ΕΝΑΣ ΟΥΡΑΚΟΤΑΓΚΟΣ ΠΟΛΕΜΑΕΙ ΩΣ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΚΙΟ ΤΟΥ...

Κατερίνα Γκαράνη

Αυτός ,ο ένας της ζούγκλας ,απέναντι σε ένα μηχανικό τέρας τόνων σιδήρου του εκπολιτισμού και ανάμεσα σε ανθρώπους που "βγάζουν το μεροκάματό τους" ανθρωπίνως νόμιμα και πολιτισμένα.
Κοιτάξτε την καλά την φωτογραφία μιας καθημερινής σκηνής πραγματικού πολέμου. Όλα γύρω έχουν χαθεί. Ξέρει ότι ο πόλεμος έχει τελειώσει και δεν έχει ο ίδιος ο ουρακοτάγκος συμβόλαια ιδιοκτησίας ούτε για το δέντρο που ζούσε, ούτε για την γη του που είχε ρίζες το δέντρο που ζούσε.
Δεν ξέρω αν οι ουρακοτάγκοι έχουν στην γλώσσα τους την έννοια πατρίδα, αλλά αυτός ο πλανήτης εν έτει 2020 αυτόν τον ουρακοτάγκο θα έπρεπε να έχει ως σύμβολο ηρωισμού. Μέχρι το τέλος πόλεμος για το δίκαιό του. Για το σύνορο που χωρίζει την ζωή από το κλουβί ή τον θάνατο.

 

ΜΑΥΡΕΣ ΓΑΤΕΣ..ΟΙ ΤΕΤΡΑΠΟΔΕΣ ΘΕΕΣ[ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΔΕΙΣΙΔΑΙΜΟΝΙΕΣ]

*Μετά την συνάντηση κορυφής!τής πρωθυπουργάρας μας με μία ΄μαύρη γάτα και όλα οσα είδατε να γράφονται στο δίκτυο για το γεγονός,δέν γινόταν να μην σας μεταφέρω κάποιο αρθράκι σχετικό με το συμπαθές τετράποδο

Mαύρες Γάτες: οι τετράποδες Θεές (Μύθοι και δεισιδαιμονίες)

«Μάλιστα», είπε ο γάτος. «Δηλαδή, μπορείς να μεταμορφωθείς ακόμα και σε κάτι πολύ μικρό; Όπως, για παράδειγμα, σε ποντίκι;», τον ρώτησε και τότε ο γίγαντας, μέσα σε μια μόνο στιγμή, μεταμορφώθηκε σε ένα τόσο δα μικρό ποντίκι. Γρήγορος όπως ήταν ο γάτος, όρμησε, έπιασε το ποντίκι και το έφαγε.
«Ιστορίες και παραμύθια μιας προηγούμενης εποχής- Histoires ou contes du temps passé» του Σαρλ Περώ. Ο Παπουτσωμένος Γάτος - Le Chat Botté. 

Γράφει η Γιώτα Χουλιάρα
Δημοσιογράφος

Η γάτα είναι ένα ιδιαίτερο ζώο που συνδέεται με μια πλούσια ιστορία. Από την αρχαιότητα λατρεύτηκε σαν Θεά, συνδέθηκε με Μάγους και Μάγισσες, κυνηγήθηκε ως «όργανο του Σατανά», κατηγορήθηκε ως γρουσούζικη. Μπορεί ο σκύλος να είναι ο πιστός φίλος του ανθρώπου, η γάτα όμως κατέχει μια ξεχωριστή θέση στην καρδιά του και απασχολεί το μυαλό του. Ανεξάρτητη, υπεροπτική, χαδιάρα και τρυφερή, η ιδιαίτερη φύση της την έχει κάνει αγαπητή και μισητή ταυτόχρονα. Συνδέεται με την γυναικεία φύση, την μαγεία, την εσωτερική/μυστικιστική σοφία, ταυτίζεται με θεότητες αλλά και με τις φάσεις της Σελήνης.




Ο παπουτσωμένος Γάτος από τον Γκυστάβ Ντορέ

Συναντάμε τις γάτες σε παλιούς μύθους, θρύλους, παραμύθια και παροιμίες των παραδόσεων και της Ιστορίας κάθε λαού, σε εξώφυλλα βιβλίων και περιοδικών, σε διαφημίσεις, κινούμενα σχέδια, ταινίες και κόμικς της σύγχρονης εποχής. Οι γάτες έγιναν σύντροφοι των μοναχικών ανθρώπων, ιδιαίτερα των γυναικών (σε αρκετές περιπτώσεις συνδέθηκαν με τις γεροντοκόρες). Υπήρξαν πηγή έμπνευσης για πολλούς καλλιτέχνες, όπως ο Γκυστάβ Ντορέ, ο Ντα Βίντσι, ο Ντελακρουά και ο Μονέ.Ο Έντγκαρ Άλαν Πόε στο έργο του «Η Μαύρη Γάτα και άλλα ιστορίες» την παρουσιάζει να επιτίθεται έμμεσα υποδηλώνοντας τον αιμοσταγή χαρακτήρα του αιλουροειδούς. Ένα κατοικίδιο που δεν εξημερώθηκε ποτέ παρά το γεγονός ότι συντροφεύει τους ανθρώπους από την εποχή της Αρχαίας Αιγύπτου. 
Στην ταινία «Constantine» του 2005 o πρωταγωνιστής Κιάνου Ριβς, κυνηγός δαιμόνων, βάζει τα πόδια του μέσα σε μια λεκάνη με νερό χωρίς να βγάλει τα παπούτσια του και ταξιδεύει στην Κόλαση μέσα από τα μάτια μιας γκρίζας γάτας που κρατάει στα χέρια του. Σύμφωνα με τις αρχαίες θρησκείες η γάτα συμβολίζει το μάτι του Ήλιου πάνω στη Γη κατά τη διάρκεια της Νύχτας. Γι' αυτό και στην Αιγυπτιακή θρησκεία η γατόμορφη θεά Βούβαστις είναι συνοδός του Ρα, του Θεού Ήλιου. Ας μην λησμονούμε πως γάτα διαθέτει μάτια που φωσφορίζουν και της επιτρέπουν να βλέπει μέσα στο απόλυτο σκοτάδι. Για τους μυστικιστές, οι γάτες διαθέτουν οξυμένες αισθήσεις , «ακουμπούν» δηλαδή ταυτόχρονα στον δικό μας κόσμο και σ΄ένα κομμάτι της πραγματικότητας όπου δεν έχουμε πρόσβαση. Είναι, όπως θα μπορούσαμε να πούμε, «ενδιάμεσα όντα» που συνδέουν το Φως με το Σκοτάδι. το Καλό με το Κακό γι΄αυτό και εμφανίζονται ταυτόχρονα τρυφερές και αρπακτικές. Σύμφωνα με αρχαίες αποκρυφιστικές θεωρίες, ο Ήλιος παρακολουθεί τη Γη ακόμη και τη νύχτα μέσα από το φεγγάρι στο οποίο στέλνει αδιάκοπα το φως του. Οι γάτες που συμβολίζουν το φεγγάρι, είναι το νυχτερινό «μάτι» του ήλιου επάνω στη γη. Μ΄αυτό τον τρόπο συμβάλλουν στην ολοκλήρωση του κύκλου που αποτελεί η μέρα με τη νύχτα, ως ένα ιδιαίτερο συστατικό της αλχημικής ένωσης του χρόνου.

«Ένα γατάκι είναι για το ζωικό βασίλειο ό,τι ένα μπουμπούκι για τον κήπο» Ρομπέρ Σούτι- Άγγλος συγγραφέας και ποιητής- γνωστός από το παραμύθι του Η Χρυσομαλλούσα και τα τρία αρκουδάκια

Οι γάτες είναι ιδιαίτερα δημοφιλείς στα παιδιά, γι΄αυτό και έχουν χρησιμοποιηθεί από τη βιομηχανία του θεάματος σε πολλά κινούμενα σχέδια της σημερινής εποχής. Ο σκανδαλιάρης Τομ που κυνηγάει τον Τζέρι στην πασίγνωστη και αγαπητή ομώνυμη σειρά. Θέμα της είναι η αντιπαλότητα μεταξύ του γάτου Τομ και του ποντικιού Τζέρι, των οποίων οι καταδιώξεις και μάχες συχνά εμπλέκουν κωμική βία. Ο τεμπέλης και καλοφαγάς Γκάρφιλντ που προσπαθεί διαρκώς να ξεφορτωθεί τον Όντι, τον σκύλο που έφερε το αφεντικό του στο σπίτι. Ο συμπαθής Συλβέστρο της Warner Bros που ονειρεύεται μια μέρα να πιάσει τον Τουίτι (και σ΄αυτά τα κινούμενα σχέδια εμπλέκονται σκηνές κωμικής βίας), ο κακός παχουλός γάτος του Dr Claw, αρχηγού μιας σατανικής οργάνωσης, γνωστής ως M.A.D., αλλά και η Ψιψινέλ, το γατί του μάγου Δρακουμέλ που κυνηγάει τα στρουμφάκια.
«Gargamel and his cat Azrael» είναι η ονομασία τους στο Βελγικό κόμικ The Smurfs, με πολλούς να αναρωτιούνται για ποιο λόγο στην συμπαθέστατη γατούλα δόθηκε το όνομα Azrael που στα εβραϊκά ταυτίζεται με τον Άγγελο του Θανάτου. Ίσως η εξήγηση να βρίσκεται στο γεγονός ότι ο πρώτος συσχετισμός της μαύρης γάτας (αν και η Azrael είναι χρώματος καφέ στα συγκεκριμένα κινούμενα σχέδια) με την κακοτυχία έρχεται από την αρχαία Βαβυλώνα και την Εβραϊκή μυθολογία. Πιο συγκεκριμένα, ο θρύλος παρομοιάζει τον κύκλο που κάνει η μαύρη γάτα καθώς κάθεται με το διάβολο, ενώ πίστευαν ότι η μαύρη γάτα μπορεί να αλλάζει τη μορφή της και να επικοινωνεί με το διάβολο.

Η γάτα εμφανίζεται συχνά και σε παιδικά παραμύθια. Το πιο γνωστό είναι το λαϊκό παραμύθι του Παπουτσωμένου Γάτου το οποίο είναι γνωστό ως ένα από τα οκτώ παραμύθια της συλλογής «Ιστορίες και παραμύθια μιας προηγούμενης εποχής- Histoires ou contes du temps passé» του Σαρλ Περώ (Charles Perrault) που εκδόθηκε το 1697. Επίσης περιλαμβανόταν στην πρώτη έκδοση της συλλογής παραμυθιών «Παιδικά και Οικιακά Παραμύθια- Kinder- und Haus-Märchen» των αδελφών Grimm του 1812. Ωστόσο ήδη στην δεύτερη έκδοση της συλλογής το 1819 είχε αφαιρεθεί. Οι ρίζες του παραμυθιού είναι ωστόσο παλαιότερες και πιθανότατα να προέρχεται από την Ιταλία. Η παλαιότερη γνωστή εκδοχή είναι καταγεγραμμένη από τον Giovanni Francisco Straparola ως μία από τις συνολικά 75 ιστορίες της συλλογής του «Οι διασκεδαστικές νύχτες- Le piacevoli notti».

Στο παραμύθι περιγράφεται η αδικία σε μία κλασική περίπτωση κληρονομιάς. Μετά από τον θάνατο ενός μυλωνά ο πρώτος γιος κληρονομεί τον μύλο, ο δεύτερος τον γάιδαρο και ο τρίτος τον φαινομενικά άχρηστο γάτο. Ο γάτος καταφέρνει να πείσει τον γιο του μυλωνά όχι μόνο να μην χρησιμοποιήσει το τομάρι του για να κάνει γάντια αλλά και να του φτιάξει ένα ζευγάρι μπότες με τα τελευταία του χρήματα. Από το σημείο εκείνο και μετά ο γάτος εξασφαλίζει στο νέο του αφεντικό αρχικά χρυσάφι, μετά μεγάλη ιδιοκτησία σε γη και ένα παλάτι και στο τέλος την ίδια την βασιλοπούλα για σύζυγο.

Η γάτα εμφανίζεται και σε άλλα παραμύθια, όπως σε κάποιες παραλλαγές της Σταχτοπούτας. Είναι το ζώο που της κληροδότησε ο πατέρας της μετά το δεύτερο γάμο του με την κακιά μητριά. Σε άλλες περιπτώσεις η γάτα βοηθάει την Σταχτοπούτα να ολοκληρώσει τις βαριές χειρωνακτικές εργασίες και το βράδυ κάθεται κοντά της στις στάχτες του τζακιού, συμβολίζοντας την θαλπωρή της οικογενειακής εστίας, αλλά και τη σύνδεση με τον κόσμο των νεκρών. Σε μια ρώσικη ιστορία, ο ήρωας έχει μαζί του ένα γάτο,που τον βοηθά να περάσει τις δοκιμασίες, ενώ σε μια ιταλική ιστορία από το Πενταήμερον (Ψυχαγωγία Πέντε Ημερών) που γράφτηκε το 1600 από τον Τζιάν- Μπαττίστα Μπαζίλ, ο αφέντης είναι αχάριστος και παραμελεί τον γάτο του που τον βοήθησε να ξεπεράσει τις δοκιμασίες και να αποκτήσει πλούτη. Ο γάτος, λοιπόν, τον εγκαταλείπει αφήνοντας πίσω και μια κατάρα: «Ο Θεός να σε φυλάει από πλούσιο που γίνε φτωχός και από ζητιάνο που τα πλούτη του έκανε σωρό.» Ο ήρωας μετά την εγκατάλειψη από τον γάτο χάνει τα πλούτη και γίνεται ξανά φτωχός. Σ΄αυτό το παλιό ιταλικό παραμύθι έχει τις ρίζες της και η πεποίθηση των τζογαδόρων πως αν συναντήσουν μαύρη γάτα στον δρόμο τους πριν από το τυχερό παιχνίδι, τότε θα χάσουν όσα θα ποντάρουν κι ακόμη παραπάνω.

Σε κάποιες από τις παραλλαγές της Χιονάτης, η κακιά μητριά διαθέτει μια μαύρη γάτα ενώ στην Ωραία Κοιμωμένη ή Αυγή η Έβδομη Μοίρα (Εναλλακτικά ονόματα: Κακίστρω, Δράκαινα, Μαλέφισεντ) που καταριέται τη νεαρή πριγκίπισσα κάνει ξόρκια και μαγικά με τρίχες από γάτα καθώς πιστεύεται πως ενδυναμώνει την αποτελεσματικότητα των γητειών και των φυλαχτών. Κατά πάσα πιθανότητα, από αυτά τα παραμύθια σταδιακά παρουσιάζεται η σύνδεση της γάτας με την σεξουαλική φύση του θηλυκού. Μια φύση που προβάλλεται ιδιαίτερα στα κόμικς της σημερινής εποχής.Η Catwoman, φανταστικός χαρακτήρας κόμικ της DC Comics, γνωστή για την ιδιαίτερη σχέση αγάπης μίσους με τον Batman αποπνέει αισθησιασμό και θηλυκότητα. Το ίδιο ακριβώς απέπνεαν τόσο η Μισέλ Φάιφερ στην ταινία του 1992 «Batman Returns» όσο και η Χάλι Μπέρι στην ταινία Catwoman του 2004.

«Δεν έχει σημασία αν η γάτα είναι άσπρη ή μαύρη, αρκεί να πιάνει ποντίκια» Ντενγκ Σιάο-Πινγκ Κινέζος ηγέτης

Η ιστορία της γάτας χάνεται στα βάθη των αιώνων. Όπως αναφέρει το Nature, στο πλαίσιο της μελέτης, που παρουσιάστηκε σε συνδιάσκεψη στις 15 Σεπτεμβρίου του 2016, αναλύθηκε το DNA από πάνω από 200 γάτες που έζησαν μεταξύ 15.000 ετών πριν και του 18ου μ.Χ αιώνα.Λίγα είναι γνωστά στον επιστημονικό κόσμο για την εξημέρωση της γάτας, και το αν η οικόσιτη γάτα (Felis Silvestris) είναι πραγματικά ένα οικόσιτο ζώο είναι θέμα συζητήσεων εδώ και καιρό: Η ανατομία και η συμπεριφορά της γάτας απέχουν από τις αντίστοιχες άλλων, άγριων συγγενών της. «Δεν ξέρουμε την ιστορία των αρχαίων γατών. Δεν ξέρουμε την προέλευσή τους, δεν ξέρουμε πώς έγινε η εξάπλωσή τους» λέει η Εύα Μαρία Γκάιγκλ, εξελικτική γενετίστρια του Ινστιτούτου Jacques Monod στο Παρίσι. Παρουσίασε την έρευνά της στο 7ο Διεθνές Συμπόσιο Βιομοριακής Αρχαιολογίας στην Οξφόρδη, μαζί με τους συναδέλφους της, Κλαούντιο Οτόνι και Τιερί Γκρανζ.


Οι γάτες είναι γνωστές σαν σύμβολα θεών και δαιμόνων, σαν σύμβολα τύχης ή ατυχίας. Γενικότερα οι γάτες θεωρούνταν ιερά πλάσματα από την αρχαιότητα. Οι γάτες εξαπλώθηκαν στην Ευρασία και την Αφρική. Γενετικά χαρακτηριστικά που βρέθηκαν σε μουμιοποιημένες γάτες από την Αίγυπτο εντοπίζονται και σε γάτες στη Βουλγαρία, την Τουρκία και την υποσαχάρια Αφρική από την ίδια περίοδο. Επίσης, οι γάτες ήταν προσφιλείς και σε λαούς θαλασσοπόρων, όπως οι Φοίνικες και οι Βίκινγκς.
Ξεκινώντας από την αρχαία Aίγυπτο, η γάτα ήταν αντικείμενο λατρείας. Οι Αιγύπτιοι της εποχής εκείνης λάτρευαν τη γάτα ως θεά του σπιτιού. Οι κατοικίδιες γάτες προστάτευαν τους αγρούς και τις οικίες από μολύνσεις που προκαλούσαν διάφορα βλαβερά ζώα, όπως τα ποντίκια, και μερικές φορές τις θεωρούσαν όπως τα πολεμικά θηλυκά λιοντάρια. Πιθανότατα οι πρώτες εξημερωμένες γάτες να είχαν σώσει τους Αιγυπτίους από μολύνσεις εξαιτίας της παρουσίας τρωκτικών και η θεά-γάτα Μπαστ (Bast),η οποία είχε κεφάλι λιονταριού και γάτας και συνοδευόταν πάντα από γάτες, ως προστάτιδα, να προέκυψε από το θαυμασμό για τις άλλες γάτες.

Η Μπαστ ή Μπαστέτ όπως εξηγούν οι αιγυπτιολόγοι ήταν η θεά των αίλουρων. Συνδέεται με τη Μόριγκαν, θεά των όρνεων(ανιψιά) και με την Εκάτη, τη θεά της μαγείας(αδελφή). Ζούσε στο σκοτάδι, επειδή κατά την παράδοση δεν άντεχε τον ήλιο. Όταν λοιπόν πήγε μαζί με την ανιψιά της να πολεμήσει την αδελφή της νίκησε λόγω της γρηγοράδας της. Η Εκάτη πέθανε καθώς και ολόκληρο το Μυστικό Βασίλειό της.
Η Μπαστ ήταν κόρη του θεού ήλιου (Ρα) και διαδραμάτισε σημαντικότατο ρόλο στην αρχαία αιγυπτιακή θρησκεία.Tο κεφάλι λιονταριού της θεάς συμβόλιζε την κακή πλευρά της, ενώ το κεφάλι της γάτας την καλή. Σύμφωνα με τον μύθο αντιμάχεται με τον θεό Άποφι ως προασπίστρια του θεού ήλιου και όργανο της θέλησής του. Η πρώτη προασπίστρια του ήταν η Σεχμέτ, η λέαινα. Αλλά ήταν υπερβολικά βίαιη, υπερβολικά εκτός ελέγχου. Τελικά, η Σεχμέτ αναγκάστηκε να αποσυρθεί και ο Ρα διάλεξε τη θεά Μαστέτ για πολεμίστρια του. Η θεά πολεμούσε τον θεό Άποφι, τον θεό ερπετό για αιώνες.

Αργότερα, όμως ο Ρα αποσύρθηκε στους ουρανούς. Με το τελευταίο του ξόρκι έδεσε τη μοίρα της με του ερπετού. Με τη μαγεία του, τους έστειλε και τους δυο στην άβυσσο και της ανέθεσε την αποστολή να αντιμάχεται με το ερπετό, ώστε να το κρατάει για πάντα αποδυναμωμένο.


Tο να θανατώσεις μια γάτα την εποχή εκείνη στην Αίγυπτο ήταν τρομερό έγκλημα και όταν μια οικόσιτη γάτα πέθαινε, όλη η οικογένεια βυθιζόταν στο πένθος και γινόντουσαν όλες οι απαραίτητες ενέργειες για να τιμηθεί το νεκρό ζώο. Πολλές γάτες βρίσκονταν στους ναούς και ταΐζονταν από τους πιστούς ενώ οι αδέσποτες γάτες τύχαιναν της καλύτερης φροντίδας από όλους, την ώρα που οι γάτες του σπιτιού είχαν την τιμή να μοιράζονται το φαγητό των οικείων τους.Για τις γάτες που πέθαιναν κατασκευάζονταν ειδικές σαρκοφάγοι για να φιλοξενήσουν τα άψυχα σώματα μετά θάνατον.Οι Αιγύπτιοι όταν πέθαινε η γάτα τους συχνά ξύριζαν τα φρύδια τους σε ένδειξη πένθους.

Ως τελευταίοι απευθείας απόγονοι των γατών που ζούσαν στην αρχαία Αίγυπτο θεωρούνται σήμερα από τους ειδικούς οι γάτες που κατοικούν στα νησιά της Κένυας, στο Αρχιπέλαγος Lamu.Αλλά και σε πολλές άλλες θρησκείες στην αρχαιότητα υπήρχε η δοξασία ότι οι γάτες είναι εκστατικές ψυχές, σύντροφοι ή οδηγοί των ανθρώπων. Σύμφωνα με τις αντιλήψεις αυτές οι γάτες γνώριζαν τα πάντα αλλά δεν μπορούσαν να επηρεάσουν τις ληφθείσες αποφάσεις των ανθρώπων, επειδή δεν είχαν φωνή.Για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα ήταν αυστηρά απαγορευμένο στην Αίγυπτο να μεταφέρουν τις γάτες έξω από τη χώρα. Έτσι, το λαθρεμπόριο γάτας άνθισε και γινόταν κυρίως από ναύτες. Όποιος είχε μια γάτα «Made In Αίγυπτo» θεωρούνταν τυχερός και εύρωστος οικονομικά. Έτσι, η αιγυπτιακή γάτα ήρθε στην Ευρώπη. Οι Έλληνες όπως και οι Αιγύπτιοι εντυπωσιάστηκαν από τις γάτες και αυτό το μαρτυρούν πολλές τοιχογραφίες και ψηφιδωτά στον Ελλαδικό χώρο. Λιγότερο φιλικοί προς τις γάτες ήταν οι Ρωμαίοι. Στην Ελλάδα η γάτα συνδέθηκε με τη σεληνιακή θεά Diana (Άρτεμις). Το ίδιο ισχύει και για την αντίστοιχη σεληνιακή Θεά της Κέλτικης θρησκείας, την Κεριντουέν, όπου οι γάτες εκτελούν επίσης και τις προσταγές της στην Γη.

Στην Ελλάδα η γάτα συνδέεται με τον μυθικό Ηρακλή. Όταν η Αλκμήνη ήταν έγκυος από τον Δία στον ήρωα, η Ήρα έπεισε την θεά του τοκετού, Ειλείθυια, να εμποδίσει τη γέννα, αλλά η Γαλινθιάς (υπηρέτρια ή φίλη της Αλκμήνης) έσπασε το ξόρκι με τέχνασμα, ξεγελώντας την Ειλείθυια και λύνοντας τα μάγια, οπότε και η Αλκμήνη γέννησε τον ήρωα. Η τιμωρία της Γαλινθιάδας ήταν να μεταμορφωθεί σε γάτα (ή νυφίτσα, σε άλλες εκδοχές), αλλά η Εκάτη, (χθόνια θεά που συνδέεται με τη μαγεία, το σκοτάδι και τον κάτω κόσμο, αλλά παράλληλα βοηθά τους πολεμιστές στον πόλεμο, τους βασιλιάδες στην απονομή δικαιοσύνης, ενώ επίσης προστατεύει τους κυνηγούς και τους ψαράδες και προστατεύει τα κοπάδια) την λυπήθηκε και την πήρε υπό την προστασία της. Σημειώνεται πως ο Ηρακλής αργότερα ίδρυσε στη Γαλινθιάδα ιερό, κοντά στο σπίτι του στη Θήβα.Οι Ρωμαίοι τη θεωρούσαν σύμβολο ανεξαρτησίας, ενώ στην Ινδία γάτες εμφανίζονται στα έπη της Μαχαμπχαράτα και της Ραμαγιάνα, με τον θεό Ίντρα μάλιστα να μεταμορφώνεται κάποια στιγμή σε γάτα. Στην Περσία υπάρχει ο θρύλος της δημιουργίας της περσικής γάτας, ως ανταμοιβής στον ήρωα Ρουστούμ από μάγο τη ζωή του οποίου είχε σώσει (σημειώνεται ότι τις γάτες λέγεται ότι αγαπούσε ιδιαίτερα και ο Μωάμεθ, που είχε τη Μουέζα). Στην Κίνα, η θεά Λι-Σου (σχετιζόταν με τη γεωργία) συχνά απεικονιζόταν ως γάτα, ενώ ένας αρχαίος μύθος έλεγε ότι οι θεοί όρισαν τις γάτες ως επιστάτες του κόσμου, δίνοντάς τους μάλιστα τη δύναμη της ομιλίας- αλλά οι γάτες προτιμούσαν να τεμπελιάζουν και να παίζουν, και το είπαν στους θεούς, παραχωρώντας την ομιλία στους ανθρώπους.

Στην Ιαπωνία η γάτα εκπροσωπεί το έλεος και την καλή τύχη, καθώς κάποια στιγμή, σύμφωνα με τον θρύλο, έσωσε τη ζωή ενός αυτοκράτορα.Επίσης στην χώρα του ανατέλλοντος Ηλίου, η Μανέκι Νέκο (Maneki Neko ) είναι μια γάτα που συμβολίζει την καλοτυχία. Αν και για το Ισλάμ δεν αποτελεί ιερό ζώο, ορισμένοι συγγραφείς αναφέρουν ότι ο Μωάμεθ είχε μια αγαπημένη γάτα, με το όνομα Μουέζα.Λέγεται ότι η αγάπη του για τα ζώα αυτά ήταν τόσο μεγάλη, «ώστε θα προτιμούσε να έμενε χωρίς το μανδύα του παρά να ενοχλούσε μια γάτα που θα κοιμόταν επάνω σε αυτόν.»

Το Μεσαίωνα πίστευαν ότι οι γάτες είναι μάγισσες ή χρησιμοποιούνται για την ενδυνάμωση των μαγικών δυνάμεων και ικανοτήτων για μάγια. Για το λόγο αυτό κατά τους μεσαιωνικούς χρόνους εξοντώθηκαν συστηματικά πολλές γάτες. Η αντίληψη ότι οι γάτες ήταν υπηρέτες του Διαβόλου επικράτησε περίπου τον 14ο αιώνα. Το μίσος των ανθρώπων απευθυνόταν σε γάτες κάθε χρώματος, αλλά οι μαύρες είχαν την πρωτοκαθεδρία, επειδή το μαύρο χρώμα συμβόλιζε το κακό και τα δαιμόνια.

Όταν ο Πάπας Γρηγόριος ο ένατος ενοχοποίησε τις γάτες για τη λατρεία του Διαβόλου, οι Ευρωπαίοι άρχισαν να τις εξοντώνουν μαζικά, καθώς κανείς δεν τολμούσε να αμφισβητήσει την αυθεντία του κορυφαίου ιεράρχη. Ο ποντίφικας ανακοίνωσε ότι οι μαύρες γάτες είναι διαβολικές, σε διάγγελμά του το 1233. Η ατυχία ήταν διπλή καθώς εκείνη την περίοδο ξεκίνησε και το κυνήγι μαγισσών. Πολλές γυναίκες που τις κατηγορούσαν ως μάγισσες υποβάλλονταν σε φριχτά βασανιστήρια. Για να γλυτώσουν αναγκάζονταν να κατηγορήσουν τα συμπαθή κατοικίδια. Έλεγαν ότι μεταμορφώνονταν σε γάτες, ότι σκότωναν σαν γάτες ή ότι ο Σατανάς μπήκε μέσα στη γάτα και τις πλάνεψε! Στην Αγγλία το 1566καταδικάστηκαν και εκτελέστηκαν η Agnes Waterhouse και η κόρη της Joan μαζί με τον γάτο τους, τον Σατανά και το 1591 στην Σκωτία η Agnes Sampson.

«Όταν μια μαύρη γάτα περάσει από μπροστά σου, σημαίνει ότι το ζώο πάει κάπου» Γκράουτσο Μαρξ Αμερικανός κωμικός


Την εποχή εκείνη ήταν που ξεκίνησε η δεισιδαιμονία της μαύρης γάτας. Θυμίζουμε πως οι μαύρες γάτες δεν θεωρούνταν πάντοτε κακός οιωνός.. Η αντίληψη ότι οι γάτες ήταν υπηρέτες του Διαβόλου επικράτησε στο Μεσαίωνα, περίπου τον 14ο αιώνα. Το μίσος των ανθρώπων απευθυνόταν σε γάτες κάθε χρώματος, αλλά οι μαύρες είχαν την πρωτοκαθεδρία, επειδή το μαύρο χρώμα συμβόλιζε το κακό και τα δαιμόνια. Τότε οι γάτες εξοντώθηκαν μαζικά στην Ευρώπη με κάθε τρόπο και όχι μόνο οι μαύρες. Πολλές φορές δεν σκότωναν τις γάτες ακαριαία, αλλά για να φύγει ο διάβολος από μέσα τους -όπως έλεγαν- χάραζαν το δέρμα τους σε σχήμα Σταυρού και στη συνέχεια τις άφηναν να πεθάνουν από αιμορραγία. Εκτός από το τυχαίο κυνήγι της γάτας υπήρχε και το εορταστικό. Το Πάσχα και την καθαρά Δευτέρα υπήρχε έθιμο να καίνε τις μαύρες γάτες. Πολλές φορές ενώ τις έκαιγαν έψελναν ύμνους. Στις δίκες των Ναϊτών Ιπποτών (1307-1314), ανάμεσα στις εξωφρενικές κατηγορίες ήταν και ότι τιμούσαν τις γάτες. Το 1348, όταν η πανούκλα σάρωνε την Ευρώπη και η αμάθεια κυριαρχούσε, οι γάτες θεωρήθηκαν βασική αιτία της επιδημίας και εξολοθρεύτηκαν. Η ειρωνεία ήταν ότι στην πραγματικότητα οι γάτες βοηθούσαν στην καταπολέμηση της αρρώστιας, γιατί έτρωγαν τα ποντίκια και τους αρουραίους, που ήταν η αληθινή εστία της μόλυνσης.Και μετά ήρθε η πανούκλα… Επειδή όμως οι γάτες εξαφανίστηκαν, «χόρευαν» τα ποντίκια και οι αρουραίοι, που είναι και οι βασικοί υπαίτιοι για τη μετάδοση της πανούκλας. Ως αποτέλεσμα, η βουβωνική πανώλη αφάνισε 100 εκατομμύρια ανθρώπους. Ιστορικά η βουβωνική πανώλη είναι γνωστή ως ο «μαύρος θάνατος» που σάρωσε ολόκληρη την Ευρώπη κατά τη διάρκεια της τελευταίας μεσαιωνικής περιόδου και πήρε τη μορφή επιδημίας. Ονομάστηκε έτσι, γιατί τα πρόσωπα των θυμάτων έπαιρναν ένα βαθύ κόκκινο, σχεδόν μαύρο χρώμα. Η φτώχεια και ο υποσιτισμός έκαναν την Ευρώπη του 14ου αιώνα ιδανικό πεδίο για την επιδημία.
Το 1484, ένας άλλος πάπας αποκήρυξε όλες τις γάτες και τους ιδιοκτήτες τους. Η δεισιδαιμονία της μαύρης γάτας συνεχίστηκε και μάλιστα στα σκοτεινά αυτά χρόνια διαδόθηκε υπό τον φόβο των μύθων και των θρύλων παλαιότερων εποχών. Δεν νοείται μάγισσα χωρίς γάτα, και λόγω αυτής της παράδοσης, κατά την διάρκεια των Χρόνων της Φωτιάς («Κυνήγι των Μαγισσών» του Μεσαίωνα) η ύπαρξη γάτας στο σπίτι ήταν αποδεικτικό πως η κάτοικος είναι μάγισσα.Ο κόσμος πίστευε ότι οι μαύρες γάτες συντρόφευαν τις μάγισσες στις σατανικές τελετές τους και λειτουργούσαν ως “αποθηκευτικοί χώροι” για τις υπερφυσικές του δυνάμεις. Γι” αυτό μαζί με τις μάγισσες, εκτελούσαν και τις γάτες τους για να εξαλείψουν κάθε ίχνος μαγείας. Άλλοι πίστευαν ότι οι ίδιες οι μάγισσες μεταμορφώνονταν σε μαύρες γάτες και τρομοκρατούσαν τους απλούς, θεοσεβούμενους ανθρώπους. Έτσι, μέσα από δεισιδαιμονίες και προκαταλήψεις η μαύρη γάτα θεωρήθηκε γρουσουζιά.
Το 1718, ο Γουίλιαμ Μοντγκόμερυ του Caithness, υποστήριζε πως κάθε βράδυ, έξω από το σπίτι του, μαζεύονταν ένα πλήθος γάτες όπου μιλούσαν με ανθρώπινη μορφή. Υποστήριξε πως ένα βράδυ κατάφερε να σκοτώσει 2 από αυτές και να τραυματίσει άλλη μια και ότι την επόμενη ημέρα, έμαθε πως 2 ηλικιωμένες γυναίκες βρέθηκαν νεκρές στο κρεβάτι τους και άλλη μια άσχημα τραυματισμένη. Η ιστορία του έγινε πασίγνωστη στον τότε ευρωπαϊκό κόσμο, και βάση αυτής, ενισχύθηκε ο μύθος ότι οι μάγισσες το βράδυ μεταμορφώνονται σε γάτες.Η πεποίθηση ότι οι μάγισσες μπορούσαν να μεταμορφωθούν οι ίδιες σε μαύρες γάτες, προκειμένου να περιφέρονται απαρατήρητες στους δρόμους, παρέμεινε ισχυρή και στην Αμερική την εποχή του κυνηγιού των μαγισσών."H δίκη των μαγισσών του Σάλεμ είναι ένα περιβόητο περιστατικό της αποικιακής ιστορίας των Ηνωμένων Πολιτειών, το οποίο οδήγησε στην καταδίκη και εκτέλεση κατοίκων του χωριού Σάλεμ στη Μασαχουσέτη το 1692 με την κατηγορία της μαγείας. Αποτελώντας μια νοητή "συνέχεια" των κυνηγιών μαγισσών της μεσαιωνικής Ευρώπης, οι δίκες μαγισσών ανήκουν στην προτεσταντική διωκτική παράδοση
Στη Σκωτία υπήρχε ο μύθος της γιγάντιας μαύρης γάτας, που έκλεβε τις ψυχές των νεκρών πριν προλάβουν να τις πάρουν οι Θεοί στον παράδεισο. Οι Σκωτσέζοι τοποθετούσαν φύλακες στους τάφους, για να υπερασπιστούν τις ψυχές τους, ενάντια στο δαίμονα της μαύρης γάτας. Το 16ο αιώνα στην Ιταλία και τη Γερμανία οι άνθρωποι πίστευαν ότι αν μια μαύρη γάτα καθίσει στο κρεβάτι ενός αρρώστου τότε αυτός θα πεθάνει. Και όταν αυτό συνέβη κάποιες φορές, έλεγαν πως ο θάνατος οφείλονταν στις υπερφυσικές δυνάμεις της γάτας και όχι στην αρρώστια. Επίσης αν στην κηδεία αυτού του ατόμου εμφανίζονταν μαύρη γάτα τότε αυτό σήμαινε ότι θα πεθάνει και άλλο μέλος της οικογένειας.Στη Φιλανδία πιστεύονταν ότι οι μαύρες γάτες μετέφεραν τις ψυχές των πεθαμένων στον άλλο κόσμο, ενώ οι Κέλτες πίστευαν ότι οι μαύρες γάτες ήταν ενσαρκώσεις όντων που είχαν τη δυνατότητα της πρόβλεψης. Στην Ινδία οι μαύρες γάτες συνδέονταν με τη μετεμψύχωση. Πίστευαν ότι όταν έχει γίνει μια μετεμψύχωση, η ψυχή αυτή μπορεί να ελευθερωθεί αν ρίξει μια μαύρη γάτα σε ένα φούρνο.

Η Freya, θεά του έρωτα και της γονιμότητας των Νορβηγών, εμφανίζεται σε αναπαραστάσεις πάνω σ΄ένα άρμα που το τραβάνε 2 μαύρες γάτες. Σε κάποιες περιπτώσεις αναφέρεται ότι οι γάτες κάλπαζαν, σαν δαιμονισμένα άλογα. Μετά από 7 χρόνια υπηρεσίας στη Freya, οι γάτες μεταμορφώνονταν σε μάγισσες, οι οποίες βέβαια πολύ πιθανόν, πριν, να ήταν μεταμφιεσμένες σε μαύρες γάτες.Μια παράδοση της Βεγγάλης λέει ότι μια γυναίκα μπορεί να αλλάξει την ψυχή της με μια μαύρη γάτα, και από εκεί και πέρα ό, τι κακό συμβεί στη γάτα θα το υποφέρει η γυναίκα. Πάνω σ' αυτό υπάρχουν κάποιες μαρτυρίες που λένε ότι χτυπήματα που έκαναν σε μαύρη γάτα, παρόμοια βρέθηκαν πάνω σε μια γυναίκα.
Σε ορισμένους πολιτισμούς, όμως, οι μαύρες γάτες θεωρούνται ακριβώς το αντίθετο... δηλαδή, σύμβολα καλοτυχίας. Για παράδειγμα, οι Σκωτσέζοι πιστεύουν ότι αν εμφανιστεί μια μαύρη γάτα σε ένα σπίτι, αυτό σημαίνει ευημερία.Οι πειρατές του 19ου αιώνα πίστευαν ότι αν έρθει προς το μέρος σου μια μαύρη γάτα, αυτό είναι κακό σημάδι, αν όμως εμφανιστεί μπροστά σου αλλά απομακρυνθεί αυτό είναι σηματοδοτεί κάτι πολύ καλό. Πολλοί ναυτικοί θεωρούν γούρι να έχουν μια γάτα μαζί τους στο καράβι, ειδικά εάν είναι εντελώς μαύρη, χωρίς καθόλου λευκά σημάδια στην γούνα της. Οι ναυτικοί φροντίζουν ιδιαίτερα την γάτα του καραβιού, την αγαπούν και τη σέβονται. Ακόμα και σε περίπτωση ναυαγίου, σπάνια δεν θα βρεθεί κάποιος που να σώσει την γάτα.Οι Άγγλοι ναυτικοί, πιστεύουν πως όσο η σύζυγός τους έχει μαύρη γάτα στο σπίτι τους, είναι εξασφαλισμένη η ασφαλής επιστροφή τους.
Στα Midlands της Αγγλίας, πίστευαν ότι αν κάποιος πρόσφερε μια μαύρη γάτα ως δώρο γάμου αυτό έφερνε καλή τύχη στη νύφη.Για πολλές Ευρωπαϊκές χώρες, το να φτερνιστεί γάτα κοντά σε νύφη που ετοιμάζεται για την τελετή του γάμου, είναι σημάδι ευτυχισμένου έγγαμου βίου.Σε άλλα μέρη του κόσμου, είναι πρέπον να χαιρετάς ευγενικά την μαύρη γάτα που συναντάς στο δρόμο σου, διότι έτσι θα σου χαρίσει καλή τύχη.Πολλοί άνθρωποι, ακόμα και σήμερα, έχουν μια γάτα στο σπίτι τους επειδή θεωρούν πως η παρουσία της και μόνο, διώχνει τα κακόβουλα αερικά.

«Μαύρη γάτα πέρασε από το δρόμο μου.

Φέρε τύχη στο σπιτικό μου,

Και όταν λείπω απ' το σπίτι μου

Δώστη μου όπου κι αν γυρνώ»

Ξόρκι για καλοτυχία 

Όταν το κυνήγι μαγισσών τερματίστηκε είχε αφήσει πάνω στην φυλή της γάτας μια στάμπα. Ακόμη και σήμερα οι προκαταλήψεις σε σχέση με την γάτα είναι ενεργές. Μέχρι και σήμερα θεωρείται ότι μια μαύρη γάτα φέρνει κακή τύχη.Το 2007 φιλοζωικές οργανώσεις στην Ιταλία ανακήρυξαν την 17η Νοεμβρίου ως ημέρα της μαύρης γάτας, προσπαθώντας να δώσουν τέλος σε αυτήν την προκατάληψη ενώ η 8η Αυγούστου καθιερώθηκε ως Παγκόσμια Ημέρα της γάτας και γιορτάζεται ως μέρα αφιερωμένη στο μικρό αιλουροειδές και τα δικαιώματά του.


Σταδιακά ο άνθρωπος αναγνώρισε ξανά την αξία της γάτας εκτιμώντας την ως τον καλύτερο κυνηγό ποντικιού. Σήμερα, η γάτα απολαμβάνει και πάλι την πλήρη συμπάθεια του ανθρώπου. Ωστόσο, η μυστικιστική της πλευρά δεν έχει χαθεί αφού διαθέτει ακόμη αυτόν τον ανεξάρτητο και διαφορετικό από γάτα σε γάτα χαρακτήρα και την μυστηριώδη αύρα που γοητεύει τους γατόφιλους. Παράλληλα αμερικανική έρευνα απέδειξε πως η γάτα χαρακτηρίζονται εφτάψυχες επειδή κρύβουν ένα μυστηριώδη μηχανισμό, ο οποίος έχει τη δυνατότητα να αποκαθιστά τυχόν βλάβες του κεντρικού νευρικού συστήματος, ανακτώντας την πλήρη λειτουργία του. Η μελέτη έρχεται από τους ειδικούς του Πανεπιστημίου του Ουινσκόνσιν-Μάντισον, οι οποίοι μετά από πειράματα διαπίστωσαν ότι η άμεση αντικατάσταση της λιπώδους ουσίας μυελίνης, οδηγεί σε πλήρη λειτουργική ανάκαμψη του νευρικού συστήματος.
Με τον τρόπο αυτό καταρρίπτεται και ο μύθος του συμβολισμού των αριθμών καθώς οι εφτά ψυχές της γάτας παραπέμπουν στα εφτά στάδια της μύησης. Ο αριθμός εφτά έχει μια ιδιαίτερη δυναμική καθώς χρησιμοποιείται συχνά πυκνά (για παράδειγμα τα εφτά στάδια της Δημιουργίας, οι εφτά πύλες της Κόλασης, οι εφτά αδερφοί ή αδερφές στα παραμύθια κλπ)

 διοκτησία πνευματικών δικαιωμάτων του Seanchai- Bards- Mythoplastis - © 2019

ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ ΟΣΟΥΣ ΑΓΑΠΟΥΜΕ ΤΑ ΖΩΑ....

"ΜΟΙΡΑ ΕΙΧΕ ΚΙ Ο ΑΡΓΟΣ".......ΑΛΛΑ ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΑΥΤΟΣ ΑΞΙΩΘΗΚΕ ΑΠΟΜΟΡΞΑΤΟ ΔΑΚΡΥ ΑΠ ΤΟΝ ΜΕΓΙΣΤΟ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ......Τό παρακάτω κείμενο αντιγράφω από τό adespoto.gr καί το αφιερώνω στόν Περικλή....


.[Το κείμενο αυτό, που μας έστειλε φίλη του adespoto.gr, το δημοσιεύουμε και ως απάντηση σε όσους κατά καιρούς σχολιάζουν κάτω από τα άρθρα μας ''Πώς κάνουμε έτσι'' για τα πυροβολημένα/δηλητηριασμένα/κακοποιημένα ζώα ή ''Γιατί ασχολούμαστε με τα ζώα όταν τόσοι άνθρωποι έχουν επίσης ανάγκη'']


=========
Το πρόβλημα είναι πανάρχαιο.
Αρχίζω με ένα περιστατικό που αφηγείται ο Πλούταρχος:
Όταν ο Ιούλιος Καίσαρ είδε κάποτε στην Ρώμη, μερικούς ξένους να κρατάνε αγκαλιά σκυλάκια και μαϊμουδάκια δείχνοντας πως τα αγαπάνε (εν κόλποις περιφέροντας και αγαπώντας) ρώτησε: στη χώρα τους οι γυναίκες δεν κάνουν παιδιά;
Κι έτσι (συνεχίζει ο Πλούταρχος) έδωσε ένα καλό μάθημα σαν ηγέτης, σε κείνους οι οποίοι σπαταλούν σε ζώα, την τρυφερότητα και την αγάπη που υπάρχουν μέσα μας από τη φύση προοριζόμενες για τους ανθρώπους.
"Εις θηρία καταναλίσκοντας ανθρώποις οφειλόμενον". Να ήδη, σαφέστατα διατυπωμένη, η κυριότερη αντίρρηση στην ζωοφιλία. Ξοδεύουν στα ζώα, αυτό που χρωστάνε στους ανθρώπους.

Αν αναλύσουμε φιλοσοφικά αυτή την πρόταση θα δούμε πως στηρίζεται σε δύο υποθέσεις:
1. 'Οτι η αγάπη και η στοργή υπάρχουν μέσα μας "φύσει", από την φύση δηλαδή και 2. ότι επίσης "φυσιολογικά" προορίζονται για τους ανθρώπους και μόνο.
Και οι δύο αυτές υποθέσεις μπορούν να αμφισβητηθούν.


Αν θεωρήσουμε ότι "φύσει" είναι αυτό που παρατηρούμε στον πρωτόγονο άνθρωπο (πριν τον "χαλάσει" ο πολιτισμός) καθώς και στα ανώτερα θηλαστικά, θα δούμε πως αγάπη και στοργή υπάρχουν μόνο στην περίπτωση της μητρότητας. Από κει και πέρα ισχύει το "homo homini lupus" οι πάντες εναντίον πάντων. Ούτε δεσμοί αίματος αναγνωρίζονται, ούτε αγχιστείας. Στην περίπτωση της ομαδικής διαβίωσης σε αγέλες, υπάρχει συντροφικότητα που συνήθως είναι απλή ανοχή. Σίγουρα δεν πρόκειται για αγάπη, ούτε τρυφερότητα, ούτε στοργή.

Η πρώτη λοιπόν ματιά επάνω στην φύση είναι απογοητευτική. Δεν μοιάζει να εκπέμπει αγάπη - παρά μόνον την μητρική. Κάθε άλλη μορφή στοργής, από την παρέα και την φιλία μέχρι τον έρωτα και την χριστιανική αγάπη για τον πλησίον, θα πρέπει να θεωρηθεί παρά φύσιν.
Δύο πράγματα λοιπόν συμβαίνουν: είτε η φύση δεν είναι τόσο στενόκαρδη, όσο φαίνεται (κι όσο την θέλουν ο Πλούταρχος και ο Καίσαρας), είτε ο άνθρωπος μπορεί και ξεπερνάει την φύση. Γιατί είναι σίγουρο πως υπάρχουν στη ζωή μορφές αγάπης έξω από την μητρική. Ευτυχώς. Αν η παρουσία της αγάπης στον κόσμο περιοριζόταν στην βραχύβια αγάπη της γάτας για το γατάκι της - που μετά τρεις μήνες ούτε καν το αναγνωρίζει - ο κόσμος θα ήταν πολύ φτωχός.
Όμως, για σταθείτε: Η γάτα προσκολλάται στο γατάκι της τρεις μήνες - αλλά στον άνθρωπό της (δεν λέω τον ιδιοκτήτη της - δεν υπάρχει τέτοιο πράγμα) προσηλώνεται μία ζωή. Να μια άλλη μορφή αγάπης. Αυτή τι είναι τώρα: κατά φύσιν ή παρά φύσιν;
Αν δεν είναι φυσιολογικό, κατά τον Πλούταρχο, να αγαπά ο άνθρωπος τον σκύλο, άλλο τόσο (ή και περισσότερο) δεν πρέπει να είναι να αγαπά ο σκύλος τον άνθρωπο.
Σκέπτεστε ότι ο σκύλος κάνει για τον άνθρωπο πράγματα που δεν θα έκανε ποτέ για έναν άλλο σκύλο; Αναλογίζεστε ότι η γάτα και ο σκύλος συχνά πεθαίνουν άμα λείψει ο άνθρωπός τους; Το ζώο προσκολλάται στον άνθρωπο, περισσότερο από ότι στο άλλο ζώο. Επαναλαμβάνω το ερώτημα: αυτή η αγάπη τι είναι; Φυσιολογική ή παρά φύσιν;
Προφανώς φυσιολογική. Δεν έχουν αναπτύξει τα οικιακά ζώα πολιτισμό, για να μπορούμε να πούμε πως βγήκαν έξω από τη φύση. Κινούνται πάντα μέσα στο χώρο της γενετικά προγραμματισμένης ύπαρξής τους. Και μέσα από αυτόν μας αγαπάνε.

Άρα, η ίδια η φύση μας δίνει παραδείγματα αγάπης που ξεφεύγουν από το μητρικό η γενετικό χώρο - και που ξεπερνάνε το χάσμα των ειδών.
Είναι όμως αγάπη αυτό που νιώθουν τα ζώα για μας; Μήπως είναι απλά ένα εξαρτημένο αντανακλαστικό που τα προσκολλάει επάνω μας - χωρίς να νιώθουν τίποτα;
Το τι νιώθουν τα ζώα για μας, δεν μπορώ βέβαια να σας το πω. Όπως άλλωστε μου είναι αδύνατο να ξέρω τι νιώθει ένας άνθρωπος που ισχυρίζεται ότι με αγαπάει. Από αυτά που λέει, μπορώ να υποθέσω τι νιώθει, (ή τι νομίζει ότι νιώθει) - αλλά δεν μπορώ να έχω άμεση εμπειρία των συναισθημάτων του. Μπορώ δηλαδή να συμπεράνω την αγάπη του από τις εκδηλώσεις του - λόγια και πράξεις.
Αλλά το ίδιο κάνω και για το ζώο. Παρατηρώ πως χαίρεται όταν με βλέπει, ότι μου δείχνει την προσήλωση και την εμπιστοσύνη του (εμένα και όχι άλλου) με ακολουθεί παντού - και τέλος μπορεί να θυσιαστεί για μένα. Το στερνό αυτό είναι και το καθοριστικό κριτήριο. Γιατί αν η σχέση του ζώου με μένα ήταν αποκλειστικά ωφελιμιστική (τροφή, στέγη, χάδια) δεν θα μπορούσε ποτέ να φτάσει στη θυσία.

Η θυσία, το ξεπέρασμα του εγώ για το εσύ, αποτελεί σε ανθρώπους και ζώα το ύψιστο γνώρισμα της αγάπης. "Η πραγματική αγάπη έχει πάντα για θεμέλιο την απάρνηση του ατομικού συμφέροντος" έγραψε ο Τολστόι.
Για έναν φιλόσοφο θα ήταν πολύ δύσκολο να υποστηρίξει πως υπάρχει διαφορά ανάμεσα στην αγάπη του ανθρώπου και του ζώου. Τα ειδολογικά γνωρίσματα είναι τα ίδια. Κάθε ορισμός της αγάπης που βρήκα στα λεξικά, καλύπτει απόλυτα και την προσήλωση που δείχνουν τα ζώα σε μας.
Αλλά τα ζώα, θα αντιτείνει κάποιος, είναι όντα κατώτερα και δεν έχουν ψυχή. Πως μπορούν να νιώσουν ένα τόσο υψηλό συναίσθημα σαν την αγάπη;

Όποιος το ισχυρισθεί αυτό θα πρέπει πρώτα να μου αποδείξει πως οι άνθρωποι έχουν ψυχή. Δεν θα’ θελα να είμαι στη θέση του. Χιλιετίες φιλοσοφίας και επιστήμης δεν έχουν καταφέρει να προσκομίσουν μια τέτοια απόδειξη.
Όταν ο μέγας φιλόσοφος Καρτέσιος (ή Descartes) θέλησε να αποδείξει πως τα ζώα είναι άψυχα μηχανήματα, απέτυχε οικτρά. Αντίθετα, ο διάδοχός του La Mettrie, χρησιμοποιώντας τα ίδια επιχειρήματα έδειξε αρκετά πειστικά πως ο άνθρωπος είναι μηχανή.
Επίσης αρνούμαι τους οντολογικούς ρατσισμούς. Κανείς δεν δικαιούται να αποφασίζει ποίο όν είναι ανώτερο και ποιο κατώτερο. Στην φύση έχουμε διακρίσεις δύναμης - αλλά όχι ποιότητας. Το μεγάλο ψάρι τρώει το μικρό - αλλά αυτό δεν το κάνει ανώτερο. Κάποτε πιστεύαμε πως ο άνθρωπος είναι το επίκεντρο του σύμπαντος - μέχρι που ανακαλύψαμε το σύμπαν.
Εκείνο που έχει πετύχει ο άνθρωπος, ανατρέποντας την οικολογική ισορροπία, είναι να γίνει το μεγαλύτερο ψάρι από όλα - και, με την βοήθεια της τεχνολογίας, να κατασπαράσσει τα μικρά. Αυτό βέβαια δεν τον κάνει ανώτερο - μάλλον χειρότερο από τα άλλα ζώα.
Από την δύναμη αυτή, που μας έδωσε η γνώση και όχι η φύση (μέσα στη φύση είμαστε από τα πιο αδύναμα πλάσματα), πηγάζει και η ηθική υποχρέωση που έχουμε απέναντι στα άλλα όντα αυτού του πλανήτη. Τα οποία έχουν ίσα δικαιώματα στη ζωή. Όσο μεγαλύτερη η εξουσία, τόσο πιο σημαντική η ευθύνη. Εκτός αν μιλάμε για δικτατορίες.

Αλλά η φύση δεν είναι δικτατορία. (Ούτε πρέπει να γίνει! Αυτό είναι το μήνυμα της οικολογίας.) Η φύση είναι η μεγάλη δημοκρατία των όντων, με ανισότητες, με ανταγωνισμούς, αλλά χωρίς μονοπώλια εξουσίας. Τα μονοπώλια βλάπτουν ακόμα και αυτούς που τα ασκούν. Τώρα αρχίζουμε και συνειδητοποιούμε την αλήθεια για την οικολογική αρμονία, καθώς και τις τεράστιες ευθύνες μας.
"Όλα τα ζώα είναι ίσα" Ήταν το σύνθημα στην ιδανική δημοκρατία της "Φάρμας των Ζώων" του Orwell. Μόνον αργότερα, όταν τα ζωντανά άρχισαν να συμπεριφέρονται σαν άνθρωποι προστέθηκε η φράση: "και μερικά είναι πιο ίσα από τα άλλα". Αυτή η προσθήκη είναι παρά φύσιν. Αυτή είναι το μεγάλο έγκλημα κατά της ελευθερίας, της αξιοπρέπειας και της αγάπης.
Το μόνο που μπορεί κανείς να πει για τα ζώα είναι πως δεν έχουν λόγο. Αλλά η αγάπη (γι αυτήν μιλάμε) δεν έχει σχέση με το λόγο - ίσως μάλιστα να είναι αντίθετη προς αυτόν. Η αγάπη είναι συναίσθημα, καθαρό δόσιμο, χάδι.

Να λοιπόν, που ή έρευνα της πρώτης υπόθεσης του Πλούταρχου, μας έφερε σε ένα απροσδόκητο συμπέρασμα: Η φύση, που σε πρώτη ματιά φαίνεται απόλυτα εγωϊστική, πράγματι εμπεριέχει αγάπη σε δύο βασικές περιπτώσεις: την μητρική αγάπη, και την αγάπη του οικιακού ζώου προς τον άνθρωπο.
Και οι δύο είναι φυσικές και αυθόρμητες. Η πρώτη (η μητρική) σίγουρα δεν είναι - και η δεύτερη δεν μοιάζει να είναι - προϊόν πολιτισμικής εξέλιξης. Εκτός αν δεχθούμε πως τα ζώα εξελίσσονται πολιτιστικά - πράγμα που θα οδηγήσει σε πολύ περιπετειώδεις σκέψεις.
Ιδιαίτερα η κλίση του οικιακού ζώου για τον άνθρωπο φαίνεται να είναι ένα αυτοξεπέρασμα της φύσης. Γιατί υπερβαίνει και πολλές φορές αντιμάχεται τα ένστικτα, αγνοεί τις αποστάσεις ανάμεσα στα είδη - και, κυρίως, ξεφεύγει από την βασική λογική της εξέλιξης. Η μητρική αγάπη υπάρχει για να βοηθάει στην διαιώνιση του είδους. Για να προστατεύει το αδύναμο νεογνό. Εξυπηρετεί λοιπόν μια σκοπιμότητα. Αν δεν υπήρχε, το είδος θα κινδύνευε τα αφανιστεί.
Όμως η αγάπη της γάτας για τον άνθρωπο, ποιον γενετικό σκοπό εξυπηρετεί; Την επιβίωση της γάτας; Τα αιλουροειδή επέζησαν εκατομμύρια χρόνια χωρίς τον άνθρωπο - όπως και οι λύκοι και τα τσακάλια. Και τον καιρό που ήρθαν κοντά μας, σίγουρα δεν ήταν απειλούμενα είδη.
Θα μπορούσαμε λοιπόν να ισχυρισθούμε κάτι πολύ σημαντικό: πως η αγάπη του οικιακού ζώου για τον άνθρωπο είναι το ξεπέρασμα του εγωισμού από την φύση, μέσα στη φύση. Ανοίγει τον δρόμο για τις άλλες μορφές αγάπης που θα εξελίξει ο πολιτισμός του ανθρώπου: Την φιλία, τον έρωτα (που διαφέρει βέβαια από το απλό ένστικτο αναπαραγωγής), την αδελφοσύνη και την πανανθρώπινη αγάπη.

Αλλά τότε, αν η φύση δείχνει το δρόμο της αγάπης μέσα από τα ζώα, πως είναι δυνατό να συζητάμε αν είναι θεμιτό και σωστό να ανταποδίδουμε εμείς την αγάπη τους;
Τώρα μοιάζει πολύ εύκολη η απάντηση στην δεύτερη προϋπόθεση της σκέψης του Πλούταρχου. Σας τη θυμίζω: Πως η φύση ορίζει ότι η αγάπη των ανθρώπων πρέπει να αφορά μόνο σε ανθρώπους.

Πώς γίνεται η φύση, που όρισε να μας αγαπάνε τα ζώα - να ορίζει για μας το αντίθετο; Με ποια λογική μπορεί να απαγορεύει την ανταπόδοση αυτού που η ίδια δημιούργησε; Γιατί μην ξεχνάτε: δεν αρκεί η απόφαση του ανθρώπου για να τον αγαπήσει το ζώο. Ούτε το συγκεκριμένο, ούτε ολόκληρο το γένος.
Σαν αθεράπευτοι εγωιστές που είμαστε, πιστεύουμε ότι εμείς αποφασίσαμε και κατακτήσαμε τα ζώα. (Όπως οι άντρες, που νομίζουν ότι αυτοί κατακτούν τις γυναίκες).
Πρώτο: Δεν εξημερώνονται όλα τα ζώα. (Αν το πιστεύετε εσείς αυτό, προσπαθήστε να πείσετε έναν ρινόκερο).
Δεύτερο: δεν αρκεί να εξημερώσεις ένα ζώο για να αποκτήσεις και σχέση μαζί του. Όσο και να προσπαθήσετε θα είναι δύσκολο να αποκτήσετε προσωπική επαφή με μια χελώνα. Από τα ζώα που εξημερώνονται, δύο είδη κυρίως είναι αυτά που επικοινωνούν με τον άνθρωπο. Οι γάτοι και οι σκύλοι που έγιναν κομμάτι της ζωής και μέλη της οικογένειας εκατομμυρίων ανθρώπων.
Άρα: τα ζώα που μας αγαπούν - μπορούν και το κάνουν επειδή η φύση το θέλει κι όχι επειδή το αποφασίσαμε εμείς.

Ε λοιπόν - είναι δυνατόν η φύση να θέλει να μας αγαπάνε τα ζώα - και να μη θέλει να τα αγαπάμε εμείς; Εμείς που είμαστε επίσης φύση - τουλάχιστον όσο κι αυτά;
Κι ας αφήσουμε τώρα τον Πλούταρχο και την φύση - κι ας ρωτήσουμε ευρύτερα: είναι δυνατόν να υπάρχουν όρια στην αγάπη;
Σίγουρα όχι. Αγάπη σημαίνει: υπέρβαση του ορίου. Υπερβαίνεις το πιο σκληρό, το πιο βασικό όριο. Περνάς από το εγώ στο εσύ.
Amare est gaudere felicitate alterius - να αγαπάς σημαίνει να χαίρεσαι την ευτυχία του άλλου, έγραψε ο Leibnitz. Γιατί λοιπόν, αν περάσεις το πρώτο, το πιο δύσκολο όριο (του εγώ) να μην περάσεις και το πιο εύκολο, του ζωολογικού γένους;
Τι διάβολο, δεν δικαιούται ο άνθρωπος να κάνει αυτό που κάνουν η γάτα και ο σκύλος; Αφού το θέλει και το νιώθει! Βλέπετε ένα παιδάκι πόσο αυθόρμητα, φυσικά, τείνει προς ένα μικρό ζώο.
Αν όμως η αγάπη του ζώου είναι φύσει νόμιμη - τότε η άποψη του Καίσαρα (και πολλών άλλων) ότι το ζώο είναι υποκατάστατο για κάτι (στην περίπτωση αυτή για το παιδί) δεν στέκει.
Μαζί με το επιχείρημα του "παρά φύσιν" καταπίπτει και η θεωρία της υποκατάστασης. Γιατί υποκατάσταση σημαίνει κάτι αφύσικο αντί για το φυσικό - κάτι ψεύτικο αντί για το αυθεντικό.
Επίσης η θεωρία της υποκατάστασης συμβαδίζει με ένα ψευτοδίλημμα: Είτε το ζώο, είτε το παιδί. Γιατί όμως αυτά πρέπει να είναι ετεροαποκλειόμενα; ΚΑΙ το παιδί ΚΑΙ το ζώο, θα έλεγα εγώ. Και πολλά άλλα πράγματα ακόμα!
Είναι σαν να μου πούνε ότι δεν μπορώ να αγαπάω και την μουσική και την ποίηση - ή και το μπάσκετ και το ποδόσφαιρο. Και ότι αν τύχει να αγαπάω το ένα (επειδή αυτό έχω) και όχι το άλλο, είμαι λειψός;
Μια γυναίκα που έχει παιδί δικαιούται να αγαπάει το σκυλί της ενώ μια άλλη που για διάφορους λόγους δεν έχει παιδί (ή δεν έχει πια) πρέπει να νιώθει ενοχές για την ίδια αγάπη; Τι μυστήριος πουριτανισμός είναι αυτός;
Μόνο η αυστηρά πατριαρχική ηθική των Καισάρων μπορεί να σκέπτεται έτσι. Μήπως και δεν γεννήσουν μερικές Ρωμαίες ματρόνες, αραιώσουν οι λεγεώνες και δεν έχει αρκετό κρέας να αλέσει ο μύλος του πολέμου. Αυτή είναι η "φύση" του Καίσαρα: το συμφέρον και η σκοπιμότητα του κράτους.
Μακριά από εμάς τέτοιες σκοπιμότητες. Ο καθένας, χωρίς τύψεις, δικαιούται να αγαπάει ότι θέλει. Κι όσο περισσότερα πράγματα αγαπάει, τόσο το καλύτερο για όλους. Έχει αποδειχθεί πως οι ζωόφιλοι είναι και οι κατ' εξοχήν φιλάνθρωποι.
Οι υγιείς σχέσεις είναι πάντα οι πλουραλιστικές. Η μονομανής προσήλωση είναι ασθένεια - αλλά αυτή δεν αφορά μόνο τα ζώα. Μπορεί να τείνει σε άνθρωπο ή σε αντικείμενο. Η "οιδιπόδεια" μητέρα, ή ο φετιχιστής, είναι κλασικά παραδείγματα.
Οι πιο σωστοί άνθρωποι που γνώρισα αγαπούσαν πολλά μαζί: Ανθρώπους, ζώα, τοπία και έργα τέχνης. Η μονομανία σίγουρα βλάπτει - όπου κι αν στρέφεται. Κι από ότι ξέρουμε, εξίσου συχνά μεταβάλλει σε υποκατάστατο και το παιδί και το ζώο.
Είδαμε λοιπόν πως το ζώο στη ζωή μας δεν είναι υποκατάστατο. Πως η σχέση μαζύ του είναι μια πρότυπη, αυθεντική, πρωταρχική σχέση, υπαγορευμένη από την ίδια την φύση.
Θα προχωρήσω όμως πάρα πέρα. Όχι μόνο το ζώο δεν είναι υποκατάστατο - αλλά για τον άνθρωπο είναι αναντικατάστατο. Η σύνδεση με αυτό προσφέρει κάτι που δεν μπορεί να το αντλήσουμε από αλλού. Ούτε από την σχέση με άλλον άνθρωπο.
Για τον Μίλαν Κούντερα, στον οποίο χρωστάμε μια από τις βαθύτερες αναλύσεις της ζωοφιλίας (στο μυθιστόρημά του "Η Αβάσταχτη Ελαφρότητα του Είναι") η αγάπη ανάμεσα στο ζώο και τον άνθρωπο είναι ανώτερη από την αγάπη μεταξύ των ανθρώπων.
"... η αγάπη του άντρα και της γυναίκας", γράφει "είναι εξαρχής ενός είδους κατώτερου απ' αυτό που μπορεί να είναι () η αγάπη ανάμεσα στον άνθρωπο και στον σκύλο, αυτή η παραδοξότητα της ιστορίας που ίσως ο Πλάστης να μην την είχε προβλέψει."
Και ο Κούντερα αναλύει τα χαρακτηριστικά αυτής της αγάπης. Άδολη, εκούσια, καθαρή, ελεύθερη. Ειδυλλιακή. Η λέξη ειδύλλιο αναφέρεται στον Παράδεισο.
Γιατί το ζώο είναι αναντικατάστατο;

Αρκετά χρόνια πριν από τον Κούντερα είχα γράψει στο "Βιβλίο των Γάτων":
Τα ζώα είναι αυτά που είναι:
Καθαρή φύση. Τίμια κοιτάνε,
κατάματα. Ο άνθρωπος, έξω από την φύση
αναζητά.
Το ζώο είναι. Ο άνθρωπος γίνεται. Αν μπορεί
Το ζώο είναι αναντικατάστατο διότι παρέχει στον άνθρωπο την επαφή με το καθαρό 'Ον. Μπορείτε να το ονομάσετε φύση ή παράδεισο.
Το ζώο ΕΙΝΑΙ. Απόλυτα, αυθόρμητα, τέλεια. Μια ύπαρξη πλήρης. Ο άνθρωπος, από τότε που γεύτηκε το δέντρο της Γνώσης, δεν είναι πλήρης. Διότι ξέρει πως θα πεθάνει.
Η γνώση του θανάτου και της φθοράς, υπονομεύει το ανθρώπινο ον. Το κάνει αβέβαιο, παροδικό, αμφίβολο.
Δίπλα στον άνθρωπο, το κάθε ζώο είναι ένας βράχος σιγουριάς και τελειότητας.
Ο άνθρωπος, με τη γνώση, αλλοτριώθηκε. Αποξενώθηκε. Δεν βρίσκεται μέσα στη φύση - είναι απέναντι. Δεν κάνει ένα με το παν - είναι άλλος, ξένος.
Το ζώο ανήκει στο παν. Είναι η γέφυρα που μας συνδέει με την ζωή πριν απο τη γνώση. Ίσως και με τη ζωή μετά τη γνώση...
Οι ταπεινοί σκύλοι, οι αθόρυβες γάτες, είναι πρεσβευτές του όντος κοντά μας. Είναι αγγελιαφόροι της άλλης όχθης.
Αν ρωτήσετε τους περισσότερους ζωόφιλους, τι τους ελκύει στα ζώα, θα σας μιλήσουν για την σταθερότητα, την εμπιστοσύνη. Το ζώο, θα σας πουν, δεν σε προδίδει ποτέ.
Γιατί δεν προδίδει ούτε τον εαυτό του. Είναι αυτό που είναι. Ξέρει αυτά που ξέρει, απόλυτα. Δεν ταλαντεύεται. Δεν παλινδρομεί. Δεν αμφιβάλλει ούτε αμφισβητεί. Δεν έχει άγχος θανάτου ούτε ζωής.
Και η αγάπη του είναι σταθερή και διαυγής. Δεν έχει προϋποθέσεις, ούτε διαθέσεις, ούτε διακυμάνσεις.
Το ζώο είναι και η σταθερότητα μέσα στο χρόνο - η υπέρβαση της ιστορίας. Πορεύεται δίπλα μας μέσα στην ιστορία αλλά δεν της ανήκει. Ανήκει στη φύση. Η φύση είναι ανιστορική. Εμείς αλλάζουμε συνέχεια - όμως ένας σκύλος από την Ασσυρία και μια γάτα από την αρχαία Αίγυπτο, είναι ίδιοι με τους σημερινούς
[

Το πιο συγκινητικό περιστατικό που έχει ποτέ γραφτεί για συμπεριφορά ζώου, αριθμεί ηλικία τριών χιλιάδων ετών: Ο 'Αργος ο σκύλος του Οδυσσέα περίμενε είκοσι χρόνια να δει τον άνθρωπό του για να ξεψυχήσει.Εκεί και ο 'Αργος κείτουνταν τσιμπούρια φορτωμένος
Και τότε, όπως μυρίστηκε κοντά του τον Οδυσσέα
κούνησε λίγο την ουρά, κατέβασε τ' αυτιά του,
όμως δεν είχε δύναμη να τρέξει πια κοντά του
Και ο σκληρός Οδυσσέας, έτοιμος για εκδίκηση, παραλίγο να προδοθεί. Κλαίει για πρώτη φορά (απομόρξατο δάκρυ). Κι ευθύς ως φεύγει, ο 'Αργος πεθαίνει.
'
Μοίρα έχει και ο 'Αργος. Σαν τους ανθρώπους. Τον μαύρο θάνατο. Περίμενε είκοσι χρόνια. Πέστε μου μετά πως ο σκύλος έρχεται μόνο για το κόκαλο, κι η γάτα για το ψάρι.
Αυτή την σταθερότητα, αυτή την πίστη, σπάνια - η ποτέ - δεν την βρίσκεις σε άνθρωπο. Στο ζώο πάντα. Εκεί ισχύουν νόμοι ενός άλλου κόσμου.
Το κοντινό μας ζώο είναι ό,τι μας απόμεινε από τον παράδεισο. Από την κατάσταση της σιγουριάς, της αθωότητας και της απλότητας που κάποτε εγκαταλείψαμε.
Ήδη οι ψυχίατροι έχουν αποδείξει πως ένας τετράποδος σύντροφος είναι το καλύτερο αντίδοτο στο άγχος της ύπαρξης. Ο άλλος άνθρωπος δεν μπορεί να σας δώσει αυτό το αίσθημα του απόλυτα απλού. Ίσως μόνο ένα βρέφος, που κι αυτό στην αρχή, είναι καθαρή φύση.
Ο Κούντερα έγραψε: "κανένα ανθρώπινο πλάσμα δεν μπορεί να κάνει σε ένα άλλο την δωρεά του ειδυλλίου. Μόνο το ζώο μπορεί, επειδή δεν το έδιωξαν από τον Παράδεισο."
Να γιατί το ζώο είναι αναντικατάστατο.
Αποτελεί τον ομφάλιο λώρο που μας συνδέει με την αθώα και άδολη ύπαρξη, με τον αρχέγονο εαυτό μας, τις ρίζες μας.
Κι όσο περισσότερο απομακρυνόμαστε από τη φύση, τόσο πιο πολύ θα μας χρειάζονται τα ζώα. Για να εξισορροπούν την αμφιβολία. Να μας βοηθάνε να ξεχνούμε την αλλοτρίωση. Να αποκαθιστούν μέσα μας την αρμονία και την ενότητα.