Η ενδεχόμενη συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ, του Βλαντίμιρ Πούτιν και του Σι Τζινπίνγκ στην Κίνα, στο περιθώριο της συνόδου APEC την επόμενη εβδομάδα, δημιουργεί προσδοκίες για νέες διπλωματικές πρωτοβουλίες, αλλά και ερωτήματα για τις πραγματικές επιδιώξεις των τριών ηγετών. Ο πόλεμος στην Ουκρανία, η ενεργειακή συμφωνία Ουάσιγκτον–Μόσχας και οι οικονομικές σχέσεις της Κίνας με την Ευρώπη συνθέτουν ένα περίπλοκο γεωπολιτικό σκηνικό. Το κλίμα βαραίνει περαιτέρω μετά τις πρόσφατες αποκαλύψεις που θέλουν τον Τζένσεν Χουάγκ να γίνεται στόχος της κινεζικής κατασκοπείας, μια εξέλιξη που οδήγησε στην παραίτηση του CEO της Nvidia.
Όπως επισημαίνει η αρθρογράφος και αναλύτρια της γαλλικής εφημερίδας Le Monde, Σιλβί Κοφμάν (Sylvie Kauffmann), μια κοινή εμφάνιση των τριών προέδρων θα είχε ισχυρό συμβολισμό, ακόμη και αν δεν συνοδευόταν από συγκεκριμένες συμφωνίες. Για τον Τραμπ και τον Πούτιν, ιδιαίτερα, θα μπορούσε να αποτελέσει ευκαιρία ενίσχυσης της διεθνούς εικόνας τους, σε μια περίοδο κατά την οποία αντιμετωπίζουν διαφορετικές πολιτικές και στρατηγικές πιέσεις.
Οι προσδοκίες Τραμπ και Πούτιν και το αδιέξοδο στην Ουκρανία
Για τον Αμερικανό πρόεδρο, η σύνοδος προσφέρει τη δυνατότητα να αναδείξει τον προσωπικό του ρόλο στη διεθνή διπλωματία, σε μια περίοδο πολιτικής αποδυνάμωσης μετά τη συντριπτική ήττα των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές.
Μια συνάντηση με τους ηγέτες της Ρωσίας και της Κίνας θα μπορούσε να παρουσιαστεί από τον Λευκό Οίκο ως απόδειξη ότι η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να καθορίζει τις παγκόσμιες εξελίξεις. Παράλληλα, ο Τραμπ θα μπορούσε να επιδιώξει πρόοδο σε ζητήματα πυρηνικών εξοπλισμών, εμπορίου και ενεργειακής συνεργασίας.
Ο Βλαντίμιρ Πούτιν, από την πλευρά του, έχει κάθε λόγο να επιδιώκει μια συνάντηση που θα ενίσχυε τη διεθνή θέση της Ρωσίας και θα τον εμφάνιζε ως ισότιμο συνομιλητή των ηγετών των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου. Η Ουκρανία παραμένει το κεντρικό ζήτημα για τη Μόσχα, η οποία επιδιώκει να διατηρήσει τον έλεγχο των όρων μιας ενδεχόμενης ειρηνευτικής συμφωνίας. Ωστόσο, οι τελευταίες συνομιλίες στο Άμπου Ντάμπι δεν φαίνεται να έχουν μεταβάλει ουσιαστικά τις ρωσικές θέσεις, με αποτέλεσμα οι προοπτικές άμεσης διπλωματικής προόδου να παραμένουν περιορισμένες.
Η ενεργειακή συμφωνία της 9ης Οκτωβρίου και το ρωσικό ντίζελ
Η ενεργειακή συνεργασία αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα των προσπαθειών προσέγγισης Τραμπ και Πούτιν, αλλά και των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν. Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, η απόφαση της αμερικανικής κυβέρνησης να άρει τις κυρώσεις στο ρωσικό ντίζελ συνέβαλε στην αύξηση των εξαγωγών του καυσίμου από τη Ρωσία, χωρίς όμως να έχει πραγματοποιηθεί μέχρι στιγμής καμία παράδοση στην αμερικανική αγορά.
Η εξέλιξη συνδέεται με τη συμφωνία που ανακοίνωσε ο Τραμπ στις 9 Οκτωβρίου, έπειτα από συνεννόηση με τον Πούτιν, για την άμεση αύξηση της προσφοράς καυσίμων στις Ηνωμένες Πολιτείες και στις διεθνείς αγορές. Στόχος της Ουάσιγκτον ήταν η αποκλιμάκωση των τιμών του ντίζελ, σε μια περίοδο κατά την οποία το αυξημένο ενεργειακό κόστος επιβαρύνει τα αμερικανικά νοικοκυριά και εντείνει τη δυσαρέσκεια απέναντι στην κυβέρνηση Τραμπ.
