Παπασταύρου: Πέταξε «χαρταετό» πρίν τήν Καθαρά Δευτέρα!

 

ΜΑΝΩΛΗΣ ΚΟΤΤΑΚΗΣ

Εμεῖς καί τά γράψαμε τόν Δεκέμβριο καί τά εἴπαμε χθές, ἀλλά, ὡς συνήθως, φωνή βοῶντος…

Δώσαμε στούς Τούρκους τήν εὐκαιρία μέ τήν Διακήρυξη τῶν Ἀθηνῶν καί μέ τό Κοινό Ἀνακοινωθέν τῆς Ἄγκυρας νά θεωροῦν «μονομερῆ ἐνέργεια» τήν ἄσκηση τῶν κυριαρχικῶν μας δικαιωμάτων στήν Μεσόγειο.

Καί γιά νά μήν παραβιάσουμε ἐμεῖς οἱ ἔξυπνοι τίς ὑπογραφές μας, προχθές, κατά τήν τελετή ὑπογραφῆς τῆς συμβάσεως μέ τήν Chevron, τόσο ὁ Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ὅσο καί ὁ ὑπουργός Ἐνέργειας Σταῦρος Παπασταύρου ἀπέφυγαν νά ποῦν ὁτιδήποτε θά ἐνοχλοῦσε τήν Ἄγκυρα: Οὔτε γιά ἔμπρακτη κατάργηση τοῦ τουρκολιβυκοῦ μνημονίου μίλησαν, οὔτε γιά ἀμφισβήτηση τῆς «Γαλάζιας Πατρίδας» λάλησαν, οὔτε γιά ἄσκηση ἐθνικῶν κυριαρχικῶν δικαιωμάτων εἶπαν τίποτε.

Θά περίμενε κανείς ὅτι αὐτό θά… ἐξετιμᾶτο. Μπά! Ἡ γείτων ὄχι μόνο δέν «ἐξετίμησε» τήν ἑλληνική «σιωπή», ἀλλά ἀνέθεσε στό ἀναρμόδιο Ὑπουργεῖο Πολέμου (Ἄμυνας), ἀντί τοῦ Ἐξωτερικῶν ἤ τοῦ Ἐνέργειας, νά ἐκδώσει χθές ἐπιθετική δήλωση εἰς βάρος τῆς χώρας μας καί εἰς βάρος τῶν ἐθνικῶν κυριαρχικῶν μας δικαιωμάτων.

Ἡ ἀπειλή εὐθεῖα! Καί ἐδῶ ἀρχίζουν τά ὡραῖα: Βγῆκε χθές σέ ραδιοφωνικό σταθμό τοῦ Πειραιῶς ὁ ὑπουργός Ἐνέργειας Σταῦρος Παπασταύρου, πού φιλοδοξεῖ νά προαχθεῖ σέ ὑπουργό Ἐξωτερικῶν στόν ἀνασχηματισμό, γιά νά ἀπαντήσει ὡς μή ὄφειλε (αὐτό ἦταν ἁρμοδιότης τοῦ Πενταγώνου) στό τουρκικό Ὑπουργεῖο Ἄμυνας. Καί ἀφοῦ εἶπε καμμιά δεκαριά φορές τό ἐπώνυμο «Μητσοτάκης» γιά νά καταγραφεῖ στόν μετρητή ἐγκωμίων τῆς Πειραιῶς, καί ἀφοῦ προσέθεσε ὅτι ἡ ἰδιωτική Chevron ἀναγνωρίζει τά δίκαιά μας στήν Μεσόγειο, παρ’ ὀλίγο νά «πνιγεῖ» στόν ἀέρα ὅταν δημοσιογράφος τόν ρώτησε τό ἑξῆς: Σημαίνει ἡ παρουσία τῆς Chevron ὅτι καί οἱ ΗΠΑ ὡς χώρα ἀναγνωρίζουν τίς θέσεις μας καί ἀμφισβητοῦν τό τουρκολιβυκό μνημόνιο;

Σέ αὐτή την «ἐρωτησούλα» δέν ἀπάντησε ὁ κύριος ὑπουργός. Μπορεῖ νά ἐπαίρεται ἰδιωτικῶς ὅτι μιλᾶ ἀπό τό πρωί ἕως τό βράδυ στό κινητό του μέ τήν πρέσβυ Γκίλφοϋλ, ἀλλά στήν εὐθεῖα ἐρώτηση ἄν οἱ ΗΠΑ ἀναγνωρίζουν τίς θέσεις μας ὁ κύριος Παπασταύρου «πέταξε χαρταετό» τέσσερεις μέρες πρίν τήν Καθαρά Δευτέρα!

Ὅπως «χαρταετό πέταξε» προχθές καί ὁ κυβερνητικός ἐκπρόσωπος ὅταν ρωτήθηκε ἄν ἰσχύουν οἱ πληροφορίες περί διαιτησίας καί διαμοιρασμοῦ τοῦ Αἰγαίου πού γράψαμε μετά τήν μυστική ἐπίσκεψη Γκρενέλ σέ Ἑλλάδα καί Τουρκία. Ὁ κύριος Μαρινάκης ἐκτελῶντας ἄνωθεν ὁδηγίες περιορίστηκε νά δηλώσει ὅτι ἡ ἐπίσκεψη τοῦ ἀξιωματούχου ἦταν ἰδιωτική.

Δέν εἶναι δυστυχῶς μόνο αὐτά πού γράψαμε καί δυστυχῶς ἐπιβεβαιώνονται. Ὑπάρχουν καί ἄλλα! Ὅπως γράψαμε τόν περασμένο Δεκέμβριο, οἱ ἑταιρεῖες ζητοῦν νά τεθεῖ στίς συμβάσεις ρήτρα «Πρεσπῶν τοῦ Αἰγαίου». Ἤτοι ἐγγύηση ὅτι μέχρι νά ἀρχίσουν οἱ ἔρευνες τό 2032 (τό νωρίτερο) θά ἔχει λυθεῖ ὁριστικῶς μέ τήν Τουρκία καί ἄλλα παράκτια κράτη τό ζήτημα τῶν ὁριοθετήσεων τῶν θαλασσίων ζωνῶν τῆς Μεσογείου. Μένει νά ἐπιβεβαιωθεῖ αὐτό. Αὐτό πού εἶναι ἀπό τώρα ἐπιβεβαιωμένο καί δέν ἀμφισβητεῖται εἶναι τό ἑξῆς: Ἡ παρουσία τῆς Chevron σέ ὅλες τίς χῶρες τῆς περιοχῆς σηματοδοτεῖ τήν ἀρχή τῆς Μεγάλης Διευθετήσεως. Εἴτε τεθεῖ ρήτρα στίς συμβάσεις εἴτε ὄχι, πολιτικά καί διπλωματικά γεωτρήσεις σέ ὅλη τήν περιοχή δέν ἀρχίζουν πρίν ὑπογραφεῖ συμφωνία-πλαίσιο, τό πιθανότερο μέσῳ πενταμεροῦς. Εἴτε μέ πολυμερῆ διαιτησία εἴτε μέ διαιτησία σέ σχήματα ἀνά δύο. Οἱ Ἀμερικανοί ἔδιναν πάντοτε σημασία στό country risk. Καί πῶς συνδέονται ὅλα αὐτά μέ τό Καστελλόριζο;

Πρίν τά δοῦμε αὐτά, ἀνοίγουμε μιά παρένθεση γιά νά θυμηθοῦμε τίς εὐθῦνες τοῦ κυρίου Πρωθυπουργοῦ, πού σήμερα κομπάζει γιά τήν ἔλευση τῶν ἀμερικανικῶν κολοσσῶν. Ἐνῷ ἐπί Μπάιντεν δέν ἤθελε νά τούς δεῖ στά μάτια του. Τόν Ἰανουάριο τοῦ 2023 ὁ Πρωθυπουργός ἀπέρριπτε κατηγορηματικῶς τήν ἔναρξη νέου γύρου παραχωρήσεων δικαιωμάτων καί ἔρευνας καί ἐκμεταλλεύσεων ὑδρογονανθράκων, ἐνῷ σέ ὁμιλία του στόν ΟΗΕ τόν Σεπτέμβριο τοῦ 2021 εἶχε χαρακτηρίσει τούς ὑδρογονάνθρακες ὡς «ἕνα ἀγαθό πού χάνει τήν ἀξία του», τήν στιγμή πού ὅλοι οἱ ἐμπειρογνώμονες συμφωνοῦσαν ὅτι εἶναι ἀναγκαία ἡ χρήση τοῦ φυσικοῦ ἀερίου ὡς καυσίμου μεταβάσεως γιά τά ἑπόμενα τριάντα χρόνια τοὐλάχιστον. Συναφῶς καί τοῦ πετρελαίου. Συγκεκριμένα, ὁ κύριος Μητσοτάκης εἶχε πεῖ ἐπί λέξει στήν Γενική Συνέλευση: «Ἔχω ἕνα ὅραμα γιά τήν Μεσόγειο. Ἀντί νά συνεχίσουμε τίς διαμάχες τοῦ προηγούμενου αἰώνα γιά τούς ὑδρογονάνθρακες, ἕνα ἀγαθό πού χάνει τήν ἀξία του, θά πρέπει νά ἑνώσουμε δυνάμεις γιά νά συνεργαστοῦμε ἐνάντια στούς κοινούς ἐχθρούς ὅπως ἡ κλιματική κρίση».

Ἦταν ἡ ἔνδοξη ἐποχή τῆς πλήρους ὑποδουλώσεως τῶν Ἀθηνῶν στήν ἀτζέντα Μπάιντεν: ΑΠΕ, ἀνεμογεννήτριες, ἠλεκτρικά αὐτοκίνητα, χάρτινα καλαμάκια! Ἦταν ἡ ἐποχή πού ἡ Chevron μᾶς «κτυποῦσε» τήν πόρτα γιά τήν Δυτική Ἑλλάδα καί τήν Κρήτη, ἐμεῖς κάναμε ὅτι δέν τήν ἀκοῦμε καί τήν διώχναμε. Ἡ Ἑλλάς ἔχασε πέντε ὁλόκληρα χρόνια γιά τήν ἐξόρυξη καί ἀξιοποίηση τοῦ ὀρυκτοῦ της πλούτου, ἄν καί ὑπῆρχε δεδομένο διεθνές ἐπενδυτικό ἐνδιαφέρον.

Κατά τήν διάρκεια αὐτῆς τῆς πενταετίας ἀπεμπόλησε μαζί μέ τούς ὑδρογονάνθρακες καί πολύτιμα κυριαρχικά της δικαιώματα. Δέν ἀνεκήρυξε ΑΟΖ, δέν ἐπέκτεινε χωρικά ὕδατα στό Αἰγαῖο, δέν προχώρησε τότε σέ θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό, δέν ἀξιοποίησε τόν Χάρτη τῆς Σεβίλλης. Ἐλπίζουμε ὁ κύριος Πρωθυπουργός νά ἔχει τό φιλότιμο νά ἐξηγήσει στόν ἑλληνικό λαό πότε εἶχε δίκιο: Ὅταν ἐνταφίαζε τόν ὀρυκτό μας πλοῦτο τό 2021 ἤ μήπως τώρα ποῦ λόγῳ Τράμπ τόν θυμήθηκε; Οἱ κυβιστήσεις ἔχουν ἕνα ὅριο.

Κλείνουμε τήν παρένθεση καί πᾶμε στό βασικό ἐρώτημα. Ἐξουδετερώνει ἡ Chevron τό τουρκολιβυκό μνημόνιο; Νά θυμηθοῦμε τά γεγονότα. Ἡ Ἑλλάς ἐπέτρεψε στήν Τουρκία νά συνάψει τό παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο. Ὁ πρέσβυς Πάυαττ ἐνημέρωσε ἐγκαίρως ἀπό τόν Νοέμβριο τοῦ 2019 τόν Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη γιά τίς παρασκηνιακές συνεννοήσεις Τουρκίας καί Λιβύης, μέ στόχο τήν σύναψη τοῦ παρανόμου μνημονίου ποῦ «κόβει» τό ὀξυγόνο τῆς Ἑλλάδας ὡς θαλασσίας δυνάμεως στήν Μεσόγειο.

Καί ἐκ τοῦ ἀποτελέσματος προκύπτει ὅτι ἐκεῖνος δέν κινήθηκε γιά νά τό ἀποτρέψει. Εἰς ὅ,τι ἀφορᾶ τήν ἀδειοδότηση τῆς Chevron, αὐτή ὄντως ἀμφισβητεῖ ἐν μέρει, ἐκεῖ πού ἔχουμε ὁριοθετήσει μέ τήν Αἴγυπτο, τμῆμα τοῦ τουρκολιβυκοῦ μνημονίου. Ἀλλά ἡ ἀμφισβήτηση αὐτή θά ἔχει γεωπολιτική ἀξία μόνον ἄν ἔχει τήν ἀσπίδα τοῦ State Department. Οἱ πολυεθνικές ἑταιρεῖες εἶναι ὑποκείμενο Διεθνοῦς Δικαίου α) ἄν ἐνεργοῦν γιά λογαριασμό κρατῶν βάσει συμβολαίων καί β) ἄν ἔχουν τήν δημόσια ὑποστήριξη ἄλλων κρατῶν. Δέν εἶναι ἡ Chevron ἡ Ἀμερική. Τό State Department εἶναι ἡ Ἀμερική. Σέ κάθε περίπτωση, τό τουρκολιβυκό μνημόνιο ἀκυρώνεται ἐν μέρει καί ὄχι ἐν ὅλῳ. Θά ἀκυρωνόταν ἐν ὅλῳ ἄν ἡ ἀμερικανική ἑταιρεία ἔκανε, μέ τήν ὀμπρέλλα τῶν ΗΠΑ, ἔρευνες καί στό ἄλλο τμῆμα τοῦ παράνομου τουρκολιβυκοῦ μνημονίου, στό Καστελλόριζο καί στήν Κάσο!

Καί ἐρχόμαστε τώρα στό κορυφαῖο ἐρώτημα. Εἶναι ἡ ἀδειοδότηση τῆς Chevron ἀπαρχή γιά τήν Μεγάλη Διευθέτηση τῆς Μεσογείου; Γιά τήν μεγάλη μοιρασιά; Τά δεδομένα εἶναι τέσσερα:

1. Ἀπό τίς παράκτιες χῶρες πού ἐνδιαφέρονται νά ὁριοθετήσουν θαλάσσιες ζῶνες, τέσσερεις μαζί μέ τίς ΗΠΑ, τό Ἰσραήλ, ἡ Συρία καί ἡ Τουρκία, δέν ἔχουν ὑπογράψει τήν Σύμβαση γιά τό Δίκαιο τῆς Θάλασσας τοῦ «Μοντέγκο Μπαίυ» καί δέν δεσμεύονται ἀπό αὐτήν.

2. Ἔχουν γίνει χωροθετήσεις οἰκοπέδων στήν Λιβύη (μέ τήν ἀρχή τῆς μέσης γραμμῆς), στήν Ἑλλάδα (Ἰόνιο, Κρήτη), στήν Κύπρο, στό Ἰσραήλ καί ἕπονται καί ἄλλες.

3. Ἡ Ἑλλάδα καί ἡ Αἴγυπτος ἔχουν ὁριοθετήσει μερικῶς τίς θαλάσσιες ζῶνες τους ἐξαιρῶντας ἀπό αὐτές τήν περιοχή τῆς Ρόδου, τοῦ Καστελλορίζου καί τῆς Βόρειας Κρήτης. Ἡ ὁριοθέτηση δέν ἔγινε μέ τήν μέση γραμμή, ἀλλά 40-60 ὑπέρ τῆς Αἰγύπτου.

4. Οἱ ἐπήρειες πού ἔχει ἀναγνωρίσει ἡ Ἑλλάς στίς συμφωνίες μέ τήν Ἀλβανία καί τήν Αἴγυπτο γιά τό Ἰόνιο καί τήν Μεσόγειο εἶναι μειωμένες, γιατί μετά τό τουρκολιβυκό μνημόνιο τό Ὑπουργεῖο Ἐξωτερικῶν διαπραγματεύτηκε μέ τήν πλάτη στόν τοῖχο.

Τούτων δοθέντων τό ἐρώτημα εἶναι σαφές καί συγκεκριμένο: Εἶναι ἡ ἀδειοδότηση τῆς μεγάλης αὐτῆς ἀμερικανικῆς ἑταιρείας γιά ἐξορύξεις στά θαλάσσια οἰκόπεδα τῆς Κρήτης τό μεγάλο βῆμα γιά νά ἀφήσουμε ἐντελῶς ἐκτός ὁριοθετήσεως ΑΟΖ τήν Κύπρο τό Καστελλόριζο; Ὁ ὑπογράφων γνωρίζει, ἀλλά ἐπειδή τό off the record τόν δεσμεύει, περιορίζεται στό νά ρωτᾶ. Εἶναι ἐπίσης τό μεγάλο βῆμα γιά νά συμμετάσχει ἡ Ἑλλάς σέ διεθνῆ διάσκεψη γιά τόν διαμοιρασμό τῆς Μεσογείου μέ Αἴγυπτο, Συρία, Ἰσραήλ, Λιβύη, Κύπρο, ψευδοκράτος καί ΗΠΑ, στήν ὁποία θά ληφθεῖ ἐλάχιστα ὑπ’ ὄψιν ἤ σέ ἄλλες παραλλαγές τό Διεθνές Δίκαιο;

Ἀπαντήσεις. Γιατί οἱ χαρταετοί μετά τήν ἄνοδο καμμιά φορά ἔχουν καί βίαιη πτώση.

ΕΣΤΙΑ

**Τό ιστολόγιο δέν συμφωνει απαραίτητα με τις απόψεις των αρθρογράφων