Απο που προέκυψε, τι θέλει και τι εκφράζει η Καρυστιανού;

του Παντελή Σαββίδη

Στο κείμενο επιχειρείται μια σύγκριση της ελληνικής κοινωνίας του 1974 με τη σημερινή. Όχι, μόνο, ιστορική αλλά κοινωνιολογική και πολιτική. Δείχνει πώς μεταβλήθηκαν οι κοινωνικές τάξεις, πώς μετακινήθηκαν οι προσδοκίες, πώς άλλαξαν οι μορφές εκπροσώπησης και γιατί σήμερα εμφανίζεται χώρος για ένα νέο πολιτικό φαινόμενο, όπως αυτό της Μαρίας Καρυστιανού. Το οποίο δεν είναι φαινόμενο διαμαρτυρίας. Ένα σημαντικό μέρος της κοινωνίας ζητά πολιτική έκφραση που τα υπάρχοντα πολιτικά κόμματα και πρόσωπα που δοκιμάστηκαν, προσφάτως, δεν του προσφέρουν.

Το ΠΑΣΟΚ συγκροτείται, το 1974, ως πολιτική έκφραση μιας κοινωνίας που έβγαινε από τη δικτατορία, κουβαλούσε τα τραύματα του Εμφυλίου και της μετεμφυλιακής Δεξιάς, αλλά ταυτόχρονα ζούσε μια μεγάλη κοινωνική μετάβαση: αστικοποίηση, εσωτερική μετανάστευση, άνοδο της εκπαίδευσης, διεύρυνση των μεσαίων στρωμάτων, είσοδο νέων κοινωνικών ομάδων στη δημόσια ζωή.

Η Ελλάδα του 1974 ήταν ακόμη βαθιά επαρχιακή και μικροϊδιοκτητική. Οι αγρότες, οι μικρομεσαίοι, οι αυτοαπασχολούμενοι, οι δημόσιοι υπάλληλοι, οι εργάτες, οι βιοτέχνες, οι μικρέμποροι, οι νέοι που έμπαιναν στα πανεπιστήμια και τα παιδιά της εσωτερικής μετανάστευσης αποτελούσαν το κοινωνικό σώμα που ζητούσε αναγνώριση.Δεν ζητούσε μόνο καλύτερο εισόδημα. Ζητούσε αξιοπρέπεια, συμμετοχή, πολιτική νομιμοποίηση, πρόσβαση στο κράτος, κοινωνική άνοδο.

Αυτούς εξέφρασε το ΠΑΣΟΚ. Όχι μια κλασική βιομηχανική εργατική τάξη, όπως στις χώρες της δυτικής Ευρώπης, αλλά ένα ευρύ μπλοκ «μη προνομιούχων»: αγρότες, μικρομεσαίους, μισθωτούς, υπαλλήλους, νέους, γυναίκες, επαρχία, ανθρώπους που ένιωθαν αποκλεισμένοι από το μετεμφυλιακό κράτος και τα δίκτυα εξουσίας του.

Το σύνθημα της «Αλλαγής» δεν ήταν απλώς ιδεολογικό. Ήταν κοινωνιολογικό. Σήμαινε: να μπούμε κι εμείς στο κράτος, στην εκπαίδευση, στην κατανάλωση, στην εξουσία, στην αξιοπρέπεια.

Η ιδρυτική Διακήρυξη της 3ης Σεπτέμβρη συμπύκνωνε αυτό το αίτημα στο τρίπτυχο «Εθνική Ανεξαρτησία – Λαϊκή Κυριαρχία – Κοινωνική Απελευθέρωση». Ο Ανδρέας Παπανδρέου έδωσε πολιτική γλώσσα σε στρώματα που υπήρχαν κοινωνικά, αλλά δεν είχαν ακόμη αποκτήσει πλήρη πολιτική έκφραση. Το ΠΑΣΟΚ δεν τα δημιούργησε. Τα αναγνώρισε, τα οργάνωσε και τα μετέτρεψε σε πλειοψηφικό ιστορικό μπλοκ.

Τι απέγιναν αυτά τα στρώματα;

Σε μεγάλο βαθμό αστικοποιήθηκαν. Οι αγρότες έγιναν ιδιοκτήτες, συνταξιούχοι, επιδοτούμενοι παραγωγοί, γονείς παιδιών που σπούδασαν και εγκαταστάθηκαν στις πόλεις. Οι μικρομεσαίοι εντάχθηκαν στο μεταπολιτευτικό μοντέλο της κατανάλωσης, της αντιπαροχής, της τραπεζικής πίστης και της μικρής επιχείρησης. Οι δημόσιοι υπάλληλοι και οι επαγγελματικές ομάδες έγιναν μέρος ενός διευρυμένου κοινωνικού κράτους. Η πρώτη γενιά των «μη προνομιούχων» απέκτησε κατοικία, εισόδημα, πτυχία για τα παιδιά της, πρόσβαση στο κράτος και κοινωνική ορατότητα.

Αυτή ήταν η μεγάλη επιτυχία του ΠΑΣΟΚ. Αλλά ήταν και η αρχή της μετάλλαξής του. Διότι το κόμμα που εξέφρασε την κοινωνική άνοδο έγινε σταδιακά κόμμα διαχείρισης της ανόδου. Από κίνημα κοινωνικής ένταξης έγινε μηχανισμός εξουσίας. Από έκφραση των αποκλεισμένων έγινε μέρος του κράτους. Από κόμμα των «μη προνομιούχων» έγινε κόμμα των ενσωματωμένων.Με αυτή την έννοια, ναι, το ΠΑΣΟΚ σήμερα είναι σε μεγάλο βαθμό αστικοποιημένο κόμμα. Όχι ότι έγινε «δεξιό», αλλά επειδή αστικοποιήθηκε η ίδια η κοινωνική του βάση. Τα στρώματα που το ανέδειξαν απέκτησαν ιδιοκτησία, κρατική σχέση, επαγγελματική θέση, θεσμική ένταξη.

Το ΠΑΣΟΚ από κόμμα κοινωνικής διεκδίκησης έγινε κόμμα θεσμικής διαχείρισης, ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας και μετριοπαθούς κεντροαριστεράς.

Το πρόβλημα είναι ότι η οικονομική κρίση και τα μνημόνια διέλυσαν το κοινωνικό συμβόλαιο πάνω στο οποίο στηρίχθηκε αυτή η άνοδος. Το μεταπολιτευτικό μοντέλο, με όλα τα θετικά και τις παθογένειές του, κατέρρευσε. Η μικρή ιδιοκτησία πιέστηκε. Οι μικρομεσαίοι συνθλίφθηκαν. Η εργασία υποτιμήθηκε. Η νεολαία μετανάστευσε. Το κοινωνικό κράτος περιορίστηκε. Η μεσαία τάξη φοβήθηκε την κάθοδο. Και το ΠΑΣΟΚ, ταυτισμένο με τη μνημονιακή διαχείριση, έχασε τη συμβολική και πολιτική σχέση με τη βάση που το είχε φέρει στην εξουσία.

Εδώ παρεμβάλλεται η μεγάλη στιγμή Τσίπρα – ΣΥΡΙΖΑ.

Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν εξέφρασε τους «μη προνομιούχους» με τον τρόπο που τους εξέφρασε το ΠΑΣΟΚ. Εξέφρασε κυρίως τους αποδιαρθρωμένους της κρίσης: τα στρώματα που είχαν ήδη ενταχθεί στη μεταπολιτευτική κοινωνική άνοδο και είδαν μετά το 2010 το έδαφος να χάνεται κάτω από τα πόδια τους.

Το 2012 έγινε ο πολιτικός σεισμός. Το ΠΑΣΟΚ κατέρρευσε, ο δικομματισμός έσπασε και ο ΣΥΡΙΖΑ μετατράπηκε από μικρό κόμμα της ριζοσπαστικής Αριστεράς σε κεντρικό φορέα αντιμνημονιακής εκπροσώπησης.

Τι εξέφρασε, λοιπόν, ο ΣΥΡΙΖΑ;

Εξέφρασε την οργή κατά των μνημονίων, την κοινωνική ταπείνωση της μεσαίας τάξης, τον φόβο της φτωχοποίησης, την ανεργία των νέων, την ανασφάλεια των μισθωτών, την αγανάκτηση των δημοσίων υπαλλήλων, την απελπισία των μικρομεσαίων, αλλά και την ανάγκη ενός μεγάλου τμήματος της κοινωνίας να τιμωρήσει το παλιό πολιτικό σύστημα.

Δεν ήταν μόνο αριστερή ψήφος. Ήταν ψήφος διαμαρτυρίας, αντιμνημονιακή ψήφος, ψήφος κοινωνικής απόγνωσης, ψήφος εναντίον της μεταπολιτευτικής ενοχής. Ο Τσίπρας εξέφρασε τότε την υπόσχεση ότι η χώρα μπορούσε να συγκρουστεί με τους δανειστές χωρίς να πληρώσει το κόστος της ρήξης. Αυτή ήταν η μεγάλη γοητεία του 2015: αξιοπρέπεια χωρίς έξοδο, αντίσταση χωρίς καταστροφή, τέλος των μνημονίων χωρίς πλήρη ανατροπή της ευρωπαϊκής πορείας.

Η κοινωνία ήθελε να πιστέψει ότι υπήρχε ένας τρίτος δρόμος ανάμεσα στην υποταγή και την περιπέτεια.

Όμως ο ΣΥΡΙΖΑ δεν μπόρεσε να μετατρέψει αυτή την κοινωνική έκρηξη σε σταθερό κοινωνικό μπλοκ. Ήταν περισσότερο φορέας μιας αρνητικής συμμαχίας — όχι στα μνημόνια, όχι στο παλιό ΠΑΣΟΚ, όχι στη Νέα Δημοκρατία, όχι στην τρόικα — παρά φορέας ενός συνεκτικού παραγωγικού και θεσμικού σχεδίου. Εξέφρασε την κρίση, αλλά δεν μπόρεσε να οργανώσει την έξοδο από αυτήν.

Μετά το δημοψήφισμα και την υπογραφή του τρίτου μνημονίου, ο ΣΥΡΙΖΑ έχασε μεγάλο μέρος της αντισυστημικής του φόρτισης. Από κόμμα διαμαρτυρίας έγινε κόμμα διαχείρισης. Από κόμμα της ρήξης έγινε κόμμα κυβερνητικού ρεαλισμού. Από πολιτική έκφραση της οργής έγινε μέρος της μεταμνημονιακής κανονικότητας. Γι’ αυτό και η κοινωνική του δυναμική άρχισε να φθίνει.

Η κρίσιμη διαφορά είναι η εξής: το ΠΑΣΟΚ του 1974 εξέφρασε στρώματα που ζητούσαν κοινωνική άνοδο. Ο ΣΥΡΙΖΑ εξέφρασε στρώματα που φοβούνταν την κοινωνική κάθοδο. Η Καρυστιανού εμφανίζεται τώρα να αγγίζει κάτι ακόμη βαθύτερο: στρώματα που δεν ζητούν απλώς άνοδο ή προστασία από την πτώση, αλλά αποκατάσταση εμπιστοσύνης. Στο κράτος, στη Δικαιοσύνη, στη Δημοκρατία, στην ίδια τη δυνατότητα της χώρας να λειτουργήσει.

Γι’ αυτό η Καρυστιανού δεν μπορεί να ερμηνευθεί απλώς ως συνέχεια του ΣΥΡΙΖΑ. Μπορεί να αντλήσει από κοινωνικά ακροατήρια που πέρασαν από τον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά το μήνυμά της είναι διαφορετικό. Δεν λέει πρωτίστως «να φύγουν τα μνημόνια». Λέει «να ξανασταθεί το κράτος». Δεν λέει μόνο «να τιμωρηθεί το παλιό σύστημα». Λέει «να λειτουργήσουν οι θεσμοί». Δεν εκπροσωπεί μόνο την κοινωνική οργή. Επιχειρεί να της δώσει θεσμική και εθνική μορφή.Η Καρυστιανού δεν είναι κόμμα διαμαρτυρίας. Θέλει να λειτουργήσει το κράτος προς όφελος του πολίτη.

Αυτό εξηγεί και γιατί ένα μέρος της παλιάς κοινωνικής βάσης του ΠΑΣΟΚ δεν εμπιστεύθηκε τελικά την Αριστερά. Ο ΣΥΡΙΖΑ εξέφρασε την αντιμνημονιακή αγανάκτηση, αλλά δεν έπεισε ότι μπορεί να συγκροτήσει αξιόπιστο κράτος, παραγωγική ανασυγκρότηση και θεσμική ασφάλεια.

Η Καρυστιανού, αν θέλει να καλύψει το σημερινό κενό, πρέπει να απαντήσει εκεί ακριβώς όπου ο ΣΥΡΙΖΑ απέτυχε: όχι μόνο στην καταγγελία, αλλά στη συγκρότηση νέας εμπιστοσύνης.

Το φαινόμενο Καρυστιανού.

Η κοινωνία του 2026 δεν μοιάζει με την κοινωνία του 1974. Τότε η Ελλάδα ήταν φτωχότερη, αλλά νεότερη, κοινωνικά κινητική, δημογραφικά ζωντανή και με προσδοκία ανόδου. Σήμερα είναι πιο μορφωμένη και πιο αστική, αλλά πιο γερασμένη, πιο κουρασμένη, πιο δύσπιστη και πιο φοβισμένη. Η χώρα έχει χάσει πληθυσμό, παραγωγική βάση, νέους ανθρώπους, κοινωνική αυτοπεποίθηση και θεσμική εμπιστοσύνη.

Τα νέα κοινωνικά στρώματα που ζητούν έκφραση δεν είναι ίδια με του 1974. Είναι οι μικρομεσαίοι που πιέζονται από φόρους, τράπεζες, funds, ενεργειακό κόστος και αθέμιτο ανταγωνισμό. Είναι οι νέοι πτυχιούχοι που δεν βλέπουν προοπτική ή φεύγουν στο εξωτερικό. Είναι οι εργαζόμενοι που έχουν δουλειά αλλά δεν έχουν αξιοπρεπές εισόδημα. Είναι οι οικογένειες που πιέζονται από στέγη, ακρίβεια και ανασφάλεια. Είναι οι αγρότες που δεν είναι πια πλειοψηφικό κοινωνικό σώμα, αλλά παραμένουν κρίσιμοι για την περιφέρεια, την παραγωγή και την αυτάρκεια. Είναι οι πολίτες που δεν ζητούν μόνο χρήματα, αλλά δικαιοσύνη, αξιοπρέπεια και λειτουργία του κράτους.

Αυτό είναι το νέο κοινωνικό ακροατήριο της Καρυστιανού. Δεν είναι ενιαία τάξη. Είναι ένα μπλοκ κοινωνικής απογοήτευσης και θεσμικής απαίτησης.

Το κόμμα της εμφανίζεται με αιχμή τη θεσμική ανασυγκρότηση, τη διαφάνεια, τη Δικαιοσύνη, τα Τέμπη, την κοινωνική προστασία, τη δημόσια υγεία και παιδεία, την προστασία της πρώτης κατοικίας, τον έλεγχο τραπεζών και funds, την ενίσχυση μικρομεσαίων, τα εργασιακά δικαιώματα, την παραγωγική ανασυγκρότηση, τη στήριξη του πρωτογενούς τομέα και την προάσπιση της εθνικής κυριαρχίας.

Εδώ βρίσκεται η μεγάλη διαφορά με το 1974. Το ΠΑΣΟΚ εξέφρασε κοινωνικά στρώματα που ήθελαν να ανέβουν. Η Καρυστιανού φαίνεται να εκφράζει στρώματα που φοβούνται ότι πέφτουν ή ότι χάνονται. Το ΠΑΣΟΚ εξέφρασε την ελπίδα της ένταξης. Η Καρυστιανού εκφράζει την απαίτηση της αποκατάστασης. Το ΠΑΣΟΚ είπε: «να μπούμε κι εμείς στο κράτος». Η Καρυστιανού λέει: «να ξαναγίνει το κράτος κράτος».

Γι’ αυτό και το πρόβλημα σήμερα δεν είναι μόνο κοινωνικό ή οικονομικό. Είναι θεσμικό και υπαρξιακό. Η ελληνική κοινωνία δεν ζητά απλώς ένα άλλο κόμμα. Ζητά ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο. Ζητά κράτος που λειτουργεί, Δικαιοσύνη που πείθει, Δημοκρατία που δεν ευτελίζεται, θεσμούς που δεν χειραγωγούνται, παραγωγή που στηρίζει τη χώρα, εξωτερική πολιτική που δεν δορυφοροποιεί την Ελλάδα.

Η ευκαιρία της Καρυστιανού βρίσκεται ακριβώς εδώ: να εκφράσει όσους δεν θέλουν απλώς αντιπολίτευση, αλλά αποκατάσταση εμπιστοσύνης. Όσους δεν πιστεύουν ότι η Αριστερά μπορεί να κυβερνήσει αξιόπιστα, αλλά δεν αντέχουν και τη σημερινή δεξιά διαχείριση. Όσους δεν είναι ακροδεξιοί, αλλά είναι πατριώτες. Όσους δεν είναι αντικρατιστές, αλλά θέλουν κράτος δικαίου. Όσους δεν είναι αντισυστημικοί, αλλά θεωρούν ότι το σημερινό σύστημα έχει υπονομεύσει τους ίδιους τους θεσμούς του.

Το ΠΑΣΟΚ του 1974 ήταν απάντηση στη μεταδικτατορική και μετεμφυλιακή Ελλάδα. Ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν απάντηση στην κοινωνική έκρηξη της μνημονιακής κρίσης. Η Καρυστιανού εμφανίζεται ως πιθανή απάντηση στη μεταμνημονιακή Ελλάδα της δυσπιστίας, της δημογραφικής συρρίκνωσης, της παραγωγικής αδυναμίας και της θεσμικής απαξίωσης.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν μπορεί να γίνει φορέας ενός νέου κοινωνικού συμβολαίου: όχι για να μοιράσει προσόδους, όπως έκανε συχνά η Μεταπολίτευση, αλλά για να ανασυστήσει θεσμούς, παραγωγή, εμπιστοσύνη και εθνική αξιοπρέπεια.https://www.anixneuseis.gr/

 **Τό ιστολόγιο δέν συμφωνει απαραίτητα με τις απόψεις των αρθρογράφων

Τα ξενικά κόμματα και οι πελατειακές σχέσεις του ελληνικού κοινοβουλευτισμού......

 

Η επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου 1843, φαίνονται τα ανάκτορα από την πλευρά της πλατείας και ο συγκεντρωμένος κόσμος και στρατός. Πηγή εικόνας: Wikipedia.org

---

Του Παναγιώτη Σταματάκου,

Μετά τη δολοφονία του Ιωάννη Καποδίστρια και την έλευση του Όθωνα, το νεοσύστατο ελληνικό κράτος βρέθηκε αντιμέτωπο με ένα καθεστώς πολιτικής αβύσσου και πλήρους εξαρτήσεως από τις Μεγάλες Δυνάμεις. Η έλλειψη εσωτερικής συνοχής, οι φυγόκεντρες τοπικές εξουσίες και η απουσία θεσμοποιημένης διοικήσεως οδήγησαν στη συνέπεια, η έννοια του «κόμματος» να μην συνδεθεί με ιδεολογικά προγράμματα, αλλά με δίκτυα προσωπικών σχέσεων και εξυπηρετήσεων, αλλά και ξένων πολιτικών ιδεολογιών. Μέσα σε αυτό το ιστορικό πλαίσιο, αναδύθηκαν τα τρία κόμματα της Οθωνικής περιόδου – το Ρωσικό, το Αγγλικό και το Γαλλικό – τα οποία περισσότερο απηχούσαν εξωτερικές επιρροές και ίσως δεν ανταποκρίνονταν στις ουσιώδεις και φλέγουσες ανάγκες του ελληνικού λαού.

Το Ρωσικό κόμμα (κόμμα των Ναπαίων) αποτέλεσε την πρώτη ουσιαστικά συγκροτημένη πολιτική δύναμη μετά την ανεξαρτησία και, υπό την ηγεσία του Ανδρέα Μεταξά, επιδίωξε να εκφράσει το παραδοσιακό, συντηρητικό στοιχείο του έθνους, το οποίο έβλεπε στη Ρωσία τον φυσικό προστάτη της Ορθοδοξίας και της εθνικής ανεξαρτησίας. Το κόμμα στηρίχθηκε κυρίως στους προεστούς της Πελοποννήσου και στους οπλαρχηγούς της Επανάστασης που προσδοκούσαν πολιτική επιβίωση μέσα από την εύνοια ενός ισχυρού και ομόδοξου κράτους.

Ο Ανδρέας Μεταξάς, αρχηγός του Ρωσικού κόμματος. Πηγή εικόνας: Wikipedia.org

Παρότι το Ρωσικό κόμμα φαινομενικά επεδίωκε τη σταθερότητα και την ενίσχυση του μοναρχικού θεσμού, στην πράξη ενσάρκωσε τον αγώνα των τοπικών συμφερόντων για πρόσβαση στην εξουσία. Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, ο Κίτσος Τζαβέλας και Δημήτριος Πλαπούτας, μεταξύ των επιφανέστερων υποστηρικτών του, προσπάθησαν να προσδώσουν στο κόμμα χαρακτήρα εθνικό και πατριωτικό, ωστόσο οι εσωτερικές αντιπαλότητες και η προσκόλληση σε φατριακά συμφέροντα υπονόμευσαν κάθε σοβαρή προσπάθεια πολιτικής και πολιτειακής οργάνωσης. Ως ιδεολογικό διάδοχο του ρωσικού κόμματος, μπορούμε (καταχρηστικά) να θεωρήσουμε το Κόμμα των Εθνικοφρόνων υπό τον Δ. Γούναρη.

Το Αγγλικό κόμμα (κόμμα της ρεντιγκότας ή κόμμα των Μπαρλαίων), υπό την ηγεσία του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου, εξέφρασε από την άλλη πλευρά την πιο εκσυγχρονιστική τάση του νέου ελληνικού κράτους. Ο Μαυροκορδάτος, γόνος φαναριώτικης οικογένειας με καταβολές από τον 17ο αιώνα, πίστευε στη δυτικού τύπου συνταγματική οργάνωση και στον κοινοβουλευτισμό ως μοχλό εξευρωπαϊσμού της Ελλάδας. Οι σχέσεις του με την Αγγλία, τόσο διπλωματικές, όσο και προσωπικές, υπήρξαν θεμέλιο για τη διαμόρφωση ενός κόμματος που ταυτίστηκε με τη φιλελεύθερη ιδεολογία, τη θαλάσσια ανάπτυξη και την εμπορική επέκταση. Το Αγγλικό κόμμα προσέλκυσε κυρίως αστούς, νησιώτες, στρατιωτικού και εμπορικά στρώματα που έβλεπαν στην Αγγλία το πρότυπο μιας σύγχρονης, σταθερής και οικονομικά ισχυρής δύναμης.

Ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος, ηγέτης του αγγλικού κόμματος, Εθνικό Ιστορικό Μουσείο. Πηγή εικόνας: ebooks.gr

Ωστόσο, πίσω από αυτή τη φαινομενική προοδευτικότητα, το κόμμα δεν κατάφερε να συγκροτήσει μια οργανωμένη πολιτική βάση. Η επιρροή του περιορίστηκε συχνά σε κύκλους γραφειοκρατών και μορφωμένων αστών της πρωτεύουσας, αποκομμένων από τις ανάγκες της αγροτικής πλειοψηφίας. Παρά τις υψηλές προσδοκίες για εκσυγχρονισμό, το Αγγλικό κόμμα έμεινε εγκλωβισμένο σε προσωπικές στρατηγικές εξουσίας και σε μια υπερβολική εξάρτηση από τη βρετανική πολιτική βούληση, χωρίς βέβαια αυτή να είναι αμφίδρομη, καθώς ουδέποτε η Μεγάλη Βρετανία στήριξε τα επεκτατικά ελληνικά σχέδια.

Το Γαλλικό κόμμα (κόμμα της μοσχομάγκας ή συνταγματικό κόμμα ή εθνικό κόμμα) διαμορφώθηκε υπό τον Ιωάννη Κωλέττη, ο οποίος με ιδιαίτερη πολιτική ευφυΐα επιχείρησε να συγκεράσει τα αστικά και στρατιωτικά στοιχεία σε ένα ενιαίο εθνικό αφήγημα. Ο Κωλέττης εισήγαγε στον ελληνικό πολιτικό λόγο την περίφημη «Μεγάλη Ιδέα», που συνδύαζε την εθνική ολοκλήρωση με τη γεωπολιτική εξάπλωση. Το κόμμα του προσέλκυσε αρχικώς τους κλέφτες και τους αρματολούς και αργότερα νησιώτες, φιλολόγους, λόγιους και ορισμένους στρατιωτικούς, που έβλεπαν στη Γαλλία το πρότυπο του φιλελεύθερου πατριωτισμού και του αμέριστου συμμάχου της Ελλάδας.

Αν και ο Κωλέττης κατάφερε να αποκτήσει μεγάλη πολιτική επιρροή, η εξουσία του βασίστηκε σε προσωπικά δίκτυα πελατειακών σχέσεων και όχι σε συνεκτικό πολιτικό πρόγραμμα. Η επίδραση της γαλλικής πολιτικής σκέψης περιορίστηκε κυρίως στη ρητορική, χωρίς να οδηγήσει σε ουσιαστικές θεσμικές μεταρρυθμίσεις. Παρ’ όλα αυτά, το Γαλλικό κόμμα άφησε ισχυρό αποτύπωμα στη συγκρότηση της εθνικής ιδεολογίας, καθώς η Μεγάλη Ιδέα έγινε ο κεντρικός άξονας της ελληνικής πολιτικής σκέψης για περισσότερο από έναν αιώνα, με την τελευταία της πράξη τη Μικρασιατική Καταστροφή (Αύγουστος 1922).

Ο Ιωάννης Κωλέττης ιδρυτής και αρχηγός του γαλλικού κόμματος. Πηγή εικόνας: Wikipedia.org

Παρά την αρχική τους δυναμική και τον καθοριστικό ρόλο τους στην πολιτική σκηνή του ελληνικού κράτους, τα τρία κόμματα της οθωνικής περιόδου δεν κατάφεραν να δημιουργήσουν ένα σταθερό και λειτουργικό κοινοβουλευτικό σύστημα. Οι ξένες δυνάμεις, ενθαρρυμένες από την αδυναμία του ελληνικού πολιτικού προσωπικού να διαμορφώσει ανεξάρτητη στρατηγική, παρέμβαιναν συστηματικά στα εσωτερικά της χώρας, καθιστώντας την Ελλάδα ουσιαστικά προτεκτοράτο.

Μόνον μετά την επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου και την ψήφιση του Συντάγματος του 1844, επήλθε ουσιώδης αλλαγή στο πολιτικό σύστημα της χώρας, παρά τον συντηρητικό και ελλειπτικό χαρακτήρα που είχε σε σχέση με το Σύνταγμα του 1866. Ωστόσο, η επιβολή Συντάγματος και η καθιέρωση συνταγματικής μοναρχίας δεν εξάλειψαν τις παθογένειες του πολιτικού συστήματος, αλλά σηματοδότησαν ένα νέο κεφάλαιο στην πολιτική ζωή της χώρας, που η συμμετοχή των πολιτών στα κοινά απέκτησε μεγαλύτερη θεσμική σημασία.

---

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

• Λιγνάδης Τάσος (2020), Η ξενική εξάρτηρτησις κατά την διαδρομήν του νεοελληνικού κράτους (1821-1945), εκδ. Εναλλακτικές εκδόσεις
• Hearing Gunnar (2008), Τα πολιτικά κόμματα στην Ελλάδα 1821-1936, (μτφ. Παρασκευόπουλος Θόδωρος), εκδ. ΜΙΕΤ
• Ποια Ελλάδα ήθελαν τα πρώτα κόμματα;, kathimerini.gr, διαθέσιμο εδώ
• Τα ξενικά κόμματα από την ίδρυση του ελληνικού κράτους έως τον κριμαϊκό πόλεμο. από την ακμή στην εξαφάνιση, synathena.gr, διαθέσιμο εδώ
• Τα πρώτα ελληνικά κόμματα και ο ρόλος των μεγάλων δυνάμεων (Β’ μέρος), todelta.gr, διαθέσιμο εδώ
• Τα ξενικά κόμματα στην νεότερη Ελλάδα, koininikagrafimata.gr, διαθέσιμο εδώ
•  Πολιτικά Κόµµατα και Κοµµατικά Συστήµατα, eclass.uoa.gr, διαθέσιμο εδώ  https://www.offlinepost.gr/

**Τό ιστολόγιο δέν συμφωνει απαραίτητα με τις απόψεις των αρθρογράφων

Αισχρό πάρτι με τις κομματικές επιχορηγήσεις εις βάρος της κοινωνίας, δόθηκαν 32 εκατ. σε 9 μήνες στα κόμματα της Βουλής

 

Αυτά συμβαίνουν μόνο στην Ελλάδα 2.0 του Μητσοτάκη - Τσίρκο Medrano η Ελληνική πολιτική σκηνή

Μπορεί ο Ελληνικός λαός να μαστίζεται στη μεγάλη του πλειοψηφία από την ανεργία, την ακρίβεια και τον υψηλό πληθωρισμό, έχοντας φτάσει σε σημείο να απαιτείται ένας ολόκληρος βασικός μισθός για την ενοικίαση ενός διαμερίσματος σε μέση περιοχή της Αττικής, αυτό δε φαίνεται όμως να επηρεάζει στο ελάχιστο το πάρτι εκατομμυρίων που έχει στηθεί εδώ και δεκαετίες με τις κρατικές επιχορηγήσεις των κομμάτων.

Σύμφωνα με την απόφαση του Υπουργείου Εσωτερικών με Αριθμό Πρωτοκόλλου 64962, ποσό ύψους 15.000.000 ευρώ μοιράστηκε στους δικαιούχους πολιτικούς σχηματισμούς την περασμένη εβδομάδα, και μάλιστα ως τακτική τετραμηνιαία δόση.
Αν στο ποσό αυτό προσθέσουμε τις κρατικές χρηματοδοτήσεις που δόθηκαν για τις ανάγκες των κομμάτων τους μήνες Φεβρουάριο και Ιούνιο, ύψους 11.849.640 και 3.949.800 ευρώ αντίστοιχα, και συνυπολογίσουμε τα 2.080.192 ευρώ που διατέθηκαν ως έκτακτη εκλογική επιχορήγηση για τη διεξαγωγή των Ευρωεκλογών, εύκολα καταλήγουμε ότι σε ένα διάστημα μικρότερο των εννιά μηνών ποσό μεγαλύτερο των 32.000.000 ευρώ έχει μεταφερθεί από τα κρατικά στα κομματικά ταμεία.
Τα νούμερα πραγματικά ζαλίζουν.

Πως έχουν κατανεμηθεί μέχρι στιγμής οι κρατικές επιχορηγήσεις

Πάνω από 12 εκατομμύρια ευρώ για το χρεοκοπημένο κυβερνών κόμμα της ΝΔ με δάνεια 475 εκατομμύρια που δεν μπορεί να αποπληρώσει...

Ποσό που ξεπερνά τα 12 εκατομμύρια ευρώ έχει εισρεύσει από την αρχή του έτους στα κομματικά ταμεία του χρεοκοπημένου κυβερνώντος κόμματος.
Η τελευταία μάλιστα δόση, που μπήκε στα ταμεία του κόμματος την περασμένη εβδομάδα, άγγιξε τα 5.563.335 ευρώ.
Τα νούμερα μπορεί να ζαλίζουν, αλλά σε καμία περίπτωση δεν είναι σε θέση να βελτιώσουν την άθλια οικονομική κατάσταση στην οποία βρίσκεται τα τελευταία χρόνια το χρεοκοπημένο κόμμα της Νέας Δημοκρατίας.
Όπως δείξαμε σε πρόσφατο άρθρο, το κόμμα της Νέας Δημοκρατίας έχει 475 εκατ. βραχυπρόθεσμα δάνεια, ενώ μέσα σε ένα χρόνο τα δάνεια του κόμματος αυξήθηκαν κατά 50 εκατομμύρια ευρώ, από 425 εκατ. ευρώ σε 475 εκατ. ευρώ για το 2023, και θα ξεπεράσουν τα 500 εκατ. για το 2024.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης και οι συνεργάτες του μάλλον έχουν καταστεί ειδήμονες στο πως να εκτινάσσουν και το κομματικό τους χρέος, πέρα από το εθνικό.
Όταν τα ταμειακά διαθέσιμα του κόμματος είναι μόλις 4,6 εκατομμύρια ευρώ, και ένας πρωτοετής φοιτητής είναι σε θέση να καταλάβει ότι τα δάνεια του κόμματος δε θα αποπληρωθούν ΠΟΤΕ.
Η Νέα Δημοκρατία είναι ένα χρεοκοπημένο κόμμα.
Ο ισολογισμός της θα πρέπει να διδάσκεται στα πανεπιστήμια σχετικά με το πως θα μπορέσετε με πιθανότητες 100% να χρεοκοπήσετε μια εταιρία.

Ποσό 5.835.562 ευρώ για το ΣΥΡΙΖΑ με τους μπλοκαρισμένους τραπεζικούς λογαριασμούς

Η εικόνα δεν είναι καλύτερη όταν περάσουμε στο κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης τον ΣΥΡΙΖΑ.
Περισσότερα από 5,8 εκατομμύρια ευρώ έχουν εισρεύσει το τελευταίο έτος στα κομματικά ταμεία του ΣΥΡΙΖΑ, με την τελευταία δόση να αγγίζει τα 2.659.570 ευρώ.
Παρά τον πακτωλό κρατικού χρήματος που εισρέει χωρίς διακοπή στα ταμεία του κόμματος, την περασμένη εβδομάδα πληροφορηθήκαμε ότι οι λογαριασμοί του κόμματος είναι προσωρινά μπλοκαρισμένοι, ενώ προμηθευτής κινήθηκε νομικά προκειμένου να διευθετηθούν οι οφειλές για τις υπηρεσίες που παρείχε στο κόμμα, οι οποίες ξεπέρασαν τα 200.000 ευρώ.

Ποσό μεγαλύτερο των 4 εκατ. ευρώ για το ΠΑΣΟΚ των πολλαπλών ΑΦΜ

Ποσό μεγαλύτερο των 4 εκατομμυρίων ευρώ έχει εισπράξει από την αρχή του χρόνου το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής.
Εντύπωση προκαλεί το ότι παρά την επιστροφή του ονόματος ΠΑΣΟΚ και του πράσινου ήλιου, σε κάθε ΦΕΚ που αφορά κομματικές χρηματοδοτήσεις υπάρχει ειδική υποπαράγραφος για την περίπτωση του ΠΑΣΟΚ, στην οποία αναφέρεται ότι το ποσό της κρατικής χρηματοδότησης επιμερίζεται ανάμεσα σε ΠΑΣΟΚ και Κίνημα Αλλαγής, με τη μερίδα του λέοντος να κατανέμεται στο ΚΙΝΑΛ.
Οι πολυάριθμες αλλαγές ονομάτων και ΑΦΜ είναι πολύ πιθανό να σχετίζονται με τα υπέρογκα χρέη του κόμματος και την αδυναμία αποπληρωμής τους.

Ποσό 1,7 εκατ στους παράνομους Σπαρτιάτες

Ποσό 1,7 εκατομμυρίων ευρώ που για τους Σπαρτιάτες που βρίσκονται στη Βουλή παράνομα σύμφωνα με την τελευταία απόφαση του Α1 τμήματους του Αρείου Πάγου
Μέσα σε όλα αυτά, έχουμε και την περίπτωση των Σπαρτιατών, οι οποίοι εξακολουθούν να εισπράττουν εκατομμύρια ευρώ κρατικού χρήματος, παρότι το Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας έκρινε ομόφωνα ότι το κόμμα δεν επιτρέπεται να συμμετέχει σε εκλογικές διαδικασίες, λόγω του ότι σκοπεύει στην ανατροπή του δημοκρατικού πολιτεύματος με βίαια μέσα.
Σύμφωνα με την πρόσφατη, ομόφωνη απόφαση του Α1 τμήματος του Αρείου Πάγου: «Το κόμμα Σπαρτιάτες προωθεί μια πολιτική που δεν σέβεται τη δημοκρατία και στοχεύει στην αποδυνάμωση και κατάλυση του δημοκρατικού πολιτεύματος και των θεσμών του κράτους δικαίου, ιδίως με τη χρήση βίας ή την προτροπή άσκησης βίας, καθώς και τη δικαιολόγηση αυτής, την προώθηση ολοκληρωτικών ιδεολογιών, τη διάδοση ρατσιστικών και μισαλλόδοξων ιδεών και ξενοφοβίας, την επιδοκιμασία εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας, το μίσος κατά προσώπων και ομάδων, ενέργειες και διακηρύξεις που απειλούν την ειρηνική συμβίωση των κοινωνικών ομάδων στη χώρα».
Παρά την απόφαση κόλαφος του Ανωτάτου Δικαστηρίου της χώρας, η κυβέρνηση και το Υπουργείο Εσωτερικών φαίνεται ότι δε σέβονται στη συγκεκριμένη περίπτωση τις αποφάσεις της δήθεν ανεξάρτητης δικαιοσύνης, αφού έχουν πριμοδοτήσει από την αρχή του χρόνου το προσωποπαγές μόρφωμα του Βασίλη Στίγκα με ένα ποσό που αγγίζει το 1.700.000 ευρώ, με την τελευταία δόση να ανέρχεται σε 788.067 ευρώ.
Όπως μάλιστα πρώτοι αποκαλύψαμε, οι Σπαρτιάτες έλαβαν και ειδική εκλογική αποζημίωση ύψους 60.000 ευρώ για τη διενέργεια των ευρωεκλογών στις οποίες τους απαγορεύτηκε να συμμετέχουν.
Αυτά συμβαίνουν μόνο στην Ελλάδα 2.0 του Μητσοτάκη.

Τσίρκο Medrano η Ελληνική πολιτική σκηνή

Εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ από τα κρατικά ταμεία χαρίζονται σε κόμματα που δε θα αποπληρώσουν ποτέ τα χρέη τους, σε κόμματα με μπλοκαρισμένους τραπεζικούς λογαριασμούς, σε κόμματα με πολλαπλά ΑΦΜ, σε κόμματα που ο Άρειος Πάγος αποφάνθηκε πως βρίσκονται παράνομα στο Ελληνικό Κοινοβούλιο.
Την ίδια στιγμή τα Ελληνικά νοικοκυριά στενάζουν κάτω από τα βάρη της ανεργίας, της ακρίβειας, της υπερφορολόγησης και του υψηλού πληθωρισμού.
Αν κάποιοι ένιωσαν έκπληξη βλέποντας την αποχή να αγγίζει το 60% στις πρόσφατες ευρωεκλογές του Ιουνίου, μάλλον δεν έχουν συνειδητοποιήσει ότι η πολιτική σκηνή τη στιγμή αυτή στην Ελλάδα θυμίζει κακοστημένη παράσταση τσίρκου.

www.bankingnews.gr