Τα στοιχεία της εταιρείας ενεργειακών δεδομένων Kpler δείχνουν ότι οι ρωσικές εξαγωγές ντίζελ σχεδόν διπλασιάστηκαν τον Οκτώβριο, φτάνοντας τα 271.000 βαρέλια ημερησίως, έναντι 135.000 βαρελιών τον Σεπτέμβριο. Ωστόσο, η αύξηση αυτή δεν μεταφράστηκε σε παραδόσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες. Αντίθετα, περισσότερα φορτία κατευθύνθηκαν προς τη Βραζιλία, την Τουρκία και άλλες διεθνείς αγορές.
Οι αντιδράσεις στο Κογκρέσο και τα δεξαμενόπλοια που άλλαξαν πορεία
Η συμφωνία Τραμπ–Πούτιν προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στο αμερικανικό Κογκρέσο, τόσο από Δημοκρατικούς όσο και από ορισμένους Ρεπουμπλικανούς, οι οποίοι αμφισβήτησαν τη νομιμότητά της και ζήτησαν την ακύρωσή της.
Σύμφωνα με τους Financial Times, τουλάχιστον δύο δεξαμενόπλοια που αρχικά είχαν προορισμό τις Ηνωμένες Πολιτείες άλλαξαν πορεία τις τελευταίες εβδομάδες. ‘Eνα ακόμη δεξαμενόπλοιο, το Agioi Fanendes, παρέμενε στα ανοιχτά της ανατολικής ακτής των ΗΠΑ, αναζητώντας αγοραστή για το φορτίο του. Χαρακτηριστική των αντιδράσεων ήταν η παρέμβαση της κυβερνήτριας του Νιου Τζέρσεϊ, Μίκι Σέριλ, η οποία προειδοποίησε τις λιμενικές επιχειρήσεις και τους διαχειριστές τερματικών σταθμών της πολιτείας να μην επιτρέψουν την εκφόρτωση ρωσικού ντίζελ, επισημαίνοντας τον κίνδυνο σοβαρών κυρώσεων.
Από την πλευρά του, ο Λευκός Οίκος υποστηρίζει ότι η συμφωνία αποσκοπεί στην αύξηση της παγκόσμιας προσφοράς καυσίμων και στη μείωση των τιμών, ακόμη και αν οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν παραλαμβάνουν απευθείας ρωσικό ντίζελ.
Η αντιπαράθεση αναδεικνύει ένα βασικό πολιτικό πρόβλημα για τον Τραμπ: την προσπάθεια μείωσης των ενεργειακών τιμών μέσω συνεργασίας με τη Μόσχα, την ώρα που σημαντικό τμήμα του αμερικανικού πολιτικού συστήματος εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τη Ρωσία ως αντίπαλο.
Οι ουκρανικές επιθέσεις περιορίζουν τη ρωσική παραγωγή
Η αύξηση των ρωσικών εξαγωγών τον Οκτώβριο συνδέθηκε επίσης με την προσωρινή διακοπή των ουκρανικών επιθέσεων εναντίον ρωσικών διυλιστηρίων, έπειτα από αμερικανικές πιέσεις προς το Κίεβο. Σύμφωνα με τον Ρίτσαρντ Μπρονζ, επικεφαλής γεωπολιτικής ανάλυσης της εταιρείας Energy Aspects, η παύση των επιθέσεων επέτρεψε στα ρωσικά διυλιστήρια να αυξήσουν την παραγωγή τους.
Ωστόσο, η ανάκαμψη αυτή αποδείχθηκε εύθραυστη. Οι ουκρανικές επιθέσεις επαναλήφθηκαν στις 30 Οκτωβρίου, έπειτα από διακοπή περίπου δύο εβδομάδων, δημιουργώντας νέες πιέσεις στις ενεργειακές εγκαταστάσεις της Ρωσίας.
Ο αναλυτής της Kpler, Σούμιτ Ριτόλια, εκτιμά ότι η Ρωσία θα δώσει προτεραιότητα στην κάλυψη των εγχώριων αναγκών της, καθώς αντιμετωπίζει και ελλείψεις βενζίνης, για την οποία έχουν ήδη εφαρμοστεί περιορισμοί στη διάθεση. Κατά την εκτίμησή του, η λειτουργία των ρωσικών διυλιστηρίων θα παραμείνει υπό σημαντική πίεση, με την παραγωγή να κινείται βραχυπρόθεσμα κοντά στα τέσσερα εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Οι εξελίξεις αυτές περιορίζουν τις δυνατότητες της Μόσχας να αυξήσει σημαντικά τις εξαγωγές καυσίμων, παρά την προσωρινή χαλάρωση των αμερικανικών κυρώσεων.
Η Κίνα στρέφει την προσοχή της στην Ευρώπη
Διαφορετικές είναι οι προτεραιότητες του Σι Τζινπίνγκ. Όπως εκτιμά η Σιλβί Κοφμάν στη Le Monde, το Πεκίνο δεν έχει απαραίτητα συμφέρον να αναδείξει τον πόλεμο στην Ουκρανία σε κεντρικό θέμα μιας ενδεχόμενης τριμερούς συνάντησης.
Η κινεζική ηγεσία επιδιώκει να διατηρήσει τις στρατηγικές σχέσεις της με τη Ρωσία, χωρίς όμως να επιβαρύνει περαιτέρω τις οικονομικές της σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η ευρωπαϊκή αγορά παραμένει ιδιαίτερα σημαντική για τις κινεζικές εξαγωγές, ενώ η Γερμανία αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους εμπορικούς εταίρους της Κίνας στην Ευρώπη.
Για το Πεκίνο, επομένως, μια συνάντηση που θα επικεντρωνόταν αποκλειστικά στην Ουκρανία και θα δημιουργούσε την εντύπωση πλήρους ευθυγράμμισης με τη Μόσχα θα μπορούσε να έχει ανεπιθύμητες συνέπειες στις σχέσεις του με τις Βρυξέλλες.
Τελεσίγραφο Πούτιν στους απεσταλμένους του Τραμπ: «Νόμιμος στόχος τα ξένα στρατεύματα στην Ουκρανία»
Σαφείς προειδοποιήσεις προς τη Δύση και το Κίεβο, απηύθυνε ο Ρώσος πρόεδρος, Βλαντίμιρ Πούτιν, κατά τη συνάντησή του στο Κρεμλίνο με τους ειδικούς απεσταλμένους των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, ξεκαθαρίζοντας πως η παρουσία ξένων στρατευμάτων στην Ουκρανία είναι απαράδεκτη για τη Μόσχα και θα αντιμετωπιστεί ως «νόμιμος στόχος» από τις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις.
Σύμφωνα με τα όσα μετέδωσε το ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων TASS, η συνάντηση πραγματοποιήθηκε μόλις μία ημέρα μετά την ολοκλήρωση του νέου γύρου των τριμερών διαπραγματεύσεων μεταξύ Ρωσίας, ΗΠΑ και Ουκρανίας στο Άμπου Ντάμπι. Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι έφτασαν το πρωί στη Μόσχα, όπου τους υποδέχθηκε στο αεροδρόμιο Βνούκοβο ο επικεφαλής του Ρωσικού Ταμείου Άμεσων Επενδύσεων (RDIF) και ειδικός εκπρόσωπος του προέδρου για την επενδυτική και οικονομική συνεργασία με ξένες χώρες, Κίριλ Ντμίτριεφ. Στις συνομιλίες στο Κρεμλίνο συμμετέχουν, εκτός από τον Βλαντίμιρ Πούτιν και τον Κίριλ Ντμίτριεφ, οι σύμβουλοι του Ρώσου προέδρου, Γιούρι Ουσάκοφ και Βλαντίμιρ Μεντίνσκι, ενώ είχαν προηγηθεί προκαταρκτικές διαβουλεύσεις του Ουσάκοφ με τους Γουίτκοφ και Κούσνερ.
Οι «κόκκινες γραμμές» για ξένες δυνάμεις, σύνορα και Ευρώπη
Καλωσορίζοντας τους Αμερικανούς απεσταλμένους, ο Βλαντίμιρ Πούτιν δήλωσε ότι χαίρεται που τους βλέπει και υπογράμμισε πως είναι σημαντικό για τον ίδιο να ακούσει την αποτίμησή τους για τις επαφές στο Άμπου Ντάμπι. Παράλληλα, τους ζήτησε να μεταφέρουν τις ευχαριστίες του στον Αμερικανό πρόεδρο, Ντόναλντ Τραμπ, για τη διοργάνωση των επαφών μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας.
Κατά την τοποθέτησή του, ο Ρώσος ηγέτης έθεσε αυστηρά όρια γύρω από το ζήτημα της ασφάλειας και των εδαφών, τονίζοντας ότι η Ρωσία είχε δηλώσει εξαρχής πως η παρουσία ξένων στρατευμάτων στην Ουκρανία είναι απαράδεκτη για την ίδια. Όπως ανέφερε, το ενδεχόμενο παρουσίας ξένων στρατευμάτων σε ουκρανικό έδαφος απειλεί την εθνική ασφάλεια της Ρωσίας, προειδοποιώντας ρητά ότι οι ξένες δυνάμεις στην Ουκρανία θα αποτελούν νόμιμο στόχο για τις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις.
