Πώς το Βατικανό παρατηρεί μια αρχαία περίοδο πένθους, ελπίδας και ανανέωσης που σχετίζεται με το Ενεάγραμμα.
Μετά το θάνατο του Πάπα Φραγκίσκου, η Καθολική Εκκλησία έχει εισέλθει σε μια περίοδο πένθους που παρατηρείται μετά το θάνατο ενός Πάπα γνωστού ως Novemdiales, που σημαίνει «εννέα ημέρες».
Κατά τη διάρκεια του Νοεμβρίου, πραγματοποιούνται εννέα καθημερινές Λειτουργίες για τον αείμνηστο Πάπα, σηματοδοτώντας τη μετάβαση από τον θάνατο του παλιού ποντίφικα στην έναρξη του Παπικού Κονκλάβιου, στο οποίο θα εκλεγεί ο διάδοχός του.
Κάθε μέρα του Νοεμβρίου, ξεκινώντας από την κηδεία του Πάπα, σηματοδοτείται από μια Λειτουργία που τελείται από διαφορετικούς καρδινάλιους και συστατικές ομάδες. Αυτό που είναι εντυπωσιακό είναι ότι το θέμα και η εστίαση καθεμιάς από τις εννέα Λειτουργίες ακολουθεί ακριβώς τη σειρά των βημάτων που περιγράφονται στο Ενεάγραμμα.
Θα μπορούσαν οι Novemdiales και το Enneagram να είναι πραγματικά ένα και το αυτό;
Το Εννεάγραμμα της Διαδικασίας
Ο συμβολισμός του αριθμού εννέα αντιπροσωπεύει ένα πλήρες σύνολο ή έναν πλήρη κύκλο. Αυτός ο συμβολισμός αντανακλάται στο αρχαίο τελετουργικό των Novemdiales, το οποίο πήρε το όνομά του από μια περίοδο πένθους εννέα ημερών που παραδοσιακά τηρούνταν πριν από δύο χιλιάδες χρόνια στην αρχαία Ρώμη.
Το Ενεάγραμμα της Διαδικασίας περιγράφει πώς οι κύκλοι υλοποίησης εκτυλίσσονται σε εννέα διακριτά στάδια, κινούμενοι βήμα προς βήμα γύρω από τον κύκλο του Ενεάγραμμα. Σε αντίθεση με το Εννεάγραμμα της Προσωπικότητας, το οποίο εστιάζει σε εσωτερικά μοτίβα που περιγράφουν την ανθρώπινη συμπεριφορά, το Ενεάγραμμα Διαδικασίας εστιάζει στη φυσική εξέλιξη των γεγονότων, προσφέροντας πληροφορίες για τους μηχανισμούς της εκδήλωσης.
Η Faith Javane και ο Dusty Bunker το περιγράφουν ως εξής:
«Τα ψηφία 1 έως 9 συμβολίζουν τα στάδια από τα οποία πρέπει να περάσει μια ιδέα πριν γίνει πραγματικότητα. Όλη η εκδήλωση είναι το αποτέλεσμα αυτών των εννέα σταδίων».
Αυτά τα εννέα στάδια των Novemdiales περιγράφουν μια πλήρη διαδικασία μετασχηματισμού: τη μετάβαση από την κηδεία του αποθανόντος Πάπα στην έναρξη του Παπικού Κονκλάβιου για την εκλογή του νέου Ποντίφικα.
Το τελετουργικό των Novemdiales
Για να δείξουμε πώς το Ενεάγραμμα της Διαδικασίας χαρτογραφείται σε αυτό το αρχαίο τελετουργικό, ας ρίξουμε μια ματιά στη δομή των ίδιων των Novemdiales. Κάθε μία από τις εννέα καθημερινές Λειτουργίες ακολουθεί ένα συγκεκριμένο θέμα και η καθεμία προσφέρεται από μια συγκεκριμένη ομάδα εντός της Καθολικής Εκκλησίας.
Ημέρα 1: Μύηση.
Κατά τη διάρκεια της νεκρώσιμης λειτουργίας, το παγκόσμιο εκκλησίασμα προσεύχεται για την ψυχή και τον εξαγνισμό του Πάπα καθώς το επίγειο σώμα του αναπαύεται. Αυτό σηματοδοτεί το τέλος του προηγούμενου Ποντίφικα και ξεκινά την έναρξη ενός νέου κύκλου που οδηγεί στο Κονκλάβιο για την εκλογή του νέου Πάπα.
Ημέρα 2: Κύηση.
Οι υπάλληλοι και οι πιστοί της Πόλης του Βατικανού, προσεύχονται για συγχώρεση των αμαρτιών και των ανθρώπινων αδυναμιών του Πάπα. Συμβολικά, αυτή η Λειτουργία συνεχίζει τη διαδικασία του εξαγνισμού, καθώς μια λαϊκή συγκέντρωση συγκεντρώνεται με συμπόνια και ταπεινοφροσύνη στην αρχή μιας περιόδου κύησης.
Ημέρα 3: Θρέψη
Η Εκκλησία της Ρώμης ευχαριστεί για τα καλά έργα και τους ποιμαντικούς καρπούς του Πάπα. Αυτή η Λειτουργία παρέχει πνευματική τροφή αναγνωρίζοντας τα αποτελέσματα των προσπαθειών του Πάπα, δημιουργώντας ένα θεμέλιο από το οποίο η Εκκλησία μπορεί να οικοδομήσει πάνω σε προηγούμενες επιτυχίες.
Ημέρα 4: Κατώφλι
Τα Κεφάλαια των Τεσσάρων Παπικών Βασιλικών στη Ρώμη προσεύχονται για την Εκκλησία που αφήνει πίσω του ο Πάπας. Στην τελευταία Λειτουργία που περιλαμβάνει άμεσα τον αποχωρούντα Πάπα, το γήινο σώμα της Εκκλησίας αποχωρεί οριστικά από το πνεύμα του αποθανόντος Πάπα. Αυτό είναι το τελευταίο αντίο, ο θάνατος της ταυτότητας της Καθολικής Εκκλησίας όπως υπήρχε προηγουμένως, ως προετοιμασία για τη μετενσάρκωση της ψυχής της Εκκλησίας από το παλιό στο νέο περνώντας το κατώφλι του υπαρξιακού χάσματος μεταξύ των βημάτων 4 και 5.
Ημέρα 5: Καθοδήγηση
Αυτή η Λειτουργία ξεκινά τη διαδικασία της εξέλιξης καθώς τα μέλη του Παπικού Παρεκκλησίου προσεύχονται για τον μελλοντικό Πάπα. Οι καρδινάλιοι, οι αρχιεπίσκοποι και άλλοι ιεροφάντες της Εκκλησίας συγκεντρώνονται για να αναζητήσουν καθοδήγηση σχετικά με το τι πρέπει να γνωρίζουν για τις παραδόσεις, τον θεσμό και τη διαδικασία του Κονκλάβιου.
Ημέρα 6: Πίστη
Η Ρωμαϊκή Κουρία είναι το κεντρικό διοικητικό όργανο της Αγίας Έδρας και του Βατικανού που χειρίζεται διάφορες πτυχές των υποθέσεων της Εκκλησίας, συμπεριλαμβανομένου του δόγματος, της διακυβέρνησης και της διπλωματίας. Σε αυτή τη Λειτουργία, μέλη της Ρωμαϊκής Κουρίας, που περιγράφεται ως η «εσωτερική αρχή» της Καθολικής Εκκλησίας, προσεύχονται για την ενότητα των πιστών στη διαδικασία εκλογής νέου Πάπα.
Ημέρα 7: Δυνατότητα
Σε αυτή τη Λειτουργία, οι Ανατολικές Εκκλησίες προσεύχονται για τους Καρδινάλιους εκλέκτορες που θα επιλέξουν τον επόμενο Πάπα. Από την αρχαιότητα, η Ανατολή σημαίνει τον νέο ήλιο στην αρχή της νέας ημέρας και την ανατολή της νέας. Αυτή η Λειτουργία σηματοδοτεί την έναρξη του Ιερού Έργου της εκλογής του νέου Πάπα, μέσω μιας διαδικασίας αξιολόγησης των υποψηφίων και των δυνατοτήτων που θα μπορούσε να προσφέρει ως Πάπας.
Ημέρα 8: Αλήθεια
Αυτή η Λειτουργία προσφέρεται με μέλη των Ινστιτούτων Αφιερωμένης Ζωής και των Κοινωνιών της Αποστολικής Ζωής — κοινότητες και ομάδες των οποίων τα μέλη αφιερώνουν τη ζωή τους στη φτώχεια, την αγνότητα, την υπακοή ή την αποστολική αποστολή. Μαζί, προσεύχονται για το Άγιο Πνεύμα να κατέβει στην Εκκλησία, να την καθοδηγήσει και να την προσέχει. Αυτή η Λειτουργία επικαλείται τη δύναμη του Αγίου Πνεύματος για την αποκάλυψη της Αγίας Αλήθειας για να καθοδηγήσει την ιερή διαδικασία της διαδοχής.
Ημέρα 9: Ενότητα
Στην τελευταία Λειτουργία των Νοεμβρίου, τα μέλη του Παπικού Παρεκκλησίου προσεύχονται σε ευχαριστία για τη ζωή του Πάπα στο σύνολό της. Αυτή η ένατη Λειτουργία σηματοδοτεί τη στιγμή που όλα τα προηγούμενα στάδια συγκλίνουν με την Αγία Αγάπη σε μια ενιαία πράξη κλεισίματος. Μέσω αυτής της πράξης ενότητας, οι Novemdiales ολοκληρώνονται. Η ζωή του αποθανόντος Ποντίφικα σπέρνεται ως γενεσιουργός σπόρος για τον επόμενο, ανοίγοντας το δρόμο για το Παπικό Κονκλάβιο και την εκλογή του νέου Πάπα.
Η ένατη ημέρα σηματοδοτεί την ολοκλήρωση του πλήρους κύκλου του πένθους. Υπό αυτή την έννοια, οι Novemdiales θεσπίζουν έναν μετασχηματιστικό κύκλο ενέλιξης και εξέλιξης, που απεικονίζεται ως εξής:
Οι Novemdiales δεν είναι μόνο περίοδος πένθους αλλά και προετοιμασίας. Μόλις ολοκληρωθούν οι εννέα ημέρες, η Εκκλησία είναι έτοιμη να ξεκινήσει το Παπικό Κονκλάβιο - την ιερή διαδικασία με την οποία εκλέγεται ένας νέος Πάπας.
Κατά τη διάρκεια των Νοεμβρίου, το Κολλέγιο των Καρδιναλίων συγκεντρώνεται στη Ρώμη για προσευχή, προβληματισμό και συζητήσεις. Αυτή είναι μια εποχή διάκρισης, όπου οι Καρδινάλιοι αρχίζουν να αισθάνονται το είδος της ηγεσίας που μπορεί να χρειαστεί η μελλοντική Εκκλησία.
Οι Novemdiales χρησιμεύουν ως γέφυρα μεταξύ των ποντίφικων. Τιμά τη ζωή και την κληρονομιά του αείμνηστου Πάπα, ενώ προετοιμάζει το δρόμο για να λάβει η Εκκλησία νέα ηγεσία. Προχωρώντας βήμα προς βήμα μέσα από τη θλίψη, την ελπίδα και την ανανέωση, η Εκκλησία είναι σε θέση να προχωρήσει με συνέχεια και πρόθεση.
Μια Νέα Ιστορική Άγκυρα για το Εννεάγραμμα
Η δομική και ποιοτική συσχέτιση μεταξύ των Novemdiales και του Enneagram of Process δεν μπορεί να είναι τυχαία. Όπως περιέγραψα παραπάνω, υπάρχει μια ακριβής αντιστοιχία μεταξύ της ακολουθίας των εννέα Λειτουργιών και των εννέα σταδίων του μοντέλου του Ενεαγράμματος της Διαδικασίας.
Το πιο σημαντικό είναι ότι οι εγγενείς ιδιότητες κάθε σταδίου — τόσο στον Νοέμβριο όσο και στο Ενεάγραμμα της Διαδικασίας — ευθυγραμμίζονται στενά με τα βασικά ψυχολογικά μοτίβα που βρίσκονται στο Ενεάγραμμα της Προσωπικότητας. Τα συναισθηματικά, γνωστικά και συμβολικά θέματα που ενσωματώνονται στο τελετουργικό αντιστοιχούν άμεσα στην ουσία των προτύπων χαρακτήρων που παρατηρούνται στους εννέα τύπους προσωπικότητας του Εννεαγράμματος.
Το Novemdiales έχει χρησιμοποιηθεί για την ταφή περισσότερων από 250 παπών. Αν και δεν είναι σαφές πότε καθιερώθηκε η διαδικασία των εννέα ημερών στη σημερινή της μορφή, συνεχίζει σαφώς ένα τελετουργικό μοτίβο που αναπτύχθηκε από την αρχαία ρωμαϊκή πρακτική του εννέα ημερών πένθους.
Το αν η τρέχουσα μορφή των Novemdiales προϋπήρχε του σύγχρονου Enneagram παραμένει ένα ανοιχτό ερώτημα. Αν οι σύγχρονοι Novemdiales καθιερώθηκαν τον 20ο αιώνα, μπορεί να έχουν επηρεαστεί από τη γνώση του Εννεαγράμματος. Ωστόσο, εάν η μορφή είχε ήδη καθιερωθεί πολύ πριν από τον 20ο αιώνα — κάτι που θεωρώ το πιο πιθανό — αυτό θα πρόσφερε ένα σημαντικό νέο ιστορικό σημείο αναφοράς για την ανάπτυξη του Ενεάγραμμα.
Αυτό που μπορεί να βλέπουμε στους Novemdiales είναι μια αρχαία τελετουργία που βασίζεται σε ένα πλήρως διαμορφωμένο μοτίβο Ενεαγράμματος: όχι το ίδιο το γεωμετρικό σύμβολο, αλλά η δομική έννοια εννέα διαδοχικών σταδίων, που εκτυλίσσονται διαδοχικά, το καθένα με τη δική του εγγενή ποιότητα και λειτουργία.
Αυτό αποκαλύπτει μια συναρπαστική νέα ιστορική άγκυρα στην ανάπτυξη του Ενεάγραμμα: μια διαδικασία εννέα σταδίων, ενσωματωμένη σε τελετουργικές πρακτικές που χρονολογούνται ήδη από την αρχαία Ρώμη. Υποδηλώνει έντονα ότι μπορεί να υπάρχουν ήδη τεκμηριωμένα στοιχεία στα αρχεία του Βατικανού για ένα σύστημα βασισμένο στο Ενεάγραμμα που προηγείται τόσο του Γκουρτζίεφ όσο και του Ichazo κατά αιώνες.
Το Παράδοξο του Εννεαγράμματος του Βατικανού
Εφαρμόζει η Εκκλησία μια ιερή παράδοση που ταιριάζει με το Ενεάγραμμα που απορρίπτει;
Ειπαμε πιο πάνω, πώς το Novemdiales – το τελετουργικό πένθους εννέα ημερών μετά το θάνατο ενός Πάπα – χαρτογραφεί εκπληκτικά καλά τα διαδοχικά στάδια του Ενεάγραμμα της Διαδικασίας. Αυτό εγείρει ένα ενδιαφέρον παράδοξο: ενώ η Καθολική Εκκλησία καταγγέλλει επίσημα το Ενεάγραμμα, το δικό της τελετουργικό του Νοεμβρίου φαίνεται να ακολουθεί την ίδια ακριβώς δομή με το σύστημα που απορρίπτει.
Αυτό οδηγεί σε ένα ενδιαφέρον ερώτημα: αγνοεί το Βατικανό τη σχέση μεταξύ των Novemdiales και του Enneagram; Ή μήπως το γνωρίζει και σκόπιμα το αποσιωπά;
Μια περιέργως δογματική καταγγελία του Εννεαγράμματος
Το Εννεάγραμμα έχει γίνει ένα δημοφιλές εργαλείο για προσωπική και πνευματική ανάπτυξη σε πολλές παραδόσεις, συμπεριλαμβανομένων των Καθολικών Χριστιανών. Ωστόσο, σε δύο βασικά έγγραφα του Βατικανού, η επίσημη στάση της Καθολικής Εκκλησίας για το Ενεάγραμμα ήταν αποφασιστικά επικριτική.
Στο βιβλίο «Ιησούς Χριστός, Ο Φορέας του Νερού της Ζωής: Ένας Χριστιανικός Στοχασμός για τη «Νέα Εποχή», το Ενεάγραμμα αναφέρεται ρητά μεταξύ των πρακτικών της Νέας Εποχής που κινδυνεύουν να εισαγάγουν «μια ασάφεια στο δόγμα και τη ζωή της χριστιανικής πίστης».
Εν τω μεταξύ, το A Brief Report on the Origins of the Enneagram ήταν ακόμη πιο ξεκάθαρο στον σκεπτικισμό του, εγείροντας ανησυχίες σχετικά με τη «σχέση του Ενεάγραμμα με εσωτερικά και μη χριστιανικά συστήματα πεποιθήσεων», τη «μη χριστιανική προέλευσή» του και, το πιο περίεργο, την υποτιθέμενη έλλειψη «επιστημονικών στοιχείων».
Στην πραγματικότητα, η έκθεση τοποθετεί αυτό που μπορεί να περιγραφεί μόνο ως μια απροσδόκητα εμπειρική κριτική. Ακολουθούν μερικά παραδείγματα για το πώς η έκθεση διατυπώνει τις αντιρρήσεις της:
"… το πιο πρακτικό ζήτημα της ακρίβειας της διδασκαλίας του Ενεαγράμματος από την οπτική γωνία της σύγχρονης επιστήμης».
«Το βάρος της απόδειξης βαρύνει τους υποστηρικτές του εννεαγράμματος να παράσχουν επιστημονικές αποδείξεις για τους ισχυρισμούς τους».
«Το έργο των συγγραφέων του εννεαγράμματος είναι ξεκάθαρα αντιεπιστημονικό και χωρίς ορθολογική βάση, επειδή βασίζεται σε δογματικές διατυπώσεις».
Σίγουρα αυτές είναι περίεργες αντιρρήσεις για ένα θρησκευτικό ίδρυμα;
Η έκθεση καταλήγει αποφασιστικά στο συμπέρασμα ότι «η διδασκαλία του εννεαγράμματος στερείται επιστημονικής βάσης» και είναι «αμφίβολης αξίας ως επιστημονικό εργαλείο για την κατανόηση της ανθρώπινης ψυχολογίας».
Και πάλι, αυτό είναι ένα περίεργο επιχείρημα από μια Εκκλησία της οποίας τα θεμέλια στηρίζονται στο θαυματουργό, από τη μετουσίωση στη θεία αποκάλυψη. Γιατί η ξαφνική απαίτηση για επιστημονική επικύρωση όταν πρόκειται για ένα ψυχοπνευματικό σύστημα όπως το Ενεάγραμμα;
Και αν η επιστημονική επικύρωση αντιμετωπίζεται τώρα ως ο χρυσός κανόνας για μια βοήθεια στην πνευματική ανάπτυξη (σίγουρα μια αντίφαση στους όρους;), αξίζει να σημειωθεί ότι η ψυχολογική διάσταση του Ενεάγραμμα έχει διερευνηθεί εμπειρικά. Έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Personality and Wholeness in Therapy, παρουσιάζει επιστημονικά στοιχεία για τα εννέα διακριτά πρότυπα προσωπικότητας που ορίζονται από το Εννεάγραμμα. Η εργασία, βασισμένη σε πάνω από 20 χρόνια έρευνας, διεξήχθη από τον Δρ Daniel Siegel, κλινικό καθηγητή ψυχιατρικής στην Ιατρική Σχολή του UCLA σε συνεργασία με την Ομάδα.
Σε μια περαιτέρω περίεργη ανατροπή μαθαίνουμε επίσης από τον βιογράφο του ότι ο αείμνηστος Πάπας Φραγκίσκος φέρεται να «γνωρίζει καλά το Ενεάγραμμα και δεν είναι εναντίον του», αν και προφανώς διατηρούσε κάποιες επιφυλάξεις σχετικά με πιθανή κακή χρήση (είμαι σίγουρος ότι κάθε σοβαρός επαγγελματίας του Ενεάγραμμα θα συμμεριζόταν αυτές τις επιφυλάξεις). Η αντίφαση μεταξύ του επίσημου σκεπτικισμού του θεσμικού οργάνου και της διαφάνειας της ανώτατης αρχής του απλώς προσθέτει στις ασυνέπειες.
The Novemdiales: Ένα Εννεάγραμμα Κρυμμένο σε Κοινή Θέα;
Όπως περιέγραψα προηγουμένως, το τελετουργικό του Novemdiales ταιριάζει πολύ με τη δομή του Ενεάγραμμα της Διαδικασίας. Και τα δύο ακολουθούν μια παρόμοια σειρά βημάτων που είναι διαφορετικά σε ποιότητα και σκόπιμα ως προς τον σκοπό:
Το καθένα είναι χτισμένο γύρω από ένα τόξο εννέα σαφώς καθορισμένων σταδίων
Κάθε στάδιο εκφράζει συγκρίσιμες ιδιότητες και λειτουργίες
Κάθε στάδιο εξελίσσεται μέσα από έναν πνευματικό κύκλο ενέργειας και σωρευτικής ανάπτυξης
Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι τα εννεαπλάσια μοτίβα δεν περιορίζονται στα Novemdiales. Οι Καθολικοί εφαρμόζουν εδώ και καιρό το Novena, ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο λατρευτικό τελετουργικό που αποτελείται από εννέα ημέρες προσευχής και διαλογισμού, συχνά ως προετοιμασία για μια γιορτή, για να καλέσουν έναν συγκεκριμένο άγιο ή να επικεντρωθούν σε μια συγκεκριμένη πνευματική ανάγκη. Υπάρχουν εκατοντάδες Novenas για να διαλέξετε, που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα θεμάτων και προθέσεων. Η εξάσκηση της Novena είναι μια αρχαία παράδοση, που χρονολογείται από τους Αποστόλους, οι οποίοι σύμφωνα με τη βιβλική παράδοση προσεύχονταν με την Παναγία για εννέα ημέρες μετά την Ανάληψη πριν από την Πεντηκοστή.
Έτσι, μακριά από το να είναι ένα περιφερειακό χαρακτηριστικό, η δομή των εννέα ημερών φαίνεται να είναι κεντρική στην καθολική πνευματική πρακτική. Η Εκκλησία πρέπει επομένως να είναι πλήρως εξοικειωμένη με τη συμβολική σημασία της εννιαπλής σοφίας. Αυτό μας οδηγεί στις δύο πιθανότητες: είτε το Βατικανό αγνοεί τη σύνδεση με το Ενεάγραμμα, είτε το αναγνωρίζει και επιλέγει να μην το αναγνωρίσει.
Σενάριο 1: Το Βατικανό δεν γνωρίζει τη σύνδεση
Αν οι αρχές της Εκκλησίας δεν έχουν πραγματικά παρατηρήσει αυτούς τους παραλληλισμούς, αυτό εγείρει ερωτήματα σχετικά με την κατανόηση τόσο της δικής τους τελετουργικής παράδοσης όσο και της ποιότητας της έρευνάς τους για το Ενεάγραμμα. Το να περάσουν απαρατήρητες τέτοιες σαφείς δομικές ομοιότητες θα υποδήλωνε μια εκπληκτική έλλειψη συμβολικής παιδείας.
Σενάριο 2: Το Βατικανό γνωρίζει αλλά επιλέγει να μην το αναγνωρίσει
Αυτή είναι η πιο συναρπαστική πιθανότητα. Εάν οι παραλληλισμοί είναι γνωστοί αλλά δεν αναγνωρίζονται, τι διακυβεύεται στο να τους αποσιωπήσουμε; Είναι απλώς το σύγχρονο πλαίσιο της «Νέας Εποχής» που είναι ανησυχητικό; Ή μήπως η πραγματική ανησυχία είναι ο εκδημοκρατισμός της πνευματικής γνώσης, ανοίγοντας την πρόσβαση στη σοφία που παραδοσιακά κρατείται αποκλειστικά εντός των εκκλησιαστικών ιεραρχιών;
Η προέλευση έχει σημασία
Παρά τη δημοτικότητά του, πιστεύω ότι το πλήρες δυναμικό του Ενεάγραμμα - ως ψυχοπνευματικός χάρτης της ανθρώπινης ψυχής και ως μεταφυσικό σύστημα κατανόησης του σύμπαντος και της θέσης μας σε αυτό - παραμένει σε μεγάλο βαθμό απραγματοποίητο. Εκατό χρόνια από τότε που ο Γκουρτζίεφ εισήγαγε το σύμβολο και την υποκείμενη φιλοσοφία του στη Δύση και εξήντα χρόνια από τότε που ο Ichazo ανέπτυξε το σύστημα των τύπων προσωπικότητας, το Ενεάγραμμα κατακλύζεται από τους μύθους που έπλασαν και οι δύο άνδρες για την ιστορική του προέλευση.
Κατά την άποψή μου, αυτή η ακατάστατη και ανεπίλυτη ιστορία περιορίζει ενεργά την αξιοπιστία και την ανάπτυξη του Εννεαγράμματος. Όπως σωστά παρατηρεί ο Samuel Bendeck Sotillos:
«Χωρίς να γνωρίζουμε την προέλευσή του, δεν μπορούμε να εξηγήσουμε το Ενεάγραμμα και έτσι το νόημά του θα αφεθεί στους ανέμους των εικασιών και της υποκειμενικής ιδιοτροπίας».
Και εκεί ακριβώς βρίσκεται σήμερα το Ενεάγραμμα.
Εν τω μεταξύ, το Βατικανό εκτελεί ένα τελετουργικό πένθους και μετάβασης εννέα σταδίων που ταιριάζει πολύ με το σύστημα που καταγγέλλει δημόσια. Ας θυμηθούμε ότι οι Novemdiales δεν είναι κάποιο σκοτεινό λείψανο. Είναι ένα από τα πιο επίσημα και συμβολικά σημαντικά γεγονότα στη λειτουργική ζωή της Εκκλησίας. Και όμως ακολουθεί την ίδια εννιάπτυχη δομή που καταδικάζεται όταν εμφανίζεται με τη μορφή του Ενεάγραμμα.
Το αποτέλεσμα είναι μια μπερδεμένη αντίφαση που δεν εξυπηρετεί κανέναν καλά. Η εννιαπλή σοφία και η συνάφειά της με την ανθρώπινη ανάπτυξη, εμφανίζεται σταθερά σε πάρα πολλούς πολιτισμούς και παραδόσεις για να απορριφθεί τόσο ελαφρά. Είτε εκφράζεται μέσω των Καθολικών Novemdiales, των Novena, στην αρχαία αιγυπτιακή φιλοσοφία ή στο σύγχρονο Εννεάγραμμα, αυτό το πρότυπο εννιαπλής σοφίας αξίζει μεγάλο σεβασμό και προσοχή.
Τι πραγματικά κρύβεται;
Σε αυτό το σημείο, μένουμε με περισσότερα αναπάντητα ερωτήματα:
Γιατί μπορεί το Βατικανό να νιώθει άβολα να αναγνωρίσει το σύστημα του Ενεάγραμμα που αντικατοπτρίζει τόσο ξεκάθαρα μια από τις πιο ιερές τελετουργίες του;
Είναι απλώς ότι η προέλευση είναι ασαφής – ή μήπως το Ενεάγραμμα έρχεται σε αντίθεση με μια παράδοση σοφίας που η Εκκλησία θα προτιμούσε να κρατήσει καλυμμένη με μυστήριο;
Μήπως το Εννεάγραμμα αποκαλύπτει μια αρχαία διαδικασία προσωπικής και πνευματικής μεταμόρφωσης;
Θα μπορούσε να συνδεθεί με ένα παγκόσμιο σύστημα κατανόησης που η Εκκλησία γνωρίζει καλά, αλλά προτιμά να κρατά κρυφό;
Εάν το Ενεάγραμμα παραπέμπει σε μια παράδοση παλαιότερη από την ίδια την Εκκλησία, θα μπορούσε αυτό να απειλήσει την αξίωσή του για αποκλειστική πνευματική εξουσία;
Το Ενεάγραμμα απορρίπτεται επειδή είναι εσωτερικό ή δεν είναι αρκετά επιστημονικό – ή επειδή είναι πολύ κοντά σε μια παγκόσμια αλήθεια;
Θα μπορούσε το Εννεάγραμμα, στην πραγματικότητα, να είναι το παγκόσμιο σύμβολο που ισχυρίστηκε ο Γκουρτζίεφ ότι είναι; Ένα συμβολικό κλειδί για την κατανόηση του κόσμου «πάνω» και της ανθρώπινης μεταμόρφωσης «κάτω» που ευθυγραμμίζεται πολύ στενά με την εσωτερική γνώση που η Καθολική Εκκλησία κρατούσε εδώ και καιρό κρυμμένη; Ίσως στα Novemdiales να υπάρχουν δελεαστικά στοιχεία μιας ιστορικά σημαντικής κοινής προέλευσης με το Εννεάγραμμα, μια προέλευση που η Εκκλησία, εδώ και αιώνες, επιλέγει να μην αποκαλύψει.
**Τό ιστολόγιο δέν συμφωνει απαραίτητα με τις απόψεις των αρθρογράφων
