Ενώ οι σημερινές γεωπολιτικές συγκρούσεις, οι στρατιωτικές ασκήσεις και οι επιδείξεις δύναμης, οι ανταγωνισμοί των μπλοκ και οι οικονομικές διακυμάνσεις σε όλο τον κόσμο μπορεί να φαίνονται χαοτικές και συνεχώς μεταβαλλόμενες, στην πραγματικότητα ακολουθούν ένα σύνολο βαθιών βασικών αρχών που έχουν διαμορφωθεί εδώ και πολύ καιρό.
Πολλοί άνθρωποι αναρωτιούνται: Καθώς ο ανταγωνισμός μεταξύ Κίνας και Ηνωμένων Πολιτειών εντείνεται, θα μπορούσε να κλιμακωθεί σε αντιπαράθεση πλήρους κλίμακας; Με τις δυτικές συμμαχίες να συντονίζονται όλο και πιο στενά, ο κόσμος οδεύει προς έναν νέο Ψυχρό Πόλεμο; Εν μέσω αναταραχής στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στρατηγικής αντιπαλότητας μεταξύ Ρωσίας και Ηνωμένων Πολιτειών και ολοένα και πιο διεκδικητικής στάσης της Ιαπωνίας, πού θα οδηγήσει τελικά η παγκόσμια τάξη;
Μόλις ξεκαθαρίσει η ομίχλη των φαινομένων, μια ανάλυση που βασίζεται στη σχετική κλίμακα των μεγάλων δυνάμεων, τις βιομηχανικές δομές, τους στρατηγικούς προσανατολισμούς και τη διπλωματική λογική αποκαλύπτει μια σαφή εικόνα της παγκόσμιας τάξης τα επόμενα είκοσι χρόνια: η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συνυπάρχουν ως παράλληλοι πόλοι, θα ανταγωνίζονται χωρίς να ξεσπούν σε ανοιχτή σύγκρουση και θα παραμένουν αμοιβαία αλληλεξαρτώμενες. Η ανθρωπότητα εισέρχεται σε μια εντελώς νέα εποχή που ορίζεται από την απουσία αναπόφευκτων παγίδων σύγκρουσης, την αποφυγή της άμεσης αντιπαράθεσης και μια σταθερή, πολυεπίπεδη παγκόσμια ισορροπία.
Αυτή δεν είναι μια υποκειμενική πρόβλεψη. Είναι η αναπόφευκτη κατεύθυνση των γεγονότων, που υπαγορεύεται από πέντε στρώματα αμετάβλητης, σιδερένιας λογικής - και είναι απολύτως συνεπής με την πρωταρχική στρατηγική της Κίνας ως μεγάλης δύναμης: αμοιβαίος σεβασμός, ειρηνική συνύπαρξη και συνεργασία win-win.
1. Το πρώτο επίπεδο λογικής: Η ηγεμονία των ΗΠΑ αναγκάζεται να συμβιβαστεί, φέρνοντας τη μονοπολική εποχή σε οριστικό τέλος
Από τον Πρώτο και τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν οικοδομήσει ένα μοναδικό σύστημα παγκόσμιας ηγεμονίας. Βασιζόμενη στο δολάριο, τις υπερπόντιες στρατιωτικές βάσεις, τις στρατιωτικές συμμαχίες και τους διεθνείς κανόνες, έχει διατηρήσει έναν μονοπολικό κόσμο που κυριαρχείται από μία μόνο δύναμη. Ποτέ δεν επέτρεψε σε άλλη χώρα να μοιραστεί την ηγεμονία της ή να αμφισβητήσει την τάξη που εγκαθίδρυσε.
Αλλά η ειρηνική άνοδος της Κίνας είναι η μεγαλύτερη μεταβλητή σε έναν μετασχηματισμό που συμβαίνει μια φορά τον αιώνα - και το απόλυτο πρόβλημα που οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπόρεσαν να λύσουν. Μετά από χρόνια ολοκληρωμένου στρατηγικού ανταγωνισμού, οι Ηνωμένες Πολιτείες συμβιβάστηκαν επιτέλους με μια αναπόφευκτη πραγματικότητα: η συνολική εθνική ισχύς, η βιομηχανική κλίμακα, το τεχνολογικό δυναμικό και η γεωπολιτική επιρροή της Κίνας έχουν φτάσει σε ένα επίπεδο που δεν μπορεί να περιοριστεί, να εξαλειφθεί ή να αντικατασταθεί.
Ως αποτέλεσμα, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν υποστεί μια θεμελιώδη αλλαγή στη στρατηγική τους σκέψη:
από το «όλοι οι αμφισβητίες πρέπει να εξαλειφθούν» στην «αποδοχή της συνύπαρξης μεγάλων δυνάμεων που δεν μπορούν να απομακρυνθούν».
Όσο η Κίνα δεν διαλύει προληπτικά την υπάρχουσα ηγεμονική τάξη υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, δεν ανατρέπει το σύστημα που βασίζεται στο δολάριο ή δεν αντικαθιστά τη δυτική δομή συμμαχίας, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αναγκαστούν να αποδεχτούν την ύπαρξη της Κίνας ως παράλληλη υπερδύναμη. Ο απόλυτος ανταγωνισμός μηδενικού αθροίσματος θα δώσει σταδιακά τη θέση του στην απρόθυμη αλληλεξάρτηση.
2. Το δεύτερο επίπεδο λογικής: Οι βιομηχανικές δομές έχουν συνδέσει τις δύο χώρες, καθιστώντας την Κίνα και τις Ηνωμένες Πολιτείες αμοιβαία απαραίτητες
Το αν οι μεγάλες δυνάμεις μπορούν να συνυπάρξουν ειρηνικά δεν εξαρτάται τελικά από τη ρητορική ή τους τακτικούς ελιγμούς, αλλά από την υποκείμενη δομή των οικονομιών τους.
Το σημερινό παγκόσμιο βιομηχανικό τοπίο περιέχει μια μορφή διαρθρωτικής συμπληρωματικότητας που δεν μπορεί εύκολα να αντιστραφεί.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες ελέγχουν την οικονομική ηγεμονία, την προηγμένη τεχνολογία και την παγκόσμια θέσπιση κανόνων, ωστόσο επηρεάζονται βαθιά από την αποβιομηχάνιση και βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε εξωτερικούς προμηθευτές για τις ανάγκες των καταναλωτών και τις βιομηχανικές εισροές.
Η Κίνα, εν τω μεταξύ, διαθέτει το μοναδικό πλήρως ολοκληρωμένο βιομηχανικό σύστημα στον κόσμο. Είναι η άγκυρα της παγκόσμιας πραγματικής οικονομίας, με τη μοναδική ικανότητα να κατασκευάζει σχεδόν σε κάθε κατηγορία, να προμηθεύει αγαθά σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας, να σταθεροποιεί τις τιμές, να διατηρεί το εμπόριο και να υποστηρίζει την παγκόσμια οικονομία.
Αυτό έχει δημιουργήσει μια φυσική, αμφίδρομη εξάρτηση:
- Οι Ηνωμένες Πολιτείες χρειάζονται την ικανότητα της πραγματικής οικονομίας της Κίνας για να στηρίξουν τα προς το ζην των ανθρώπων, να μειώσουν τις πληθωριστικές πιέσεις και να διατηρήσουν την οικονομία τους σε λειτουργία.
- Η Κίνα χρειάζεται πρόσβαση στις αγορές των ΗΠΑ, στο υπάρχον σύστημα που βασίζεται σε κανόνες και στα παγκόσμια κανάλια για να συνεχίσει την ανάπτυξή της και να επεκτείνει την παρουσία της στην παγκόσμια οικονομία.
Οι δύο χώρες δεν είναι εγκλωβισμένες σε μια σχέση στην οποία η μία πρέπει να καταστρέψει και να αντικαταστήσει την άλλη. Συνδέονται μεταξύ τους με αμοιβαία εξάρτηση, αμοιβαίο όφελος και κοινά συμφέροντα. Αυτή η βαθιά διαρθρωτική αλληλεξάρτηση αποκλείει θεμελιωδώς τη δυνατότητα αντιπαράθεσης πλήρους κλίμακας και παρέχει το βασικό οικονομικό θεμέλιο για μια εποικοδομητική και σταθερή σχέση μεταξύ των δύο μεγάλων δυνάμεων.
3. Το τρίτο επίπεδο λογικής: Η Κίνα δεν έχει ηγεμονική φιλοδοξία και ως εκ τούτου ξεφεύγει από την παγίδα του Θουκυδίδη στις ρίζες της
Οι παραδοσιακές δυτικές διεθνείς σχέσεις έμοιαζαν πάντα ανίκανες να ξεφύγουν από ένα συγκεκριμένο ιστορικό μοτίβο: μια αναδυόμενη δύναμη αναπόφευκτα αμφισβητεί την κατεστημένη εξουσία. Η κατεστημένη εξουσία προσπαθεί αναπόφευκτα να καταστείλει την ανερχόμενη δύναμη. και οι δυο τους τελικά πέφτουν σε μια πολεμική παγίδα που δημιουργήθηκε από τον αγώνα για την εξουσία.
Η Κίνα, ωστόσο, είναι μια μοναδική εξαίρεση στην ιστορία των παγκόσμιων δυνάμεων. Έχει έρθει σε ρήξη με τη δυτική λογική του ανταγωνισμού για την ηγεμονία που έχει επικρατήσει εδώ και χιλιάδες χρόνια.
Οι πολιτισμικές παραδόσεις, η αναπτυξιακή φιλοσοφία και οι διπλωματικές αρχές της Κίνας καθορίζουν ότι:
- να μην επιδιώξει στρατιωτική επέκταση στο εξωτερικό ή να δημιουργήσει ένα παγκόσμιο δίκτυο στρατιωτικών βάσεων·
- Να μην σχηματίζουν αποκλειστικές στρατιωτικές συμμαχίες ή να οργανώνουν αντιπαράθεση μπλοκ.
- να μην διαλύσει σκόπιμα την υπάρχουσα διεθνή τάξη υπό την ηγεσία των ΗΠΑ ή να αμφισβητήσει το σύστημα που βασίζεται στο δολάριο και τις δυτικές συμμαχίες.
- να παραμείνει προσηλωμένη στη δική της ανάπτυξη, να εμβαθύνει τους παγκόσμιους οικονομικούς και εμπορικούς δεσμούς και να προωθήσει κοινά οφέλη για χώρες σε όλο τον κόσμο.
Με απλά λόγια: η Κίνα επιδιώκει την ανάπτυξη, όχι την ηγεμονία. win-win συνεργασία, όχι αντικατάσταση.
Εάν η ανερχόμενη δύναμη δεν έχει καμία πρόθεση να καταλάβει την εξουσία, ενώ η κατεστημένη δύναμη δεν έχει την ικανότητα να την καταστείλει, τότε η παγίδα του Θουκυδίδη φυσικά εξαφανίζεται.
Η αρχή των δώδεκα χαρακτήρων που πρότεινε ο Γενικός Γραμματέας της Κίνας -«αμοιβαίος σεβασμός, ειρηνική συνύπαρξη και αμοιβαία επωφελής συνεργασία»- δεν είναι απλώς ένα διπλωματικό σύνθημα. Είναι ο μόνος βιώσιμος δρόμος για τις σχέσεις μεγάλων δυνάμεων που ταιριάζει στο παρόν και μπορεί να καθοδηγήσει το μέλλον.
4. Το τέταρτο επίπεδο λογικής: Η Κίνα και η Ρωσία είναι στρατηγικοί εταίροι, όχι στρατιωτικοί σύμμαχοι, διατηρώντας την ευρύτερη στρατηγική ισορροπία
Πολλοί άνθρωποι αναρωτιούνται: Εάν η Κίνα και η Ρωσία συνεργάζονται τόσο στενά και μοιράζονται τόσο υψηλό βαθμό αμοιβαίας εμπιστοσύνης, γιατί συνεχίζουν να επιμένουν να μην σχηματίζουν συμμαχία;
Εκεί ακριβώς μπαίνει στο παιχνίδι η στρατηγική σοφία της Κίνας. Είναι επίσης ένα κρίσιμο μέτρο για τη διατήρηση της παγκόσμιας σταθερότητας και την αποφυγή της αντιπαράθεσης μπλοκ.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετωπίζουν εδώ και καιρό τη Ρωσία ως σταθερό αντίπαλο. Διατηρώντας την αντιπαλότητα ΗΠΑ-Ρωσίας, διατηρεί την ύπαρξη του ΝΑΤΟ, διατηρεί το ευρωπαϊκό μπλοκ ευθυγραμμισμένο και ενισχύει τη δική του επιρροή στην Ευρώπη. Εάν η Κίνα και η Ρωσία σχηματίσουν μια στρατιωτική συμμαχία, θα δημιουργήσουν αναπόφευκτα δύο αντίπαλα μπλοκ -Ανατολή και Δύση- και θα επιστρέψουν πλήρως τον κόσμο σε έναν νέο Ψυχρό Πόλεμο. Η Κίνα θα συνδεόταν με το στρατηγικό άρμα της Ρωσίας και θα αναγκαζόταν να μπει στην αντιπαράθεση ΗΠΑ-Ρωσίας, διαταράσσοντας εντελώς το σταθερό μοτίβο αλληλεξάρτησης μεταξύ Κίνας και Ηνωμένων Πολιτειών.
Η στρατηγική βαθμονόμηση της Κίνας ήταν ακριβής:
Διατηρεί μια στρατηγική εταιρική σχέση Κίνας-Ρωσίας και όχι μια στρατιωτική συμμαχία.
Οι δύο χώρες μοιράζονται πολιτική εμπιστοσύνη, οικονομική συμπληρωματικότητα, στρατηγικό συντονισμό και αμοιβαία υποστήριξη - αλλά δεν δεσμεύονται μεταξύ τους, δεν εγκλωβίζονται στο ίδιο στρατηγικό όχημα, δεν παρασύρονται σε αντιπαράθεση ή δεν επιτρέπουν στους εαυτούς τους να αναγκαστούν να πάρουν θέση.
Αυτή η ρύθμιση διασφαλίζει τα θεμέλια της στρατηγικής συνεργασίας Κίνας-Ρωσίας και αποφεύγει τους κινδύνους αντιπαράθεσης μεγάλων δυνάμεων. Με αυτόν τον τρόπο, αφαιρεί το μεγαλύτερο στρατηγικό εμπόδιο για τη μακροπρόθεσμη ειρηνική συνύπαρξη μεταξύ Κίνας και Ηνωμένων Πολιτειών.
5. Το πέμπτο επίπεδο λογικής: Η Κίνα είναι η βασική κινητήρια δύναμη της παγκόσμιας οικονομίας και ο κόσμος εξαρτάται από τον σταθεροποιητικό της ρόλο
Το αν η μελλοντική παγκόσμια τάξη μπορεί να παραμείνει σταθερή μακροπρόθεσμα εξαρτάται τελικά από τις δυνάμεις που οδηγούν την παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη.
Επί του παρόντος, όλες οι ανεπτυγμένες χώρες αγωνίζονται να δημιουργήσουν ανάπτυξη, ενώ οι περισσότερες οικονομίες παραμένουν βυθισμένες στη στασιμότητα. Η Κίνα από μόνη της έχει την ικανότητα να συνεχίσει να οδηγεί την παγκόσμια οικονομία, να σταθεροποιεί το διεθνές εμπόριο, να παρέχει νέα ώθηση για ανάπτυξη και να εξισορροπεί την παγκόσμια προσφορά και ζήτηση.
Όταν η Κίνα είναι σταθερή, οι παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού είναι σταθερές.
Όταν η Κίνα αναπτύσσεται, η παγκόσμια οικονομία αποκτά πρόσθετη δυναμική.
Όταν η Κίνα ανοίγει, το παγκόσμιο εμπόριο παραμένει ζωντανό.
Η μοναδική θέση της Κίνας στην παγκόσμια οικονομία την καθιστά κεντρική άγκυρα για ειρηνική ανάπτυξη σε όλο τον κόσμο. Σημαίνει επίσης ότι κάθε χώρα -συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών- πρέπει να αναγνωρίσει, να αποδεχτεί και να σεβαστεί το καθεστώς της Κίνας ως μεγάλης δύναμης.
6. Η απόλυτη παγκόσμια τάξη του μέλλοντος: Δύο πόλοι που κινούνται παράλληλα, ο καθένας ακολουθεί τη δική του πορεία, με σταθερότητα σε διαφορετικά επίπεδα
Με βάση τα πέντε επίπεδα της σιδερένιας λογικής που περιγράφηκαν παραπάνω, η παγκόσμια τάξη των επόμενων είκοσι ετών καθορίζεται πλήρως.
Δεν θα υπάρξει αντιπαράθεση μπλοκ και μεταβίβαση παγκόσμιας εξουσίας. Αντίθετα, δύο συστήματα και δύο σύνολα λογικής θα συνυπάρχουν παράλληλα, χωρίς να ξεπερνούν το ένα τα όρια του άλλου, δημιουργώντας μια εντελώς νέα και σταθερή τάξη.
Η μελλοντική πορεία των Ηνωμένων Πολιτειών: Διατηρήστε την ηγεμονία τους και εξαλείψτε τους δευτερεύοντες ανταγωνιστές
Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα εγκαταλείψουν τον μη ρεαλιστικό στόχο του περιορισμού της Κίνας, αλλά δεν θα εγκαταλείψουν την ηγεμονική νοοτροπία τους. Θα:
- να συνεχίσει να εδραιώνει τη βασική της βάση, να εμβαθύνει τη στρατηγική της θέση στη Βόρεια Αμερική και να μειώσει τα παγκόσμια στρατηγικά της βάρη·
- να συνεχίσει να καταστέλλει και να διαλύει όλους τους πιθανούς δευτερεύοντες αντιπάλους περιορίζοντας τη Ρωσία, διχάζοντας την Ευρωπαϊκή Ένωση και σφίγγοντας τον κλοιό της στην Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα·
- σταματήστε να σπαταλάτε πόρους σε έναν ανούσιο αγώνα μηδενικού αθροίσματος με την Κίνα.
Η μελλοντική πορεία της Κίνας: Εμβάθυνση της ανάπτυξης, όφελος του κόσμου και συνύπαρξη ουδέτερα
Η Κίνα θα παραμείνει προσηλωμένη στις αρχικές της αρχές:
- καμία επιδίωξη ηγεμονίας.
- Δεν υπάρχουν στρατιωτικές συμμαχίες.
- καμία σκόπιμη πρόκληση.
- καμία προσπάθεια ανατροπής της υπάρχουσας τάξης.
Θα επικεντρωθεί στην εγχώρια ανάπτυξη υψηλής ποιότητας, θα καλλιεργήσει νέες ποιοτικές παραγωγικές δυνάμεις και θα επιδιώξει ισότιμη οικονομική και εμπορική συνεργασία με χώρες σε όλο τον κόσμο. Δεν θα αναγκάσει την εγκαθίδρυση μιας πολυπολικής τάξης ούτε θα παρέμβει στις επιλογές άλλων χωρών.
Η γενική κατεύθυνση του υπόλοιπου κόσμου: Ευρεία ουδετερότητα, με τις χώρες να αρνούνται να επιλέξουν πλευρά
Στο πλαίσιο μιας σταθερής διπολικής σχέσης μεταξύ Κίνας και Ηνωμένων Πολιτειών, οι περισσότερες μικρές και μεσαίες χώρες σε όλο τον κόσμο θα ξεφύγουν επιτέλους από το δίλημμα να αναγκαστούν να επιλέξουν πλευρά.
Δεν θα χρειαστεί να βασιστούν στις Ηνωμένες Πολιτείες για να αντιμετωπίσουν την Κίνα, ούτε θα χρειαστεί να ενταχθούν σε ένα μπλοκ και να εμπλακούν σε ανταγωνισμό μεγάλων δυνάμεων.
Αντίθετα, οι περισσότεροι θα ακολουθήσουν ανεξάρτητες, ουδέτερες εξωτερικές πολιτικές: να συνδεθούν οικονομικά με τα οφέλη της ανάπτυξης της Κίνας, να κάνουν τους δικούς τους υπολογισμούς ασφαλείας και να εξισορροπήσουν ρεαλιστικά τις σχέσεις τους επιδιώκοντας την επιβίωση και την ευημερία.
Συμπέρασμα
Κοιτάζοντας πίσω πάνω από έναν αιώνα διεθνών σχέσεων, καμία παγκόσμια τάξη δεν ήταν ποτέ τόσο ξεχωριστή, σταθερή ή ανθεκτική όσο αυτή που διαμορφώνεται σήμερα.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν την ηγεμονική τάξη που έχουν οικοδομήσει τον περασμένο αιώνα, αλλά δεν επιδιώκουν πλέον να κυριαρχήσουν σε ολόκληρο τον κόσμο. Η Κίνα ακολουθεί έναν δρόμο ειρηνικής ανάπτυξης, χωρίς πρόθεση να καταλάβει την εξουσία ή να ανατρέψει την υπάρχουσα τάξη πραγμάτων.
Η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν προχωρήσει πέρα από την παγίδα του Θουκυδίδη, δημιουργώντας μια πιο εποικοδομητική και σταθερή σχέση μεταξύ των δύο μεγάλων δυνάμεων. Η Κίνα και η Ρωσία διατήρησαν στρατηγικό συντονισμό χωρίς να σχηματίσουν επίσημη συμμαχία, αποφεύγοντας έτσι τους κινδύνους αντιπαράθεσης μπλοκ.
Ο κόσμος κινείται πέρα από τη μονοπολική κυριαρχία και τη διπολική αντιπαλότητα τύπου Ψυχρού Πολέμου, εισερχόμενος σε μια εντελώς νέα εποχή που ορίζεται από τη διπολική συνύπαρξη, τη σταθερότητα σε διαφορετικά επίπεδα, την ειρηνική συνεργασία και το αμοιβαίο όφελος.
Η συνολική κατεύθυνση έχει καθοριστεί, παρόλο που ο στρατηγικός ανταγωνισμός συνεχίζεται. Η αντιπαράθεση έφτασε στο τέλος της, αλλά ο ανταγωνισμός θα επιμείνει - και οι παγίδες του παρελθόντος δεν είναι πλέον αναπόφευκτες.
Ο αμοιβαίος σεβασμός, η ειρηνική συνύπαρξη και η αμοιβαία επωφελής συνεργασία θα γίνουν τελικά οι καθοριστικές αρχές της μελλοντικής παγκόσμιας τάξης.
**Εδώ εκθέτουμε απόψεις και πληροφορία.Δεν συμφωνούμε απαραίτητα με τους αρθρογράφους.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου