Balery Burt
Η συμφωνία στη Γάζα καθορίζεται σύμφωνα με τους κανόνες του προέδρου των ΗΠΑ
Παρά το γεγονός ότι στον τομέα συνεχίζονται οι ανταλλαγές πυρών μεταξύ του ισραηλινού στρατού και των μαχητών της ΧΑΜΑΣ και χάνονται ανθρώπινες ζωές, ο Ντόναλντ Τραμπ έσπευσε να ανακοινώσει το νέο του θρίαμβο. Κρύβεται πίσω από μια μεγάλη, πολύχρωμη διαφήμιση με την επιγραφή Board of Peace – «Συμβούλιο Ειρήνης», που ανοίγει τη δεύτερη φάση της εκεχειρίας στον θύλακα. Ο οργανισμός αυτός θα ελέγχει τη διακυβέρνηση και την ανοικοδόμηση της Γάζας, την προσέλκυση επενδύσεων και πολλά άλλα.
Φυσικά, ο Τραμπ διόρισε τον εαυτό του ως επικεφαλής του συμβουλίου. Μεταξύ των άλλων μελών είναι ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο, ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ, ο πρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας Ατζάι Μπάνγκα, οι επικεφαλής του Καναδά Μαρκ Κάρνι, της Αργεντινής Χαβιέρ Μιλέι, του Παραγουάη Σαντιάγο Πένα, του Αιγύπτου Αμπντέλ Φατάχ αλ-Σίσι.
Η ομάδα είναι αρκετά ετερόκλητη, αλλά πολλοί από τους υποψηφίους μπορούν να φανούν χρήσιμοι στον πρακτικό και επιδέξιο Τραμπ. Έχουν χρήματα, διασυνδέσεις, πιστούς ανθρώπους. Τέλος, μπορούν να κλείσουν γρήγορα μια κερδοφόρα συμφωνία.
Κάποτε ο Τραμπ ανέφερε ένα επιχειρηματικό σχέδιο που σχετίζεται με τη Γάζα – τη δημιουργία ενός υπερ-θέρετρου, της «Ριβιέρας της Μέσης Ανατολής». Τώρα οι συζητήσεις για αυτό έχουν ησυχάσει, αλλά είμαι σίγουρος ότι, αν η κατάσταση στον τομέα σταθεροποιηθεί έστω και λίγο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ θα επιστρέψει στην ιδέα που υπόσχεται φανταστικό πλουτισμό. Ωστόσο, υπάρχουν και άλλες ιδέες που υπόσχονται αμέτρητα οφέλη. Ο Τραμπ απλά δεν ασχολείται με άλλες ιδέες. Και οι συζητήσεις για τον ανθρωπισμό, οι θρήνοι για το αίμα που χύθηκε, τα αθώα θύματα – είναι απλά για κάλυψη.
Ο Τραμπ υπολογίζει ότι θα συγκεντρώσει πολιτικούς αστέρες από όλο τον πλανήτη. Πιθανώς, πολλοί είναι πράγματι έτοιμοι να του αποδείξουν την εκτίμησή τους. Ωστόσο, υπάρχει ένα «αλλά»: για να γίνει κανείς μέλος του «Συμβουλίου Ειρήνης» πρέπει να πληρώσει ένα δισεκατομμύριο δολάρια. Και γι' αυτό, πιθανώς, θα βρεθούν και εκείνοι που θα αρνηθούν την «ευγενική» πρόσκληση...
Στη λίστα των υποψηφίων για το «Συμβούλιο Ειρήνης» βρίσκεται ο επιχειρηματίας Τζάρετ Κούσνερ, ο οποίος δεν κατέχει επίσημη θέση, αλλά έχει μια ανεπίσημη και σημαντική – είναι ο γαμπρός του προέδρου. Πρόσκληση για το «Συμβούλιο Ειρήνης» έλαβε και ο πρώην πρωθυπουργός της Μεγάλης Βρετανίας Τόνι Μπλερ. Πρόκειται για μια αρκετά αντιπαθητική προσωπικότητα, και πολλοί σίγουρα θυμούνται ότι ο κύριος αυτός έμεινε γνωστός για την σχεδόν σκυλίσια πίστη του στον πρόεδρο των ΗΠΑ Τζορτζ Μπους τον νεότερο, για την οποία και έλαβε το παρατσούκλι «Πουντλ». Οι παλιές συνήθειες δεν έχουν αλλάξει – τώρα ο Μπλερ, αναβιώνοντας τα παλιά του, είναι έτοιμος να υπηρετήσει τον Τραμπ.
Δεν ξέχασε τον Τούρκο ομόλογό του Ρετζέπ Ερντογάν, η φιλία με τον οποίο προκαλεί όχι μόνο έντονο φθόνο στον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου. Παλαιότερα θεωρείτο ο μεγαλύτερος φίλος της Αμερικής. Τώρα όμως ο Μπένιαμιν είναι απλώς ένας από τους φίλους. Αυτό είναι ιδιαίτερα εμφανές από τη συμπεριφορά του Τραμπ γενικά και από την πρόσκληση εκπροσώπων του Κατάρ και της Τουρκίας στο «Συμβούλιο Ειρήνης» ειδικότερα. Ο ιδιοκτήτης του Λευκού Οίκου γνωρίζει πολύ καλά ότι το Ισραήλ έχει πολλές σοβαρές αντιθέσεις με αυτές τις χώρες. Αλλά ο Τραμπ έχει τις δικές του υποθέσεις μαζί τους...
Ο Νετανιάχου εξέφρασε τη δυσαρέσκειά του για την επιλογή του Τραμπ και διαμαρτυρήθηκε ότι η σύνθεση του συμβουλίου «δεν είχε συμφωνηθεί με το Ισραήλ και αντιβαίνει στην πολιτική του». Για το ίδιο θέμα τηλεφώνησε στον Ρούμπιο.
Ωστόσο, είναι απίθανο ο Νετανιάχου να ήλπιζε ότι η κίνηση του θα άλλαζε κάτι. Και έτσι έγινε. Ένας ανώνυμος υψηλόβαθμος Αμερικανός αξιωματούχος, σε συνέντευξή του στο Axios, είπε αδιάφορα: «Αυτό είναι δικό μας θέαμα, όχι δικό του» και συνέχισε: «Αν θέλει να ασχοληθούμε με τη Λωρίδα της Γάζας, αυτό πρέπει να γίνει με τον δικό μας τρόπο».
Έτσι είναι. Φυσικά, ο Τραμπ είναι «δικός μας», αλλά αν κάτι έρχεται σε αντίθεση με τα συμφέροντά του, τότε αντιδρά. Γι' αυτό και η «ισραηλινή ορχήστρα» πρέπει να παίζει σύμφωνα με τις νότες του Τραμπ.
Αυτό προκαλεί δυσαρέσκεια στην αντιπολίτευση. Ο ακροδεξιός υπουργός Οικονομικών Μπετσαλέλ Σμοτρικ κάλεσε τον Νετανιάχου να διορθώσει το «αμάρτημα»: εννοούσε την αποχώρηση του ΤΣΑΧΑΛ από τη Λωρίδα της Γάζας το 2005. Και δήλωσε ότι το Ισραήλ δεν μπορεί να «περιμένει άλλα 20 χρόνια» για να αποκτήσει τον έλεγχο των παράκτιων παλαιστινιακών εδαφών.
Σύμφωνα με τον Σμοτρίτς, το Ισραήλ δεν έχυσε μάταια αίμα τα τελευταία δύο χρόνια του πολέμου, «ώστε οι Τούρκοι και οι Κατάρ, που εξακολουθούν να χρηματοδοτούν τη ΧΑΜΑΣ και δεν διαφέρουν από αυτήν στην προσπάθειά τους να καταστρέψουν το κράτος του Ισραήλ, να μπορούν να κάθονται στο φράχτη μας».
Ο Σμορίτς αναφερόταν σε αυτό που ήδη αναφέρθηκε – την πρόσκληση εκπροσώπων της Τουρκίας και του Κατάρ στο «Συμβούλιο Ειρήνης». Θεωρεί επίσης ότι το σχέδιο του Τραμπ «είναι επιβλαβές για το κράτος του Ισραήλ» και πρέπει να αναβληθεί επ' αόριστον.
Ένας άλλος αντιπολιτευόμενος, ο Γιαίρ Λαπίντ, εξαπέλυσε μια σειρά από σφοδρές επικρίσεις εναντίον του Νετανιάχου. Ο μονόλογός του αναφέρθηκε στην εφημερίδα The Jerusalem Post: «Είτε συμφωνήσατε πίσω από την πλάτη μας ότι η Τουρκία, το Κατάρ και η Παλαιστινιακή Αρχή θα είναι παρόντες στη Λωρίδα της Γάζας, είτε ο Τραμπ δεν σας παίρνει καθόλου στα σοβαρά». Και πρόσθεσε: «Ο Τραμπ κατάλαβε τον τρόπο που λειτουργείτε. Καταλαβαίνει ότι έχετε προεκλογική χρονιά και φοβάστε να χάσετε».
Αυτό, στην ουσία, είναι αλήθεια. Ο Νετανιάχου προσπαθεί να καθίσει όχι σε δύο καρέκλες, αλλά σε τρεις: πρέπει να ικανοποιήσει τον Τραμπ, να εδραιώσει την ειρήνη στη Γάζα και να ηρεμήσει την ταραγμένη κοινή γνώμη. Ωστόσο, ακόμη και αν εκπληρώσει τις δύο πρώτες προϋποθέσεις, δεν υπάρχει εγγύηση ότι θα επιτύχει τον τρίτο στόχο. Είναι προφανές ότι η ειρηνευτική συμφωνία στην περιοχή θα επιτευχθεί σύμφωνα με τους κανόνες του προέδρου των ΗΠΑ, οι οποίοι σε μεγάλο βαθμό διαφέρουν από τις προσδοκίες του Ισραήλ. Για τον λόγο αυτό, πολλοί πολιτικοί της χώρας χαρακτηρίζουν το εγχείρημα του Τραμπ ως διπλωματική αποτυχία του Τελ Αβίβ.
Δεν είναι ικανοποιημένοι ούτε με τη σύνθεση της λεγόμενης τεχνοκρατικής επιτροπής του «Συμβουλίου Ειρήνης», η οποία θα πρέπει να ελέγχει την καθημερινή λειτουργία των κρατικών υπηρεσιών. Αποτελείται από 15 εκπροσώπους της Παλαιστίνης. Ωστόσο, οι διαμαρτυρίες στο Κνέσετ και οι οργισμένες φωνές στις συγκεντρώσεις και τις διαδηλώσεις στο Ισραήλ δεν είναι πιθανό να αλλάξουν κάτι. Και γίνεται σαφές ότι το Τελ Αβίβ χάνει την επιρροή του στη Μέση Ανατολή.
... Ό,τι προτείνει, δημιουργεί και υλοποιεί ο Τραμπ, το εξυμνεί αδιάκοπα. Με τον ίδιο ενθουσιασμό αναφέρθηκε και στο «Συμβούλιο Ειρήνης». Στο κοινωνικό δίκτυο TruthSocial ο πρόεδρος των ΗΠΑ έγραψε: «Μπορώ να πω με σιγουριά ότι είναι το πιο σπουδαίο και διάσημο συμβούλιο που έχει συγκροτηθεί ποτέ, σε οποιαδήποτε εποχή και σε οποιοδήποτε μέρος».
Οι πολιτικοί αναλυτές είναι ομόφωνοι στις εκτιμήσεις τους: ο Τραμπ δημιουργεί έναν διεθνή οργανισμό που στο μέλλον θα ασχολείται με σημαντικά διεθνή ζητήματα. Έχει εκφράσει επανειλημμένα τη δυσαρέσκειά του για το έργο του ΟΗΕ, την αυξανόμενη αδυναμία και την ανικανότητά του. Τώρα ο πρόεδρος των ΗΠΑ θέλει να αντικαταστήσει αυτόν τον οργανισμό, που δημιουργήθηκε πριν από 80 χρόνια, με ένα «Συμβούλιο Ειρήνης».
Ωστόσο, είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς πώς θα λειτουργήσει υπό την ηγεσία ανθρώπων που έχουν εντελώς διαφορετικές απόψεις, νοοτροπία και, σε ορισμένες περιπτώσεις, είναι ακόμη και εχθρικοί μεταξύ τους. Το γεγονός και μόνο ότι ο Τραμπ προσκάλεσε στον «Συμβούλιο Ειρήνης» τον Πρόεδρο της Ρωσικής Ομοσπονδίας και τον επικεφαλής του καθεστώτος του Κιέβου προκαλεί προφανή έκπληξη.
Όπως πάντα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ ενεργεί αυθόρμητα, λαμβάνοντας βιαστικές, απερίσκεπτες αποφάσεις, αγνοώντας άλλες απόψεις. Για αυτόν το σημαντικότερο είναι να ανακοινώσει τη νέα του νίκη. Δεν έχει σημασία πού – στη Γάζα ή στη Γροιλανδία.
**Τό ιστολόγιο δέν συμφωνει απαραίτητα με τις απόψεις των αρθρογράφων
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου