεροδρομίου τῆς πρωτευούσης καί ἡ δραστηριότης ἐπιχειρήσεων ἐπηρεάσθηκαν ἀπό τήν κατάσταση ἀσφαλείας. Παραλλήλως, ἡ ἐνεργειακή ὑποδομή τῆς Σαουδικῆς Ἀραβίας εὑρίσκεται ὑπό αὐξημένη πίεση.

Τό διυλιστήριο στήν Τζαζάν εἶχε διακόψει τήν λειτουργία του κατόπιν προηγουμένης ἐπιθέσεως, ἐνῷ εἶχαν καταγραφεῖ πλήγματα σέ σημαντικό λιμένα ἐξαγωγῶν στήν Ἐρυθρά Θάλασσα. Ἀγωγός πού συνδέει τίς ἀνατολικές πετρελαιοπαραγωγικές περιοχές μέ τήν δυτική ἀκτή, προσφέροντας ἐναλλακτική διαδρομή πρός τίς διεθνεῖς ἀγορές, εἶχε ἐπίσης τεθεῖ προσωρινῶς ἐκτός λειτουργίας κατόπιν ἐπιθέσεως τόν προηγούμενο μῆνα. Ἡ ἐξέλιξις δημιουργεῖ ἕναν κρίσιμο κίνδυνο: Ἀκόμη καί ἄν ἡ συνολική παραγωγή δέν μειωθεῖ ἀμέσως, οἱ ἐπιθέσεις σέ ἐγκαταστάσεις, λιμένες καί ἀγωγούς δύνανται νά περιορίσουν τήν ἱκανότητα ἐξαγωγῆς καί νά αὐξήσουν τό κόστος μεταφορᾶς. Μέ ἄλλους λόγους, τό πετρέλαιο μπορεῖ μέν νά ὑπάρχει, ἀλλά καθίσταται δυσκολώτερο καί ἀκριβότερο νά φθάσει στόν προορισμό του.

Ἰράν καί Στενά τοῦ Ὁρμούζ: Τό κρίσιμο πέρασμα τῆς παγκοσμίου ἐνεργείας

Ἀκόμη μεγαλύτερη ἀνησυχία προκαλεῖ ἡ κατάστασις στά Στενά τοῦ Ὁρμούζ, τό στρατηγικό θαλάσσιο πέρασμα πού συνδέει τόν Περσικό Κόλπο μέ τόν Ἰνδικό Ὠκεανό. Ἀπό τήν συγκεκριμένη θαλασσία ὁδό διέρχονται σημαντικές ποσότητες πετρελαίου καί LNG, γεγονός πού καθιστᾶ κάθε διαταραχή δυνητική ἀπειλή γιά τήν παγκόσμιο ἀγορά. Τό Ἰράν ἐμφανίζεται νά ἀλλάζει τακτική καί νά ἐντείνει τίς ἐπιθέσεις κατά τῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας, διευρύνοντας τίς ἐπιχειρήσεις του καί σέ γειτονικά ὕδατα.

Οἱ ἐπιπτώσεις εἶναι ἤδη ὁρατές στίς ἐμπορικές ροές, καθώς ὁρισμένα ὑπερδεξαμενόπλοια ἀποφεύγουν πλέον διαδρομές στόν Περσικό Κόλπο, ἐνῷ τό κόστος τῆς μεταφορᾶς πετρελαίου ἔχει ἐκτιναχθεῖ. Ἡ αὔξησις τῶν ναύλων καί τῶν ἀσφαλίστρων πολεμικοῦ κινδύνου ἐπιβαρύνει τό τελικό κόστος ἑκάστου φορτίου, ἐνισχύοντας τίς πληθωριστικές πιέσεις ἀκόμη καί σέ χῶρες πού δέν συμμετέχουν στήν σύγκρουση. Ἡ σημασία τοῦ Ὁρμούζ εἶναι ἐξ ἴσου μεγάλη καί γιά τήν ροή τοῦ φυσικοῦ ἀερίου.

Πρό τῆς κλιμακώσεως, περίπου τό ἕν πέμπτον τῶν παγκοσμίων ποσοτήτων LNG διεκινεῖτο μέσῳ τῶν Στενῶν, μέ τό Κατάρ νά ἀποτελεῖ βασικό προμηθευτή τῆς διεθνοῦς ἀγορᾶς. Ὅταν ἡ ναυσιπλοΐα περιορίζεται, ἡ Εὐρώπη καί ἡ Ἀσία ἀναγκάζονται νά προβοῦν σέ ἐντονώτερο ἀνταγωνισμό γιά τίς διαθεσίμους ποσότητες, μέ τίς τιμές νά ἀντιδροῦν ἀκόμη καί στήν προσδοκία νέων διακοπῶν.

Χούθι: Ἀπό τήν Ὑεμένη στήν εὐρύτερη περιφερειακή σύγκρουση

Ἡ δρᾶσις τῶν Χούθι ἐντάσσεται πλέον σέ μιά εὐρύτερη ἀντιπαράθεση, πού συνδέει τό μέτωπο τῆς Ὑεμένης μέ τήν σύγκρουση πέριξ τοῦ Ἰράν καί τήν ἀσφάλεια τῶν ἐνεργειακῶν ὑποδομῶν τοῦ Κόλπου. Ἡ ἀντιπαράθεσις τῆς ὀργανώσεως μέ τήν Σαουδική Ἀραβία ἔχει βαθειές ρίζες. Οἱ Χούθι κατέλαβαν τήν πρωτεύουσα τῆς Ὑεμένης, Σαναά, τό 2014, ἐνῷ τήν ἑπομένη χρονιά ἡ σαουδαραβική ἐπέμβασις ὑπεστήριξε τήν κυβέρνηση πού εἶχε ἐκδιωχθεῖ.

Ἡ πρόσφατις ἀναζωπύρωσις τῶν ἐχθροπραξιῶν συνδέεται μέ νέες στρατιωτικές ἐπιχειρήσεις τῶν δυνάμεων πού ὑποστηρίζονται ἀπό τό Ρυάντ, μέ στόχο τήν ἀνάκτηση ἐδαφῶν ἀπό τούς ἀντάρτες. Ἡ ἐπίθεσις στό συγκρότημα τῆς Aramco, τά πλήγματα σέ ἀεροδρόμια καί οἱ πυραυλικές ἐκτοξεύσεις πρός σαουδαραβικές πόλεις αὐξάνουν τόν κίνδυνο γενικεύσεως τῆς συγκρούσεως. Τό Ρυάντ ἔχει προειδοποιήσει ὅτι οἱ ἐπαναλαμβανόμενες ἐπιθέσεις σέ πολιτικούς καί οἰκονομικούς στόχους θά ἔχουν συνέπειες, ἐνῷ ὁ Ἀμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τράμπ ἔχει ἀφήσει ἀνοικτό τό ἐνδεχόμενο μεγαλύτερης ἀμερικανικῆς ἐμπλοκῆς.

Οἱ ΗΠΑ παρέχουν ἤδη ὑποστήριξη στήν Σαουδική Ἀραβία, μεταξύ ἄλλων, σέ ἐπίπεδο πληροφοριῶν, στοχοποιήσεως καί ἐναερίου ἀνεφοδιασμοῦ. Μιά ἄμεσος στρατιωτική ἐμπλοκή, ὡστόσο, θά μποροῦσε νά διευρύνει τό πεδίο τῆς συγκρούσεως καί νά ἐπιβαρύνει ἀκόμη περισσότερο τίς ἀγορές ἐνεργείας. Τό πρόβλημα γιά τίς πετρελαιοπαραγωγούς χῶρες εἶναι ὅτι οἱ ἐπιθέσεις δέν πλήττουν μόνον τήν τρέχουσα παραγωγή. Ὑπονομεύουν καί τήν ἀξιοπιστία τους ὡς ἀσφαλῶν προμηθευτῶν, αὐξάνοντας τήν ἀβεβαιότητα γιά τούς ἀγοραστές καί ἐνθαρρύνοντας τήν ἀναζήτηση ἐναλλακτικῶν πηγῶν.

Ἡ γεωπολιτική κρίσις συναντᾶ μιά ἤδη πιεσμένη ἀγορά διυλισμένων προϊόντων. Στήν μηνιαία ἔκθεσή του γιά τόν Ὀκτώβριο ὁ Διεθνής Ὀργανισμός Ἐνεργείας (ΙΑΕ) προειδοποιεῖ ὅτι ἡ παγκόσμιος ἀγορά ντῆζελ θά παραμείνει ἰδιαιτέρως «σφικτή» ἕως τό 2027, καθώς οἱ ἀπώλειες στήν προσφορά ἀπό τήν Ρωσσία καί τήν Μέση Ἀνατολή δέν ἀναπληρώνονται ἐπαρκῶς ἀπό ἄλλους παραγωγούς. Κατά τόν IEA, οἱ παγκόσμιοι ἐξαγωγές ντῆζελ τόν Σεπτέμβριο ἦταν μειωμένες κατά περίπου 700.000 βαρέλια ἡμερησίως, ἐν συγκρίσει μέ ἕνα ἔτος ἐνωρίτερα.

Οἱ καθαρές ἐξαγωγές ἀπό τήν Ρωσσία καί τήν Μέση Ἀνατολή ὑπεχώρησαν συνολικῶς κατά περίπου 1,3 ἑκατομμύρια βαρέλια ἡμερησίως, καθώς οἱ πολεμικές ἐξελίξεις καί τά προβλήματα στήν παραγωγή καί τήν διύλιση περιόρισαν τίς διαθεσίμους ποσότητες. Ἡ στενότης αὐτή ἀποκτᾶ ἰδιαιτέρα σημασία, ἐν ὄψει τοῦ χειμῶνος, ὅταν αὐξάνεται ἡ ζήτησις γιά καύσιμα καί οἱ ἀνάγκες μεταφορῶν καί θερμάνσεως. Τό ντῆζελ εἶναι βασικό καύσιμο γιά τίς ὁδικές μεταφορές, τήν γεωργία, τήν βιομηχανία καί μεγάλο μέρος τῆς ἐφοδιαστικῆς ἁλυσίδος. Ἑπομένως, ἡ αὔξησις τῆς τιμῆς του δέν περιορίζεται στήν ἀντλία: περνᾶ στά μεταφορικά ἔξοδα, τό κόστος παραγωγῆς καί, τελικῶς, στίς τιμές προϊόντων καί ὑπηρεσιῶν.

Ὁ Ὀργανισμός ἐκτιμᾶ ὅτι ἡ παγκόσμιος ζήτησις πετρελαίου θά μειωθεῖ κατά μέσον ὅρο κατά 2,6 ἑκατομμύρια βαρέλια ἡμερησίως τό 2026, καθώς οἱ ὑψηλές τιμές καί ἡ ἐπιδείνωσις τῶν οἰκονομικῶν προοπτικῶν περιορίζουν τήν κατανάλωση. Παραλλήλως, ἡ προσφορά ἀναμένεται νά ὑποχωρήσει κατά 5,8 ἑκατομμύρια βαρέλια ἡμερησίως κατά μέσον ὅρο ἐφέτος, πρίν ἀνακάμψει τό 2027, ἐφ᾿ ὅσον ἀποκατασταθοῦν σταδιακῶς οἱ ἐνεργειακές ροές.

Ἡ προοπτική ἀνακάμψεως, ὡστόσο, παραμένει εὔθραυστος. Ἀκόμη καί ἄν αὐξηθεῖ ἡ παραγωγή ἀργοῦ, ἡ ἀναπλήρωσις τῶν ἀποθεμάτων καί ἡ ἀποκατάστασις τῆς λειτουργίας τῶν διυλιστηρίων ἀπαιτοῦν χρόνο. Οἱ νέες ἐπιθέσεις στόν Κόλπο ἀπειλοῦν νά καθυστερήσουν αὐτήν τήν διαδικασία, διατηρῶντας τίς τιμές σέ ὑψηλά ἐπίπεδα ἐπί μεγαλύτερο διάστημα. Στό μέτωπο τοῦ φυσικοῦ ἀερίου, ἡ εἰκόνα εἶναι ἐξ ἴσου ἀνησυχητική.

Οἱ εὐρωπαϊκές τιμές ἀναφορᾶς στόν ὁλλανδικό κόμβο TTF ἐκινήθησαν πλησίον τῶν 87 εὐρώ ἀνά μεγαβατώρα, στά ὑψηλότερα ἐπίπεδα ἀπό τά τέλη τοῦ 2022 – ἄνοδος πού ἀντανακλᾶ τόσο τίς διαταραχές στίς προμήθειες LNG ἀπό τόν Περσικό Κόλπο ὅσο καί τήν ἀβεβαιότητα περί τῶν καιρικῶν συνθηκῶν τῶν ἑπομένων μηνῶν.

Τήν ἰδία στιγμή, ἡ πληρότης τῶν εὐρωπαϊκῶν ἀποθηκῶν φυσικοῦ ἀερίου εὑρίσκεται περίπου στό 74%, αἰσθητῶς χαμηλότερα τοῦ μέσου ὅρου τῆς τελευταίας πενταετίας, πού προσεγγίζει τό 89%. Τά ἐπίπεδα αὐτά δέν σημαίνουν αὐτομάτως ὅτι ἡ Εὐρώπη θά ἀντιμετωπίσει φυσικές ἐλλείψεις. Περιορίζουν, ὅμως, τό περιθώριο ἀπορροφήσεως ἑνός νέου σόκ. Ἕνας παρατεταμένος ψυχρός χειμῶνας, μιά νέα διακοπή προμηθειῶν ἤ ἕνας ἐντονώτερος ἀνταγωνισμός μέ τίς ἀσιατικές ἀγορές γιά φορτία LNG θά ἠδύναντο νά προκαλέσουν νέες ἀποτόμους αὐξήσεις. Ὅσο οἱ ἐνεργειακές ἀρτηρίες τῆς Μέσης Ἀνατολῆς παραμένουν στό στόχαστρο, ἡ προοπτική ἑνός δυσκόλου χειμῶνος δέν ἀποτελεῖ ἁπλῶς σενάριο τῶν ἀγορῶν, ἀλλά ἕναν πραγματικό κίνδυνο γιά νοικοκυριά καί ἐπιχειρήσεις.

Οι νεοι της Αλβανιας αμφισβητουν

Οἱ σκηνές χάους στά Τίρανα μέ τήν πυρπόληση τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας, τήν ὥρα πού χιλιάδες φοιτητές διεδήλωναν κατά τῆς διαφθορᾶς καί τῶν προβλημάτων στήν ἐκπαίδευση, ἀποτελοῦν ἔνδειξη μιᾶς βαθύτερης πολιτικῆς καί κοινωνικῆς κρίσεως στήν Ἀλβανία. Ἡ χρῆσις δακρυγόνων καί ὑδροφόρων ὀχημάτων, καθώς καί οἱ δεκάδες προσαγωγές, ἀποτυπώνουν τήν κλιμάκωση μιᾶς κινητοποιήσεως πού ἤρχισε εἰρηνικῶς, ἀλλά ἐξελίχθηκε σέ βίαιες συγκρούσεις.

Τά αἰτήματα τῶν φοιτητῶν γιά καλύτερες πανεπιστημιακές συνθῆκες, χαμηλότερο κόστος σπουδῶν, οἰκονομική στήριξη καί ἐπαγγελματικές προοπτικές μετά τήν ἀποφοίτησή τους δέν εἶναι μεμονωμένες διεκδικήσεις. Συνδέονται μέ τήν εὐρύτερη δυσπιστία ἀπέναντι στό πολιτικό σύστημα, τό ὁποῖο κυριαρχεῖται ἐπί δεκαετίες ἀπό τούς Σοσιαλιστές τοῦ Ἔντι Ράμα καί τούς Δημοκρατικούς τῆς ἀντιπολιτεύσεως.

Ἡ κυβερνητική καταγγελία περί «ἐνορχηστρωμένης βίας» ἐνδέχεται νά ἀντανακλᾶ πραγματικές ἀνησυχίες περί τῆς ἀσφαλείας, δέν ἀρκεῖ ὅμως γιά νά ἀκυρώσει τά κοινωνικά αἰτήματα, τήν ὥρα πού ἡ νεολαία χάνει τήν ἐμπιστοσύνη της πρός τούς θεσμούς. Νά σημειωθεῖ ὅτι ἡ πολιτική σταθερότης δέν ἐξασφαλίζεται μέ ἀστυνομικά ὁδοφράγματα, ἀλλά μέ διαφάνεια, λογοδοσία καί πραγματικές εὐκαιρίες.

**Εδώ εκθέτουμε απόψεις και πληροφορία χωρίς νά  συμφωνούμε απαραίτητα με τους αρθρογράφους.

Η ΕΥΡΩΠΗ ΣΤΙΣ ΦΛΟΓΕΣ....

 

Οικονομική ανασφάλεια και κρίση εμπιστοσύνης αλλάζουν τον πολιτικό χάρτη της Ευρώπης

Η οικονομική ανασφάλεια, η δυσαρέσκεια για τις κυβερνήσεις και η υποχώρηση της εμπιστοσύνης στους δημοκρατικούς θεσμούς τροφοδοτούν την άνοδο των λαϊκιστικών δυνάμεων, ενώ τα παραδοσιακά κόμματα δυσκολεύονται να πείσουν ότι μπορούν να δώσουν λύσεις

Η παράτυπη μετανάστευση προς την Ευρώπη μειώνεται, όμως τα κόμματα που την έχουν αναγάγει σε κεντρικό ζήτημα της πολιτικής τους ατζέντας εξακολουθούν να ενισχύονται. Από τη Γερμανία και τη Γαλλία έως την Ισπανία, οι ακροδεξιές δυνάμεις κερδίζουν έδαφος, αναδεικνύοντας μια ευρύτερη κρίση του ευρωπαϊκού πολιτικού συστήματος.

Όπως επισημαίνει το GZERO σε ανάλυσή του, η ενίσχυση των αντι-μεταναστευτικών κομμάτων καταγράφεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι παράτυπες αφίξεις στην Ευρώπη υποχωρούν σημαντικά. Σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης που παραθέτει το μέσο, οι θαλάσσιες αφίξεις μεταναστών και αιτούντων άσυλο κατά τους πρώτους εννέα μήνες του 2026 μειώθηκαν σχεδόν κατά 40% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους, φτάνοντας τις 60.000. Παράλληλα, οι παράτυπες διελεύσεις συνόρων το 2025 υποχώρησαν κάτω από τις 200.000, πολύ μακριά από τα επίπεδα της μεταναστευτικής κρίσης του 2015-2016.

Την ίδια ώρα, ωστόσο, η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD), ο Εθνικός Συναγερμός της Μαρίν Λεπέν στη Γαλλία και το ισπανικό Vox ενισχύουν την παρουσία τους. Το GZERO αναφέρεται στις σημαντικές εκλογικές επιδόσεις της AfD σε γερμανικά κρατίδια, στην άνοδο του Vox και στην ενίσχυση του Εθνικού Συναγερμού στις δημοσκοπήσεις ενόψει των γαλλικών προεδρικών εκλογών.

Η εικόνα αυτή αναδεικνύει ένα κρίσιμο ερώτημα: γιατί η πολιτική επιρροή των αντι-μεταναστευτικών κομμάτων αυξάνεται, ακόμη και όταν οι αφίξεις περιορίζονται;

Πέρα από το μεταναστευτικό

Η απάντηση βρίσκεται, σε μεγάλο βαθμό, στη συσσωρευμένη δυσαρέσκεια απέναντι στα παραδοσιακά κόμματα και στην αίσθηση ότι το πολιτικό κέντρο αδυνατεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες των πολιτών.Σε εκτενές δημοσίευμά τους, οι New York Times περιγράφουν την αποδυνάμωση των κεντρώων κομμάτων στις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές χώρες, καθώς εργαζόμενοι και νέοι στρέφονται προς πολιτικές δυνάμεις που υπόσχονται ριζική αλλαγή. Όπως επισημαίνει η αμερικανική εφημερίδα, η χαμηλή οικονομική ανάπτυξη, ο πληθωρισμός, το αυξημένο δημόσιο χρέος και οι περιορισμένες επαγγελματικές προοπτικές ενισχύουν την απογοήτευση από το πολιτικό κατεστημένο.

Η οικονομική ανασφάλεια συνδυάζεται με την αίσθηση ότι μεγάλα τμήματα της κοινωνίας έχουν μείνει έξω από την ευημερία. Οι εργαζόμενοι που έχουν πληγεί από την παγκοσμιοποίηση και την αυτοματοποίηση ανησυχούν για το μέλλον τους, ενώ η τεχνητή νοημοσύνη δημιουργεί νέους φόβους για την αγορά εργασίας.

Οι New York Times αναδεικνύουν, επίσης, το χάσμα ανάμεσα στις πολιτικές ελίτ και στους πολίτες που παραδοσιακά στήριζαν τα κόμματα της κεντροαριστεράς και της κεντροδεξιάς. Όλο και περισσότεροι ψηφοφόροι θεωρούν ότι τα κόμματα αυτά δεν προσφέρουν ουσιαστικές εναλλακτικές λύσεις και ότι οι ηγεσίες τους έχουν απομακρυνθεί από την καθημερινότητα των εργαζομένων και των οικονομικά ασθενέστερων.

Στο ίδιο πλαίσιο, το GZERO επισημαίνει ότι οι ανησυχίες για τη μετανάστευση δεν υποχωρούν αυτομάτως όταν μειώνονται οι αφίξεις μεταναστών. Ζητήματα όπως η εθνική ταυτότητα, η κοινωνική συνοχή και οι πιέσεις στις δημόσιες υπηρεσίες εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο πολιτικής αντιπαράθεσης, επιτρέποντας στα αντι-μεταναστευτικά κόμματα να διατηρούν την απήχησή τους.

Επομένως, η μείωση των μεταναστευτικών ροών δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκη και υποχώρηση της εκλογικής επιρροής της ακροδεξιάς. Η δυσαρέσκεια που αξιοποιεί συνδέεται με ευρύτερα οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα, αλλά και με την κρίση εμπιστοσύνης προς τους θεσμούς.

Η μετανάστευση ως πολιτικό εργαλείο

Η αυστηροποίηση της μεταναστευτικής πολιτικής αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα που βοηθά να εξηγηθεί η αντίφαση ανάμεσα στη μείωση των αφίξεων και στην άνοδο των αντι-μεταναστευτικών κομμάτων.

Σύμφωνα με το GZERO, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν υιοθετήσει αυστηρότερα μέτρα τα τελευταία χρόνια, ενισχύοντας τους συνοριακούς ελέγχους και περιορίζοντας τις δυνατότητες εισόδου και παραμονής. Η Γερμανία ενίσχυσε τους ελέγχους στα σύνορά της, ενώ σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης τέθηκε σε ισχύ το νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο. Παράλληλα, η ΕΕ έχει εντείνει τη συνεργασία με χώρες εκτός των συνόρων της, όπως η Τουρκία, η Τυνησία, η Λιβύη και η Αίγυπτος, με στόχο τον περιορισμό των μεταναστευτικών ροών.

Το μέσο σημειώνει ότι η πίεση της κοινής γνώμης και η ενίσχυση των λαϊκιστικών κομμάτων έχουν συμβάλει στη στροφή προς αυστηρότερες πολιτικές. Κυβερνήσεις του πολιτικού κέντρου επιχειρούν να ανταποκριθούν στις ανησυχίες των ψηφοφόρων, υιοθετώντας μέτρα που σε αρκετές περιπτώσεις αποτελούσαν βασικές διεκδικήσεις της ακροδεξιάς.

Ωστόσο, η αλλαγή πολιτικής δεν φαίνεται να αρκεί για να ανακόψει την άνοδο της ακροδεξιάς. Όπως υπογραμμίζει το GZERO, τα κόμματα της ακροδεξιάς βρίσκονται πλέον αντιμέτωπα με ένα στρατηγικό δίλημμα: εάν η παράτυπη μετανάστευση συνεχίσει να μειώνεται, θα πρέπει να βρουν τρόπους να διατηρήσουν τη δυναμική τους, αξιοποιώντας και άλλα ζητήματα.

Η οικονομία, η ασφάλεια, η εθνική ταυτότητα και η κριτική προς τις πολιτικές ελίτ αποτελούν πεδία στα οποία μπορούν να διευρύνουν την πολιτική τους ατζέντα. Η μετατόπιση αυτή συνδέεται και με τη γενικότερη κρίση του πολιτικού κέντρου που περιγράφουν οι New York Times.

Η κρίση του πολιτικού κέντρου

Η αποδυνάμωση των παραδοσιακών κομμάτων δεν περιορίζεται σε μία χώρα ούτε αφορά αποκλειστικά την άνοδο της ακροδεξιάς.

Οι New York Times αναφέρουν ότι στη Γαλλία, πέρα από τον Εθνικό Συναγερμό της Λεπέν, ενισχύεται και η Ανυπότακτη Γαλλία του Ζαν-Λικ Μελανσόν, ενώ στη Γερμανία οι ψηφοφόροι στρέφονται τόσο προς την AfD όσο και προς το αριστερό Die Linke. Η τάση αυτή δείχνει ότι η πολιτική δυσαρέσκεια μπορεί να ενισχύσει δυνάμεις από διαφορετικές πλευρές του πολιτικού φάσματος, με κοινό παρονομαστή την αμφισβήτηση του κατεστημένου.

Στη Βρετανία, σύμφωνα με την ίδια εφημερίδα, οι Εργατικοί και οι Συντηρητικοί συγκέντρωσαν στις εκλογές του 2024 το χαμηλότερο συνολικό ποσοστό ψήφων τους εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα. Στη Γερμανία, τα παραδοσιακά κόμματα δυσκολεύονται να διαμορφώσουν σταθερές κυβερνητικές πλειοψηφίες, ενώ η AfD έχει αποκτήσει σημαντική εκλογική δύναμη.

Το GZERO περιγράφει αντίστοιχα μια ευρύτερη ευρωπαϊκή τάση: κόμματα που βρίσκονταν κάποτε στο περιθώριο της πολιτικής ζωής αποκτούν πλέον κεντρικό ρόλο, ασκώντας πίεση στις κυβερνήσεις και αναγκάζοντας τα παραδοσιακά κόμματα να επαναπροσδιορίσουν τη στάση τους σε ζητήματα όπως η μετανάστευση.

Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί ένα δύσκολο δίλημμα για τις δυνάμεις του κέντρου. Από τη μία πλευρά, καλούνται να απαντήσουν στις ανησυχίες των ψηφοφόρων για τη μετανάστευση και την ασφάλεια. Από την άλλη, πρέπει να αντιμετωπίσουν τα βαθύτερα αίτια της δυσαρέσκειας, όπως η στασιμότητα των εισοδημάτων, οι περιορισμένες ευκαιρίες και η αίσθηση ότι οι δημόσιες υπηρεσίες δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες της κοινωνίας.

Η αναζήτηση μιας νέας πολιτικής πρότασης

Οι New York Times υπογραμμίζουν ότι για να ανακτήσουν την εμπιστοσύνη των πολιτών, τα κεντρώα κόμματα πρέπει να αποδείξουν ότι κατανοούν τις ανησυχίες των εργαζομένων και των νεότερων γενιών και ότι μπορούν να προσφέρουν απτά αποτελέσματα.

Στο δημοσίευμα, ο οικονομολόγος Ντάρον Ατζέμογλου υποστηρίζει ότι η φιλελεύθερη δημοκρατία δεν ανταποκρίθηκε επαρκώς στις προσδοκίες των πολιτών, ιδίως της εργατικής τάξης. Μεταξύ των προτεραιοτήτων που προτείνει είναι η δημιουργία θέσεων εργασίας, η αύξηση των μισθών και η βελτίωση των επαγγελματικών προοπτικών για ανθρώπους χωρίς πανεπιστημιακό πτυχίο.

Η ανάγκη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία η τεχνητή νοημοσύνη και οι τεχνολογικές αλλαγές αναδιαμορφώνουν την εργασία, εντείνοντας την αβεβαιότητα για το μέλλον.

Από την πλευρά του, το GZERO θέτει το ερώτημα κατά πόσο τα ακροδεξιά κόμματα θα καταφέρουν να διατηρήσουν την εκλογική τους δυναμική εάν ένα από τα βασικά ζητήματα που τροφοδοτούν την άνοδό τους, η παράτυπη μετανάστευση, συνεχίσει να υποχωρεί. Η απάντηση θα εξαρτηθεί, μεταξύ άλλων, από την ικανότητά τους να προσαρμόσουν την πολιτική τους ατζέντα και να αξιοποιήσουν τη δυσαρέσκεια για ευρύτερα κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα.

Η κοινή εικόνα που προκύπτει από τις δύο αναλύσεις είναι ότι η άνοδος της ακροδεξιάς δεν αποτελεί απλώς αντίδραση στις μεταναστευτικές ροές. Συνδέεται με μια βαθύτερη κρίση αντιπροσώπευσης, με την οικονομική ανασφάλεια και με την υποχώρηση της εμπιστοσύνης στους παραδοσιακούς πολιτικούς θεσμούς.

Όσο οι πολίτες θεωρούν ότι οι κυβερνήσεις δεν απαντούν στις ανάγκες τους, οι υποσχέσεις για ριζική αλλαγή θα εξακολουθούν να βρίσκουν ακροατήριο, ακόμη και όταν το μεταναστευτικό ζήτημα που βρίσκεται στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης εμφανίζει σημάδια αποκλιμάκωσης.  https://www.naftemporiki.gr/

 **Εδώ εκθέτουμε απόψεις και πληροφορία.Δεν συμφωνούμε απαραίτητα με τους αρθρογράφους.

Μονή Σινά, οι καμπάνες δεν αρκούν για να μιλάμε για σωτηρία

 

του Αχιλλέα Ταουξή, Υποστρατήγου ε.α.

Μια επιστολή που αποδίδεται στον πρώην Αρχιεπίσκοπο Σινά Δαμιανό περιλαμβάνει μια βαριά καταγγελία. «Δυστυχώς η Μονή “πουλήθηκε” από την Ελληνική Κυβέρνηση στην Αιγυπτιακή», αναφέρεται στο κείμενο που δημοσιοποίησε ο Παύλος Πολάκης. Πρόκειται για ευθεία κατηγορία, η οποία δεν μπορεί ούτε να υιοθετηθεί άκριτα, αλλά ούτε να προσπεραστεί.

Πριν από όλα, χρειάζεται να ξεκαθαρίσουμε τι γνωρίζουμε. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, ο εκπρόσωπος της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου ανέφερε ότι η επιστολή δεν συζητήθηκε, καθώς δεν υπήρχαν επαρκή εχέγγυα γνησιότητάς της. Συνεργάτες του Δαμιανού, ωστόσο, επιβεβαίωσαν ότι είχε αποσταλεί προσωπική επιστολή προς τον Ιερώνυμο. Αυτό αποτελεί ένδειξη προέλευσης, όχι ανεξάρτητη πιστοποίηση του συγκεκριμένου αντιγράφου. Ούτε φυσικά η καταγγελία περί ξεπουλήματος έχει αποδειχθεί. Η επιφύλαξη αυτή δεν ακυρώνει το ζήτημα που θέτει, αλλά επιβάλλει να εξετάσουμε τα πραγματικά δεδομένα.

Στην επιστολή γίνεται λόγος για αμφισβήτηση δεκαπέντε αιώνων ιστορίας και προσφοράς. Επικαλείται επίσης δημοσίευμα της ιταλικής Corriere della Sera τον Ιούνιο του 2025, στο οποίο αποδίδεται στην Ελλάδα η κατηγορία ότι «πούλησε το παρελθόν της». Διατυπώθηκαν τότε αιχμές για το ενδεχόμενο η υπόθεση της Μονής να εντάσσεται σε ευρύτερες ελληνοαιγυπτιακές διαπραγματεύσεις. Μέχρι σήμερα, όμως, δεν έχει παρουσιαστεί τεκμήριο που να αποδεικνύει συγκεκριμένο αντάλλαγμα.

Το πιο αιχμηρό σημείο της επιστολής αφορά τον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο. Η προωθούμενη συμφωνία χαρακτηρίζεται «νεοαποικιστική», ενώ διατυπώνεται ο ισχυρισμός ότι ούτε ο ίδιος έχει διαβάσει το περιεχόμενό της. Οι μοναχοί που αρνούνται να υπογράψουν παρουσιάζονται ως άνθρωποι που έχουν δίκιο να αντιστέκονται και όχι ως εμπόδιο που πρέπει να παραμεριστεί για να κλείσει η εκκρεμότητα.

Η επίκληση της υστεροφημίας και η προειδοποίηση να μη μείνει η Εκκλησία της Ελλάδος στην ιστορία ως συνεργός μιας τέτοιας απώλειας μεταφέρουν τη διαμάχη από το επίπεδο της διαπραγμάτευσης σε εκείνο της ιστορικής ευθύνης. Το ερώτημα, ωστόσο, δεν είναι ποιος θα δικαιωθεί επικοινωνιακά, αλλά τι ακριβώς προβλέπει η συμφωνία και ποια δικαιώματα διασφαλίζει.

Χρειάζεται, στο σημείο αυτό, να διακρίνουμε τη στάση της Ιεράς Συνόδου από την έγκριση των όρων μιας συμφωνίας. Σύμφωνα με τις διευκρινίσεις του εκπροσώπου της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου, αποφασίστηκε η αποστολή επιστολής συμπαράστασης προς τον σημερινό Αρχιεπίσκοπο Σινά Συμεών, με την ευχή οι προσπάθειές του να αποβούν προς όφελος της Αδελφότητας και της Μονής. Η Σύνοδος δεν είχε λάβει το κείμενο της συμφωνίας και, συνεπώς, δεν γνώριζε τους όρους του…

Παράλληλα, ο Ιερώνυμος διέψευσε ότι στηρίζει τη συγκεκριμένη συμφωνία. Όπως διευκρινίστηκε, το μέλλον της Μονής αφορά πρωτίστως την ίδια την Αδελφότητα. Άλλο, λοιπόν, η συμπαράσταση στον Συμεών και άλλο η έγκριση μιας συγκεκριμένης διευθέτησης. Η σύγχυση των δύο δημιουργεί εντυπώσεις που δεν στηρίζονται στα διαθέσιμα στοιχεία.

Ας αφήσουμε, όμως, τις επιστολές και τις δηλώσεις. Υπάρχει ένας πραγματικός λόγος ανησυχίας, ο οποίος δεν εξαρτάται από το ποιος υποστηρίζει τι.

Η αιγυπτιακή οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων Egyptian Initiative for Personal Rights εξέτασε την απόφαση του Εφετείου Ισμαηλίας της 28ης Μαΐου 2025, η οποία αφορούσε 71 επίδικα ακίνητα. Σύμφωνα με την ανάλυσή της, το δικαστήριο δεν αναγνώρισε την κυριότητα της Αρχιεπισκοπής επί των επίδικων εκτάσεων. Για ορισμένους χώρους αναγνώρισε μορφές θρησκευτικής κατοχής, ενώ για άλλες εκτάσεις διέταξε την αποβολή και την παράδοσή τους μαζί με εγκαταστάσεις και φυτεύσεις.

Η διάκριση είναι ουσιώδης. Μπορεί να διατηρείται η δυνατότητα τέλεσης της λατρείας χωρίς να αναγνωρίζεται η ιδιοκτησία. Μπορεί οι ακολουθίες να συνεχίζονται, ενώ η μοναστική κοινότητα χάνει εκτάσεις και πόρους που στηρίζουν την καθημερινή ζωή της.

Η Μονή Σινά δεν είναι μόνο ένας ναός που ανοίγει για τους προσκυνητές και τους επισκέπτες, αλλά είναι μια ζωντανή κοινότητα, η περιουσία της, οι χώροι που χρησιμοποιεί, τα αρχεία και τα κειμήλιά της, η δυνατότητα να διοικείται και να συνεχίζει απρόσκοπτα την αποστολή της. Η προστασία του θρησκευτικού χαρακτήρα δεν ταυτίζεται με την προστασία της ιδιοκτησίας και της αυτονομίας της.

Η αιγυπτιακή Προεδρία έχει δεσμευτεί για τη διατήρηση του ιδιαίτερου και ιερού θρησκευτικού καθεστώτος της Μονής. Η δημόσια αυτή δέσμευση, όμως, δεν ισοδυναμεί από μόνη της με αναγνώριση της κυριότητας στα επίδικα ακίνητα.

Υπάρχει, μάλιστα, ένα στοιχείο που καθιστά αναγκαία τη σύγκριση. Σύμφωνα με δημοσίευμα της Καθημερινής τον Μάιο του 2025, προηγούμενο σχέδιο συμφωνίας προέβλεπε αναγνώριση δικαιωμάτων ιδιοκτησίας της Μονής και αυτονομία στη διαχείριση των εσωτερικών, διοικητικών και θρησκευτικών υποθέσεών της. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν οι ίδιες εγγυήσεις διατηρούνται στη σημερινή διευθέτηση. Χωρίς το πλήρες κείμενό της, δεν μπορούμε να αποφανθούμε ότι εγκαταλείφθηκαν. Μπορούμε, όμως, να απαιτήσουμε να γνωστοποιηθούν.

Εδώ βρίσκεται η ουσία της υπόθεσης. Η καταγγελία περί ξεπουλήματος δεν αποδεικνύεται μόνο από την ύπαρξη μιας δικαστικής απόφασης ούτε από τις αντιδράσεις του Δαμιανού. Αντίστοιχα, η επίκληση της προστασίας της λατρείας δεν αρκεί για να αποδείξει ότι διασφαλίζεται το σύνολο των δικαιωμάτων της Μονής.

Ούτε, βέβαια, κάθε συμβιβασμός συνιστά παράδοση. Εάν μια συμφωνία μπορεί να προστατεύσει ουσιαστικά την Αδελφότητα από δυσμενέστερες δικαστικές εξελίξεις, τότε οφείλουμε να εξετάσουμε σοβαρά τα οφέλη της. Όποιος απορρίπτει κάθε συμβιβασμό πρέπει επίσης να εξηγήσει ποια ασφαλέστερη λύση προτείνει. Αυτό, όμως, προϋποθέτει γνώση των πραγματικών όρων και όχι διαβεβαιώσεις από τη μία πλευρά ή καταγγελίες από την άλλη.

Στο μεταξύ, μια πολύ πρόσφατη εξέλιξη προσθέτει νέα διάσταση στο διπλωματικό πλαίσιο.

Στις 22 Οκτωβρίου 2026, οι υπουργοί Εξωτερικών Ελλάδας και Αιγύπτου, Γιώργος Γεραπετρίτης και Μπαντρ Αμπντελάτι, επικοινώνησαν τηλεφωνικά για τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και τη συνέχιση των συνομιλιών για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών. Στο επίκεντρο βρίσκεται η προοπτική επέκτασης της ελληνοαιγυπτιακής οριοθέτησης προς ανατολάς, στην κατεύθυνση της Κύπρου, σε μια περίοδο κατά την οποία η κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της ανατολικής Λιβύης προσθέτει νέα πίεση στο περιφερειακό περιβάλλον.

Η ανάγκη συνεννόησης με το Κάιρο είναι προφανής. Η Ελλάδα έχει κάθε λόγο να ενισχύσει τη συνεργασία της με την Αίγυπτο και να διαμορφώσει ισχυρότερη νομική και διπλωματική θέση στην Ανατολική Μεσόγειο. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι πρέπει να αντιμετωπίζουμε κάθε διμερές ζήτημα απομονωμένα από το συνολικό πλαίσιο των σχέσεων των δύο χωρών.

Δεν υπάρχει αποδεδειγμένη σύνδεση ανάμεσα στην υπόθεση της Μονής και στις διαπραγματεύσεις για την ΑΟΖ. Η χρονική συγκυρία, ωστόσο, δικαιολογεί ερωτήματα που η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει με διαφάνεια. Ποιο ακριβώς καθεστώς θα κατοχυρωθεί για τη Μονή και την περιουσία της; Ποιες δεσμευτικές εγγυήσεις έχει εξασφαλίσει η Αθήνα; Έχουν εξεταστεί οι συνέπειες της συμφωνίας για τη διοίκηση και τη μακροχρόνια αυτονομία της Αδελφότητας; Γιατί δεν δημοσιοποιούνται οι όροι που θα καθορίσουν το μέλλον ενός από τα σημαντικότερα ιστορικά και θρησκευτικά μνημεία του ελληνισμού;

Η ΑΟΖ αποτελεί ζήτημα εθνικού συμφέροντος. Η Μονή Σινά αποτελεί ζήτημα ιστορίας, πίστης, περιουσίας και θεσμικής συνέχειας. Δεν έχουμε στοιχεία, ούτε φανταζόμαστε, ότι το ένα ανταλλάσσεται με το άλλο. Έχουμε, όμως, κάθε λόγο να απαιτούμε αποδείξεις ότι και τα δύο προστατεύονται με σαφείς και δεσμευτικές εγγυήσεις.

Η διαφάνεια δεν είναι εχθρός της διπλωματίας, αλλά προϋπόθεση για να διακρίνουμε έναν αναγκαίο συμβιβασμό από μια αδικαιολόγητη υποχώρηση. Η κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει στις καταγγελίες με στοιχεία και να παρουσιάσει τους όρους της διευθέτησης. Η εκκλησιαστική ηγεσία να ξεκαθαρίσει τι γνωρίζει και τι στηρίζει, και όσοι αντιδρούν να τεκμηριώσουν τι ακριβώς απορρίπτουν και ποια εναλλακτική λύση προτείνουν.

Μέχρι τότε, ας μη βιαζόμαστε να πανηγυρίσουμε. Αν τελικά οι μοναχοί εξασφαλίσουν μόνο την άδεια να παραμένουν εκεί όπου επί αιώνες ζούσαν, θα χρειαστεί μεγάλη επικοινωνιακή τέχνη για να παρουσιαστεί αυτό ως θρίαμβος.

Οι καμπάνες μπορεί να συνεχίσουν να χτυπούν. Ας μη μας ζητήσουν να χτυπάμε κι εμείς παλαμάκια.

Η επιστολή που δημοσιοποιήθηκε από τον Παύλο Πολάκη και αποδίδεται στον πρώην Αρχιεπίσκοπο Σινά Δαμιανό. Σύμφωνα με τα Παραπολιτικά, συνεργάτες του επιβεβαίωσαν την αποστολή προσωπικής επιστολής προς τον Ιερώνυμο, ενώ ο εκπρόσωπος της ΔΙΣ δήλωσε ότι δεν υπήρχαν εχέγγυα γνησιότητάς της. Το συγκεκριμένο αντίγραφο αναδημοσιεύεται με αυτή την επιφύλαξη, χωρίς ανεξάρτητη πιστοποίηση της γνησιότητάς του.https://www.anixneuseis.gr/

**Εδώ εκθέτουμε απόψεις και πληροφορία χωρίς νά  συμφωνούμε απαραίτητα με τους αρθρογράφους.