Αναφερόμενος στις εδαφικές διευθετήσεις, ο Πούτιν σημείωσε πως η Μόσχα γνωρίζει ότι η ουκρανική πλευρά εγείρει το θέμα των «γκρίζων ζωνών», ωστόσο υπογράμμισε ότι για τη Ρωσία υπάρχει μόνο 1 γραμμή οριοθέτησης με την Ουκρανία: η γραμμή των κρατικών συνόρων. Επιπλέον, δήλωσε ότι η Ρωσία δεν έκλεισε ποτέ τον διάλογο με τις ευρωπαϊκές χώρες, αλλά εκείνες ήταν που τον διέκοψαν, προσθέτοντας ότι η Μόσχα θα ήθελε οι Αμερικανοί να εργαστούν με την Ευρώπη ώστε οι Ευρωπαίοι να αποφασίσουν επιτέλους τι επιθυμούν — ειρήνη ή πόλεμο — και εξέφρασε την ευχή η ειρήνη στην Ουκρανία να είναι «αιώνια».
Ευχαριστίες στη Μελάνια Τραμπ
Στο ανθρωπιστικό πεδίο, ο Ρώσος πρόεδρος σημείωσε την ύπαρξη επιτυχίας και ζήτησε από τους Γουίτκοφ και Κούσνερ να μεταφέρουν τις ευχαριστίες του στη σύζυγο του Αμερικανού προέδρου, Μελάνια Τραμπ, για τη συμμετοχή της στην επίλυση του ανθρωπιστικού ζητήματος γύρω από το Αλιόσκι της περιφέρειας Χερσώνας, χαρακτηρίζοντας καλή την εμπειρία αυτής της ανθρωπιστικής συνεργασίας.
Βασιζόμενος στην εμπειρία του Αλιόσκι, ο Πούτιν πρότεινε τη διοργάνωση μιας ανθρωπιστικής αποστολής από την Κονσταντίνοβκα, προτείνοντας να ανατεθεί το έργο της οργάνωσής της στους Συνηγόρους του Πολίτη της Ρωσίας και της Ουκρανίας. Υπογράμμισε ότι η Ρωσία ελέγχει την Κονσταντίνοβκα και είναι έτοιμη να διασφαλίσει την ασφάλεια της ανθρωπιστικής αποστολής, επισημαίνοντας ότι η ρωσική πλευρά χρειάζεται 5 ημέρες για την αποναρκοθέτηση κοντά στην πόλη και προσθέτοντας πως αν το Κίεβο θεωρεί ότι ελέγχει την Κονσταντίνοβκα, ας διασφαλίσει εκείνο την ασφάλεια από τη δική του πλευρά.
Οι τοποθετήσεις των Γουίτκοφ και Κούσνερ
Από την πλευρά του, ο Στιβ Γουίτκοφ ευχαρίστησε τον Βλαντίμιρ Πούτιν για τη συνάντηση και χαρακτήρισε θετική την ατμόσφαιρα στις τριμερείς διαπραγματεύσεις στο Άμπου Ντάμπι. Δήλωσε ότι η επικείμενη ανταλλαγή αιχμαλώτων μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας καταδεικνύει την πρόοδο στη διευθέτηση, εκτιμώντας ότι οι αντιπροσωπείες των 2 χωρών εργάστηκαν αποτελεσματικά στα Εμιράτα. Ευχαρίστησε, επίσης, τον Βλαντίμιρ Μεντίνσκι για τη συμμετοχή του στις προσπάθειες επίλυσης του ουκρανικού ζητήματος από την αρχή της σύγκρουσης, καθώς και για το έργο του στις συνομιλίες του Άμπου Ντάμπι. Διευκρίνισε, τέλος, ότι οι Ευρωπαίοι δεν κάθισαν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων στο Άμπου Ντάμπι, αλλά ενημερώθηκαν για τις επαφές, ενώ γνωστοποίησε ότι θα μεταφέρει στον Βολοντίμιρ Ζελένσκι πληροφορίες για τις σημερινές επαφές με τον Ρώσο πρόεδρο.
Ο Τζάρεντ Κούσνερ εξέφρασε την ελπίδα ότι στις σημερινές διαπραγματεύσεις στο Κρεμλίνο θα υπάρξει η δυνατότητα να συζητηθεί ο τερματισμός της ουκρανικής σύγκρουσης και οι τρόποι επίτευξής του. Σύμφωνα με τον ίδιο, η αμερικανική πλευρά διαπιστώνει ότι οι Ευρωπαίοι εκφράζουν την επιθυμία να συμμετάσχουν στις διαπραγματεύσεις και να τερματιστεί η σύγκρουση στην Ουκρανία, ενώ γνωστοποίησε ότι οι ΗΠΑ έχουν ήδη ξεκινήσει συζητήσεις με τους Ευρωπαίους για την αρχιτεκτονική ασφαλείας στην ήπειρο. https://economico.gr/
**Εδώ εκθέτουμε απόψεις και πληροφορία.Δεν συμφωνούμε απαραίτητα με τους αρθρογράφους.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου