ΜΕΡΟΣ 2ον
Πώς η Goldman Sachs βρίσκεται πίσω από την εξαγορά των εθνικών υποδομών και των τραπεζών στην προσπάθειά της για παγκόσμια κυριαρχία
Ελεύθερες αγορές, απορρύθμιση και «η μεγαλύτερη ληστεία τραπεζών στην ιστορία»
Το παγκόσμιο οικονομικό κραχ του 2008 κόστισε σε δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπους τις αποταμιεύσεις τους, τις δουλειές τους και τα σπίτια τους. Οι κυβερνητικές ρυθμιστικές αρχές που θα έπρεπε να προστατεύουν τους πολίτες δεν είχαν κάνει τίποτα.
Το αποτέλεσμα της κατάρρευσης της Lehman Brothers και της AIG ήταν μια παγκόσμια ύφεση. Κόστισε στον κόσμο δεκάδες τρισεκατομμύρια δολάρια και κατέστησε 30 εκατομμύρια ανθρώπους άνεργους παγκοσμίως.[1]
Διπλασίασε επίσης το εθνικό χρέος των Ηνωμένων Πολιτειών.
Όπως μπορούμε να δούμε στο παραπάνω γράφημα, η ταχεία αύξηση του χρέους των ΗΠΑ ξεκινά τη δεκαετία του 1980 με την έναρξη της απορρύθμισης και επιταχύνεται δραματικά μετά το κραχ του 2008.
Στη δεκαετία του 1980 ο χρηματοπιστωτικός κλάδος εξερράγη. Οι επενδυτικές τράπεζες εισήχθησαν στο χρηματιστήριο δίνοντάς τους τεράστια ποσά χρημάτων μετόχων. Στο παραδοσιακό μοντέλο επενδυτικής τραπεζικής, αυτό που λειτουργούσε για πάνω από έναν αιώνα πριν, οι εταίροι έβαζαν τα χρήματα και έτσι, προφανώς παρακολουθούσαν τα χρήματά τους πολύ προσεκτικά.
Ένας από τους ηθικούς κινδύνους που άρχισαν να αναδύονται με την εισαγωγή αυτών των επενδυτικών τραπεζών στο χρηματιστήριο ήταν ότι οι αποφάσεις που έπαιρναν ο Διευθύνων Σύμβουλος και οι συνεργάτες αυτών των εταιρειών αφορούσαν τώρα τεράστια χρηματικά ποσά που δεν ήταν δικά τους και που δεν παρακολουθούνταν καθόλου προσεκτικά. Με άλλα λόγια, μεγάλες επενδυτικές εταιρείες όπως η Lehman Brothers (f. 1850), η Merrill Lynch (f. 1914), η Goldman Sachs (f. 1869), η Bear Stearns (f. 1923) και η Morgan Stanley (f. 1935) έπαιρναν αποφάσεις σχετικά με τον κίνδυνο που δεν θα επηρέαζαν πλέον τους μισθούς (και τα μπόνους) του CEO, των συνεργατών και των διευθυντών τους.
Η δεκαετία του 1980 ήταν γεμάτη από εξοντωτικές συναλλαγές σε συγχωνεύσεις και εξαγορές. Όλο και περισσότερο δεν υπήρχε τίποτα που θα μπορούσε να προστατεύσει τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ)[2] εάν μια πολύ μεγαλύτερη επιθυμούσε να τις αγοράσει (ή να τις «αποκτήσει»), και συχνά χωρίς καν την επιθυμία να δει την εταιρεία να επεκτείνεται και να σημειώνει περαιτέρω επιτυχία. Πολλές από τις εξαγορές που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου αφορούσαν την πραγματική διάλυση αυτών των εταιρειών σε κομμάτια που πουλήθηκαν στους πλειοδότες, οι εργαζόμενοι απολύθηκαν μετά από δεκαετίες εργασίας σε μια εταιρεία που κάποτε είχε αφιερωθεί σε ένα υψηλό επίπεδο ποιότητας σε αυτό που κατασκεύαζαν ή παρείχαν ως υπηρεσία, όπως οι αεροπορικές εταιρείες.
Κατά ειρωνικό τρόπο, στον όλο και πιο «ελεύθερο κόσμο» της δεκαετίας του 1980 και μετά, κάτι που έλεγαν στους ανθρώπους ότι ήταν καλό γιατί θα αύξανε τον ανταγωνισμό και έτσι θα προωθούσε τους καλύτερους και τους πιο εξαιρετικούς, ίσχυε το αντίθετο. Στην πραγματικότητα, η «ελεύθερη αγορά» σήμαινε την κυριαρχία των πιο ισχυρών και με επιρροή. Μεγαλύτερες εταιρείες και ιδρύματα αγόρασαν τους ανταγωνιστές τους και τους διέλυσαν σε κομμάτια. Η αριστεία αν ήσουν μικρός τώρα συχνά σφράγιζε το τέλος του δρόμου, στην καλύτερη περίπτωση η εταιρεία σου θα αγοραζόταν για ένα γενναιόδωρο ποσό και θα συνέχιζε κάτω από την τεράστια ρουμπρίκα τους, στη χειρότερη θα αγοραζόταν για πένες και θα εκσπλαχνιζόταν. Το μόνο σίγουρο ήταν ότι δεν ήσασταν ελεύθεροι να δείτε την εταιρεία σας να ξεπερνά ένα ορισμένο σημείο επιτυχίας κάτω αποκλειστικά από το δικό σας τιμόνι.
Αυτός ο νέος οικονομικός κόσμος κατέστη δυνατός χάρη στην κοινή πρωτοβουλία της κυβέρνησης Ρίγκαν και του υπουργικού συμβουλίου της Μάργκαρετ Θάτσερ στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Το 1981 ο Πρόεδρος Ρόναλντ Ρίγκαν (1981-1989) επέλεξε ως Υπουργό Οικονομικών τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της επενδυτικής τράπεζας Merrill Lynch, Donald Regan (1981-1985). Ο Ρίγκαν είχε υπηρετήσει ως Διευθύνων Σύμβουλος της Merrill Lynch για σχεδόν δέκα χρόνια, από το 1971 έως το 1980, πριν αποδεχτεί τη θέση του Υπουργού Οικονομικών των ΗΠΑ. Ήταν ο Ντόναλντ Ρίγκαν [3] που προώθησε ένα νέο χρηματοπιστωτικό σύστημα που θα ονομαζόταν «Reagonomics». Οι επικριτές και οι αντίπαλοί του το ονόμασαν «trickle-down economics» ή «voodoo economics», ο Reagan και οι υποστηρικτές του προτίμησαν να το αποκαλούν «οικονομία της ελεύθερης αγοράς».
Όπως θέλετε πείτε το - ξεκίνησε μια 30ετή περίοδο ριζικής χρηματοπιστωτικής απορρύθμισης.
Το 1982 η κυβέρνηση Ρίγκαν (ή ίσως πιο εύστοχα αποκαλούμενη κυβέρνηση Ρίγκαν) απορρύθμισε τις εταιρείες αποταμιεύσεων και δανείων, επιτρέποντάς τους να κάνουν ριψοκίνδυνες επενδύσεις με τα χρήματα των καταθετών. Μέχρι το τέλος της δεκαετίας, εκατοντάδες εταιρείες αποταμίευσης και δανείων είχαν πτωχεύσει. Αυτή η κρίση κόστισε στους φορολογούμενους 124 δισεκατομμύρια δολάρια και κόστισε σε πολλούς ανθρώπους τις οικονομίες τους.[4]
Όπως δήλωσε ο παρουσιαστής του NBC News Tom Brokaw: «Μπορεί να είναι η μεγαλύτερη ληστεία τράπεζας στην ιστορία μας.» αναφερόμενος στην απάτη αποταμιεύσεων και δανείων (S&L). Και νομίζω ότι αυτή είναι μια αρκετά ακριβής δήλωση, ωστόσο, ωχριά σε σύγκριση με αυτό που θα συνέβαινε το 2008, όπως θα δούμε σύντομα.
«Μπορεί να είναι η μεγαλύτερη ληστεία τράπεζας στην ιστορία μας», αναφερόμενος στην απάτη αποταμιεύσεων και δανείων. Tom Brokaw NBC News. Κλιπ από το ντοκιμαντέρ Inside Job (2010).
Ωστόσο, σε αντίθεση με το 2008, χιλιάδες στελέχη αποταμιεύσεων και δανείων πήγαν στη φυλακή για λεηλασία των εταιρειών τους. Μία από τις πιο ακραίες περιπτώσεις ήταν ο Charles Keating που διηύθυνε την American Continental Corporation και την Lincoln Savings and Loan Association.
Το ντοκιμαντέρ του 2010 Inside Job, συζητά πώς το 1985, όταν οι ομοσπονδιακές ρυθμιστικές αρχές άρχισαν να τον ερευνούν, ο Keating προσέλαβε τον Alan Greenspan. Αυτό ήταν δύο χρόνια πριν ο Γκρίνσπαν γίνει πρόεδρος της Federal Reserve το 1987. Πριν από αυτό είχε εργαστεί ως οικονομικός σύμβουλος για την κυβέρνηση Φορντ και την κυβέρνηση Νίξον, καθώς και ως Πρόεδρος του Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων από το 1982 έως το 1988. Σε επιστολή του προς τις ρυθμιστικές αρχές, ο Greenspan επαίνεσε τα υγιή επιχειρηματικά σχέδια και την τεχνογνωσία του Keating και είπε ότι δεν βλέπει κανέναν κίνδυνο να επιτρέψει στον Keating να επενδύσει τα χρήματα των πελατών. Ο Κίτινγκ φέρεται να πλήρωσε στον Γκρίνσπαν 40,000 δολάρια.[5]
Ο Κίτινγκ πήγε στη φυλακή λίγο αργότερα, καταδικασμένος τόσο σε ομοσπονδιακά όσο και σε πολιτειακά δικαστήρια για πολλές κατηγορίες απάτης, εκβιασμού και συνωμοσίας. Όταν η Lincoln S&L Association απέτυχε το 1989, κόστισε στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση πάνω από 3 δισεκατομμύρια δολάρια και περίπου 23.000 πελάτες έμειναν με άχρηστα ομόλογα.[6]
Ο Άλαν Γκρίνσπαν για τις ορθές συμβουλές του σχετικά με τον Κίτινγκ στις ρυθμιστικές αρχές, μια από τις χειρότερες περιπτώσεις απάτης κατά τη διάρκεια της πανωλεθρίας της S&L, προήχθη σε Πρόεδρο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ από τον Πρόεδρο Ρίγκαν. Διορίστηκε εκ νέου σε αυτή τη θέση υπό τον Πρόεδρο Κλίντον και τον Τζορτζ Μπους, υπηρετώντας ως Πρόεδρος της Federal Reserve από το 1987-2006, συνολικά πάνω από 18 χρόνια. Ο Γκρίνσπαν ήταν ο δεύτερος μακροβιότερος πρόεδρος στην ιστορία της Federal Reserve, χάνοντας την πρώτη θέση για λίγους μόνο μήνες.[7]
Η απορρύθμιση άνοιξε τις πόρτες στη χρηματοπιστωτική αστάθεια και όχι στη σταθερότητα και οι δεκαετίες του 1980 και του 1990 είχαν ως αποτέλεσμα την πτώχευση περίπου του ενός τρίτου των ιδρυμάτων αποταμίευσης και δανείων των ΗΠΑ, κοστίζοντας στους φορολογούμενους 124 δισεκατομμύρια δολάρια.
Αυτή η αμερικανική σταυροφορία για τις ελεύθερες αγορές συνέβαινε παράλληλα με τη βρετανική σταυροφορία για το ίδιο ακριβώς πράγμα.
Το Ηνωμένο Βασίλειο υπό τη Βρετανίδα πρωθυπουργό Μάργκαρετ Θάτσερ (1979-1990) έγινε γνωστό ως η εποχή του «θατσερισμού», όπου η ίδια και η κυβέρνησή της υπερασπίστηκαν τη ριζοσπαστική μεταρρύθμιση της ελεύθερης αγοράς, την απορρύθμιση και τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές που οδήγησαν σε εκτεταμένες ιδιωτικοποιήσεις.
Τόσο ο Ρέιγκαν όσο και η Θάτσερ προώθησαν την ελάχιστη κρατική παρέμβαση στην οικονομία και τον αυστηρό έλεγχο των δημόσιων δαπανών με στόχο τη μείωση του ρόλου του κράτους στην οικονομία και άρχισαν να πωλούν κρατικές βιομηχανίες, συμπεριλαμβανομένων των τηλεπικοινωνιών, των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, των μεταφορών, της ενέργειας κ.λπ.
Στην πραγματικότητα, η κυβέρνηση της Θάτσερ είχε φέρει συγκεκριμένα την Goldman Sachs για να επιβλέψει το ξεπούλημα αυτών των κρατικών εταιρειών ως επίσημος σύμβουλος της βρετανικής κυβέρνησης τη δεκαετία του 1980.
Στο δικό τους χνουδωτό ντοκιμαντέρ για τον εαυτό τους, Goldman Sachs at 150,[8] περιγράφουν πώς «η αρχή της απορρύθμισης ήταν η αρχή της παγκοσμιοποίησης». Και πώς οι πολιτικές απορρύθμισης τόσο της Θάτσερ όσο και του Ρίγκαν επέτρεψαν στην Goldman Sachs να βγει αποτελεσματικά από το κλουβί.
Με αυτά τα νέα φτερά πτήσης, η Goldman Sachs άρχισε να συνεργάζεται στενά με τη βρετανική κυβέρνηση και το Σίτι του Λονδίνου στις ιδιωτικοποιήσεις μεγάλων εθνικοποιημένων οντοτήτων ως επίσημος σύμβουλος.[9] Σύμφωνα με τη βιογραφία της ίδιας της Goldman Sachs, χειρίστηκαν κάθε μία από αυτές τις υποθέσεις στο Ηνωμένο Βασίλειο εκτός από μία.[10]
Στη συνέχεια, συνέχισαν, με τα δικά τους λόγια, στη Γερμανία για να κάνουν ακριβώς το ίδιο πράγμα, μετά στη Σκανδιναβία, μετά στη Γαλλία, μετά στην Ιταλία και σχεδόν παντού αλλού και όπως το έθεσαν «έφερε επανάσταση στα οικονομικά σε όλη την Ευρώπη».[11]
Έτσι, σύμφωνα με την ίδια την Goldman Sachs, επέβλεψαν την ιδιωτικοποίηση του χρηματοπιστωτικού τομέα σχεδόν σε όλη την Ευρώπη, ξεκινώντας πρώτα από το Ηνωμένο Βασίλειο.
Σύμφωνα με την Goldman Sachs, αυτό απελευθέρωσε αυτές τις προηγουμένως κρατικές οντότητες να συμμετέχουν πλήρως στις χρηματοπιστωτικές αγορές.
Κατά τη διάρκεια της κυβέρνησης Κλίντον η απορρύθμιση συνεχίστηκε υπό τον Άλαν Γκρίνσπαν ως Πρόεδρο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ και τους Υπουργούς Οικονομικών Ρόμπερτ Ρούμπιν (1995-1999), πρώην πρόεδρο της Goldman Sachs και Υπουργό Οικονομικών Λάρι Σάμερς (1999-2001), ενώ αργότερα έγινε Πρόεδρος του Χάρβαρντ από το 2001-2006. Ο Ρόμπερτ Ρούμπιν αναγνωρίζεται ως ο μακροχρόνιος μέντορας του Λάρι Σάμερς.[12]
Σύμφωνα με το ντοκιμαντέρ Inside Job (2010):
Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1990 ο χρηματοπιστωτικός τομέας είχε ενοποιηθεί σε μερικές γιγαντιαίες εταιρείες, καθεμία από τις οποίες ήταν τόσο μεγάλη που η αποτυχία τους θα μπορούσε να απειλήσει ολόκληρο το σύστημα.
Το 1998, η Citicorp και η Travelers συγχωνεύτηκαν για να σχηματίσουν τη Citigroup, τη μεγαλύτερη εταιρεία χρηματοοικονομικών υπηρεσιών στον κόσμο. Η συγχώνευση παραβίασε τον νόμο Glass-Steagall, [13] έναν νόμο που ψηφίστηκε μετά τη Μεγάλη Ύφεση και εμπόδιζε τις τράπεζες με καταθέσεις καταναλωτών να συμμετέχουν σε επικίνδυνες δραστηριότητες επενδυτικής τραπεζικής.
Ήταν παράνομη η απόκτηση Ταξιδιωτών. Ο Γκρίνσπαν δεν είπε τίποτα. Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ τους έδωσε εξαίρεση για ένα χρόνο και στη συνέχεια ψήφισαν τον νόμο.
Το 1999, μετά από παρότρυνση των Summers και Rubin, το Κογκρέσο ψήφισε τον νόμο Gramm-Leach-Bliley, γνωστό σε ορισμένους ως Citigroup Relief Act. Ανέτρεψε την Glass-Steagall και άνοιξε το δρόμο για μελλοντικές συγχωνεύσεις.
Ο Robert Rubin θα έβγαζε αργότερα 126 εκατομμύρια δολάρια ως Αντιπρόεδρος της Citigroup.
Η επόμενη κρίση ήρθε στα τέλη της δεκαετίας του 1990. Οι επενδυτικές τράπεζες τροφοδότησαν μια τεράστια φούσκα στις μετοχές του Διαδικτύου, την οποία ακολούθησε ένα κραχ το 2001 που προκάλεσε επενδυτικές απώλειες 5 τρισεκατομμυρίων δολαρίων.
Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς [SEC], η ομοσπονδιακή υπηρεσία που είχε δημιουργηθεί κατά τη διάρκεια της Ύφεσης για να ρυθμίσει την επενδυτική τραπεζική, δεν είχε κάνει τίποτα.
Αυτές οι επενδυτικές τράπεζες είχαν προωθήσει εταιρείες του Διαδικτύου που ήξεραν ότι θα αποτύχουν, κάτι που ακούγεται τρομερά παρόμοιο με την παρούσα οικονομική κρίση. Οι αναλυτές μετοχών πληρώνονταν από το πόσες δουλειές έφεραν. Τον Δεκέμβριο του 2002, δέκα επενδυτικές τράπεζες διευθέτησαν την υπόθεση για συνολικά 1,4 δισεκατομμύρια δολάρια και υποσχέθηκαν να αλλάξουν τους τρόπους τους. Παρά τα βαριά πρόστιμα, δεν χρειάστηκε να παραδεχτούν καμία αδικοπραγία.
Αυτές οι δέκα επενδυτικές τράπεζες που είχαν προκαλέσει επενδυτικές απώλειες 5 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, πλήρωσαν πρόστιμο 1,4 δισεκατομμυρίων δολαρίων συνολικά μεταξύ τους.
Και ο κατάλογος της απάτης και της εγκληματικής δραστηριότητας από τις τράπεζες συνέχισε να μεγαλώνει. Αυτό περιελάμβανε τη διοχέτευση χρημάτων από ναρκωτικά.
Η Citibank, της οποίας η μητρική είναι η Citigroup (η τράπεζα που ο Greenspan ταλαντεύτηκε στην Glass-Steagall για να επιτρέψει μια παράνομη συγχώνευση μεταξύ της Citicorp και της Travelers για να σχηματίσει τη Citigroup), κρίθηκε ένοχη από μια μεξικανική έρευνα για διοχέτευση 100 εκατομμυρίων δολαρίων από χρήματα ναρκωτικών από το Μεξικό.
Η HSBC και η Standard Chartered θα κριθούν επίσης ένοχες για διοχέτευση χρημάτων από ναρκωτικά και στην περίπτωση της HSBC, για χρηματοδότηση της τρομοκρατίας και της διακίνησης όπλων, συμπεριλαμβανομένων πολλών χρημάτων από ναρκωτικά που αφορούν το Μεξικό.Η CIA είχε επίσης εμπλακεί στην εκπαίδευση καρτέλ ναρκωτικών στο Μεξικό και ένας πρώην Πράσινος Μπερές συμμετείχε στη δημιουργία μιας τράπεζας για να αντιμετωπίσει αυτά τα χρήματα από τα ναρκωτικά που προέρχονταν από το Μεξικό και άλλα μέρη της Λατινικής ΑμερικήςΣτην πραγματικότητα, οι υπηρεσίες πληροφοριών, ο στρατός και τα οικονομικά συχνά αναμειγνύονταν στις Ηνωμένες Πολιτείες, συμπεριλαμβανομένης της περίπτωσης του διευθύνοντος συμβούλου της Goldman Sachs, Henry "Hank" Paulson, όπως θα δούμε σύντομα.
Η Citibank, η JP Morgan και η Merrill Lynch κρίθηκαν επίσης ένοχες ότι βοήθησαν την Enron να αποκρύψει απάτη και τους επιβλήθηκε πρόστιμο συνολικού ύψους 385 εκατομμυρίων δολαρίων. Όμως, ενώ αυτές οι εταιρείες αντιμετώπισαν πρωτοφανή πρόστιμα, δεν χρειάστηκε ποτέ να παραδεχτούν οποιαδήποτε αδικοπραγία. Μια πρακτική που συνεχίζεται και σήμερα.
Ξεκινώντας από τη δεκαετία του 1990, η απορρύθμιση και η πρόοδος της τεχνολογίας οδήγησαν σε μια έκρηξη πολύπλοκων χρηματοπιστωτικών προϊόντων που ονομάζονται παράγωγα. Οικονομολόγοι και τραπεζίτες ισχυρίστηκαν ότι έκαναν τις αγορές ασφαλέστερες, αλλά αντίθετα τις έκαναν πιο ασταθείς. Χρησιμοποιώντας παράγωγα, οι τραπεζίτες μπορούσαν να στοιχηματίσουν σχεδόν σε οτιδήποτε. Η άνοδος και η πτώση των τιμών του πετρελαίου, η χρεοκοπία μιας εταιρείας, ακόμη και ο καιρός.
Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1990, τα παράγωγα ήταν μια μη ρυθμιζόμενη αγορά 50 τρισεκατομμυρίων δολαρίων.[14]
Σύμφωνα με το Inside Job (2010):
Το 1998 ο Brooksley Born προσπάθησε να τα ρυθμίσει. Αφού διηύθυνε την πρακτική παραγώγων στην Arnold and Porter, ο Born επιλέχθηκε από την Κλίντον για να προεδρεύσει της Επιτροπής Διαπραγμάτευσης Συμβάσεων Μελλοντικής Εκπλήρωσης Εμπορευμάτων (CFTC) που επέβλεπε την αγορά παραγώγων. Τον Μάιο του 1998 η CFTC εξέδωσε πρόταση για τη ρύθμιση των παραγώγων.
Το Υπουργείο Οικονομικών της Κλίντον είχε άμεση απάντηση.
Οι τράπεζες εξαρτιόνταν πλέον σε μεγάλο βαθμό από αυτού του είδους τις δραστηριότητες για τα κέρδη τους.
Λίγο μετά την κλήση της με τον Λάρι Σάμερς [όπου προσπάθησε να της ασκήσει βαριά πίεση για να αποσύρει αυτήν την πρόταση για τη ρύθμιση των παραγώγων], ο Γκρίνσπαν, ο Ρούμπιν και ο πρόεδρος της SEC Άρθουρ Λέβιτ, εξέδωσαν κοινή δήλωση καταδικάζοντας τον Μπορν και συνιστώντας τη νομιμοποίηση για να διατηρηθούν τα παράγωγα χωρίς ρύθμιση».
Ο Άλαν Γκρίνσπαν δήλωσε στην Επιτροπή Τραπεζικών και Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών της Βουλής στις 24 Ιουλίου 1998: «Η ρύθμιση των συναλλαγών παραγώγων που διαπραγματεύονται ιδιωτικά από επαγγελματίες είναι περιττή».
Απορρίφθηκε πρώτα από την κυβέρνηση Κλίντον και στη συνέχεια από το Κογκρέσο. Για να αποτρέψει τυχόν μελλοντικές προσπάθειες ρύθμισης των παραγώγων, το 2000, ο γερουσιαστής Phil Gramm έπαιξε σημαντικό ρόλο στην ψήφιση ενός νομοσχεδίου που εξαιρούσε λίγο πολύ τα παράγωγα από τη ρύθμιση.
Στις 21 Ιουνίου 2000, ο γερουσιαστής Phil Gramm που υπηρετούσε ως Πρόεδρος της Επιτροπής Τραπεζών της Γερουσίας δήλωσε: «[Τα παράγωγα] ενοποιούν τις αγορές, μειώνουν τον ρυθμιστικό φόρτο. Πιστεύω ότι πρέπει να το κάνουμε».
Μετά την αποχώρησή του από τη Γερουσία, ο Phil Gramm έγινε Αντιπρόεδρος της UBS. Η σύζυγός του Wendy υπηρέτησε στο διοικητικό συμβούλιο της Enron από το 1993 έως ότου η εταιρεία κήρυξε πτώχευση στα τέλη του 2001. Για όσους δεν γνωρίζουν, το σκάνδαλο της Enron ήταν μια τεράστια εταιρική απάτη που κορυφώθηκε με τη χρεοκοπία της Enron Corporation το 2001. Τα στελέχη χρησιμοποίησαν αμφίβολες λογιστικές μεθόδους και μυστικές συνεργασίες εκτός ισολογισμού για να κρύψουν δισεκατομμύρια χρέη και να κατασκευάσουν μη πραγματοποιηθέντα κέρδη, καταστρέφοντας τελικά την εταιρεία, χρεοκοπώντας χιλιάδες υπαλλήλους και οδηγώντας σε ομοσπονδιακές ποινικές καταδίκες.
Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ο Larry Summer, ως υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, δήλωσε: «Ελπίζουμε ότι θα είναι δυνατό να προχωρήσουμε φέτος σε νομοθεσία που, με τον κατάλληλο τρόπο, θα δημιουργήσει ασφάλεια δικαίου για τα εξωχρηματιστηριακά παράγωγα[15]».
Ο Λάρι Σάμερς κέρδισε αργότερα 20 εκατομμύρια δολάρια ως σύμβουλος σε ένα hedge fund που βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό σε παράγωγα.[16] Ο Άλαν Γκρίνσπαν ως Πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ θα δήλωνε στο Κογκρέσο κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, «Θέλω να συνδεθώ με όλες τις παρατηρήσεις του υπουργού Σάμερς».
Τον Δεκέμβριο του 2000 το Κογκρέσο ψήφισε τον νόμο περί εκσυγχρονισμού των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης εμπορευμάτων HR 5660. Απαγόρευσε τη ρύθμιση των παραγώγων. Ως αποτέλεσμα, η χρήση παραγώγων και η χρηματοοικονομική καινοτομία εκτινάχθηκαν δραματικά μετά το 2000.
Σε αυτό το σημείο ο κλάδος κυριαρχούνταν από πέντε επενδυτικές τράπεζες: Goldman Sachs, Morgan Stanley, Lehman Brothers, Merrill Lynch, Bear Stearns. Δύο χρηματοπιστωτικοί όμιλοι ετερογενών δραστηριοτήτων: η Citigroup και η JP Morgan. Τρεις ασφαλιστικές εταιρείες κινητών αξιών: AIG, MBIA, AMBAC. Και τρεις οίκοι αξιολόγησης: Moody's, Standard & Poor's και Fitch.
Συνδέοντάς τα όλα μαζί ήταν η Τροφική Αλυσίδα Τιτλοποίησης. Ένα νέο σύστημα που συνέδεε τρισεκατομμύρια δολάρια σε στεγαστικά δάνεια και άλλα δάνεια με επενδυτές σε όλο τον κόσμο.
Το ντοκιμαντέρ του 2010 Inside Job έκανε μια καλή περίληψη του πώς λειτουργεί αυτό το σύστημα και έτσι θα αναφερθεί εκτενώς εδώ:
Τιτλοποίηση σημαίνει ότι τα άτομα που χορηγούν το δάνειο [δηλαδή ο δανειστής] δεν κινδυνεύουν πλέον εάν [δηλαδή ο δανειολήπτης] δεν αποπληρώσουν. Στο παλιό σύστημα, όταν ένας ιδιοκτήτης σπιτιού πλήρωνε το στεγαστικό του δάνειο κάθε μήνα, τα χρήματά του πήγαιναν στον τοπικό δανειστή του. Και δεδομένου ότι τα στεγαστικά δάνεια χρειάστηκαν δεκαετίες για να αποπληρωθούν, οι δανειστές ήταν προσεκτικοί.
Στο νέο σύστημα, οι δανειστές πούλησαν στεγαστικά δάνεια σε επενδυτικές τράπεζες. Οι επενδυτικές τράπεζες συνδύασαν χιλιάδες στεγαστικά δάνεια και δάνεια, συμπεριλαμβανομένων δανείων αυτοκινήτων, φοιτητικών δανείων και χρέους πιστωτικών καρτών για να δημιουργήσουν πολύπλοκα παράγωγα που ονομάζονται εξασφαλισμένες υποχρεώσεις χρέους ή CDO.
Στη συνέχεια, οι επενδυτικές τράπεζες πούλησαν τα CDO σε επενδυτές. Τώρα, όταν οι ιδιοκτήτες σπιτιών πλήρωσαν τα στεγαστικά τους δάνεια, τα χρήματα πήγαν σε επενδυτές σε όλο τον κόσμο.
Οι επενδυτικές τράπεζες πλήρωσαν τους οίκους αξιολόγησης για να αξιολογήσουν τα CDO και σε πολλές από αυτές δόθηκε βαθμολογία ΑΑΑ, η οποία είναι η υψηλότερη δυνατή επενδυτική βαθμίδα. Αυτό έκανε τα CDO δημοφιλή στα συνταξιοδοτικά ταμεία που μπορούσαν να αγοράσουν μόνο τίτλους υψηλής αξιολόγησης.
Οι δανειστές δεν νοιάζονταν πια αν ένας δανειολήπτης μπορούσε να αποπληρώσει, έτσι άρχισαν να κάνουν πιο ριψοκίνδυνα δάνεια. Ούτε οι επενδυτικές τράπεζες νοιάστηκαν, όσο περισσότερα CDO πουλούσαν τόσο υψηλότερα ήταν τα κέρδη τους. Και οι οίκοι αξιολόγησης που πληρώθηκαν από τις επενδυτικές τράπεζες δεν είχαν καμία ευθύνη εάν οι αξιολογήσεις τους για τα CDO αποδεικνύονταν λανθασμένες.
Τα δάνεια subprime είναι δάνεια υψηλότερου κινδύνου. Χιλιάδες δάνεια subprime συνδυάστηκαν για να δημιουργήσουν CDOs, πολλά από αυτά εξακολουθούσαν να λαμβάνουν αξιολογήσεις ΑΑΑ.
Οι επενδυτικές τράπεζες στην πραγματικότητα προτιμούσαν τα δάνεια subprime, επειδή είχαν υψηλότερα επιτόκια. Αυτό οδήγησε σε μαζική αύξηση του ληστρικού δανεισμού.
Οι δανειολήπτες τοποθετήθηκαν άσκοπα σε ακριβά δάνεια subprime και πολλά δάνεια δόθηκαν σε άτομα που δεν μπορούσαν να τα αποπληρώσουν.
Τα πιο κερδοφόρα προϊόντα ήταν τα ληστρικά δάνεια. Ο τραπεζίτης βγάζει τα περισσότερα χρήματα αν σας βάλει σε ένα δάνειο subprime.
Ξαφνικά εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως ρέουν μέσω της αλυσίδας τιτλοποίησης. Δεδομένου ότι ο καθένας μπορούσε να πάρει στεγαστικό δάνειο, οι αγορές κατοικιών και οι τιμές των κατοικιών εκτοξεύτηκαν στα ύψη. Το αποτέλεσμα ήταν η μεγαλύτερη χρηματοπιστωτική φούσκα στην ιστορία.
Μόνο ο δανεισμός subprime αυξήθηκε από 30 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως σε χρηματοδότηση σε πάνω από 600 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως σε 10 χρόνια. Όλες οι μεγάλες επενδυτικές τράπεζες συμμετείχαν σε αυτό.
Η Countrywide Financial, ο μεγαλύτερος δανειστής subprime, εξέδωσε δάνεια αξίας 97 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Ως αποτέλεσμα, είχε κέρδη άνω των 11 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Στη Wall Street τα ετήσια μπόνους μετρητών αυξήθηκαν. Οι έμποροι και οι διευθύνοντες σύμβουλοι έγιναν εξαιρετικά πλούσιοι κατά τη διάρκεια της φούσκας.
Η Lehman Brothers ήταν κορυφαίος ανάδοχος δανείων υψηλού κινδύνου. Ο διευθύνων σύμβουλός τους, Richard Fuld, πήρε 485 εκατομμύρια δολάρια.
Μέχρι το 2006 περίπου το 40% όλων των κερδών των εταιρειών του S&P 500 προερχόταν από χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Ήταν ένα παγκόσμιο σχέδιο Ponzi. Δεν ήταν πραγματικό εισόδημα. Τα χρήματα δημιουργήθηκαν και στη συνέχεια χρεοκόπησαν.
Μέσω του νόμου περί ιδιοκτησίας κατοικίας και προστασίας μετοχικού κεφαλαίου, το Συμβούλιο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας είχε ευρεία εξουσία να ρυθμίζει τον κλάδο των ενυπόθηκων δανείων. Αλλά ο πρόεδρος της Fed Άλαν Γκρίνσπαν αρνήθηκε να το χρησιμοποιήσει. [Ο Άλαν Γκρίνσπαν ήταν κατά της ρύθμισης. «Δεν πίστευε σε αυτό».]
Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς δεν διεξήγαγε σημαντικές έρευνες για τις επενδυτικές τράπεζες κατά τη διάρκεια της φούσκας.
Κατά τη διάρκεια της φούσκας, οι επενδυτικές τράπεζες δανείζονταν σε μεγάλο βαθμό για να αγοράσουν περισσότερα δάνεια και να δημιουργήσουν περισσότερα CDO. Η αναλογία μεταξύ δανεισμένου χρήματος και ιδίων χρημάτων των τραπεζών ονομαζόταν μόχλευση. Όσο περισσότερο δανείζονταν οι τράπεζες, τόσο μεγαλύτερη ήταν η μόχλευση τους.
Το 2004, ο Henry Paulson, ο Διευθύνων Σύμβουλος της Goldman Sachs, βοήθησε στην SEC να χαλαρώσει τα όρια στη μόχλευση, επιτρέποντας στις τράπεζες να αυξήσουν απότομα τον δανεισμό τους. Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς αποφάσισε με κάποιο τρόπο να αφήσει τις επενδυτικές τράπεζες να στοιχηματίσουν πολύ περισσότερο.
Στις 28 Απριλίου 2004, η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς συνεδρίασε για να εξετάσει την άρση των ορίων μόχλευσης στις επενδυτικές τράπεζες.
Οι επενδυτικές τράπεζες άρχισαν να μοχλεύουν μέχρι το επίπεδο 33:1, πράγμα που σημαίνει ότι μια μικρή μείωση 3% στην αξία της βάσης περιουσιακών στοιχείων τους θα τις άφηνε αφερέγγυες.
Υπήρχε άλλη μια ωρολογιακή βόμβα στο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Η AIG, η μεγαλύτερη ασφαλιστική εταιρεία στον κόσμο, πουλούσε τεράστιες ποσότητες παραγώγων που ονομάζονται συμβόλαια ανταλλαγής πιστωτικής αθέτησης. Για τους επενδυτές που κατείχαν CDO, τα συμβόλαια ανταλλαγής πιστωτικής αθέτησης λειτουργούσαν σαν ασφαλιστήριο συμβόλαιο. Ένας επενδυτής που αγόρασε μια σύμβαση αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου πλήρωσε στην AIG ένα τριμηνιαίο ασφάλιστρο. Εάν το CDO πήγαινε άσχημα, η AIG υποσχέθηκε να πληρώσει τον επενδυτή για τις απώλειές του.
Αλλά σε αντίθεση με την κανονική ασφάλιση, οι κερδοσκόποι μπορούσαν επίσης να αγοράσουν συμβόλαια ανταλλαγής πιστωτικής αθέτησης από την AIG για να στοιχηματίσουν ενάντια σε CDOs που δεν τους ανήκαν.
Δεδομένου ότι τα συμβόλαια ανταλλαγής πιστωτικής αθέτησης δεν ρυθμίζονται, η AIG δεν χρειάστηκε να βάλει στην άκρη χρήματα για να καλύψει πιθανές ζημίες. Αντίθετα, η AIG πλήρωσε στους υπαλλήλους της τεράστια μπόνους σε μετρητά μόλις υπογράφηκαν οι συμβάσεις. Αλλά αν τα CDO αργότερα πήγαιναν άσχημα, η AIG θα ήταν στο γάντζο.
Το τμήμα Χρηματοοικονομικών Προϊόντων της AIG στο Λονδίνο εξέδωσε συμβόλαια ανταλλαγής πιστωτικής αθέτησης αξίας 500 δισεκατομμυρίων δολαρίων κατά τη διάρκεια της φούσκας, πολλά από αυτά για CDOs που υποστηρίζονται από ενυπόθηκα δάνεια υψηλού κινδύνου. Οι 400 εργαζόμενοι στην AIGFP κέρδισαν 3,5 δισεκατομμύρια δολάρια μεταξύ 2000 και 2007.
Η Goldman Sachs πούλησε τουλάχιστον 3,1 δισεκατομμύρια δολάρια από αυτά τα τοξικά CDOs το πρώτο εξάμηνο του 2006. Διευθύνων σύμβουλος της Goldman Sachs εκείνη την εποχή ήταν ο Henry Paulson, ο πιο ακριβοπληρωμένος διευθύνων σύμβουλος στη Wall Street.
Ο Paulson έπρεπε να πουλήσει τις μετοχές της Goldman αξίας 485 εκατομμυρίων δολαρίων όταν πήγε να εργαστεί για την κυβέρνηση. Αλλά λόγω ενός νόμου που ψηφίστηκε από τον πρώτο πρόεδρο Μπους, δεν χρειάστηκε να πληρώσει φόρους για αυτό. Του εξοικονόμησε 50 εκατομμύρια δολάρια.
Το Σύστημα Συνταξιοδότησης Δημοσίων Υπαλλήλων του Μισισιπή μήνυσε την Goldman Sachs, είχαν χάσει εκατομμύρια από κακά CDO που είχαν λάβει υψηλή βαθμολογία από την Goldman Sachs.
Μέχρι τα τέλη του 2006 η Goldman είχε πάει τα πράγματα ένα βήμα παραπέρα. Δεν πουλούσε απλώς τοξικά CDOs, αλλά άρχισε να στοιχηματίζει εναντίον τους την ίδια στιγμή, έλεγε στους πελάτες ότι ήταν επενδύσεις υψηλής ποιότητας.
Αγοράζοντας συμβόλαια ανταλλαγής πιστωτικής αθέτησης από την AIG, η Goldman μπορούσε να στοιχηματίσει ενάντια σε CDOs που δεν κατείχε και να πληρωθεί όταν τα CDOs αποτύγχαναν.
Η Goldman Sachs αγόρασε τουλάχιστον 22 δισεκατομμύρια δολάρια σε συμβόλαια ανταλλαγής πιστωτικής αθέτησης από την AIG.
Ήταν τόσο πολύ που η Goldman συνειδητοποίησε ότι η ίδια η AIG θα μπορούσε να χρεοκοπήσει. Έτσι ξόδεψαν 150 εκατομμύρια δολάρια για να ασφαλιστούν έναντι της πιθανής κατάρρευσης της AIG.
Στη συνέχεια, το 2007 η Goldman προχώρησε ακόμη περισσότερο. Άρχισαν να πωλούν CDOs ειδικά σχεδιασμένα έτσι ώστε όσο περισσότερα χρήματα έχαναν οι πελάτες τους, τόσο περισσότερα χρήματα έβγαζε η Goldman Sachs.
Τον Απρίλιο του 2010 αναγκάστηκαν να καταθέσουν ενώπιον του Κογκρέσου. [Όταν ο Διευθύνων Σύμβουλος της Goldman Sachs, Lloyd Blankfein, έπρεπε να καταθέσει ενώπιον του Κογκρέσου, είπε ουσιαστικά ότι αυτό δεν ήταν παράνομο και επομένως δεν μπορούσαν να λογοδοτήσουν για απάτη.]
Ο διαχειριστής hedge fund John Paulson [Paulson & Co.] έκανε 12 δισεκατομμύρια δολάρια στοιχηματίζοντας ενάντια στην αγορά στεγαστικών δανείων. Όταν ο Paulson ξέμεινε από ενυπόθηκα χρεόγραφα για να στοιχηματίσει, συνεργάστηκε με την Goldman Sachs και την Deutsche Bank για να δημιουργήσει περισσότερα CDO.
Η Morgan Stanley πουλούσε επίσης ενυπόθηκα χρεόγραφα εναντίον των οποίων στοιχημάτιζε και τώρα μηνύεται από το Ταμείο Συνταξιοδότησης Κυβερνητικών Υπαλλήλων των Παρθένων Νήσων για απάτη.
Τα hedge funds Tricadia και Magnetar κέρδισαν δισεκατομμύρια στοιχηματίζοντας εναντίον των CDOs που είχαν σχεδιάσει με τη Merrill Lynch, την JP Morgan και τη Lehman Brothers. Τα CDO πωλήθηκαν σε πελάτες ως ασφαλείς επενδύσεις.
Οι τρεις οίκοι αξιολόγησης, Moody's, S&P και Fitch κέρδισαν δισεκατομμύρια δολάρια δίνοντας υψηλές αξιολογήσεις σε επικίνδυνους τίτλους. Η Moody's, ο μεγαλύτερος οίκος αξιολόγησης, τετραπλασίασε τα κέρδη της μεταξύ 2000 και 2007.
Η Moody's και η S&P αποζημιώνονται με βάση τη δημοσίευση αναφορών αξιολόγησης. Και όσο πιο δομημένους τίτλους έδιναν βαθμολογία ΑΑΑ, τόσο υψηλότερα θα ήταν τα κέρδη τους για το τρίμηνο. Φανταστείτε να πηγαίνετε στους New York Times και να λέτε: «Αν γράψεις μια θετική ιστορία, θα σου πληρώσω 500.000 δολάρια, αλλά αν δεν το κάνεις, δεν θα σου δώσω τίποτα».
Οι οίκοι αξιολόγησης θα μπορούσαν να είχαν σταματήσει το πάρτι [και όπως και οι ρυθμιστικές αρχές, δεν το έκαναν, αλλά στην πραγματικότητα ήταν συνένοχοι].
Η τροφική αλυσίδα τιτλοποίησης κατέρρευσε και η αγορά των CDOs κατέρρευσε, αφήνοντας τις επενδυτικές τράπεζες να κατέχουν εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια σε δάνεια, CDOs και ακίνητα που δεν μπορούσαν να πουλήσουν.
Σε μια συνάντηση της G7 στο Τόκιο, στις 9 Φεβρουαρίου 2008, ο Paulson δήλωσε: «Θα συνεχίσουμε να μεγαλώνουμε εντάξει; Και, προφανώς, θα το πω: Αν μεγαλώνεις, δεν είσαι σε ύφεση, σωστά; Θέλω να πω, όλοι το ξέρουμε αυτό».
Η ύφεση ξεκίνησε στην πραγματικότητα τέσσερις μήνες πριν ο Paulson κάνει αυτή τη δήλωση.
Τον Μάρτιο του 2008, η επενδυτική τράπεζα Bear Stearns ξέμεινε από μετρητά και εξαγοράστηκε για 2 δολάρια ανά μετοχή από την JP Morgan Chase. Η συμφωνία υποστηρίχθηκε από 30 δισεκατομμύρια δολάρια σε εγγυήσεις έκτακτης ανάγκης από την Federal Reserve.
[Μέχρι τον Ιούλιο του 2008 ο Henry Paulson συνέχισε να καταθέτει και να δηλώνει δημόσια ότι όλα ήταν υπό έλεγχο. Σε μια εποχή που η κυβέρνηση θα μπορούσε να είχε παρέμβει και να ελαχιστοποιήσει τις οικονομικές επιπτώσεις.]
Στις 7 Σεπτεμβρίου 2008 ο Henry Paulson ανακοίνωσε την ομοσπονδιακή εξαγορά της Fannie Mae και της Freddie Mac, δύο γιγαντιαίων ενυπόθηκων δανειστών στο χείλος της κατάρρευσης, δήλωσε εκείνη την ημέρα «Τίποτα σχετικά με τις ενέργειές μας σήμερα δεν αντικατοπτρίζει μια αλλαγμένη άποψη για τη διόρθωση της στέγασης ή τη δύναμη άλλων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων των ΗΠΑ».
Δύο ημέρες αργότερα, η Lehman Brothers ανακοίνωσε απώλειες ρεκόρ 3,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων και η μετοχή της κατέρρευσε.
Η Merrill Lynch ήταν επίσης στο χείλος μιας καταστροφής και εξαγοράστηκε από την Bank of America μέσα σε λίγες μέρες. Η βρετανική τράπεζα Barclays ήταν η μόνη τράπεζα που ενδιαφερόταν να εξαγοράσει τη Lehman's, αλλά η [βρετανική] κυβέρνηση ήθελε κάποιες εγγυήσεις. Ο Πόλσον αρνήθηκε. Ούτε η Lehman ούτε οι [ΗΠΑ] Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση είχε κάνει οποιοδήποτε σχεδιασμό για χρεοκοπία.
Το παλαιότερο αμοιβαίο κεφάλαιο χρηματαγοράς στη χώρα διέγραψε περίπου τα 3/4 του δισεκατομμυρίου δολαρίων σε επισφαλή χρέη που εκδόθηκαν από την πλέον χρεοκοπημένη Lehman Brothers.
Την ίδια εβδομάδα η AIG χρωστούσε 13 δισεκατομμύρια δολάρια σε κατόχους συμβάσεων ανταλλαγής πιστωτικής αθέτησης και δεν είχε τα χρήματα.
Στις 17 Σεπτεμβρίουη AIG εξαγοράζεται από την κυβέρνηση και μια μέρα αργότερα ο Πόλσον και ο Μπερνάνκι ζητούν από το Κογκρέσο 700 δισεκατομμύρια δολάρια για τη διάσωση των τραπεζών. Προειδοποίησαν ότι η εναλλακτική λύση θα ήταν μια καταστροφική κατάρρευση.
Όταν η AIG διασώθηκε, οι ιδιοκτήτες των συμβάσεων ανταλλαγής πιστωτικής αθέτησης, η πιο σημαντική από τις οποίες ήταν η Goldman Sachs, πληρώθηκαν 61 δισεκατομμύρια δολάρια την επόμενη μέρα.
Οι Paulson, Bernanke και Tim Geithner ανάγκασαν την AIG να πληρώσει 100 σεντς στο δολάριο αντί να διαπραγματευτεί χαμηλότερες τιμές. Τελικά, η διάσωση της AIG κόστισε στους φορολογούμενους πάνω από 150 δισεκατομμύρια δολάρια. Εκατόν εξήντα δισεκατομμύρια δολάρια πήγαν μέσω της AIG, δεκατέσσερα δισεκατομμύρια πήγαν στην Goldmans Sachs.
Την ίδια στιγμή, οι Paulson και Geithner ανάγκασαν την AIG να παραιτηθεί από το δικαίωμά της να μηνύσει την Goldman και τις άλλες τράπεζες για απάτη.
[Οι κατασχέσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες έφτασαν τα 6 εκατομμύρια στις αρχές του 2010 με εκτιμώμενο σύνολο 9 εκατομμυρίων μετά από μερικά ακόμη χρόνια αντήχησης.][18]
Τα πέντε κορυφαία στελέχη της Lehman Brothers κέρδισαν πάνω από ένα δισεκατομμύριο δολάρια μεταξύ 2000 και 2007. Και όταν η εταιρεία χρεοκόπησε, έπρεπε να κρατήσουν όλα τα χρήματα.
Ο Angelo Mozilo, Διευθύνων Σύμβουλος της Countrywide, κέρδισε 470 εκατομμύρια δολάρια μεταξύ 2003 και 2008. 140 εκατομμύρια δολάρια προήλθαν από το ντάμπινγκ των μετοχών του σε όλη τη χώρα τους 12 μήνες πριν από την κατάρρευση της εταιρείας.
Ο Stan O'Neal, ο Διευθύνων Σύμβουλος της Merrill Lynch, έλαβε 90 εκατομμύρια δολάρια μόνο το 2006 και το 2007. Αφού οδήγησε την εταιρεία του στο έδαφος, το διοικητικό συμβούλιο της Merrill Lynch του επέτρεψε να παραιτηθεί και εισέπραξε 161 εκατομμύρια δολάρια ως αποζημίωση.
Ο διάδοχος του O'Neal, John Thain, πληρώθηκε 87 εκατομμύρια δολάρια το 2007. Και τον Δεκέμβριο του 2008, δύο μήνες μετά τη διάσωση της Merrill από τους φορολογούμενους των ΗΠΑ, το διοικητικό συμβούλιο των Thain και Merrill μοίρασε δισεκατομμύρια σε μπόνους.
Τον Μάρτιο του 2008 το τμήμα Χρηματοοικονομικών Προϊόντων της AIG έχασε 11 δισεκατομμύρια δολάρια. Αντί να απολυθεί, ο Joseph Cassano, ο επικεφαλής της AIGFP, διατηρήθηκε ως σύμβουλος για ένα εκατομμύριο δολάρια το μήνα.
Στις ΗΠΑ οι τράπεζες είναι πλέον μεγαλύτερες και πιο ισχυρές και πιο συγκεντρωμένες από ποτέ. Η JP Morgan ανέλαβε την Bear Stearns και στη συνέχεια την WaMu (Washington Mutual). Η Bank of America ανέλαβε την Countrywide και τη Merrill Lynch. Η Wells Fargo ανέλαβε τη Wachovia.
[Όχι μόνο οι ρυθμιστικές αρχές και οι οίκοι αξιολόγησης βρέθηκαν συνένοχοι στη ληστεία χρημάτων, αλλά και ο ακαδημαϊκός κόσμος.]
Η Ομάδα Ανάλυσης, η Charles River Associates, η Compass Lexecom και η Law and Economics Consulting Group διαχειρίζονται μια βιομηχανία πολλών δισεκατομμυρίων που παρέχει ακαδημαϊκούς εμπειρογνώμονες προς ενοικίαση. Δύο τραπεζίτες που χρησιμοποίησαν αυτές τις υπηρεσίες ήταν ο Ralph Cioffi και ο Matthew Tannin, διαχειριστές hedge fund της Bearn Stearns που διώχθηκαν για απάτη σε τίτλους. Μετά την πρόσληψη της Ομάδας Ανάλυσης αθωώθηκαν. Ο Γκλεν Χάμπαρντ πληρώθηκε 100.000 δολάρια για να καταθέσει προς υπεράσπισή τους [ο Κοσμήτορας του Columbia Business School].
[Μερικές από τις επιπτώσεις από τους θριάμβους και τις δοκιμασίες της «ελεύθερης αγοράς», της απορρύθμισης και των παραγώγων:]
Ήταν αυτή η νεότερη γενιά που βγήκε από το κραχ του 2008 που για πρώτη φορά στην αμερικανική ιστορία ήταν λιγότερο μορφωμένη και λιγότερο ευημερούσα από τους γονείς της.
Ο Τιμ Γκάιτνερ έγινε υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ υπό τον Ομπάμα, έναν από τους βασικούς παίκτες στην απόφαση να πληρώσει στην Goldman Sachs 100 σεντς στο δολάριο για τα στοιχήματά της έναντι των στεγαστικών δανείων.
Ο νέος πρόεδρος της Fed ήταν ο William C. Dudley, ο πρώην επικεφαλής οικονομολόγος της Goldman Sachs.
Επικεφαλής του Επιτελείου του Υπουργείου Οικονομικών έγινε ο Mark Patterson, πρώην λομπίστας της Goldman. Ένας από τους Ανώτερους Συμβούλους του Υπουργείου Οικονομικών ήταν ο Lewis Sachs, ο οποίος επέβλεπε την Tricadia, μια εταιρεία που συμμετείχε σε μεγάλο βαθμό στο στοίχημα έναντι των ενυπόθηκων τίτλων που πουλούσε.
Για να ηγηθεί της Επιτροπής Διαπραγμάτευσης Συμβάσεων Μελλοντικής Εκπλήρωσης Εμπορευμάτων, ο Ομπάμα επέλεξε τον Gary Gensler, πρώην στέλεχος της Goldman Sachs που είχε βοηθήσει στην απαγόρευση της ρύθμισης των παραγώγων.
Για να διευθύνει την SEC, ο Ομπάμα επέλεξε τη Mary Schapiro, την πρώην διευθύνουσα σύμβουλο της FINRA, του φορέα αυτορρύθμισης του κλάδου της επενδυτικής τραπεζικής.
Ο επικεφαλής οικονομικός σύμβουλος του Ομπάμα ήταν ο Λάρι Σάμερς [προστατευόμενος του Ρόμπερτ Ρούμπιν της Goldman Sachs].
Το 2009 ο Ομπάμα διόρισε εκ νέου τον Μπεν Μπερνάνκι ως πρόεδρο της Fed.
[Η προεδρική εκστρατεία του Ομπάμα έτρεξε με την υπόσχεση να αυξήσει τους κανονισμούς και να διερευνήσει τους υπεύθυνους για το κραχ του 2008. Ωστόσο, μόλις εξελέγη, οι ανώτεροι σύμβουλοί του στην κυβέρνησή του ήταν στην πραγματικότητα οι ίδιοι άνθρωποι που είχαν χτίσει τη δομή Ponzi. Ο Ομπάμα είχε προσλάβει τους αρχιτέκτονες του κραχ του 2008, επιτρέποντάς τους να καλύψουν τα ίχνη τους ενώ κατείχαν κυβερνητικές θέσεις.]
Μέχρι τα μέσα του 2010 ούτε ένα ανώτερο οικονομικό στέλεχος δεν είχε διωχθεί ποινικά ή ακόμη και συλληφθεί. Δεν είχε διοριστεί ειδικός εισαγγελέας. Ούτε μία εταιρεία δεν είχε διωχθεί ποινικά για απάτη σε τίτλους ή λογιστική απάτη.
Η κυβέρνηση Ομπάμα δεν έχει κάνει καμία προσπάθεια να ανακτήσει καμία από τις αποζημιώσεις που δόθηκαν σε οικονομικά στελέχη κατά τη διάρκεια της φούσκας.
Έτσι λειτουργεί από τότε που ξεκίνησε η εποχή του "Too Big To Fail".
Θα μπορούσε κάλλιστα να ονομαστεί «Πολύ μεγάλο για να διωχθεί». Αυτές οι τράπεζες, ακόμη και οι διευθύνοντες σύμβουλοί τους, θεωρούνται πολύ μεγάλες, και έτσι τα πρόστιμα που πληρώνουν είναι μόνο ένα κλάσμα της απάτης για την οποία κρίνονται ένοχες για τη διάπραξη λιγότερο κινδυνεύουμε να καταρρεύσει η τράπεζα. Αυτό βρίσκεται σε έναν κύκλο πλύσης-ξεβγάλματος-επανάληψης από τη δεκαετία του 1980, όταν ξεκίνησε η ριζική απορρύθμιση και ουσιαστικά δώσαμε στη Wall Street έναν άπειρο αριθμό καρτών Monopoly «βγείτε από τη φυλακή».
Μας λένε ότι είναι «πολύ μεγάλα για να αποτύχουν», αλλά αυτό που κανείς δεν φαίνεται να ρωτά ποτέ είναι «είναι πολύ μεγάλα για να τα ρυθμίσουν;». Η αλήθεια είναι ότι ολόκληρη η δομή του χρηματοπιστωτικού συστήματος, συμπεριλαμβανομένων των ρυθμιστικών αρχών, των οίκων αξιολόγησης και των μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας που κατέχουν θητεία στο τμήμα οικονομικών σε πανεπιστήμια κύρους, είναι όλοι συνένοχοι σε αυτή την ατελείωτη λεηλασία των έντιμων φορολογουμένων και των έντιμων επιχειρηματικών εισοδημάτων. Είναι καθαρή παραφροσύνη να πιστεύουμε ότι αυτός ο κύκλος θα σταματήσει από μόνος του, όταν όλοι όσοι έχουν κάποια επιρροή στην εποπτεία αυτού του συστήματος παίρνουν ένα κομμάτι από την πίτα.
Μπορεί να σταματήσει μόνο όταν τεθεί σε εφαρμογή ρύθμιση που επιβάλλει υγιείς τραπεζικές πρακτικές (όπως ο νόμος Glass-Steagall), όταν τα παράγωγα ρυθμίζονται και δεν επιτρέπεται να δημιουργηθούν ως ΟΜΚ, όταν η γκρίζα γραμμή γίνει σαφής γραμμή, όταν η παραβίαση του νόμου δεν είναι υποθετική ή «γνώμη», όταν οι ένοχοι για ιδιαίτερα μεγάλα ποσά απάτης πάνε στη φυλακή για μεγάλο χρονικό διάστημα και όχι μόνο για λίγους μήνες ή δύο χρόνια ή καθόλου.
Το επίπεδο φτώχειας του μέσου Αμερικανού φτάνει σε πυρετό. Και όμως δεν φαίνεται να υπάρχει σχεδόν τίποτα για να κυριαρχήσει επιτέλους στη Wall Street, ούτε καν το μεγαθήριο επίπεδο απάτης που διαπράχθηκε κατά τη διάρκεια του κραχ του 2008 φαίνεται να είναι αρκετά καλό κίνητρο. Και είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό όταν ο σημερινός υπουργός Οικονομικών Scott Bessent ζητά ακόμη περαιτέρω απορρύθμιση. Σύμφωνα με τον ίδιο, η περίοδος 2006-2008 είχε ισχυρή ρύθμιση, παρά το γεγονός ότι τα παράγωγα δεν ρυθμίζονταν καθόλου.
Στις 29 Απριλίου 2025, κατά τη διάρκεια ενημέρωσης Τύπου του Λευκού Οίκου για τις πρώτες 100 ημέρες της κυβέρνησης Τραμπ, ο Scott Bessent είπε: «Ο μεγάλος φόρος στους καταναλωτές που περνά απαρατήρητος είναι η απορρύθμιση ή [εννοώ] η ρύθμιση. Και το απορρυθμίζουμε και το μειώνουμε. Έτσι, ξέρετε, από την άποψη του εισοδήματος των νοικοκυριών, θα περιμέναμε πραγματικές αυξήσεις αγορών.»[19]
Είναι απίθανο ο Bessent να μην γνωρίζει τι ήταν πραγματικά πίσω από τα παρασκήνια του κραχ του 2008. Εξάλλου, είναι ο άνθρωπος που εργάστηκε ως υπολοχαγός του Τζορτζ Σόρος και θριαμβεύει παίζοντας καθοριστικό ρόλο στο να κερδίσει ο Σόρος τον τίτλο «ο άνθρωπος που έσπασε την Τράπεζα της Αγγλίας». Οι Αμερικανοί που το επαινούν αυτό φαίνεται να μην καταλαβαίνουν τι σημαίνει αυτό στην πραγματικότητα. Δεν ήταν μια επίθεση στο Σίτι του Λονδίνου στο τέλος της ημέρας, αλλά στα προς το ζην του μέσου Βρετανού. Ήταν ο μέσος Βρετανός που έχασε χρήματα από τις ληστρικές πράξεις του Σόρος και της Μπέσεντ, όχι το Σίτι του Λονδίνου.
Εκτός από την καταστροφή της πραγματικής οικονομίας, των συντάξεων, των συνδικάτων και των αποταμιεύσεων των Βρετανών πολιτών, είναι επίσης γεγονός ότι το «σπάσιμο της Τράπεζας της Αγγλίας» των Σόρος-Μπέσεντ έδωσε στο Σίτι του Λονδίνου μια ειδική κρίση για να διαχειριστεί, καθώς «ανέβαλε» την είσοδο στην παγίδα του ευρώ που είχαν στήσει για τα ανόητα ευρωπαϊκά έθνη στο πλαίσιο της Συνθήκης του Μάαστριχ.
Ο Τζορτζ Σόρος θα εμφανιστεί σε περίοπτη θέση στο Μέρος ΙΙΙ αυτής της σειράς και θα σας δώσει μια καλύτερη ιδέα για το είδος του ανθρώπου για τον οποίο δούλευε στενά ο Μπέσεντ.
Φαίνεται ότι ζούμε σε μια εποχή όπου η ανοησία αφθονεί, και τώρα γιορτάζουμε τους ίδιους τους πλιατσικολόγους της σκληρά κερδισμένης ζωής μας ως απελευθερωτές μας, ενώ αυτοί οι ίδιοι άνθρωποι στην πραγματικότητα στηρίζουν την τραπεζική μαφία, που αποτελείται από τη Wall Street και το City του Λονδίνου μπροστά στα μάτια όλων μας. Η άρνηση είναι ένα ισχυρό πράγμα...
Και τυχαίνει αυτός να είναι ο άνθρωπος που βρίσκεται στο ρόλο του Υπουργού Οικονομικών ενώ βρισκόμαστε στη μέση ενός άλλου οικονομικού κραχ, αυτό που απειλεί να είναι σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα. Σύμπτωση? Ίσως, αν νομίζετε ότι η θέση του Hank Paulson ως Υπουργού Οικονομικών από το 2006-2009 ήταν επίσης σύμπτωση...
Είναι ενδιαφέρον ότι η ίδια η Goldman Sachs θα εισαχθεί στο χρηματιστήριο μόλις το 1999, πολύ μετά τις περισσότερες από τις άλλες επενδυτικές εταιρείες. Όπως συζητούν στο ντοκιμαντέρ τους, το θέμα ήταν αμφιλεγόμενο μεταξύ των εταίρων. Η είσοδος στο χρηματιστήριο συνήθως σήμαινε απώλεια ενός ορισμένου βαθμού ελέγχου της κατεύθυνσης και των αξιών της εταιρείας. Το νέο διοικητικό συμβούλιο δεν θα αποτελείται από μέλη εκείνων που κατείχαν τις ανώτερες βαθμίδες στην πραγματική εταιρεία, αλλά εκείνων που κατείχαν το μεγαλύτερο μερίδιο στο ίδρυμα.
Οι περισσότερες από τις μεγάλες επενδυτικές εταιρείες είχαν εισαχθεί στο χρηματιστήριο πολύ πριν από την Goldman Sachs. Η Merrill Lynch εισήχθη στο χρηματιστήριο το 1971, η Bear Stearns το 1985, η Morgan Stanely το 1986 και η Lehman Brothers το 1994.
Η Goldman Sachs, περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη επενδυτική εταιρεία, είχε δημιουργήσει προσεκτικά για τον εαυτό της μια εσωτερική κουλτούρα «οικογένειας», «αξιών» και «ιδεολογίας». Η Goldman Sachs για τους υπαλλήλους της δεν προοριζόταν να είναι απλώς ένα στάδιο σε μια καριέρα, ήταν μια διαδικασία κατήχησης που θα άλλαζε για πάντα τον τρόπο με τον οποίο έβλεπες τον κόσμο και τον ρόλο σου σε αυτόν.
Ήθελαν πολύ να προστατεύσουν αυτή την αυτοδημιούργητη κουλτούρα και «παράδοση» όπως λένε στο ντοκιμαντέρ τους. Η δημοσιοποίηση απείλησε να θυσιάσει αυτό το κεντρικό κομμάτι. Ο Robert Rubin και ο Henry "Hank" Paulson σχημάτισαν τον πυρήνα της ηγεσίας της Goldman Sachs τη δεκαετία του '90. Σύμφωνα με τη δική τους βιογραφία, ήταν ο Robert Rubin που τελικά έπεισε το διοικητικό συμβούλιο να δημοσιοποιηθεί.[20] Είχε βρεθεί ένας τρόπος να επιτραπεί στην Goldman Sachs να εισέλθει στο χρηματιστήριο και ωστόσο να παραμείνει σε μεγάλο βαθμό αμετάβλητη.
Όταν η Goldman Sachs εισήχθη στο χρηματιστήριο, είχε τη δεύτερη μεγαλύτερη δημόσια εγγραφή στην ιστορία σε εκείνο το σημείο, σχεδόν το 90% των μετοχών πήγε στους σημερινούς και συνταξιούχους υπαλλήλους των εταιρειών. Μόλις το 12% των μετοχών της πήγε σε επενδυτές εκτός Goldman.[21]
Είχαν βρει έναν τρόπο να αυξήσουν μαζικά το χρηματικό ποσό στο οποίο είχε πρόσβαση η Goldman Sachs για τη νέα της αποστολή της παγκοσμιοποίησης, χωρίς να χρειάζεται να θυσιάσουν τον πυρήνα της «κουλτούρας» και της «ιδεολογίας» του ιδρύματός τους. Με το να «το κρατήσουν στην οικογένεια», ας πούμε, η δημοσιοποίησή τους ήταν στην πραγματικότητα περισσότερο μια ανακατασκευή της υποκείμενης συνεργασίας.
Είναι ενδιαφέρον ότι ο Robert Rubin πιστώνεται με αυτή την κίνηση της Goldman Sachs, δεδομένου ότι εισήχθησαν στο χρηματιστήριο μόλις το 1999. Ο Robert Rubin εργάστηκε για την Goldman Sachs για σχεδόν τρεις δεκαετίες (26 χρόνια). Ωστόσο, ο Ρόμπερτ Ρούμπιν υποτίθεται ότι είχε εγκαταλείψει επίσημα την Goldman Sachs ως συμπρόεδρός της για να γίνει Διευθυντής του Εθνικού Οικονομικού Συμβουλίου υπό τον Πρόεδρο Κλίντον από το 1993-1995 και υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ από το 1995-1999. Σαφώς, ο Ρούμπιν είχε παραμείνει σε στενή επαφή με την Goldman Sachs, συμπεριλαμβανομένου του Χανκ Πόλσον.
Με αυτή τη νέα μαζική εισροή χρημάτων από το χρηματιστήριο, με τη δεύτερη μεγαλύτερη IPO στην ιστορία εκείνη την εποχή, είχαν πλέον ανοίξει πολλές δυνατότητες για την Goldman Sachs και θα ήταν ο Hank Paulson που θα επέβλεπε αυτή την επόμενη φάση της παγκοσμιοποίησης.
Μια παγκόσμια ελεγχόμενη αποσύνθεση à la Goldman Sachs
«Ίσως υπό αυτές τις συνθήκες, ο στόχος της «ελεγχόμενης αποσύνθεσης» –όσο μετριοπαθής κι αν φαίνεται να είναι– είναι πράγματι ένας θεμιτός στόχος...»[22]
- Ο Paul Volcker σε μια ομιλία του τον Νοέμβριο του 1978 στο Πανεπιστήμιο του Warwick με τίτλο «Η πολιτική οικονομία του δολαρίου.Ο Βόλκερ υπηρέτησε ως Πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ από το 1979 έως το 1987.
Πάνω από 10 εκατομμύρια εργαζόμενοι στην Κίνα έχασαν τη δουλειά τους καθώς οι Αμερικανοί μείωσαν τις δαπάνες ως αποτέλεσμα του κραχ του 2008 που εξαφάνισε τις αποταμιεύσεις πολλών αμερικανικών οικογενειών. Το κραχ του 2008 θα είχε απήχηση σε όλο τον κόσμο, κοστίζοντας δεκάδες τρισεκατομμύρια δολάρια και καθιστώντας 30 εκατομμύρια ανθρώπους άνεργους.[23]
Ήταν κατά τη διάρκεια αυτών των δύσκολων καιρών που ο πρώην διευθύνων σύμβουλος της Goldman Sachs (1999-2006) Hank Paulson υπηρέτησε ως υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ (2006-2009).
Το υπόβαθρό του είναι ενδιαφέρον. Ο Paulson ήταν Βοηθός Υπουργός Άμυνας στο Πεντάγωνο από το 1970 έως το 1972.[24] Στη συνέχεια εργάστηκε για την κυβέρνηση Νίξον, υπηρετώντας ως βοηθός του Τζον Έρλιχμαν από το 1972 έως το 1973.
Ο Τζον Ντάνιελ Έρλιχμαν υπηρέτησε ως Σύμβουλος του Λευκού Οίκου και Βοηθός του Προέδρου για Εσωτερικές Υποθέσεις υπό τον Ρίτσαρντ Νίξον. Είχε σημαντική επιρροή στην εσωτερική πολιτική του Νίξον.[25] Ο Έρλιχμαν έγινε ο πρώτος σύμβουλος του Νίξον στον Λευκό Οίκο πριν γίνει Επικεφαλής Οικιακός Σύμβουλος. Τότε ήταν που έγινε μέλος του στενού κύκλου του Νίξον.[26] Αυτός και ο στενός φίλος του HR Haldeman, τον οποίο είχε γνωρίσει στο UCLA, «αναφέρονταν από κοινού ως «Το Τείχος του Βερολίνου» από το προσωπικό του Λευκού Οίκου λόγω των γερμανικών οικογενειακών ονομάτων τους και της τάσης τους να απομονώνουν τον Νίξον από άλλους συμβούλους και οποιονδήποτε αναζητούσε ακροατήριο μαζί του».[27] Και οι δύο ενεπλάκησαν βαθιά στο σκάνδαλο Γουότεργκεϊτ. Στην πραγματικότητα, ο Ehrlichman δημιούργησε τους «The Plumbers», την ομάδα στο επίκεντρο του σκανδάλου Watergate.
Ο Χανκ Πόλσον ήταν βοηθός του Έρλιχμαν από το 1972-1973, επικαλύπτοντας την περίοδο του σκανδάλου Γουότεργκεϊτ που ξέσπασε τον Ιούνιο του 1972.
Ένα χρόνο μετά, εντάσσεται στην Goldman Sachs το 1974 και γίνεται συνέταιρος το 1982. Υπηρέτησε στο διοικητικό συμβούλιο από το 1994 έως το 2006 και έγινε συμπρόεδρος και συν-διευθύνων σύμβουλος το 1998 και μοναδικός πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος τον Ιανουάριο του 1999 έως το 2006.
Κατά τη διάρκεια της θητείας του στην Goldman Sachs, ο Paulson είχε κάνει πολλές εισβολές σε ορισμένες κινεζικές πολιτικές ελίτ. Αναφέρεται ότι κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου είχε επισκεφθεί την Κίνα περισσότερες από 70 φορές.[28] Αυτό συνέβη σε μια εποχή που η Κίνα φλερτάρονταν έντονα από τις Ηνωμένες Πολιτείες για να υιοθετήσει μεταρρυθμίσεις στην ελεύθερη αγορά.
Ο Πόλσον ενδιαφερόταν ιδιαίτερα για τις σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας ως υπουργός Οικονομικών και ήταν γνωστό ότι έπεισε τον Πρόεδρο Τζορτζ Μπους να του επιτρέψει να ηγηθεί και να ηγηθεί του Στρατηγικού Οικονομικού Διαλόγου ΗΠΑ-Κίνας, ενός φόρουμ και μηχανισμού βάσει του οποίου οι δύο χώρες αντιμετώπισαν παγκόσμιους τομείς άμεσου και μακροπρόθεσμου στρατηγικού και οικονομικού ενδιαφέροντος.
Την άνοιξη του 2007, ο Paulson προειδοποίησε ένα ακροατήριο στο Χρηματιστήριο Μελλοντικής Εκπλήρωσης της Σαγκάης ότι η Κίνα έπρεπε να απελευθερώσει τις κεφαλαιαγορές για να αποφύγει την απώλεια δυνητικής οικονομικής ανάπτυξης, λέγοντας: «Μια ανοιχτή, ανταγωνιστική και απελευθερωμένη χρηματοπιστωτική αγορά μπορεί να κατανείμει αποτελεσματικά τους σπάνιους πόρους με τρόπο που προάγει τη σταθερότητα και την ευημερία πολύ καλύτερα από την κυβερνητική παρέμβαση».
Δηλαδή, εν μέσω της οικονομικής κατάρρευσης της ίδιας της Αμερικής που θα έφτανε στο αποκορύφωμά της ένα χρόνο αργότερα, ο Paulson οργανώθηκε σκληρά για να φέρει την Κίνα περαιτέρω στις ελεύθερες αγορές, την απορρύθμιση και τα παράγωγα.
Παρά τις ατελείωτες αρνήσεις του Paulson ότι κάτι δεν πήγαινε καλά, αλλά μάλλον ότι η οικονομία πήγαινε «καλά» μεταξύ 2006 και 2008 και ακόμη και το 2009, η αλήθεια ήταν ότι ο Paulson όχι μόνο γνώριζε ότι υπήρχε πράγματι ένα τσουνάμι που κατευθυνόταν προς τη χρηματοπιστωτική αγορά της Αμερικής, αλλά ότι στην πραγματικότητα είχε εργαστεί για να δημιουργήσει αυτό το τσουνάμι.
Θυμηθείτε τον κεντρικό ρόλο της Goldman Sachs στα συμβόλαια ανταλλαγής πιστωτικής αθέτησης, την κερδοσκοπία σε κακά CDO στα οποία στην πραγματικότητα έδιναν υψηλές αξιολογήσεις και ενθάρρυναν τους πελάτες τους να επενδύσουν και την ασφάλιση έναντι της κατάρρευσης της AIG που ήξεραν ότι ερχόταν και ήταν συνένοχοι. Όλα αυτά συνέβαιναν υπό τον Henry Paulson, ο οποίος ήταν διευθύνων σύμβουλος της Goldman Sachs από το 1999 έως το 2006. Ο πιο ακριβοπληρωμένος άνθρωπος στη Wall Street.
Βασικά, ο Μπους είχε προσλάβει έναν από τους κεντρικούς μηχανικούς του κραχ του 2008 ως υπουργό Οικονομικών των ΗΠΑ! Και αυτός ο άνθρωπος με τη σειρά του ταξίδευε σε άλλα μέρη του κόσμου, με ιδιαίτερη έμφαση στην Κίνα για να εξαπλώσει την ασθένεια. Θυμηθείτε ότι η ασθένεια είχε ήδη εξαπλωθεί σε όλη την Ευρώπη κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1980 σύμφωνα με τη βιογραφία της ίδιας της Goldman Sachs.
Επιπλέον, ο Paulson ως Διευθύνων Σύμβουλος της Goldman είχε ασκήσει επιτυχώς πιέσεις στην SEC να χαλαρώσει τα όρια μόχλευσης στις επενδυτικές τράπεζες. Αυτή η απορρύθμιση επέτρεψε στην Goldman Sachs και σε άλλες εταιρείες να αυξήσουν απότομα τον δανεισμό τους και να αναλάβουν τεράστιους, μη διαχειρίσιμους κινδύνους χρησιμοποιώντας πολύπλοκα παράγωγα, συμπεριλαμβανομένων των συμβάσεων ανταλλαγής πιστωτικής αθέτησης.
Υπό την ηγεσία του Paulson η Goldman Sachs δημιούργησε επιθετικά και πούλησε CDOs αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων σε επενδυτές. Στη συνέχεια, η εταιρεία χρησιμοποίησε συμβόλαια ανταλλαγής πιστωτικής αθέτησης για να στοιχηματίσει ενάντια στους ίδιους, συχνά τοξικούς, τίτλους που πουλούσαν στους πελάτες τους.
Και ήταν υπό τον Paulson, ως υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, που τοποθετήθηκε ως ο κεντρικός αρχιτέκτονας των διασώσεων τραπεζών του 2008 (όπως το TARP – Troubled Asset Relief Program). Με άλλα λόγια, αποφάσισε την αναδιοργάνωση ολόκληρου του αμερικανικού χρηματοπιστωτικού συστήματος, ποιος θα έβγαινε στην κορυφή, ποιος θα βυθιζόταν στον πάτο και ποιος θα αποκτούσε ποιον.
Στην πραγματικότητα, εν μέσω της οικονομικής κατάρρευσης, ο Paulson ως υπουργός Οικονομικών συνέχισε τον ρόλο του να δίνει κακές συμβουλές στους επενδυτές, υποστηρίζοντας ότι όλα ήταν ως επί το πλείστον υπό έλεγχο και ότι δεν υπήρχε λόγος σοβαρής ανησυχίας, σίγουρα τίποτα που θα έπρεπε να επηρεάσει αυτό στο οποίο ήδη επένδυαν οι επενδυτές.
Με το πέρασμα του HR 1424, ο Paulson έγινε ο διαχειριστής του ταμείου έκτακτης ανάγκης για την οικονομική σταθεροποίηση των Ηνωμένων Πολιτειών. Έγινε επίσης μέλος του νεοσύστατου Συμβουλίου Εποπτείας Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας που επέβλεπε το Πρόγραμμα Ανακούφισης Προβληματικών Περιουσιακών Στοιχείων (TARP).
Κατά ειρωνικό τρόπο, ο ριζοσπάστης υποστηρικτής της ελεύθερης αγοράς Hank Paulson, ήταν πράγματι πολύ πρακτικός στην οργάνωση της χρηματοπιστωτικής μεταρρύθμισης και αναδιάρθρωσης ως υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, φυσικά, μόνο αφού ήταν πολύ αργά για να αποφύγει το πλήρες βάρος ενός οικονομικού κραχ.
Πριν από τη συντριβή, ωστόσο, ο Paulson ακολούθησε μια αξιοσημείωτη προσέγγιση.
Τον Αύγουστο του 2007, ο Paulson δήλωσε ότι οι επιπτώσεις των ενυπόθηκων δανείων υψηλού κινδύνου στις ΗΠΑ παρέμειναν σε μεγάλο βαθμό περιορισμένες λόγω της ισχυρότερης παγκόσμιας οικονομίας των τελευταίων δεκαετιών.[29]
Τον Μάιο του 2008, η Wall Street Journal έγραψε ότι ο Paulson είπε ότι οι χρηματοπιστωτικές αγορές των ΗΠΑ αναδύονται από την πιστωτική κρίση που πολλοί οικονομολόγοι πιστεύουν ότι έχει ωθήσει τη χώρα στο χείλος της ύφεσης. «Πιστεύω ότι τα χειρότερα είναι πιθανό να είναι πίσω μας», είπε ο Paulson στην εφημερίδα σε συνέντευξή του.[30]
Στις 20 Ιουλίου 2008, μετά την αποτυχία της IndyMac Bank, ο Paulson καθησύχασε το κοινό λέγοντας: «Είναι ένα ασφαλές τραπεζικό σύστημα, ένα υγιές τραπεζικό σύστημα. Οι ρυθμιστικές αρχές μας είναι από πάνω. Αυτή είναι μια πολύ διαχειρίσιμη κατάσταση».[31] Κατά ειρωνικό τρόπο, ο Paulson θα δήλωνε ότι «ο κατάλογος των προβληματικών τραπεζών θα αυξηθεί», αλλά επέμεινε ωστόσο ότι οι τράπεζες ήταν ασφαλείς.
Στις 18 Νοεμβρίου 2008, σε μια κατάθεση ενώπιον της Επιτροπής Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών της Βουλής των ΗΠΑ, ο Paulson είπε στους νομοθέτες:
«Δεν υπάρχει εγχειρίδιο για την αντιμετώπιση της αναταραχής που δεν έχουμε αντιμετωπίσει ποτέ. Προσαρμόσαμε τη στρατηγική μας ώστε να αντικατοπτρίζει τα γεγονότα μιας σοβαρής κρίσης της αγοράς, παραμένοντας πάντα επικεντρωμένοι στον στόχο του Κογκρέσου και στον στόχο μας – να σταθεροποιήσουμε το χρηματοπιστωτικό σύστημα που είναι αναπόσπαστο μέρος της καθημερινής ζωής όλων των Αμερικανών».[32]
Δήλωσε σε άλλη περίπτωση:
«Λοιπόν, όπως γνωρίζετε, εργαζόμαστε σε μια δύσκολη περίοδο στις χρηματοπιστωτικές αγορές μας αυτή τη στιγμή, καθώς επεξεργαζόμαστε ορισμένες από τις υπερβολές του παρελθόντος. Αλλά ο αμερικανικός λαός μπορεί να παραμείνει σίγουρος για την ευρωστία και την ανθεκτικότητα του χρηματοπιστωτικού μας συστήματος», δήλωσε ο Paulson αμέσως μετά τη χρεοκοπία της Lehman Brothers.[33]
Αυτός είναι ο άνθρωπος που υποτίθεται ότι πιστεύουμε ότι δεν θα μπορούσε να κατανοήσει το βάθος και τη σοβαρότητα της οικονομικής κρίσης του 2008 ούτε να είναι σε θέση να μειώσει τις τεράστιες παγκόσμιες επιπτώσεις που ακολούθησαν.
Δεξιά. Δεν είναι μια πολύ λεπτή πλοκή κακού κακού αν με ρωτάτε....
Ήταν ο Lloyd Blankfein που έγινε Διευθύνων Σύμβουλος της Goldman Sachs κατά τη διάρκεια αυτής της κρίσιμης περιόδου 2006-2010, επιβλέποντας την ασφαλή προσγείωση των εταιρειών εν μέσω σφαγής και χάους στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Ο Blankfein θα συνέχιζε ως Διευθύνων Σύμβουλος μέχρι το 2018, υπηρετώντας ως ο μακροβιότερος Διευθύνων Σύμβουλος της Goldman Sachs για συνολικά 12 χρόνια.
Αν και η Κίνα θα πληγεί σκληρά από τον απόηχο της συντριβής της Αμερικής το 2008, δεν είχαν ακολουθήσει τη «συμβουλή» του Paulson στο βαθμό που θα ήθελε να το κάνουν. Θα μιλήσουμε περισσότερο για το πώς η Κίνα ξέφυγε από τη «θεραπεία σοκ» της ελεύθερης αγοράς στο Μέρος ΙΙΙ αυτής της σειράς, στο οποίο πρωταγωνιστεί ο Τζορτζ Σόρος, το προηγούμενο αφεντικό της Μπέσεντ.
[Σημείωση του συγγραφέα: Αυτή η σειρά θα είναι μεγαλύτερη από ό,τι αναμενόταν αρχικά με αρκετές επιπλέον δόσεις που θα προστεθούν στην αρχική δομή. Θα συζητηθούν όλα όσα υποσχέθηκα να καλύψω στο Μέρος Ι αυτής της σειράς, αλλά μπορεί να αναβληθούν περαιτέρω σε αυτή τη σειρά.]
Ωστόσο, η συντριβή δεν ήταν έργο μόνο ενός ανθρώπου. Ήταν έργο πολλών, μεταξύ των οποίων οι πιο αξιοσημείωτοι ήταν οι πρόεδροι της Federal Reserve Paul Volcker (1979-1987), Alan Greenspan (1987-2006) και Ben Bernanke (2006-2014), ο άνθρωπος της Goldman Sachs που έγινε υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Robert Rubin (1995-1999), ο προστατευόμενός του Larry Summers που υπηρέτησε ως αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών υπό τον Rubin (1995-1999) και αργότερα ως υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ (1999-2001). Τον Σάμερς διαδέχθηκε ο Πολ Χ. Ο'Νιλ ως Υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ (2001-2002), πρώην πρόεδρος της RAND Corporation. Τον O'Neill διαδέχθηκε ο John W. Snow (2003-2006), ο οποίος είχε εργαστεί για τον Reagan τη δεκαετία του 1980 ως μέρος μιας τετραμελούς συμβουλευτικής ομάδας για τη ρυθμιστική πολιτική.
Υπήρχε ένας άλλος παίκτης που έπαιξε εξέχοντα ρόλο στη μηχανική αυτής της ελεγχόμενης αποσύνθεσης – ο Tim Geithner.
Ο Tim Geithner θα μπορούσατε να πείτε ότι γεννήθηκε κυριολεκτικά για να παίξει αυτόν τον ρόλο, μεγάλωσε από νεαρή ηλικία για να είναι σημαντικός παίκτης σε αυτό το όραμα για μια νέα παγκόσμια τάξη.
Ο Geithner γεννήθηκε το 1961, ο πατέρας του ήταν διευθυντής του προγράμματος Ασίας του Ιδρύματος Ford στη Νέα Υόρκη κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1990, αφού εργάστηκε για την Υπηρεσία Διεθνούς Ανάπτυξης των ΗΠΑ στη Ζάμπια και τη Ζιμπάμπουε.[34]
Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ο πατέρας του Geithner επέβλεψε τα προγράμματα μικροχρηματοδότησης του Ιδρύματος Ford στην Ινδονησία που αναπτύχθηκαν από την Ann Dunham Soetoro, μητέρα του Μπαράκ Ομπάμα, που συναντήθηκε τουλάχιστον μία φορά στην Τζακάρτα.[35]
Ίσως αυτό εξηγεί γιατί ο Ομπάμα αποφάσισε να επιλέξει τον Γκάιτνερ ως υπουργό Οικονομικών των ΗΠΑ, μοιραζόμενος ένα κοινό όραμα που πήγαινε γενιές πίσω...
Ο παππούς του Γκάιτνερ από τη μητέρα του υπηρέτησε ως αντιπρόεδρος δημοσίων σχέσεων για τη Ford Motor Company από το 1952 έως το 1964 και συμβούλευε τον Πρόεδρο Αϊζενχάουερ καθώς και τον Νέλσον Ροκφέλερ και τον Τζορτζ Ρόμνεϊ για τις αντίστοιχες προεδρικές εκστρατείες τους.[36]
Ο θείος του υπηρέτησε στα υπουργεία Άμυνας, Δικαιοσύνης και Εξωτερικών καθώς και στα Ηνωμένα Έθνη.[37]
Ο Γκάιτνερ πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της παιδικής του ηλικίας ζώντας στο εξωτερικό, συμπεριλαμβανομένης της Ζιμπάμπουε, της Ζάμπια, της Ινδίας και της Ταϊλάνδης, αποφοιτώντας από το γυμνάσιο στην Μπανγκόκ.[38] Σπούδασε μανδαρινικά στο Πανεπιστήμιο του Πεκίνου το 1981 και στο Κανονικό Πανεπιστήμιο του Πεκίνου το 1982.[39]
Όπως ο πατέρας και ο παππούς του, ο Geithner αποφοίτησε από το Dartmouth, αποκτώντας πτυχίο στην κυβέρνηση και τις ασιατικές σπουδές. Στη συνέχεια αποφοίτησε από το Πανεπιστήμιο John Hopkins αποκτώντας μεταπτυχιακό στα Διεθνή Οικονομικά και τις Σπουδές Ανατολικής Ασίας.[40] Σπούδασε επίσης ιαπωνικά.
Ο Geithner συνέχισε να εργάζεται για την Kissinger Associates στην Ουάσιγκτον, DC, από το 1985 έως το 1988.[41] Αυτό είναι πολύ σχετικό με τον παγκόσμιο ρόλο του Γκάιτνερ ως οικονομικού μεταρρυθμιστή. Το 1982, υπό την καθοδήγηση του Κίσινγκερ, ο Πρόεδρος Ρίγκαν θα υπέγραφε το NSDD 77 υπό την πίεση του Ψυχρού Πολέμου, το οποίο θα ξεκινούσε το Project Democracy, ένα σαρδόνιο όνομα για έναν Δούρειο Ίππο.
Το NSDD 77 επέτρεψε στο Project Democracy τα ηνία της «συγκεκαλυμμένης δράσης σε ευρεία κλίμακα» καθώς και των απροκάλυπτων δημόσιων ενεργειών που αργότερα συνδέθηκαν με το National Endowment for Democracy (NED).
Η δομή του NED λειτουργεί ουσιαστικά ως ιδιωτικός βραχίονας πολιτικών επιχειρήσεων της CIA μιας αόρατης, μυστικής κυβέρνησης πέρα από τη λογοδοσία και πέρα από την εμβέλεια του νόμου.Όπως θα δούμε στο Μέρος III και IV αυτής της σειράς, τόσο η CIA όσο και η MI6 έπαιξαν εξέχοντα ρόλο στη σκληροπυρηνική προσπάθειά τους να πείσουν την Κίνα να υιοθετήσει ριζικές μεταρρυθμίσεις στην ελεύθερη αγορά.
Ο Γκάιτνερ αργότερα υπηρέτησε ως ακόλουθος στην Πρεσβεία των Ηνωμένων Πολιτειών στο Τόκιο, στη συνέχεια ως αναπληρωτής βοηθός γραμματέας για τη Διεθνή Νομισματική και Χρηματοπιστωτική Πολιτική (1995–1996), Ανώτερος Αναπληρωτής Βοηθός Γραμματέας για Διεθνείς Υποθέσεις (1996–1997) και Βοηθός Γραμματέας για Διεθνείς Υποθέσεις (1997–1998).[42] Υπηρέτησε ως Υφυπουργός Οικονομικών Διεθνών Υποθέσεων από το 1998-2001, κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου εργάστηκε υπό τους γραμματείς Robert Rubin και Larry Summers, οι οποίοι θεωρούνται ευρέως ως μέντοράς του.[43]
Ενώ ήταν στο Υπουργείο Οικονομικών, βοήθησε στη διαχείριση (ή ίσως στη μηχανική) οικονομικών κρίσεων στη Βραζιλία, το Μεξικό, την Ινδονησία, τη Νότια Κορέα και την Ταϊλάνδη.[44] [45] Με άλλα λόγια, ο Γκάιτνερ ήταν ο άνθρωπος που διαχειρίστηκε τις διεθνείς χρηματοπιστωτικές κρίσεις της δεκαετίας του 1990 ως ανώτερος αξιωματούχος στο Υπουργείο Οικονομικών του Κλίντον.
Αυτό θα περιλάμβανε κυρίως την ασιατική κρίση που ξέσπασε στην Ασία στα τέλη της δεκαετίας του 1990, χτυπώντας την Ιαπωνία πιο σκληρά και αφήνοντας στο πέρασμά της ένα κύμα αυτοκτονιών. Οι οικονομίες των τίγρεων[46] της Νότιας Κορέας, της Ινδονησίας και της Ταϊλάνδης επλήγησαν επίσης σοβαρά. Κατά ειρωνικό τρόπο, ή όχι τόσο ειρωνικό αν καταλαβαίνετε πώς παίζεται το παιχνίδι, αυτές ήταν από τις πιο δυτικοποιημένες οικονομίες στην Ασία. Με άλλα λόγια, ήταν οι οικονομίες που υιοθέτησαν πιο εύκολα τις δυτικές ριζοσπαστικές μεταρρυθμίσεις της ελεύθερης αγοράς.
Οι αιτίες για αυτό το ασιατικό κραχ χρονολογούνται ήδη από το 1993. Εκείνη τη χρονιά, οι Ασιατικές Οικονομίες Τίγρεις – Νότια Κορέα, Ταϊλάνδη, Ινδονησία – εφάρμοσαν μια πολιτική επιθετικής απορρύθμισης των κεφαλαιακών τους λογαριασμών και τη δημιουργία διεθνών τραπεζικών διευκολύνσεων, που επέτρεψαν στον εταιρικό και τραπεζικό τομέα να δανείζονται ελεύθερα από το εξωτερικό, για πρώτη φορά στη μεταπολεμική εποχή που οι δανειολήπτες μπορούσαν να το κάνουν. Στην πραγματικότητα, δεν υπήρχε ανάγκη για τις ασιατικές οικονομίες τίγρης να δανειστούν χρήματα από το εξωτερικό. Όλα τα χρήματα που απαιτούνται για εγχώριες επενδύσεις θα μπορούσαν να δημιουργηθούν στο εσωτερικό.[47]
Ως αποτέλεσμα της ασιατικής κρίσης, αυτές οι οικονομίες έπρεπε να υποκύψουν περαιτέρω στις εντολές των δυτικών χρηματοπιστωτικών υπαγορεύσεων για το πώς έπρεπε να αναδιοργανώσουν τον χρηματοπιστωτικό και τραπεζικό τους τομέα. Η κρίση αντιμετωπίστηκε ως απόδειξη από τα δυτικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα ότι η Ασία είχε ακόμα πολλά να μάθει. Ποιο ήταν το φάρμακο που συνταγογραφήθηκε; Περαιτέρω απορρύθμιση φυσικά!Αυτές οι οικονομίες των Ασιατικών Τίγρεων δεν κατάλαβαν ποτέ ότι οι ίδιες οι Ηνωμένες Πολιτείες θα έμπαιναν σε μια ακόμη μεγαλύτερη οικονομική κρίση από αυτή που βίωσαν στα τέλη της δεκαετίας του 1990. Κατά τη διάρκεια της κυβέρνησης Κλίντον ήταν εύκολο να δοθεί η εντύπωση ότι το δυτικό χρηματοπιστωτικό σύστημα ήταν σταθερό και ισχυρό και ένα εξαιρετικό πρότυπο.
Σημειώστε ότι ήταν μετά από αυτή την περίοδο των χρηματοπιστωτικών κρίσεων που έπληξαν πλάτη με πλάτη σε όλο τον κόσμο (από άνδρες εκπαιδευμένους στη «διαχείριση» κρίσεων) που η Κίνα φλερτάρει έντονα από τον Hank Paulson, μεταξύ άλλων, όπως θα δούμε στο Μέρος ΙΙΙ, για να υιοθετήσει πιο ριζοσπαστικές μεταρρυθμίσεις στην ελεύθερη αγορά, υποστηρίζοντας ότι θα ήταν αποτρεπτικός παράγοντας για την οικονομική αναταραχή.
Όπως θα συζητήσουμε στο Μέρος ΙΙΙ αυτής της σειράς, είναι επειδή η Κίνα δεν υιοθέτησε αυτές τις μεταρρυθμίσεις στο βαθμό που οι ΗΠΑ θα ήθελαν να ήταν σε θέση να βγουν σχετικά καλά από τις χρηματοπιστωτικές κρίσεις που θα τις έπλητταν από το 2006-2009 από το οικονομικό κραχ των ΗΠΑ και στη συνέχεια μεταξύ 2013-2018 ως αποτέλεσμα της κρίσης δανείων P2P (συζητήθηκε για πρώτη φορά στο Μέρος Ι αυτής της σειράς).
Ακριβώς όπως τα παράγωγα, όπως τα συμβόλαια ανταλλαγής πιστωτικής αθέτησης, τα δάνεια P2P ήταν μια αγγλοαμερικανική δημιουργία (που συζητήθηκε στο Μέρος Ι) που αποτελείται από πολύπλοκους αλγόριθμους για να κρύψει την πραγματική τους φύση. Χρησιμοποιώντας το καπλαμά ότι δημιουργήθηκαν για να μειώσουν τις οικονομικές δυσκολίες. Στην πραγματικότητα δημιουργήθηκαν για να οδηγήσουν το μαχαίρι όλο και πιο βαθιά.
Το 2001, ο Γκάιτνερ άφησε το Υπουργείο Οικονομικών για να ενταχθεί στο Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων ως Ανώτερος Συνεργάτης στο τμήμα Διεθνών Οικονομικών.[48] Διετέλεσε διευθυντής του Τμήματος Ανάπτυξης και Αναθεώρησης Πολιτικής στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο από το 2001 έως το 2003.[49]
Στη συνέχεια, ο Γκάιτνερ υπηρετεί ως Πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ από το 2003 έως το 2009. Ως πρόεδρος της Fed της Νέας Υόρκης, ο Γκάιτνερ ήταν κεντρικό πρόσωπο στην απάντηση της κυβέρνησης των ΗΠΑ στην οικονομική κρίση του 2008.
Η Washington Post δεν θα μπορούσε να βρει καλύτερο τίτλο που να συνοψίζει την κληρονομιά του Γκάιτνερ μέχρι το 2008.
Μετά από 6 χρόνια ως Πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (2003-2009), ο Πρόεδρος Ομπάμα επέλεξε τον Γκάιτνερ για Υπουργό Οικονομικών, θέση που κατείχε από το 2009-2013.
Κατά τη διάρκεια του φιάσκου του 2008, ο Γκάιτνερ είχε συνεργαστεί στενά με τον Πόλσον. Οργάνωσαν τη διάσωση και την πώληση της Bear Stearns στην JP Morgan. Στην πραγματικότητα, η Fed συμφώνησε να παράσχει χρηματοδότηση για τη συμφωνία και να υποστηρίξει έως και 30 δισεκατομμύρια δολάρια από τα «λιγότερο ρευστοποιήσιμα περιουσιακά στοιχεία» της Bear Stearns, παρά ορισμένες εσωτερικές διαμαρτυρίες.[50]
Με αυτόν τον τρόπο, η Fed της Νέας Υόρκης επέτρεψε στην ίδια την Bear Stearns να υπολογίσει την αξία των περιουσιακών στοιχείων που απέκτησε η κυβέρνηση και εκτέθηκε σε ζημίες σε περίπτωση που αυτά τα περιουσιακά στοιχεία είχαν μειωθεί σε αξία, αν και η JPMorgan συμφώνησε να απορροφήσει τα πρώτα 1 δισεκατομμύριο δολάρια σε ζημίες.[51] [52]
Η Fed της Νέας Υόρκης αποθήκευσε αυτά τα περιουσιακά στοιχεία στην εταιρεία περιορισμένης ευθύνης Maiden Lane και ανέθεσε συμβάσεις χωρίς προσφορά στον διαχειριστή περιουσιακών στοιχείων της Wall Street BlackRock για τη διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων, με σκοπό να απαλλαγεί από τα περιουσιακά στοιχεία εντός 10 ετώνΘυμηθείτε στο προηγουμενο ειδαμε ότι η Goldman Sachs είναι ο κοινός παρονομαστής που συνδέει τις BlackRock (GIP), Project Stargate, Open AI, Microsoft, Alibaba, Tencent και SoftBank. Το γεγονός ότι η Goldman Sachs ήταν στο επίκεντρο της μηχανικής του κραχ του 2008 και της επίβλεψης της χρηματοπιστωτικής και τραπεζικής μεταρρύθμισης στον απόηχο του θα πρέπει να εξεταστεί σε άμεση σχέση με αυτά τα άλλα έργα.Ως μέρος της συνταγής του Γκάιτνερ για τη σταθεροποίηση της χρηματοπιστωτικής αγοράς, πρότεινε οι παραδοσιακές επενδυτικές τράπεζες Goldman Sachs και Morgan Stanley να μετατραπούν σε τραπεζικές εταιρείες χαρτοφυλακίου για να εξασφαλίσουν συνεχή πρόσβαση στη χρηματοδότηση. Και οι δύο τράπεζες ολοκλήρωσαν την αναδιάρθρωση έως τις 21 Σεπτεμβρίου 2009. [55] [56]
Αν και ο Πρόεδρος Ομπάμα εξέφρασε ισχυρή υποστήριξη στον Γκάιτνερ, η οργή για τα εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια σε πληρωμές μπόνους (ή πληρωμές «διατήρησης» εργαζομένων) από την American International Group, η οποία είχε λάβει περισσότερα από 170 δισεκατομμύρια δολάρια σε ομοσπονδιακή βοήθεια διάσωσης, υπονόμευσε τη δημόσια υποστήριξη στις αρχές του 2009. Τον Μάρτιο του 2009, η AIG κατέβαλε 165 εκατομμύρια δολάρια σε μπόνους στο τμήμα χρηματοοικονομικών προϊόντων της, τη μονάδα που ήταν υπεύθυνη για την παρ' ολίγον κατάρρευση της εταιρείας το προηγούμενο έτος, μετά από 55 εκατομμύρια δολάρια που καταβλήθηκαν στο ίδιο τμήμα τον Δεκέμβριο του 2008 και 121 εκατομμύρια δολάρια σε πληρωμές μπόνους σε ανώτερα στελέχη.[57] [58]
Στις αρχές Νοεμβρίου 2008, μια κοινή επιτροπή της Federal Reserve, της Ernst & Young και της AIG κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι πληρωμές μπόνους, οι οποίες ήταν σε συμβάσεις πριν από την εξαγορά της κυβέρνησης, δεν μπορούσαν να σταματήσουν νομικά.[59]
Η Wikipedia γράφει:
Στο βιβλίο του Bailout: How Washington Abandoned Main Street While Rescuing Wall Street, ο Neil Barofsky υποστηρίζει ότι ο Geithner δεν είχε ποτέ την πρόθεση να χρησιμοποιήσει το Home Affordable Modification Program όπως προοριζόταν από το Κογκρέσο. Αντί να παρέχει ανακούφιση στους ιδιοκτήτες κατοικιών για να αποφύγουν τις κατασχέσεις, ήταν το σχέδιο του Geithner ότι η τράπεζα θα έπρεπε να προχωρήσει σε αυτές τις κατασχέσεις. Ο Geithner είπε ότι «εκτιμά» ότι οι τράπεζες «μπορούν να χειριστούν δέκα εκατομμύρια κατασχέσεις, με την πάροδο του χρόνου» και ότι η HAMP «θα βοηθήσει να αφρίσει ο διάδρομος για αυτές» «αποτρέποντας την πλήρη έξαρση των κατασχέσεων από το να χτυπήσει το χρηματοπιστωτικό σύστημα ταυτόχρονα».[60]
Ως εκ τούτου, «οι τράπεζες που συμμετέχουν στο πρόγραμμα έχουν απορρίψει τέσσερα εκατομμύρια αιτήματα δανειοληπτών για βοήθεια, ή το 72 τοις εκατό των αιτήσεών τους, από τότε που ξεκίνησε η διαδικασία».[61]
Η Citimortgage [που ανήκει στη διαβόητη Citigroup που ο Greenspan ταλαντεύτηκε στην Glass Steagall για να επιτρέψει τη σύστασή της] και η JPMorgan Chase ήταν μεταξύ των τραπεζών που αρνήθηκαν τις περισσότερες αξιώσεις HAMP. Ως εκ τούτου, το πρόγραμμα βοήθησε μόνο 887,001 άτομα από τα πάνω από 4 εκατομμύρια άτομα που αρχικά εκτιμήθηκε ότι θα μπορούσαν να επωφεληθούν από το πρόγραμμα.
Σε γραπτά σχόλια προς την Επιτροπή Οικονομικών της Γερουσίας κατά τη διάρκεια των ακροάσεων επιβεβαίωσης, ο Γκάιτνερ δήλωσε ότι η νέα κυβέρνηση πίστευε ότι η Κίνα «χειραγωγούσε» το νόμισμά της και ότι η κυβέρνηση Ομπάμα θα ενεργούσε «επιθετικά» χρησιμοποιώντας «όλες τις διπλωματικές οδούς» για να αλλάξει τις νομισματικές πρακτικές της Κίνας. Η κυβέρνηση Ομπάμα θα πίεζε διπλωματικά την Κίνα να αλλάξει αυτή την πρακτική πιο έντονα από ό,τι είχε κάνει η κυβέρνηση του Τζορτζ Μπους. Οι Ηνωμένες Πολιτείες υποστήριξαν ότι οι ενέργειες της Κίνας έπληξαν τις αμερικανικές επιχειρήσεις και συνέβαλαν στην οικονομική κρίση του 2008.[62]
Ναι, καλά διαβάσατε. Ο Γκάιτνερ ως υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ υπό τον Ομπάμα - ο οποίος μαζί με τη Χίλαρι Κλίντον ως υπουργό Εξωτερικών και τον Τζέικ Σάλιβαν ως Διευθυντή Πολιτικού Σχεδιασμού και Αναπληρωτή Αρχηγό του Επιτελείου θα οργανωθούν σκληρά στη στάση τους για τη στροφή προς την Ασία - στην πραγματικότητα είχαν το θράσος να κατηγορήσουν την Κίνα για το κραχ της Αμερικής το 2008... δυστυχώς πάρα πολλοί Αμερικανοί φαίνονται περισσότερο από πρόθυμοι να δεχτούν αυτού του είδους τις συγκαταβατικές εκτροπές από την πραγματική πηγή του προβλήματος που βρίσκεται βαθιά. πολύ βαθιά μέσα στους αμερικανικούς θεσμούς σήμερα.
Αντί ο Ομπάμα να επικεντρωθεί στην αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτιών του κραχ του 2008, όπως είχε κάνει εκστρατεία, αυτό ήταν το αποτέλεσμα των μεγαθήριων επιπέδων απάτης που διαπράχθηκαν από τα υψηλότερα και πιο ισχυρά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα στις Ηνωμένες Πολιτείες. αποφάσισε να στρέψει την προσοχή του στην Κίνα και άρχισε να αυξάνει τη στρατιωτική περικύκλωση της χώρας.
Ίσως αυτό να ήταν τιμωρία για την Κίνα που δεν ακολούθησε τη συμβουλή του Χένρι Πόλσον στήνοντας τη δική της θηλιά δήμιου, γνωστή και ως ριζοσπαστικές μεταρρυθμίσεις της ελεύθερης αγοράς;
Τον Ιούλιο του 2018, η Washington Post αποκάλυψε ότι η Mariner Finance, μια εταιρεία που ανήκει στην εταιρεία ιδιωτικών μετοχών Warburg Pincus, της οποίας ο Geithner ήταν Πρόεδρος (και τώρα Πρόεδρος), συμμετείχε σε ληστρική συμπεριφορά δανεισμού. Η συνέντευξη της Post με πολλούς πρώην υπαλλήλους της Mariner Finance περιελάμβανε έναν εκπαιδευόμενο διευθυντή σε ένα υποκατάστημα στο Νάσβιλ, ο οποίος χαρακτήρισε το επιχειρηματικό μοντέλο της εταιρείας ως «έναν τρόπο δημιουργίας εσόδων από φτωχούς ανθρώπους». [63] [64]
Στις 31 Μαρτίου 2008, ο Henry Paulson κυκλοφόρησε το «Σχέδιο του Υπουργείου Οικονομικών για μια εκσυγχρονισμένη χρηματοοικονομική ρυθμιστική δομή». Σε παρατηρήσεις που ανακοίνωσαν τη δημοσίευση της έκθεσης, ο Paulson ανέφερε την ανάγκη αναθεώρησης του χρηματοπιστωτικού ρυθμιστικού συστήματος, λέγοντας:
«Αλλά οι κεφαλαιαγορές και ο κλάδος των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών έχουν εξελιχθεί σημαντικά την τελευταία δεκαετία. Η παγκοσμιοποίηση και η χρηματοοικονομική καινοτομία, όπως η τιτλοποίηση, έχουν προσφέρει οφέλη στην εγχώρια και παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη. αναδεικνύοντας παράλληλα νέους κινδύνους για τις χρηματοπιστωτικές αγορές. Πρέπει και μπορούμε να έχουμε μια δομή που έχει σχεδιαστεί για τον κόσμο στον οποίο ζούμε, μια δομή που είναι πιο ευέλικτη, μια δομή που μπορεί να προσαρμοστεί καλύτερα στις αλλαγές, μια δομή που θα μας επιτρέψει να αντιμετωπίσουμε πιο αποτελεσματικά τις αναπόφευκτες διαταραχές της αγοράς και μια που θα προστατεύει καλύτερα τους επενδυτές και τους καταναλωτές».[65]
Ήταν σαφές ότι αυτό που είχε στο μυαλό του ο Paulson σε αυτό το «Σχέδιο για μια Εκσυγχρονισμένη Χρηματοοικονομική Ρυθμιστική Δομή» δεν αναφερόταν μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά σε ολόκληρο τον κόσμο.
Σύμφωνα με τον Paulson, το μόνο μάθημα που θα μπορούσε κανείς να πάρει με σιγουριά από το κραχ του 2008 ήταν ότι ο κόσμος δεν είχε υποστεί επαρκή απορρύθμιση. Όπως παρατήρησε η ίδια η Goldman Sachs, η εποχή της απορρύθμισης άνοιξε τις πόρτες στην εποχή της παγκοσμιοποίησης. Χωρίς το πρώτο δεν μπορεί κανείς να έχει το δεύτερο.
Στις 20 Νοεμβρίου 2008, κατά τη διάρκεια παρατηρήσεων στην Προεδρική Βιβλιοθήκη του Ρόναλντ Ρίγκαν, ο Χένρι Πόλσον είπε
«Εργαζόμαστε μέσα από μια σοβαρή οικονομική κρίση που προκαλείται από πολλούς παράγοντες, συμπεριλαμβανομένης της κυβερνητικής αδράνειας και των λανθασμένων ενεργειών, των απαρχαιωμένων χρηματοπιστωτικών ρυθμιστικών συστημάτων των ΗΠΑ και του κόσμου και από την υπερβολική ανάληψη κινδύνων από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Αυτός ο συνδυασμός παραγόντων οδήγησε σε ένα κρίσιμο στάδιο αυτό το φθινόπωρο, όταν ολόκληρο το χρηματοπιστωτικό σύστημα των ΗΠΑ κινδύνευε. Αυτό δεν πρέπει να συμβεί ποτέ ξανά. Οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να ηγηθούν των παγκόσμιων προσπαθειών χρηματοπιστωτικής μεταρρύθμισης και πρέπει να ξεκινήσουμε βάζοντας σε τάξη τα του οίκου μας».[66]
Εν μέσω ενός άλλου οικονομικού κραχ, αυτό που απειλεί να είναι σε πολύ μεγαλύτερη παγκόσμια κλίμακα - ίσως θα ήταν καλό να επανεκτιμήσουμε τη σημασία όταν ο Lloyd Blankfein κάνει τη δήλωση το 2026 "Μυρίζω [άλλο] κραχ να έρχεται"....
Λόγω της έκτασης αυτού του άρθρου (είναι πάντα πολύ μεγαλύτερα από ό,τι είχε αρχικά προβλεφθεί, η συζήτηση για το τι έκανε η Κίνα για να κυριαρχήσει στη Big Tech θα συζητηθεί στο Μέρος III, αυτό είναι σίγουρο. Το τρίτο μέρος θα περιλαμβάνει επίσης μια συζήτηση για το πώς η Κίνα ξέφυγε από τη «θεραπεία σοκ» από τη δεκαετία του '90 έως τη δεκαετία του 2000, όπου ο Τζορτζ Σόρος θα έχει εξέχουσα θέση.
Στο Μέρος IV αυτής της σειράς, θα συζητήσω τη συμμετοχή της CIA και της MI6 στην προσπάθειά τους να επιβάλουν μεταρρυθμίσεις στην ελεύθερη αγορά. Αυτή η ιστορία θα περιλαμβάνει επίσης το Φάλουν Γκονγκ.
Σε μελλοντικές δόσεις θα συζητήσω την πραγματική προέλευση της κοινωνικής πίστωσης, τη σημασία της Νότιας Αφρικής σε όλα αυτά, καθώς και την κίνηση της Κίνας προς την ψηφιακή τραπεζική.
**Τό ιστολόγιο δέν συμφωνει απαραίτητα με τις απόψεις των αρθρογράφων
