Ενώ η παλιά δεισιδαιμονία στο παρελθόν βασιζόταν στην πλήρη άγνοια των μαζών, η σύγχρονη δεισιδαιμονία της εποχής μας βασίζεται στην επιστημονική και τεχνική μισή γνώση. Ταυτόχρονα, αυτή η μισή γνώση είναι η βάση για τη διαδεδομένη ύβρη και μεγαλομανία, που μπορεί να πάρει απειλητικές διαστάσεις για την ύπαρξη.
Του ΦΡΑΝΤΣ ΦΕΡΔΙΝΑΝΔΟΥ |
Ένα σχεδόν κλασικό παράδειγμα είναι η κλιματική μανία, η οποία δικαιολογείται από την απάτη του CO2. Το CO2 προϋποθέτει μια αντίθετη ακτινοβολία, η οποία υποτίθεται ότι προκαλεί μια ροή θερμότητας προς τα κάτω από τα υψηλά, ψυχρά στρώματα αέρα, η οποία υποτίθεται ότι θερμαίνει περαιτέρω τα θερμότερα, χαμηλότερα στρώματα αέρα. Το CO2 λειτουργεί έτσι σαν μια αντλία θερμότητας χωρίς ηλεκτρική ενέργεια, κάτι που είναι αδύνατο σύμφωνα με τους δύο νόμους της θερμοδυναμικής. Πολλοί άνθρωποι που δεν έχουν την επιστημονική βάση πιστεύουν αυτές τις ανοησίες και όσοι θα έπρεπε να γνωρίζουν καλύτερα ζουν από αυτή τη φάρσα. Επιπλέον, υπάρχει η απεριόριστη πίστη στην τεχνολογία ακόμη και των υπευθύνων λήψης αποφάσεων, οι οποίοι με κάθε σοβαρότητα πιστεύουν ότι οι ανεμογεννήτριες και τα φωτοβολταϊκά συστήματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παροχή ηλεκτρικής ενέργειας σε μια σύγχρονη βιομηχανική κοινωνία.
Ένα άλλο παράδειγμα αυτής της ύβρεως είναι η πεποίθηση ότι ο άνθρωπος μπορεί να ξεπεράσει τη σεξουαλικότητά του, δηλαδή τη φύση του. Είναι μια σύγχρονη μορφή βλασφημίας! Με κάθε σοβαρότητα, προσπαθούν να αρνηθούν τη διαφορά μεταξύ ανδρών και γυναικών, ή τουλάχιστον να τους υποβαθμίσουν σε σημείο ασήμαντο. Συνέπεια είναι η συλλογική αυτοκτονία μιας κοινωνίας μέσω της ατεκνίας. Αντί να διορθωθεί αυτή η ιδεολογική παραφροσύνη, επιχειρείται να αντισταθμιστεί η προβλεπόμενη δημογραφική καταστροφή μέσω της πολιτισμικά ξένης μετανάστευσης, η οποία επιδεινώνει αυτή την καταστροφή, και να υπονομευθεί η κυρίαρχη ιδεολογία, η οποία προφανώς επιβάλλει αυτή τη μετανάστευση, και να αντικατασταθεί με μια μεσαιωνική εικόνα του ανθρώπου!
Μια άλλη μορφή τεχνικής μεγαλομανίας είναι η διαφημιστική εκστρατεία για την «τεχνητή νοημοσύνη». Σε αυτό το σημείο, πρέπει να ορίσετε τι πραγματικά εννοείτε με τον όρο «νοημοσύνη». Η νοημοσύνη εδώ πρέπει να γίνει κατανοητή ως η ικανότητα να σκέφτεσαι δημιουργικά με τρόπο που δεν μπορεί να σχηματοποιηθεί. Όλη η μαθησιακή σκέψη αναφέρεται συνήθως ως νοημοσύνη, αλλά σε αυτό το πλαίσιο θα πρέπει να θεωρείται ως σχηματική σκέψη. Μια τέτοια σχηματοποιήσιμη σκέψη θα μπορούσε τότε να ονομαστεί «τεχνητή νοημοσύνη»!
Είναι κατανοητό ότι ένας απλός άνθρωπος που δεν έχει αναπτύξει ποτέ πρόγραμμα υπολογιστή δεν ξέρει τι μπορεί και τι δεν μπορεί να κάνει ένας υπολογιστής. Το γεγονός είναι ότι ένας υπολογιστής μπορεί να εκτελέσει μόνο λειτουργίες που έχει σκεφτεί κάποιος άνθρωπος. Ένας υπολογιστής μπορεί να επεξεργαστεί μόνο μαθηματικούς τύπους ή/και λογικές διαδικασίες. Αυτό που είναι πλέον δυνατό χάρη στους ισχυρούς υπολογιστές είναι πραγματικά εκπληκτικό, όπως όλα τα είδη αναγνώρισης προτύπων, όπως η αναγνώριση προσώπου ή ομιλίας: Μια γλώσσα είναι εντελώς λογικά δομημένη μέσω καθορισμένων λέξεων και σύνταξης. Έτσι, μια ακολουθία ομιλίας μπορεί να αναγνωριστεί από έναν υπολογιστή και, εάν είναι απαραίτητο, να μεταφραστεί σε άλλη γλώσσα. Ωστόσο, αυτό δεν έχει καμία σχέση με τη νοημοσύνη με την έννοια που ορίστηκε παραπάνω.
Άλλα παραδείγματα «τεχνητής νοημοσύνης» θα ήταν τότε διαγνωστικά προγράμματα για γιατρούς. Στο παρελθόν, ένα τέτοιο εργαλείο ονομαζόταν έμπειρο σύστημα.
Οι εικόνες μπορούν επίσης να συντεθούν με τη βοήθεια υπολογιστή. Ένα παράδειγμα αυτού είναι η εικόνα στην αρχή αυτού του άρθρου. Ωστόσο, ο υπολογιστής παρέχει μόνο ένα εργαλείο, ενώ ο ευφυής άνθρωπος καθορίζει τα στοιχεία της εικόνας και τη σύνθεσή τους.
Η «τεχνητή νοημοσύνη» είναι κατάφωρα υπερεκτιμημένη!
Λέγεται ότι υπήρξαν επιχειρηματίες λογισμικού που πίστευαν ότι η «τεχνητή νοημοσύνη» θα μπορούσε να αντικαταστήσει τους προγραμματιστές λογισμικού. Αντίστοιχα, οι προγραμματιστές λογισμικού απολύθηκαν από τέτοιες εταιρείες, αλλά προσλήφθηκαν ξανά μετά από σύντομο χρονικό διάστημα!Αυτό που σίγουρα δεν μπορεί να κάνει ένας υπολογιστής είναι να περιγράψει ένα «πολύπλοκο σύστημα»: για παράδειγμα, η έννοια της «ελευθερίας» είναι μαθηματικά και λογικά απερίγραπτη. Έτσι, όλα τα συστήματα στα οποία υπάρχουν φορείς με «βαθμούς ελευθερίας» δεν μπορούν να μοντελοποιηθούν με υπολογιστή. Στην καλύτερη περίπτωση, τέτοια συστήματα μπορούν να περιγραφούν με όρους πιθανοτήτων. Για παράδειγμα, η συνολική συμπεριφορά ενός αερίου μπορεί να περιγραφεί από το νόμο του αερίου, αλλά όχι από τη συμπεριφορά ενός μεμονωμένου μορίου αερίου.Ένα άλλο πρακτικό παράδειγμα πολύπλοκου συστήματος είναι το χρηματιστήριο: Το χρηματιστήριο έχει αναπτύξει κάθε είδους κανόνες με την πάροδο του χρόνου, όπως η τεχνική του γραφήματος, αλλά όποιος έχει ασχοληθεί με το χρηματιστήριο γνωρίζει ότι δεν υπάρχει αξιόπιστος κανόνας με τον οποίο να μπορεί να υπολογιστεί οποιαδήποτε τιμή μετοχής. Μπορείτε να καθορίσετε μόνο πιθανότητες για μια τάση τιμής. Στο χρηματιστήριο, ωστόσο, παίζει πάντα ρόλο η παράλογη απληστία, η οποία στη συνέχεια συχνά οδηγεί σε απίστευτες υπερβολές.Ένα τρέχον παράδειγμα είναι η IPO της Space X, η οποία παραβίασε όλους τους κανόνες. Η τρέχουσα χρηματιστηριακή αποτίμηση του ομίλου είναι 2,100 δισεκατομμύρια δολάρια με πωλήσεις 18 δισεκατομμυρίων δολαρίων και κέρδη 8 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Αυτή η αποτίμηση είναι δεκάδες φορές η αποτίμηση συγκρίσιμων εταιρειών και δικαιολογείται μόνο από τη διαφημιστική εκστρατεία για το πρόσωπο του Έλον Μασκ και τις φαντασιώσεις του για τον αποικισμό του Άρη. Λογικά, αυτή η εκτίμηση απλά δεν δικαιολογείται.
Μπορεί να νομίζετε ότι δεν έχει σημασία αν οι επενδυτές βάζουν τα χρήματά τους στην άμμο, αλλά πλήττουν τις χρηματοπιστωτικές αγορές παγκοσμίως όταν σκάνε τέτοιες φούσκες. Η συνέπεια είναι τότε οι δυσκολίες των μεγάλων τραπεζών, ή των ταμείων, τα οποία στη συνέχεια πρέπει να «διασωθούν». Δεδομένου ότι το χρηματιστηριακό περιβάλλον στο σύνολό του είναι πολύ εύθραυστο παγκοσμίως, το σκάσιμο της φούσκας της τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούσε να προκαλέσει ένα χρηματιστηριακό κραχ συγκρίσιμο με αυτό του 1929.
Η διαφορά με το κραχ του 1929, ωστόσο, είναι ότι με ένα τέτοιο κραχ θα μπορούσε τελικά να εξαλειφθεί η ηγεμονία του δολαρίου, κάτι που θα μπορούσε στη συνέχεια να προκαλέσει έναν δευτερεύοντα σεισμό στα χρηματιστήρια! https://www.unser-mitteleuropa.com/
====
Τέχνη χωρίς ψυχή: Τα νευρωνικά δίκτυα γίνονται όλο και περισσότερο συν-συγγραφείς της δημιουργικής διαδικασίας, εκτοπίζοντας τους ανθρώπους;;
Στο Διαδίκτυο σήμερα, αστειεύονται: «Στον εικοστό αιώνα, οι συγγραφείς επιστημονικής φαντασίας πίστευαν ότι η τεχνητή νοημοσύνη και τα ρομπότ θα έκαναν σκληρή δουλειά και οι άνθρωποι θα έμεναν μόνο με δημιουργικότητα. Μέχρι στιγμής, αποδεικνύεται ακριβώς το αντίθετο». Το μερίδιο της αλήθειας εδώ είναι όσο το δυνατόν υψηλότερο: τα νευρωνικά δίκτυα έχουν μάθει πραγματικά αριστοτεχνικά να μιμούνται δείγματα οποιασδήποτε τέχνης και όχι μόνο βοηθούν τους δημιουργούς να δημιουργήσουν κάτι νέο, αλλά και να δημιουργήσουν «αριστουργήματα» από μόνα τους. Αφήνοντας κατά μέρος το φιλοσοφικό ερώτημα εάν επιτρέπεται να θεωρείται τέτοιο περιεχόμενο πραγματική τέχνη, το Profile εξετάζει πώς η γενετική τεχνητή νοημοσύνη έχει ήδη επηρεάσει διάφορα δημιουργικά πεδία
Ο Μονέ αναποδογύρισε
Πρώτα απ 'όλα, είναι απαραίτητο να διορθωθεί η βασική ιδέα: τα νευρωνικά δίκτυα δεν δημιουργούν τίποτα με την αυστηρή έννοια της λέξης. Στο πλαίσιο της εκπαίδευσης, «ταΐστηκαν» με όλα τα πιθανά παραδείγματα πραγματικής τέχνης: βιβλία, θεατρικά έργα, πίνακες ζωγραφικής, μουσική, φωτογραφίες, ταινίες κ.λπ. Και ήδη σε αυτά τα δεδομένα, η τεχνητή νοημοσύνη έχει μάθει πώς να φτιάχνει ανάλογα, μερικές φορές τόσο τεχνικά υψηλής ποιότητας που είναι αδύνατο να τα ξεχωρίσουμε από τα πραγματικά έργα τέχνης. Εδώ είναι ένα ενδεικτικό παράδειγμα του «αντίθετου».
Ένας καλλιτέχνης με το ψευδώνυμο SHL0MS δημοσίευσε έναν πίνακα σε ένα από τα κοινωνικά δίκτυα με τη λεζάντα «Δημιουργήθηκε από AI στο στυλ του Claude Monet» και ζήτησε από το κοινό να περιγράψει λεπτομερώς γιατί είναι χειρότερο από τα πραγματικά έργα του διάσημου ζωγράφου. Υπήρχαν πολλά σχόλια για ένα μικρό βιβλίο: είναι πολύ τεχνητό και τεχνικά ατελές, και γενικά, η τεχνητή νοημοσύνη δεν θα αντικαταστήσει ποτέ έναν άνθρωπο. Αλλά ο πίνακας ήταν πραγματικός, ζωγραφισμένος από έναν Γάλλο ιμπρεσιονιστή γύρω στο 1915.
Φυσικά, πρόκειται μόνο για ψηφιακή ανατύπωση και η αξιολόγηση των σχολιαστών δύσκολα μπορεί να θεωρηθεί ειδική. Αλλά το παράδειγμα τονίζει ξεκάθαρα τις πτυχές της αντίληψης: σήμερα, αν δείτε (ή ακούσετε) ένα συγκεκριμένο αντικείμενο τέχνης, δεν είναι γεγονός ότι θα μπορέσετε να αναγνωρίσετε τη «φυσικότητα» ή την «τεχνητότητά» του. Ταυτόχρονα, είναι πιθανό να έχετε πραγματική αισθητική απόλαυση, τουλάχιστον αν δεν γνωρίζετε ότι το έργο δημιουργήθηκε από ένα νευρωνικό δίκτυο.
Επομένως, δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι το τμήμα «γενετική τεχνητή νοημοσύνη στην τέχνη» έχει γίνει αρκετά απτό: Η Business Research Company εκτιμά την αγορά σε περίπου 620 εκατομμύρια δολάρια μέχρι το τέλος του 2025, με δυνατότητα να αυξηθεί στα 3.56 δισεκατομμύρια δολάρια έως το 2030. Αυτή η ανάλυση λαμβάνει υπόψη οπτικούς (πίνακες ζωγραφικής, 3D τέχνη, κινούμενα σχέδια), μουσικούς (πραγματικές συνθέσεις, ήχος, κείμενα) και λογοτεχνικούς (πεζογραφία, ποίηση, σενάρια και θεατρικά έργα) τύπους δημιουργικότητας, ας πούμε, ελιτίστικους ή κοντά σε αυτήν.
Τι θεωρείται ψεύτικο
Η διείσδυση της τεχνητής νοημοσύνης στις δημιουργικές διαδικασίες συμβαίνει σταδιακά, μαζί με την ανάπτυξη της ίδιας της τεχνολογίας. Ο απλούστερος τρόπος (τύπος δεδομένων) για αυτό είναι το κείμενο, πράγμα που σημαίνει ότι είναι πολύ λογικό οι πρώτοι που «γεύτηκαν τον καρπό» της τεχνητής νοημοσύνης να ήταν οι συγγραφείς της πεζογραφίας. Ένα από τα εντυπωσιακά παραδείγματα: πριν από δύο χρόνια, ο Ιάπωνας συγγραφέας Rie Kudan έλαβε ένα διάσημο λογοτεχνικό βραβείο για το μυθιστόρημα Tokyo Tower of Sympathy (που δημοσιεύτηκε στη Ρωσία με τους τίτλους "Sympathy Tower Tokyo" και "Tokyo Tower of Sympathy"). Η συγγραφέας παραδέχτηκε ότι χρησιμοποιούσε το ChatGPT όταν έγραφε, ωστόσο, περισσότερο ως βοηθός παρά ως συν-συγγραφέας.
Αλλά αν σε αυτή την περίπτωση δεν αμφισβητήθηκε η νομιμότητα της ανθρώπινης συγγραφής, τότε με το μυθιστόρημα τρόμου Shy Girl ("Shy Girl", που δεν δημοσιεύτηκε στη Ρωσία) της Αμερικανίδας συγγραφέα Mia Ballard, η ιστορία είναι εντελώς διαφορετική. Το 2025, ο συγγραφέας δημοσίευσε ανεξάρτητα ένα βιβλίο, μετά το οποίο έγινε αντιληπτό από έναν από τους Βρετανούς εκδότες. Το μυθιστόρημα κατάφερε να τυπωθεί σε μικρή έκδοση και άρχισε να ετοιμάζεται για δημοσίευση στις Ηνωμένες Πολιτείες όταν ξέσπασε το σκάνδαλο. Υπήρχαν υποψίες ότι ένα σημαντικό μέρος του κειμένου δημιουργήθηκε από τεχνητή νοημοσύνη και οι επόμενοι έλεγχοι το επιβεβαίωσαν: τουλάχιστον το 78% του κειμένου δεν γράφτηκε από άνθρωπο. Η δημοσίευση στις Ηνωμένες Πολιτείες ακυρώθηκε, στο Ηνωμένο Βασίλειο ανεστάλη.
Στον τομέα των καλών τεχνών, υπάρχει μια κάπως διαφορετική, συγγνώμη για το λογοπαίγνιο, εικόνα. Αυτός ο κόσμος είναι τόσο πρωτότυπος που δύσκολα προσφέρεται για γενικά αποδεκτή λογική. Ένα εύγλωττο παράδειγμα από το 2018 είναι όταν ένας καμβάς που δημιουργήθηκε από ένα νευρωνικό δίκτυο πουλήθηκε στη δημοπρασία του Christie's για 432 χιλιάδες δολάρια. Όχι κατά λάθος ή ως αποτέλεσμα της εξαπάτησης του συγγραφέα – η τεχνητότητα ήταν ο παράγοντας πώλησης. Εκείνη την εποχή, θυμόμαστε, τα γενετικά νευρωνικά δίκτυα είχαν μόλις εμφανιστεί και ήταν κάτι πολύ περίεργο, και το αποτέλεσμα της δουλειάς τους θα μπορούσε να συγχέεται μόνο με τον καμβά ενός ελάχιστα γνωστού μοντερνιστή – ένα είδος μεταμοντερνισμού της τεχνητής νοημοσύνης.
Στον τομέα της φωτογραφικής τέχνης, αυτό είναι κατανοητό αδιανόητο. Όμως τα τελευταία χρόνια, οι δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης στη δημιουργία οπτικού περιεχομένου έχουν αυξηθεί τόσο πολύ που είναι εξαιρετικά δύσκολο να διακρίνει κανείς ένα ψεύτικο από την πραγματικότητα. Πίσω στο 2023, όταν τα αντίστοιχα νευρωνικά δίκτυα ήταν πειραματικά, ο Γερμανός φωτογράφος Boris Eldagsen κατάφερε να κερδίσει ένα από τα βραβεία Sony World Photography για μια «εικόνα» που, όπως παραδέχτηκε ο ίδιος, δημιουργήθηκε από AI μετά την άρνηση της υποψηφιότητας. Το πορτρέτο των δύο γυναικών ήταν στυλιζαρισμένο με τέτοιο τρόπο ώστε τα τεχνουργήματα του νευρωνικού δικτύου, τουλάχιστον τα παράξενα θολά δάχτυλα, θα μπορούσαν εύκολα να εκληφθούν ως ελαττώματα στον παλιό φωτοφακό.
Σήμερα, τα σφάλματα είναι πιο δύσκολο να παρατηρηθούν, πράγμα που σημαίνει ότι οι επιτροπές εμπειρογνωμόνων θα πρέπει να στραφούν σε τεχνικές λύσεις για να προσδιορίσουν την αυθεντικότητα των εικόνων. Από την άλλη πλευρά, οι φωτογράφοι έχουν μια χρήσιμη εργαλειοθήκη που διευκολύνει την επεξεργασία: αντί να ξοδεύουν πολύ χρόνο προσαρμόζοντας το φως, τα χρώματα, τη γωνία και άλλες σημαντικές πτυχές της εικόνας, μπορούν να χρησιμοποιήσουν βοηθούς τεχνητής νοημοσύνης που θα κάνουν ακριβώς το ίδιο πράγμα, αλλά πολλές φορές πιο γρήγορα.
Με άλλα λόγια, φαίνεται ότι αναδύεται μια τάση: εάν η τεχνητή νοημοσύνη βοηθά τον δημιουργό, ενισχύει τη δουλειά του ή επιταχύνει τις διαδικασίες ρουτίνας, αυτό θεωρείται το νέο φυσιολογικό. Εάν ένα άτομο σπρώχνει εντελώς την εργασία σε αλγόριθμους, αυτό κατηγορείται: τελικά, τι μπορεί να γνωρίζει μια μηχανή για τη λεπτή ανθρώπινη ψυχή; Ωστόσο, αυτή η αρμονική ιδέα καταστρέφεται από τη μουσική βιομηχανία.
Ο Δημιουργός δεν είναι φίλος του δημιουργού
Σε αντίθεση με το The Business Research, οι αναλυτές της Market Intelo υπολόγισαν μόνο τον όγκο της αγοράς παραγωγής μουσικής και έλαβαν έως και 3.2 δισεκατομμύρια δολάρια μέχρι το τέλος του 2025. Τον περασμένο Φεβρουάριο, ο Διευθύνων Σύμβουλος της Εθνικής Ομοσπονδίας της Μουσικής Βιομηχανίας έκανε λόγο για παρόμοια αναλογία: περίπου το 20% των νέων τραγουδιών που ανέβηκαν στις σχετικές υπηρεσίες δημιουργήθηκαν με χρήση τεχνητής νοημοσύνης.
Εάν χρησιμοποιείτε ρωσικές υπηρεσίες ροής, το Yandex Music στην πρώτη θέση, δύσκολα μπορείτε παρά να ακούσετε τουλάχιστον ένα κομμάτι AI: στο πλαίσιο των ενεργών λήψεων, οι αλγόριθμοι τις προωθούν με κάθε δυνατό τρόπο. Ένας από τους χρήστες διεξήγαγε μάλιστα μια έρευνα, στην οποία ανακάλυψε ότι έως και το 40% των νέων κομματιών στην κορυφαία ρωσική πλατφόρμα είναι τεχνητά έξυπνα. Η σύνθεση AI "Rash, Harmonica" σε στίχους του Sergei Yesenin από το έργο SDP τον Φεβρουάριο του τρέχοντος έτους βρέθηκε για λίγο στην κορυφή των charts της Yandex Music και της VK Music.
Δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι οι ξένες πλατφόρμες το 2025-2026 άρχισαν να αντιμετωπίζουν ενεργά το πρόβλημα. Υπάρχουν δύο βασικά εργαλεία - η απαγόρευση της μεταφόρτωσης τέτοιων συνθέσεων και η διαγραφή αυτών που έχουν μεταφορτωθεί προηγουμένως, καθώς και ένα υποχρεωτικό σήμα "δημιουργήθηκε με χρήση AI". Ορισμένες υπηρεσίες χρησιμοποιούν και τις δύο προσεγγίσεις. Για παράδειγμα, το Spotify διαγράφει εντελώς κομμάτια «σκουπιδιών» (που ανεβαίνουν για να αγοράσουν έργα και, κατά συνέπεια, να λάβουν δικαιώματα, καθώς και αυτά που δεν έχουν καλλιτεχνική αξία), τα υπόλοιπα απαιτούν από τους συγγραφείς να το επισημάνουν ή/και να το κάνουν μόνοι τους χρησιμοποιώντας ειδικούς αλγόριθμους AI.
Η επισήμανση, ωστόσο, είναι ένα λεπτό θέμα. Ας υποθέσουμε ότι υπάρχουν δύο κομμάτια. Ένας καλλιτέχνης έγραψε μόνος του τους στίχους, τραγούδησε και έπαιξε τα όργανα και στη συνέχεια διόρθωσε σταδιακά το αποτέλεσμα με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης: «κούρδισε» τη φωνή του, πρόσθεσε μερικά ντραμς στην κιθάρα του, τη μίξαρε καλά, δηλαδή έκανε δουλειά που διαφορετικά θα απαιτούσε ακριβή ενοικίαση στούντιο με επαγγελματικό εξοπλισμό. Ένας άλλος «συνθέτης» χωρίς καθόλου μουσική παιδεία έφτιαξε ένα τραγούδι από την αρχή μέσα σε λίγες ώρες σε υπηρεσίες όπως το Suno: στίχοι, μελωδία (όλα τα μέρη), «εκρηκτικά» γυναικεία φωνητικά, μίξη. Το άκουσα και μου φάνηκε μια χαρά, μπορούσα να το δημοσιεύσω. Και στις δύο περιπτώσεις, απαιτείται η επισήμανση «δημιουργήθηκε με τη βοήθεια AI», αλλά το αν θα είναι εξίσου σωστή είναι ένα ανοιχτό ερώτημα.
Οι ρωσικές υπηρεσίες, πρέπει να προστεθεί, δεν βιάζονται να εισαγάγουν την επισήμανση: λένε, οι αλγόριθμοι θα αποφασίσουν. Αν σας αρέσει το τραγούδι, τότε κάντε like και απολαύστε, αν όχι, μην ακούσετε και η υπηρεσία δεν θα σας το προσφέρει αυτό. Πες, ποιο είναι το πρόβλημα; Τυπικά, δεν υπάρχει, αλλά επιστρέφουμε ξανά στην πτυχή της αντίληψης: η ίδια σύνθεση ακούγεται εντελώς διαφορετική πριν συνειδητοποιήσετε ότι δημιουργήθηκε από ένα νευρωνικό δίκτυο και μετά. Τεχνικά ποιοτικό, αλλά χωρίς ψυχή.
Ειδικοί, προσοχή
Η μουσική είναι ένα καλό παράδειγμα μιας «προσιτής μαζικής» βιομηχανίας: ο καθένας μπορεί να κυριαρχήσει στους επεξεργαστές τεχνητής νοημοσύνης και να δημιουργήσει δεκάδες κομμάτια την ημέρα – ένας από αυτούς θα μπει στις συστάσεις και θα φέρει δικαιώματα. Εξ ου και οι όγκοι της αγοράς που υποδεικνύουν οι αναλυτές. Φυσικά, ο μαζικός χαρακτήρας γενικά είναι μια νόστιμη μπουκιά. Το S&S Insider παρέχει δεδομένα σχετικά με τη χρήση γραφικών τεχνητής νοημοσύνης σε τμήματα όπως ταινίες, τηλεοπτικές σειρές, βιντεοπαιχνίδια, καθώς και σε εντελώς συναφείς κλάδους: μάρκετινγκ, αρχιτεκτονική, σχεδιασμός και άλλοι. Στο τέλος του περασμένου έτους, το ποσό ήταν ήδη ένα σοβαρό ποσό 4,87 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Η ενεργός εισαγωγή της τεχνολογίας στον κλάδο έχει ήδη οδηγήσει σε ανησυχητικές συνέπειες για την αγορά εργασίας: σύμφωνα με διάφορες πηγές, τα τελευταία τρία χρόνια, το Λος Άντζελες, όπου βρίσκεται το Χόλιγουντ, έχει χάσει περίπου 41 χιλιάδες θέσεις εργασίας που σχετίζονται με την παραγωγή ταινιών και τηλεοπτικών σειρών. Η απεργία του Writers Guild (WGA), η οποία διήρκεσε έξι μήνες το 2023, έληξε με την υπογραφή συμφωνίας για τον περιορισμό της χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης για την αντικατάσταση των ειδικών ανθρώπων. Παρόμοιες δράσεις διαμαρτυρίας διοργανώθηκαν το 2025 από ηθοποιούς βιντεοπαιχνιδιών (δίνοντας στους χαρακτήρες εμφανίσεις, φωνές, κινήσεις), μετά τις οποίες κατέστη δυνατό να επιτευχθεί η απαγόρευση της αναπαραγωγής των εικόνων ή των φωνών τους με τεχνητή νοημοσύνη χωρίς ξεχωριστή άδεια και κατάλληλη πληρωμή.
Όπως ήδη αναφέρθηκε, η ανάπτυξη τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης καθιστά δυνατή την επίλυση όλο και πιο πολύπλοκων τεχνικά προβλημάτων. Σήμερα, εξειδικευμένοι προγραμματιστές δημιουργούν εργαλεία που επιτρέπουν όχι μόνο να γράφουν σενάρια ή να «ζωντανεύουν» ψηφιακά αντίγραφα ηθοποιών χωρίς τη συμμετοχή τους, αλλά να δημιουργούν μεγάλης κλίμακας και λεπτομερή οπτικά εφέ (VFX), σκηνές, τοποθεσίες, είτε πρόκειται για βιντεοπαιχνίδι, κινούμενα σχέδια ή ακόμα και ταινία (θυμηθείτε τις φωτορεαλιστικές γενιές). Τέτοιες υπηρεσίες είναι διαθέσιμες με τις πιο ακριβές συνδρομές, αλλά εάν χρησιμοποιηθούν σωστά, είναι αισθητά φθηνότερες και τάξεις μεγέθους ταχύτερες από τη συνηθισμένη παραγωγή. Η ποιότητα εξακολουθεί να είναι μέτρια, αλλά σε ορισμένα σημεία είναι ήδη κοντά σε επαγγελματικό επίπεδο.
Αυτό ώθησε την κοινότητα VFX, η οποία εργάστηκε στις μεγαλύτερες υπερπαραγωγές του Χόλιγουντ, να επικυρώσει συμβόλαια με το συνδικάτο IATSE (Entertainment Industry Alliance) για πρώτη φορά πέρυσι. Θεσπίστηκαν κανόνες σύμφωνα με τους οποίους η χρήση τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης δεν πρέπει να οδηγεί σε μείωση εξειδικευμένων ειδικών. Για λόγους δικαιοσύνης, πρέπει να σημειωθεί ότι τα νευρωνικά δίκτυα σε αυτή την περίπτωση αποδείχθηκαν σημαντικός, αλλά όχι βασικός μοχλός και οι εργαζόμενοι έχουν επιτύχει την προστασία των δικαιωμάτων τους σε μια σειρά από άλλες πτυχές (υπερωρίες, ιατρικά και συνταξιοδοτικά προγράμματα κ.λπ.).
Δύο πιθανές τάσεις
Με τόσες πολλές άγνωστες μεταβλητές (το απρόβλεπτο της τέχνης ως δημιουργικού μέσου, η ταχεία ανάπτυξη των τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης και η αυξανόμενη διαθεσιμότητά τους), είναι αρκετά δύσκολο να προβλεφθούν οι τάσεις. Οι πιο πιθανές πιθανές τάσεις είναι δύο: η αύξηση της διείσδυσης και η βελτίωση της ποιότητας των υποστηρικτικών αλγορίθμων, καθώς και η πλαισίωση και η εξατομίκευση της τέχνης.
Το πρώτο είναι σαφές: βλέπουμε ήδη πώς η τεχνητή νοημοσύνη βοηθά συγγραφείς, μουσικούς παραγωγούς, φωτογράφους, ειδικούς VFX – έναν αυξανόμενο αριθμό επαγγελματιών στενού προφίλ. Αντίθετα, είναι σημαντικό να βρεθεί μια διαχειριστική και ρυθμιστική ισορροπία: ένα σημείο ισορροπίας όταν οι εργαζόμενοι δεν πρέπει να απολύονται, αλλά να τους δίνεται η ευκαιρία να είναι πιο παραγωγικοί. Παρεμπιπτόντως, θα πρέπει ακόμα να κατακτήσουν τις δεξιότητες της εργασίας με την τεχνητή νοημοσύνη.
Η δεύτερη τάση είναι ακόμα πιο ενδιαφέρουσα. Τα νευρωνικά δίκτυα μαθαίνουν όχι μόνο να εκτελούν καλύτερα τεράστιες ποσότητες εργασίας, αλλά και να «καταλαβαίνουν» (λαμβάνουν υπόψη στο πλαίσιο) γιατί και για ποιον το κάνουν. Αυτό δυνητικά δημιουργεί ένα θεμελιωδώς νέο στρώμα πολιτισμού – έργα που δημιουργήθηκαν ειδικά για δεδομένες συνθήκες ή ένα συγκεκριμένο άτομο. Για παράδειγμα, μουσική που προσαρμόζεται αυτόματα στη δυναμική ενός βιντεοπαιχνιδιού ανάλογα με το τι συμβαίνει στην οθόνη. Ή ένα βιβλίο με αυστηρά καθορισμένη πλοκή, το οποίο μπορεί να παρουσιαστεί διαφορετικά για έναν ενήλικα ή έναν έφηβο που αποκτά εμπειρία.
Φυσικά, υπάρχει πάντα μια θέση για τον «μαύρο κύκνο» στο δημιουργικό περιβάλλον. Ίσως τίποτα να μην αλλάξει για μερικά χρόνια, ή ίσως αύριο να εμφανιστεί ένας νέος γκουρού-δημιουργός, ο οποίος θα βρει έναν ριζικά διαφορετικό τρόπο χρήσης πολυτροπικών νευρωνικών δικτύων για να επιτύχει εντελώς νέες αισθητικές εντυπώσεις από εμάς, τους απλούς θεατές της επανάστασης της τεχνο-τέχνης.
«Φωτογραφία» του Τρωικού Πολέμου
«Αν δεν μπορείτε να νικήσετε τον εχθρό, συμμετάσχετε» – η σοφία αφορά ακριβώς την εισβολή της τεχνητής νοημοσύνης. Τόσο η τεχνολογία όσο και όσοι θέλουν να τη χρησιμοποιήσουν στην τέχνη δεν θα πάνε πουθενά, πράγμα που σημαίνει ότι είναι καιρός να ξεχωρίσουμε αυτή την κατεύθυνση ως ξεχωριστό πολιτιστικό στρώμα. Και οι εκδηλώσεις πραγματοποιούνται ήδη.
Ο Christie's, ο ίδιος οίκος που πούλησε την εικόνα AI πριν γίνουν δημοφιλείς, πραγματοποίησε μια εξειδικευμένη δημοπρασία Augmented Intelligence τον Μάρτιο του 2025, όπου πούλησε περίπου 30 παρτίδες αξίας σχεδόν 729 χιλιάδων δολαρίων.
Το διεθνές βραβείο φωτογραφίας 35AWARDS αποφάσισε να προσεγγίσει δημιουργικά το θέμα και το 2025 εισήγαγε μια ειδική υποψηφιότητα για δημιουργημένες «φωτογραφίες», προσφέροντας την προβολή μη τεκμηριωμένων γεγονότων του παρελθόντος. Πάνω από 500 συγγραφείς παρουσίασαν σχεδόν 3000 έργα: «εικόνες» αρχαίων πολέμων και σταυροφοριών, την πτήση της Μπέλκα και της Στρέλκα στην τροχιά της Γης, τον Πούσκιν τη στιγμή του θανάσιμου τραύματός του και πολλά άλλα.
Επισήμανση για περιεχόμενο AI
Για να προσδιοριστεί εάν ένα αντικείμενο δημιουργήθηκε από νευρωνικά δίκτυα, η βιομηχανία προσφέρει πολλές επιλογές για τεχνική επισήμανση. Για οπτικό περιεχόμενο, αυτά είναι τα πρότυπα C2PA (που αναπτύχθηκαν από μια κοινοπραξία αμερικανικών εταιρειών πληροφορικής) και το Google SynthID, για μουσική - DDEX.
Αν παραλείψουμε τεχνικές λεπτομέρειες, πρόκειται για εργαλεία που ράβουν σημειώσεις σχετικά με την τεχνητή προέλευση στα μεταδεδομένα ενός ψηφιακού αντικειμένου (εικονογράφηση, βίντεο, μουσική). Το Google SynthID προσθέτει υδατογραφήματα σε επίπεδο pixel – ο χρήστης δεν τα βλέπει, αλλά οι αλγόριθμοι θα τα εντοπίσουν αμέσως. Οι υπηρεσίες μπορούν να χρησιμοποιήσουν αυτές τις πληροφορίες για να τις επισημάνουν στον χρήστη.
Μέχρι στιγμής, μια τέτοια επισήμανση είναι εθελοντική ή ρυθμίζεται από τις απαιτήσεις μιας συγκεκριμένης πλατφόρμας, αλλά ορισμένες χώρες σκέφτονται σχετικά νομοσχέδια. Στη Ρωσία, οι κανόνες για τη σήμανση περιεχομένου τεχνητής νοημοσύνης θα καθοριστούν στον σχετικό νόμο, ο οποίος βρίσκεται επί του παρόντος υπό ανάπτυξη και αναμένεται να τεθεί προσωρινά σε ισχύ τον Σεπτέμβριο του 2027.
**Τό ιστολόγιο δέν συμφωνει απαραίτητα με τις απόψεις των αρθρογράφων
