"Κανείς ας μην αφήσει το δρόμο του δικαίου και ας αλλάξει από αρσενικό σε θηλυκό ή από θηλυκό σε αρσενικό. Ας απαγορευτεί αυτό από το νόμο...
Αυτός που αλλάζει τη φύση του σώματός του αντίθετα με τη γέννηση που του δόθηκε στην αρχή, θα τιμωρηθεί».
- Πλάτων, Νόμοι 348 π.Χ.
Τα οκτώ φύλα του Ταλμούδ
Υπάρχουν μοτίβα που υφαίνονται στην ανθρώπινη ιστορία που φτάνουν πιο πίσω από οποιαδήποτε ζωή, περίεργο μυαλό, πιο πίσω από οποιαδήποτε αυτοκρατορία.
Μερικά πρότυπα είναι σοφίας, ανάμνησης και παράδοσης.
Άλλα είναι μοτίβα αναστάτωσης, ρεύματα που διαβρώνουν τα όρια, θολώνουν τις διακρίσεις που κρατούν τους πολιτισμούς ενωμένους και μετατρέπουν αυτό που προορίζεται να γαλουχήσει τη ζωή σε κάτι που την καταναλώνει.
Δεν πρόκειται για νέες αναταραχές, ούτε για σύγχρονες διαφωνίες.
Είναι τόσο παλιές όσο οι πρώτες πόλεις, τόσο παλιές όσο οι ναοί που υψώθηκαν μέσα τους και τόσο παλιές όσο η πνευματική σύγκρουση που τρέχει κάτω από την επιφάνεια του πολιτισμού από την αρχή.
Ζούμε σε μια εποχή όπου τα ζητήματα ταυτότητας έχουν μετακινηθεί από τους ήπιους χώρους του προσωπικού προβληματισμού στο ίδιο το κέντρο της δημόσιας συζήτησης.
Συζητούνται παντού, στις τάξεις, στα κοινοβούλια, στα νοσοκομεία και στους δρόμους, σχεδόν πάντα μας παρουσιάζονται ως εντελώς νέες εξελίξεις:
πρωτοφανείς κοινωνικές αλλαγές που έχουν εμφανιστεί μόνο στην εποχή μας
Και όμως, αγαπητέ αναγνώστη, όταν κάνουμε ένα βήμα πίσω και κοιτάξουμε βαθύτερα στα ιστορικά αρχεία, βρίσκουμε κάτι εκπληκτικό:
Οι ιδέες, οι πρακτικές και οι πνευματικοί συνειρμοί γύρω από τη ρευστότητα του φύλου δεν είναι καθόλου σύγχρονες εφευρέσεις
Έχουν κατανοηθεί, συζητηθεί, ρυθμιστεί και λατρευτεί με διαφορετικές μορφές κατά τη διάρκεια χιλιάδων ετών. Μερικές φορές γίνονται αποδεκτοί ως μέρος της δημιουργημένης τάξης, μερικές φορές φυλάσσονται με μεγάλη προσοχή και άλλες φορές αναγνωρίζονται ως μια ισχυρή πνευματική δύναμη που φέρει τόσο φως όσο και σκιά.
"Οι Σκύθες... έχουν μάθει την πρακτική να φορούν γυναικεία ενδύματα και να συμπεριφέρονται σαν γυναίκες. Λένε ότι ο θεός τους χτύπησε με αυτή την ασθένεια και είναι ένα αρχαίο έθιμο μεταξύ τους."
- Ηρόδοτος, Ιστορίες 440 π.Χ.
Το σημερινό μάθημα δεν είναι ένα επιχείρημα για το πώς πρέπει να ζούμε, περίεργο μυαλό, είναι μια εξερεύνηση του τι πραγματικά μας δείχνει το ιστορικό αρχείο.
Θα προσπαθήσουμε να εντοπίσουμε ορισμένες ιδέες πίσω στις πρώτες τεκμηριωμένες εκφράσεις τους, για να δούμε ποια νήματα είναι πραγματικά νέα και ποια είναι αρχαία μοτίβα που επανεμφανίζονται σε διαφορετικά ρούχα.
Κοιτάζοντας με ειλικρίνεια τι έγραψαν, πίστευαν και εφάρμοσαν οι πρόγονοί μας, είτε συμφωνούμε μαζί τους είτε όχι, μας επιτρέπει να δούμε από πού προήλθαν οι επιρροές στη δική μας εποχή.
"Η φύση έχει ξεχωρίσει τα φύλα από την αρχή... Όποιος επιδιώκει να μπερδέψει ή να ανατρέψει αυτή τη διάκριση παλεύει ενάντια στις διατάξεις της ίδιας της φύσης.
Ο άντρας που μαλακώνει την εμφάνισή του για να μοιάζει με γυναίκα ή η γυναίκα που παίρνει το πρόσχημα ενός άντρα, διαστρέφει την τάξη που καθιερώθηκε από την ίδρυση του κόσμου».
- Φίλων ο Αλεξανδρεύς, De Specialibus Legibus 50 μ.Χ.
Αυτό που ακολουθεί είναι μια έρευνα για τις αρχαίες συσχετίσεις μεταξύ της ρευστότητας του φύλου, της λατρείας της γονιμότητας και της σκόπιμης αντιστροφής της φυσικής τάξης.
Θα ξεκινήσουμε από τη χώρα ανάμεσα στα ποτάμια, στις πρώτες μεγάλες πόλεις του πολιτισμού, και θα χαράξουμε ένα μονοπάτι που διατρέχει τους ναούς των Σουμερίων, τις βαβυλωνιακές τελετουργίες, τα προφητικά γραπτά και τις ραβινικές συζητήσεις, μέχρι τις συζητήσεις που κάνουμε σήμερα.
Για να καταλάβουμε πού βρισκόμαστε, πρέπει πρώτα να καταλάβουμε από πού ξεκίνησαν αυτά τα ρεύματα.
Στην καρδιά αυτής της έρευνας βρίσκεται μια συγκεκριμένη διδασκαλία, που βρίσκεται σε όλη τη Γραφή και στην αρχαία παράδοση, ότι η ανθρωπότητα είναι επιρρεπής σε πνευματική επιρροή μέσω αυτού που ονομάζεται:
οι πόθοι της σάρκας
Αυτό δεν είναι μια ηθική κρίση, αγαπητέ αναγνώστη, είναι μια παρατήρηση για το πώς σχεδιάζονται τα ανθρώπινα όντα. Ότι η ένωση του άνδρα και της γυναίκας, φυσικής και πνευματικής, είναι το μέσο με το οποίο η νέα ζωή εισέρχεται στον κόσμο.
Είναι μια συγκεκριμένη διάταξη, μια διάκριση που φέρνει καρποφορία.
Όταν αυτή η σειρά αντιστρέφεται, τα αρχαία κείμενα προειδοποιούν ότι κάτι στο ανθρώπινο πνεύμα διαστρεβλώνεται.
"Όταν οι άνθρωποι απομακρύνονται από την τάξη της φύσης, παραμορφώνουν την εικόνα του Θεού μέσα τους.
Γιατί ο Θεός έκανε τα πάντα καλά. Είναι η παράταξή μας που φέρνει διαφθορά».
- Ειρηναίος, Κατά Αιρέσεων 189 μ.Χ.
"Η ψυχή ακολουθεί τη σάρκα. Όταν η σάρκα αναζητά αυτό που δεν είναι δικό της, η ψυχή απομακρύνεται από την αληθινή της φύση και σκοτεινιάζει».
- Κλήμης ο Αλεξανδρεύς, Παιδαγωγός 198 μ.Χ.
"Κάθε πλάσμα έχει τη δική του σωστή φύση.
Όταν αυτό διατηρηθεί, όλα είναι καλά. όταν διαταράσσεται, ακολουθεί σύγχυση».
- Ωριγένης, Περί Πρώτων Αρχών 225 μ.Χ.
Αυτό που προοριζόταν να δώσει ζωή αρχίζει να αναδιαμορφώνεται, να μπερδεύεται και τελικά να καταναλώνεται.
«Γιατί κάθε διαστροφή της φύσης φέρει μέσα της τη δική της τιμωρία. Αυτό που πρέπει να τρέφει καταναλώνει και αυτό που πρέπει να οικοδομεί γκρεμίζει, όταν το μέτρο του Δημιουργού εγκαταλείπεται».
- Αυγουστίνος, De Vera Religione 390 μ.Χ.
Αυτό δεν είναι μια θεωρία συνωμοσίας, αγαπητέ αναγνώστη, είναι ένα πλαίσιο που βρίσκεται σταθερά σε όλο το τεκμηριωμένο αρχείο του ανθρώπινου προβληματισμού σχετικά με το τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος.
«Ο αληθινός νόμος είναι ο ορθός λόγος σε συμφωνία με τη φύση. είναι καθολικής εφαρμογής, αμετάβλητη και αιώνια...
Δεν είναι άλλο πράγμα στη Ρώμη και άλλο στην Αθήνα, άλλο σήμερα και άλλο αύριο, αλλά σε όλα τα έθνη και σε όλες τις εποχές υπάρχει ένας νόμος."
- Κικέρων, Περί Δημοκρατίας 52 π.Χ.
Τα πρώτα στοιχεία αυτής της αντιστροφής που θεσμοθετήθηκαν ως μορφή λατρείας μας πηγαίνουν πίσω στην αυγή του ίδιου του πολιτισμού.
Το ταξίδι μας ξεκινά από την Ουρούκ, γνωστή στη Βίβλο ως Ερέχ, μια από τις πρώτες πόλεις που χτίστηκαν μετά τον μεγάλο Κατακλυσμό και τον μεγαλύτερο οικισμό της πρώιμης Σουμερίας.
Ήταν εδώ που το πάνθεον των Σουμερίων βρήκε το διαρκές σπίτι του, υπό την προεδρία του Anu, του μακρινού και κάπως απόμακρου θεού του ουρανού, και της εγγονής του Inanna, της θεάς του πολέμου, της αγάπης, του σεξ, της γονιμότητας και της μεταμόρφωσης.
«Ουρούκ, η πόλη του Ανού και της Ινάννα».
- Επιγραφή Ναού των Σουμερίων 3200 π.Χ.
Τα ερείπια του Ζιγκουράτ στην Εριντού 2112-2095 π.Χ.
Μέχρι τη στιγμή που υψώθηκε το Μεγάλο Ζιγκουράτ (Πύργος της Βαβέλ) στην Εριντού, την πόλη που ιδρύθηκε από τον Νεμρώδ/Ενμερκάρ, ο Ανού είχε αποσυρθεί σε μεγάλο βαθμό από τις υποθέσεις της ανθρωπότητας, μεταβιβάζοντας τη διοικητική του εξουσία στον Ενλίλ, τον θεό του αέρα και της καταιγίδας, αλλά η Ιναννά παρέμεινε.
"Μετά την κάθοδο της βασιλείας από τον ουρανό, η Εριντού έγινε η πρώτη πόλη...
Ο Ενμερκάρ, γιος του Ούτου, έχτισε την Ουρούκ και κυβέρνησε στην Εριντού».
- Κατάλογος Σουμερίων Βασιλέων 2100 π.Χ.
"Ο Ανού κάθεται στους ψηλούς ουρανούς. Ο Ενλίλ έχει τη διοίκηση του κόσμου, το σκήπτρο και τον θρόνο».
- Enuma Elish 1100 π.Χ.
"Ο Ενλίλ κάθεται στο άγιο βουνό του, αλλά η Ινάννα κατοικεί στην Ουρούκ, ανάμεσα στο λαό της, για πάντα».
- Ύμνος στην Ιναννά 2000 π.Χ.
Ήταν η πιο δραστήρια, η πιο αγαπημένη και η πιο επικίνδυνη από όλες τις θεότητες στο πάνθεον των Σουμερίων.
Η επιρροή της διαπέρασε κάθε στρώμα της κοινωνίας.
"Είναι η πολεμίστρια που προηγείται. Είναι η νύφη που κατοικεί ανάμεσά τους. Είναι η βασίλισσα που όλοι φοβούνται να θυμώσουν.
Δεν υπάρχει θεός σαν αυτήν, η δύναμή της είναι μεγάλη, η καρδιά της είναι βαθιά και οι δρόμοι της είναι ακατανόητοι».
- Η Ινάννα και οι Θεοί 2000 π.Χ.
"Η λατρεία της είναι εδραιωμένη σε κάθε χώρα. Οι ναοί της στέκονται σε κάθε πόλη.
Κανένας θεός δεν λατρεύεται ευρύτερα, ούτε πιο παθιασμένα, από την Ιναννά».
- Κατάλογος Θεών Anum 1700 π.Χ.
Τα σωζόμενα τελετουργικά κείμενα της περιόδου περιλαμβάνουν προσευχές που χρησιμοποιούσαν οι πανδοχείς και οι ιδιοκτήτες οίκων ανοχής, ζητώντας από την Ινάννα να ευλογήσει το επάγγελμά τους και να αυξήσει τα κέρδη τους
"Ινάννα, κυρία της ταβέρνας, ας γεμίσει το βάζο μου, ας χυθεί άφθονο το κρασί μου.
Είθε να μπει το νόμισμα, να βγει το κύπελλο, να ευημερήσει το εμπόριό μου υπό την προστασία σου».
- Προσευχή του ταβερνιάρη 1800 π.Χ.
"Βασίλισσα Ινάννα, όταν ανοίξω την πόρτα μου, ας σταθείς δίπλα μου.
Είθε όσοι έρχονται να βρουν ευχαρίστηση, είθε να φύγουν γενναιόδωρα, είθε το σπίτι μου να ανθίσει, τα κέρδη μου να πολλαπλασιαστούν, γιατί εσύ είσαι η κυρία της αποθήκης και του πορτοφολιού».
- Τελετουργικό του Οίκου της Ηδονής 1700 π.Χ.
«Ιναννά της ανοιχτής πόρτας, Ιναννά του φιλόξενου κρεβατιού, δώσε μου να μην πεινάσω, να καρποφορήσει ο κόπος μου, να κυλήσει το ασήμι τόσο ελεύθερα όσο το κρασί».
- Σουμεριακή λατρευτική προσευχή 1750 π.Χ.
Η εμπορευματοποίηση του σεξ δεν ήταν συμπτωματική στη λατρεία της· ήταν αναπόσπαστο μέρος της.
Το ιερό και το βέβηλο συγχωνεύτηκαν σκόπιμα στους ναούς της.
"Στην πόλη της Ουρούκ τελούνται οι ιερές τελετές: η ιέρεια δίνει τον εαυτό της όπως η θεά δίνει τον εαυτό της.
Αυτό δεν είναι βεβήλωση, είναι η υπηρεσία της Ινάννα.
Η κρεβατοκάμαρα είναι το καταφύγιό της, η ένωση είναι η προσφορά της».
- Ύμνος στην Ιναννά 1800 π.Χ.
"Η γυναίκα του ναού δεν είναι μια κοινή γυναίκα. ανήκει στην Ινάννα.
Αυτό που φαίνεται στον κόσμο ως ευχαρίστηση είναι η ιερή υπηρεσία της θεάς.
Οι χρυσές προσφορές της και τα δώρα της αγάπης της είναι ένα και το αυτό».
- Οδηγίες για τον Ναό των Σουμερίων 1750 π.Χ.
Ο ίδιος ο Νεβρώδ φαίνεται να ήταν βαθιά αφοσιωμένος σε αυτήν. Τα έπη των Σουμερίων περιγράφουν τον Ενμερκάρ να επιδιώκει να χτίσει έναν υπέροχο ναό-ιερό προς τιμήν της.
Ήταν τόσο αποφασισμένος που προσπάθησε να αποσπάσει πολύτιμους λίθους και ξυλεία από τον Άρχοντα της Αράττα, μια φιγούρα που πολλοί μελετητές ταυτίζουν με τον ίδιο τον Νώε, απαιτώντας φόρο τιμής για να ομορφύνει το σπίτι της Ινάννα.
"Ο Ενμερκάρ, άρχοντας της Ουρούκ, στάθηκε μπροστά στην Ινάννα και μίλησε: «Θα σου χτίσω ένα σπίτι που θα είναι το θαύμα όλων των χωρών.
Θα ανυψώσω το αγιαστήριό σου μέχρι να φτάσει η κεφαλή του στον ουρανό.'"
- Ο Ενμερκάρ και ο Άρχοντας της Αράτα 2000 π.Χ.
"Η Ινάννα έχει επιλέξει την Ουρούκ ως σπίτι της.
Ο Ενμερκάρ είναι ο πιστός της ποιμένας.
Ό,τι προστάζει η θεά, να το κάνει, ακόμα και στα πέρατα της γης».
- Κατάλογος Σουμερίων Βασιλέων 2100 π.Χ.
Ο πανίσχυρος κυνηγός, ο άνθρωπος που προσπάθησε να χτίσει έναν πύργο που έφτανε μέχρι τους ουρανούς, αιχμαλωτίστηκε από τη Βασίλισσα των Ουρανών.
"Ήτο ισχυρός κυνηγός ενώπιον του Κυρίου· διά τούτο λέγεται, Ως ο Νεβρώδ ο ισχυρός κυνηγός ενώπιον του Κυρίου.
Και η αρχή της βασιλείας του ήταν η Βαβέλ... στη γη Σενναάρ».
- Γένεση 10:9-10
"Ο Ενμερκάρ έχτισε την Ουρούκ τη Στάνη και ύψωσε το μεγάλο ζιγκουράτ της, του οποίου η κορυφή θα φτάσει μέχρι τους ουρανούς, ώστε όλα τα έθνη να δουν την κατοικία της Ιναννά».
- Ο Ενμερκάρ και ο Άρχοντας της Αράτα 2000 π.Χ.
Είναι ένα μοτίβο που θα επαναλαμβανόταν για χιλιάδες χρόνια, περίεργο μυαλό, γήινη δύναμη που αναζητά μια συμμαχία με μια πνευματική δύναμη, μια δύναμη που υποσχόταν μεταμόρφωση, ευχαρίστηση και κυριαρχία, αλλά με κόστος.
Η Inanna θα ταξίδευε ανά τους αιώνες με διαφορετικά ονόματα, προσαρμοζόμενη σε κάθε πολιτισμό, αλλά παραμένοντας ουσιαστικά η ίδια θεότητα:
- Η Ιστάρ στη Βαβυλώνα
- Η Αστάρτη ανάμεσα στους Χαναναίους και τους Φοίνικες
- Η Ασταρώθ στις Γραφές
- Η Αφροδίτη στην Ελλάδα
- Η Αφροδίτη στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία
"Όπου οι άνθρωποι έχτισαν πόλεις, εκεί υψώθηκε η εικόνα της.
Η λατρεία της διήρκεσε περισσότερο από αυτοκρατορίες, επέζησε της κατάκτησης και άλλαξε το όνομά της, αλλά ποτέ τη φύση της».
- Συγκριτική πινακίδα θεϊκών ονομάτων 600 π.Χ.
Είναι αναμφισβήτητα η πιο διαρκής φιγούρα σε όλη την αρχαία θρησκεία, αλλά αυτό που εξετάζεται λιγότερο συχνά είναι η συγκεκριμένη φύση της λατρείας της και ο τρόπος με τον οποίο διέλυσε συστηματικά τις διακρίσεις μεταξύ αρσενικού και θηλυκού.
"Στην υπηρεσία της τα όρια ξεπερνιούνται.
Ό,τι είναι αρσενικό γίνεται θηλυκό, ό,τι είναι θηλυκό γίνεται αρσενικό, αυτό είναι το μυστήριο της μεταμόρφωσής της».
- Λατρευτική Λειτουργία της Ιστάρ 1200 π.Χ.
Η Inanna δεν απεικονιζόταν πάντα ως καθαρά γυναίκα, ήταν ανδρόγυνη από τη φύση της.
"Όταν κάθομαι στην μπυραρία, είμαι γυναίκα. όταν βγαίνω ανάμεσα στους πολεμιστές, είμαι νέος».
- Αποδίδεται στην Ινάννα, Ύμνος της Ιστάρ 1η χιλιετία π.Χ.
"Μερικές φορές βγαίνει σαν πολεμίστρια, ντυμένη με αλληλογραφία, με τη γενειάδα ενός θεού στο πηγούνι της. Άλλες φορές κάθεται σαν νύφη, απαλή και όμορφη.
Καμία μορφή δεν μπορεί να την περιέχει».
- Λειτουργικό απόσπασμα Inanna 1800 π.Χ.
Αγάλματα και σφραγίδες την απεικονίζουν άλλοτε με απαλά γυναικεία χαρακτηριστικά, άλλοτε με γενειάδα και αρρενωπό μυϊκό σύστημα, και άλλοτε και τα δύο.
Η Ιστάρ στέκεται πάνω σε ένα λιοντάρι με προσκυνητή 2300-2100 π.Χ.
"Την αυγή βγαίνει σαν νύφη. Το μεσημέρι στέκεται ως πολεμίστρια.
Φοράει τα γένια των βασιλιάδων. παίρνει τα όπλα των ηρώων.
Έτσι η Ινάννα εμφανίζεται ως άντρας μπροστά στο λαό της».
- Λειτουργικό Τελετουργικό Κείμενο 1800 π.Χ.
Η θεά Ιστάρ με ρόπαλο και λιοντάρι 1800-1600 π.Χ.
"Το πρωινό αστέρι είναι αρσενικό. Το βραδινό αστέρι είναι θηλυκό.
Είναι ένα και το αυτό αστέρι, αλλά εμφανίζεται σε δύο μορφές,
ο πολεμιστής και η νύφη, ο κατακτητής και η μητέρα».
- Βαβυλωνιακή Αστρονομική Επιτομή 1000-600 π.Χ.
Η Ιστάρ κρατά τόξο 8ος αιώνας π.Χ.
"Η Ινάννα είναι η γυναίκα που δίνει ζωή. Η Ινάννα είναι ο άνθρωπος που το αφαιρεί.
Δύο φύσεις κατοικούν μέσα της, αλλά είναι μία θεά».
- Συλλογή Σουμεριακών Παροιμιών 1800 π.Χ.
Η Ιστάρ στέκεται με τον υπηρέτη της 3ος αιώνας π.Χ.
"Οι άνθρωποι λένε ότι η θεά αλλάζει μορφή: το πρωί είναι αρσενικό, το μεσημέρι είναι και τα δύο και το βράδυ είναι ξανά θηλυκό.
Έτσι ντύνουν την εικόνα της τόσο με ανδρικές όσο και με γυναικείες ρόμπες».
- Lucian, De Dea Συρία 160 μ.Χ.
Υπάρχει στο διάστημα μεταξύ των κατηγοριών και οι ιερείς της αντανακλούσαν αυτή τη ρευστότητα.
"Οι ιερείς της δεν είναι άνδρες όπως οι άλλοι άνδρες, ούτε γυναίκες όπως οι άλλες γυναίκες.
Έχουν αφήσει πίσω τους τη φύση τους και στέκονται ανάμεσα, δεν ανήκουν σε κανέναν και στους δύο».
- Λατρευτική Λειτουργία στην Ιστάρ 1200 π.Χ.
Η λατρεία της Ινάννα/Ιστάρ περιελάμβανε ευνούχους (ευνουχισμένους ανθρώπους), τραβεστί (τραβεστί) και άτομα που κατείχαν αυτό που σήμερα θα ονομάζαμε μη δυαδικούς κοινωνικούς και τελετουργικούς ρόλους.
"Μερικοί ευνουχίζονται στην υπηρεσία της. Άλλοι παραμερίζουν την ανδρική τους ενδυμασία και περπατούν ως γυναίκες.
Οι άνθρωποι δεν τους κοροϊδεύουν, γιατί αυτό που έφτιαξε η θεά, κανένας άνθρωπος δεν μπορεί να το καταστρέψει.
Δεν είναι ούτε αρσενικό ούτε θηλυκό, αλλά είναι και τα δύο, και ως προς αυτό είναι ιερά."
- Οβίδιος, Fasti 8 π.Χ.
Δεν θεωρούνταν παρεκκλίσεις, περίεργο μυαλό, ήταν ιεροί μεσάζοντες, άνθρωποι που, στη θρησκευτική κατανόηση της εποχής τους, είχαν μεταμορφωθεί από την Ινάννα και τώρα ενσάρκωναν και τις δύο πτυχές της φύσης της.
"Μην περιφρονείτε τους assinnu, μην κοροϊδεύετε τους kurgarrū, δεν είναι σαν τους άλλους ανθρώπους, γιατί η Inanna τους έχει κάνει διαφορετικούς. Είναι αυτοί που φέρουν και τις δύο φύσεις, την αρσενική και τη θηλυκή, μέσα σε ένα σώμα.
Μέσω αυτών μιλάει η θεά. μέσω αυτών είναι παρούσα ανάμεσα στο λαό της."
- Βαβυλωνιακή Ηθική Διδασκαλία 1200 π.Χ.
Το πιο σαφές κείμενο σχετικά με αυτή τη μεταμόρφωση είναι ένα λειτουργικό απόσπασμα που περιγράφει τη δύναμη της Ινάννα πάνω στην ίδια τη μορφή της ανθρωπότητας:
"Αλλάζει τη δεξιά πλευρά (αρσενική αρχή) στην αριστερή πλευρά (θηλυκή αρχή),
Αλλάζει την αριστερή πλευρά στη δεξιά πλευρά,
Μετατρέπει έναν άντρα σε γυναίκα,
Μετατρέπει μια γυναίκα σε άντρα,
Στολίζει έναν άντρα σαν γυναίκα,
Στολίζει μια γυναίκα ως άντρα."
Γραμμένο πριν από σχεδόν 5.000 χρόνια, αυτό το απόσπασμα είναι εκπληκτικό στη σαφήνειά του.
Η ιδέα ότι το φύλο είναι κάτι ρευστό, μεταμορφώσιμο και όχι σταθερό κατά τη γέννηση, μακριά από το να είναι μια σύγχρονη καινοτομία, ήταν ο κεντρικός θεολογικός ισχυρισμός της παλαιότερης συνεχώς λατρευόμενης θεότητας στον ανθρώπινο πολιτισμό.
Οι σύγχρονοι μελετητές συχνά το παρουσιάζουν ως γιορτή της διαφορετικότητας και της ελευθερίας, αλλά οι αρχαίες πηγές προτείνουν κάτι πολύ πιο δυσοίωνο:
Η Ινάννα δεν ήταν σύμβολο απελευθέρωσης. Ήταν μια δύναμη διάλυσης
Μια θεά που έσπασε τα όρια, ανέτρεψε την τάξη και απαίτησε λατρεία μέσα από αυτό ακριβώς το σπάσιμο.
"Η Inanna είναι ο καταστροφέας των ορίων.
Σπάει ό,τι χτίζουν οι άντρες. σκορπίζει ό,τι μαζεύουν οι άντρες.
Όπου υπάρχει τάξη, φέρνει σύγχυση. Όπου υπάρχει ειρήνη, προκαλεί αναταραχή.
Αυτό δεν είναι απελευθέρωση, αυτή είναι η φύση της: η μεγάλη διαλύτρια, αυτή που χαλαρώνει κάθε δεσμό».
- Σουμεριακά σχόλια για τη φύση του Ινάννα 1700 π.Χ.
"Είναι η θεά που ανατρέπει: πόλεις πέφτουν μπροστά της, βασιλιάδες χάνουν τους θρόνους τους με τον ψίθυρό της και οι σταθερές διακρίσεις του κόσμου ρευστοποιούν όταν πλησιάζει.
Ό,τι είναι ξεχωριστό αναμειγνύεται. Ό,τι είναι σταθερό το κουνάει.
Δεν ελευθερώνει τους ανθρώπους, τους αναστατώνει».
- Ύμνος στην Ιστάρ της Βαβυλώνας 1200 π.Χ.
"Μην μπερδεύετε το χάος της με καλοσύνη.
Η Ινάννα δεν ήρθε για να σου δώσει ελευθερία, ήρθε για να καταστρέψει αυτό που φτιάχτηκε.
Οι τοίχοι που έχτισες, οι ρόλοι που κράτησες, οι γραμμές που χάραξες, όλα είναι σαν σκόνη μπροστά της.
Δεν απελευθερώνει. διαλύεται."
- Βαβυλωνιακό Μαντικό Κείμενο 900 π.Χ.
«Η Ιστάρ είναι μια φωτιά που ζεσταίνει και μια φωτιά που κατακαίει.
Δεν επιλέγει το ένα ή το άλλο, είναι και τα δύο ταυτόχρονα.
Το να την ακολουθείς δεν σημαίνει να αφήνεσαι ελεύθερος. Πρέπει να τραβηχτεί στη φλόγα όπου κάθε διάκριση λιώνει».
- Ασσουρμπανιπάλ, Προσευχή στην Ιστάρ 650 π.Χ.
"Οι άνθρωποι την αποκαλούν θεά του έρωτα και θεά του πολέμου, αλλά ξεχνούν ότι είναι επίσης η θεά της ρήξης.
Όπου δύο πράγματα ενώνονται, τα χωρίζει. Εκεί που ένα πράγμα στέκεται μόνο του, το χωρίζει στα δύο.
Είναι η ρωγμή σε κάθε θεμέλιο, το υγρό σε κάθε δοχείο».
- Λουκιανός, De Dea Συρία 160 μ.Χ.
Το Έπος του Γκιλγκαμές, το παλαιότερο σωζόμενο πλήρες λογοτεχνικό έργο στον κόσμο, διατηρεί μια βαθιά απόρριψη της Ιναννά και αυτού που αντιπροσώπευε.
»"Τι θέλεις μαζί μου; Θα είμαι ο εραστής σου μόνο για να σπάσω;
Είσαι ένα καμίνι που καίει πολύ ζεστό. είσαι νερό που πνίγει τη βάρκα.
Κάθε εραστή που είχατε ποτέ έχετε φθαρεί και καταστραφεί.
Δεν θα είμαι δικός σου.'"
- Έπος του Γκιλγκαμές 1300 π.Χ.
Όταν η θεά πλησίασε τον Γκιλγκαμές, προσφέροντας τον εαυτό της ως ερωμένη και βασίλισσά του, εκείνος δεν την κολάκευε.
Αντίθετα, απαρίθμησε τους άντρες που την είχαν αγαπήσει και την καταστροφή που είχε συμβεί σε όλους:
Ο βοσκός, ο αγρότης, ο βασιλιάς, όλοι απορρίφθηκαν ή καταστράφηκαν μόλις εξυπηρέτησαν τον σκοπό της
Ο πιο τραγικός από αυτούς ήταν ο Dumuzi, ο βοσκός-βασιλιάς που κυβέρνησε την Bad-Tibara, τη δεύτερη πόλη της βασιλείας στην αρχαία Σουμερία.
Έγινε σύζυγος της Ινάννα, αυτός που αγαπούσε περισσότερο και αυτός που πρόδωσε περισσότερο.
Στον μύθο της καθόδου της Ινάννα στον κάτω κόσμο, όταν επιστρέφει, οι δαίμονες που τη συνοδεύουν χρειάζονται κάποιον να πάρει τη θέση της.
Η Ινάννα βλέπει τον Ντουμούζι να κάθεται αναπαυτικά στο θρόνο του, χωρίς να θρηνεί την απουσία της, και τον επισημαίνει.
"Η Ινάννα επέστρεψε από τον κάτω κόσμο.
Οι δαίμονες του θανάτου περπατούσαν δίπλα της.
Είπαν: «Δώσε μας κάποιον να πάρει τη θέση σου».
Κοίταξε τον Ντουμούζι, που καθόταν στο θρόνο του, περήφανος και αλύγιστος. Τον έδειξε.
«Πάρε αυτό», είπε."
- Η κάθοδος της Ινάννας στον Κάτω Κόσμο 1900 π.Χ.
Οι δαίμονες τον αρπάζουν.
Φεύγει.
Κρύβεται.
Αλλά τον παίρνουν.
Η αδερφή του Dumuzi, Geshtinanna, παρακαλεί για τη ζωή του και επιτυγχάνεται συμβιβασμός.
"Ο Ντουμούζι τράπηκε σε φυγή.
Έτρεξε στη στάνη.
Κρύφτηκε ανάμεσα στις προβατίνες.
Αλλά οι δαίμονες τον βρήκαν.
Τον έπιασαν από το χέρι.
Τον έσυραν μακριά.
Ο Ντουμούζι έκλαψε.
Η Geshtinanna, η αδερφή του, άκουσε το κλάμα του.
Βγήκε να τους συναντήσει.
Γονάτισε μπροστά στους δαίμονες.
«Μην τον πάρεις», είπε. «Άσε με να φύγω»."
- Το όνειρο του Ντουμούζι 1800 π.Χ.
Ο Ντουμούζι θα περάσει τον μισό χρόνο στον κάτω κόσμο και η αδερφή του θα πάρει τη θέση του για τον άλλο μισό.
"Η κρίση απαγγέλθηκε: το μισό έτος ο Ντουμούζι θα κατοικεί στο σκοτάδι κάτω και το μισό έτος θα περπατήσει στη γη.
Και για το άλλο μισό, η Geshtinanna, η πιστή αδελφή, θα πάρει τη θέση του.
Έτσι αλλάζουν οι εποχές, ο θεός που πεθαίνει και ανασταίνεται».
- Ο μύθος του Dumuzi και του Geshtinanna 1700 π.Χ.
Έτσι ο Ντουμούζι έγινε ο πρώτος από τους θεούς που πέθαιναν και ανασταίνονταν, το πρότυπο για τον Ταμμούζ, τον Όσιρι, τον Άδωνη και πολλούς άλλους των οποίων ο θάνατος και η αναγέννηση έγιναν κεντρικά στις αρχαίες μυστηριακές θρησκείες.
"Είναι ο Ταμμούζ, ο αγαπημένος της Ιστάρ.
Κάθε χρόνο πεθαίνει. Κάθε χρόνο κατεβαίνει για να τον φέρει πίσω.
Ο λαός κλαίει γι' αυτόν και χαίρεται όταν επιστρέφει.
Πριν από τον Όσιρι, πριν από τον Άδωνι, υπήρχε ο Ντουμούζι, ο πρώτος από αυτούς που κατέβηκαν και επέστρεψαν."
- Lucian, De Dea Συρία 160 μ.Χ.
Αυτή η λατρεία δεν εξαφανίστηκε με τους Σουμέριους.
Περισσότερα από δύο χιλιάδες χρόνια αργότερα, ο προφήτης Ιεζεκιήλ στάθηκε στη βόρεια πύλη του Ναού στην Ιερουσαλήμ και κατέγραψε αυτό που είδε:
γυναίκες που κάθονται εκεί, κλαίγοντας για τον Ταμμούζ
"Τότε με έφερε στην πόρτα της πύλης του οίκου του Κυρίου που ήταν προς βορρά. και, ιδού, εκεί κάθονταν γυναίκες που έκλαιγαν για τον Ταμμούζ».
- Ιεζεκιήλ 8:14
Η αρχαία θλίψη, το αρχαίο τελετουργικό και η αρχαία αντιστροφή της τάξης, είχαν επιβιώσει από αυτοκρατορίες, εξορίες και χιλιετίες και ασκούνταν μπροστά στα ίδια τα Άγια των Αγίων.
Είναι κοινή υπόθεση σήμερα ότι οι αρχαίοι πολιτισμοί, και ιδιαίτερα οι θρησκευτικές παραδόσεις, αναγνώριζαν μόνο δύο άκαμπτες κατηγορίες αρσενικού και θηλυκού, και οτιδήποτε πέρα από αυτό είτε αγνοήθηκε είτε καταδικάστηκε.
"Για χιλιάδες χρόνια, κάθε ανθρώπινη κοινωνία οργανώθηκε γύρω από την κατανόηση ότι η ανθρωπότητα αποτελείται από άνδρες και γυναίκες».
- Ντάγκλας Μάρεϊ, Η τρέλα του πλήθους 2019
Το ιστορικό αρχείο λέει μια πολύ διαφορετική ιστορία.
"Άντρας, γυναίκα, assinnu, kurgarrū, gala, αυτοί είναι οι πέντε τρόποι ύπαρξης στον κόσμο.
Ο καθένας έχει το όνομά του, ο καθένας έχει τη φύση του, ο καθένας έχει τον τρόπο του ενώπιον των θεών».
- Βαβυλωνιακό λεξιλογικό κείμενο 1800 π.Χ.
Το Ταλμούδ, η τεράστια και θεμελιώδης επιτομή του εβραϊκού νόμου, της συζήτησης και της παράδοσης, προσδιορίζει όχι λιγότερες από οκτώ διακριτές κατηγορίες φύλου:
• Zachar - βιολογικά και νομικά αρσενικό
• Nekevah - βιολογικά και νομικά θηλυκό
• Ανδρόγυνος - με αρσενικά και θηλυκά σεξουαλικά χαρακτηριστικά. Νομικά ούτε πλήρως αρσενικό ούτε πλήρως θηλυκό
• Tumtum - σεξουαλικά χαρακτηριστικά απροσδιόριστα ή κρυφά, η κατάσταση αβέβαιη μέχρι να διευκρινιστεί
• Aylonit Hamah - αναγνωρισμένο θηλυκό κατά τη γέννηση, αλλά αναπτύσσει φυσικά αρσενικά χαρακτηριστικά ή αποτυγχάνει να αναπτύξει γυναικεία χαρακτηριστικά κατά την εφηβεία.
• Aylonit Adam - αναγνωρισμένο θηλυκό κατά τη γέννηση, αναπτύσσοντας αρσενικά χαρακτηριστικά μέσω ιατρικής ή ανθρώπινης παρέμβασης
• Saris Hamah - αναγνωρισμένο αρσενικό κατά τη γέννηση, αναπτύσσοντας φυσικά γυναικεία χαρακτηριστικά ή χάνοντας την ανδρική ισχύ με την πάροδο του χρόνου
• Saris Adam - αναγνωρισμένο αρσενικό κατά τη γέννηση, του οποίου τα σεξουαλικά χαρακτηριστικά αλλοιώνονται ή αφαιρούνται μέσω ανθρώπινης δράσης
Αυτές δεν είναι αφηρημένες φιλοσοφικές κατηγορίες, περίεργο μυαλό, είναι πρακτικές νομικές πραγματικότητες με τις οποίες οι ραβίνοι εξακολουθούν να ασχολούνται σήμερα.
Ο όρος Ανδρόγυνος εμφανίζεται 32 φορές στο Μισνά και πάνω από 280 φορές στο Ταλμούδ.
Αυτές δεν είναι περιστασιακές αναφορές. Είναι συνεχείς συζητήσεις για το πώς να εφαρμόσουμε το νόμο σε ανθρώπους που δεν ταιριάζουν καλά στα κουτιά μας, πώς παντρεύονται, ποιες υποχρεώσεις έχουν, ποια περιουσία κληρονομούν, πώς τηρούν τις γιορτές και πώς προστατεύονται από τα δικαστήρια.
Οι ραβίνοι φέρεται να εντόπισαν αυτή την πολυπλοκότητα μέχρι την αρχή της ανθρωπότητας.
"Ο Ραβίνος Yirmeya ben Elazar είπε: Ο πρώτος άνθρωπος δημιουργήθηκε ως ανδρόγυνος, αρσενικό και θηλυκό μαζί, όπως είναι γραμμένο: «Αρσενικό και θηλυκό τους δημιούργησε».
- Γένεση Ραββά 8:1
Μια δεύτερη, εξίσου αρχαία παράδοση προσφέρει μια διαφορετική εικόνα, αυτή που αργότερα θα εμφανιζόταν στο Συμπόσιο του Πλάτωνα ως ο μύθος του αρχικού διπλού ανθρώπου:
"Ο Ραβίνος Shmuel bar Nachmani είπε: Όταν ο Άγιος δημιούργησε τον πρώτο άνθρωπο, τον δημιούργησε με δύο πρόσωπα, ένα αρσενικό, ένα θηλυκό, ενωμένα πλάτη με πλάτη.
Στη συνέχεια τον πριόνισε, δημιουργώντας δύο ξεχωριστά όντα, όπως είναι γραμμένο:
«Πίσω και πριν με πλάσεις»."
- Γένεση Ραββά 8:1, παραθέτοντας τον Ψαλμό 139:5
Αυτό που είναι εντυπωσιακό είναι ότι οι ραβίνοι δεν έλυσαν το ανδρόγυνο στη μία ή την άλλη πλευρά, αποδέχτηκαν ότι αυτό το άτομο καταλαμβάνει έναν μοναδικό νομικό και πνευματικό χώρο.
Το Μισνά Μπικουρίμ 4:1 το δηλώνει αυτό με αξιοσημείωτη σαφήνεια:
"Ο ανδρόγυνος είναι κατά κάποιο τρόπο σαν άνθρωπος. Κατά κάποιο τρόπο σαν γυναίκα. Κατά κάποιο τρόπο αρέσουν και τα δύο. κατά κάποιο τρόπο σαν κανένα από τα δύο».
Προστατεύονταν εξίσου ενώπιον του νόμου.
Αυτός που χτυπά ένα ανδρόγυνο είναι υπεύθυνος όπως και αυτός που χτυπά οποιοδήποτε άλλο άτομο.
Αυτός που δολοφονεί ένα ανδρόγυνο είναι δολοφόνος.
- Mishnah, Tractate Bikkurim 4:3 200 μ.Χ.
Ωστόσο, στέκονταν έξω από ορισμένες υποχρεώσεις που ανήκαν ειδικά σε άνδρες ή γυναίκες.
Όπως παραδέχτηκε ειλικρινά ο Ραβίνος Yose:
«Το ανδρόγυνο είναι ένα μοναδικό δημιούργημα και οι Σοφοί δεν μπορούσαν να αποφασίσουν πλήρως γι' αυτόν».
- Μισνά Μπικουρίμ 4:5
Οι ραβίνοι διατήρησαν τη διάκριση μεταξύ αρσενικού και θηλυκού ως τη θεμελιώδη δημιουργημένη τάξη, αλλά ισχυρίστηκαν επίσης ότι μέσα σε αυτή την τάξη, υπάρχουν εξαιρέσεις, μυστήρια και παραλλαγές που δεν ταιριάζουν στις τακτοποιημένες κατηγορίες μας.
Αυτή είναι μια πολύ διαφορετική προσέγγιση από αυτή που βλέπουμε στους μύθους της Ιναννά, όπου ο στόχος δεν ήταν να συμβιβαστεί η διαφορά, αλλά να διαλυθεί εντελώς η διάκριση.
Βρισκόμαστε λοιπόν ανάμεσα σε δύο αρχαίες προοπτικές για το τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος.
Η μία, που αντιπροσωπεύεται από τη λατρεία της Ινάννα και της Ιστάρ, προσπάθησε να εξαλείψει εντελώς τη διαφορά, να θολώσει κάθε όριο έως ότου το αρσενικό και το θηλυκό έγιναν εναλλάξιμα, μεταβλητά και τελικά δυσδιάκριτα.
Η άλλη άποψη, που βρίσκεται στο Ταλμούδ, ισχυρίζεται ότι υπάρχουν έως και οκτώ διαφορετικά φύλα και όσοι δεν εμπίπτουν στο αρσενικό ή το θηλυκό αντιμετωπίζονται ως ξεχωριστές κατηγορίες με διαφορετικούς κανόνες που ισχύουν για αυτούς.
Αυτές δεν είναι απλώς αρχαίες συζητήσεις, είναι τα ίδια επιχειρήματα που έχουμε σήμερα.
Ο ισχυρισμός ότι το φύλο είναι εντελώς ρευστό, ότι μπορεί να μετασχηματιστεί κατά βούληση, ότι η διάκριση μεταξύ αρσενικού και θηλυκού είναι απλώς ένα κοινωνικό κατασκεύασμα που πρέπει να αποσυναρμολογηθεί:
Αυτή δεν είναι μια επαναστατική νέα ιδέα
Είναι ο παλαιότερος θρησκευτικός ισχυρισμός που έχουμε.
Τραγουδήθηκε στους ναούς της Ουρούκ, σκαλίστηκε σε πλάκες στη Βαβυλώνα, γιορτάστηκε στους δρόμους της Νινευή και θρηνήθηκε από τους προφήτες του Ισραήλ.
Η ιστορική καταγραφή δεν μας δίνει κάθε απάντηση και δεν διευθετεί κάθε ερώτημα, αλλά μας δίνει προοπτική.
Μας δείχνει ότι αυτό που μας λένε ότι η πρόοδος είναι συχνά επανάληψη.
Αυτό που μας λένε είναι ότι η απελευθέρωση έχει γίνει στο παρελθόν, και οι ίδιοι οι αρχαίοι ήταν βαθιά διχασμένοι για το πού οδηγεί τελικά το μονοπάτι.
Καλά θα κάνουμε να αναρωτηθούμε:
Ανοίγουμε ξανά πόρτες που οι πρόγονοί μας, μετά από μακρά και οδυνηρή εμπειρία, επέλεξαν να κλείσουν;
Το ποτάμι κυλάει, αλλά είναι το ίδιο νερό,
και όσοι δεν ξέρουν από πού ξεκίνησε το ποτάμι δεν μπορούν να επιλέξουν σε ποια όχθη στέκονται,
μέχρι δηλαδή να τους έχει ήδη παρασύρει το ρεύμα...
**Εδώ εκθέτουμε απόψεις και πληροφορία.Δεν συμφωνούμε απαραίτητα με τους αρθρογράφους.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου