ΕΥΔΑΙΜΟΝ ΤΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟΝ,ΤΟ Δ ΕΛΕΥΘΕΡΟΝ ΤΟ ΕΥΨΥΧΟΝ ΚΡΙΝΟΜΕΝ...…
[Το μπλόγκ δημιουργήθηκε εξ αρχής,γιά να εξυπηρετεί,την ελεύθερη διακίνηση ιδεών και την ελευθερία του λόγου...υπό το κράτος αυτού επιλέγω με σεβασμό για τους αναγνώστες μου ,άρθρα που καλύπτουν κάθε διάθεση και τομέα έρευνας...άρθρα που κυκλοφορούν ελεύθερα στο διαδίκτυο κι αντιπροσωπεύουν κάθε άποψη και με τά οποία δεν συμφωνώ απαραίτητα.....Τά σχόλια είναι ελεύθερα...διαγράφονται μόνο τά υβριστικά και οσα υπερβαίνουν τά όρια κοσμιότητας και σεβασμού..Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές..]
Τετάρτη 25 Μαρτίου 2026
ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ 1821---Απάντηση σε όσους πιστεύουν ότι οι Έλληνες θα αποκτούσαν συγκυριαρχία στην Οθωμανική Αυτοκρατορία===ΤΙΜΗ ΚΑΙ ΔΟΞΑ ΣΤΟΝ ΑΡΧΗΓΟ,ΣΤΡΑΤΗΓΟ Θ.ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗ!!!!
Έβγα ρε μάνα μ’ να με ιδής, έβγα να μ’ αγναντέψης,
το πώς τρομάζω την Τουρκιά και τους Δερβεναγάδες,
το πώς γυαλίζει η πάλα μου και λάμπουν τ’ άρματά μου.
Του Μήτρου δώστε το σπαθί του Γιάννου το τουφέκι
να μας γροικουν οι μπέηδες να τρεμουν οι αγάδες
να φευγουν οι παλιότουρκοι σκιασμενοι σαν ζαγαρια.......
Απάντηση σε όσους πιστεύουν ότι οι Έλληνες θα αποκτούσαν συγκυριαρχία στην Οθωμανική Αυτοκρατορία
Του Κωνσταντίνου Χολέβα – Πολιτικού Επιστήμονος
Στον δημόσιο διάλογο για τα ιστορικά γεγονότα έχει κατατεθεί η άποψη ότι ήταν λάνθασμένη η απόφαση για την Επανάσταση του 1821. Πιστεύουν ορισμένοι ότι, αν κάναμε υπομονή, θα κερδίζαμε τη συγκυριαρχία σε μία Αυτοκρατορία με μεγάλη έκταση, ενώ με την Επανάσταση αποκτήσαμε ένα μικρό κράτος χωρις καν την Κωνσταντινούπολη. Η άποψη αυτή τονίζει ότι οι Οθωμανοί ήδη είχαν χρησιμοποιήσει μορφωμένους Έλληνες π.χ. Φαναριώτες σε καίριες θέσεις και θεωρεί ότι είχε αρχίσει η «διάβρωση» της Αυτοκρατορίας εκ των έσω.
Πιστεύω ότι η εν λόγω άποψη είναι λανθασμένη και αγνοεί κρισιμα γεγονότα, ενώ παραβλέπει τις ακόλουθες ιστορικές παραμέτρους:
1. Οι Οθωμανοί ακόμη και τους Φαναριώτες, τους οποίους διόριζαν ως Δραγουμάνους = Διερμηνείς του Στόλου ή Ηγεμόνες της Βλαχίας, δεν τους εμπιστεύθηκαν ποτέ. Τους θεωρούσαν ξένο σώμα και τους περισσότερους τους φυλάκισαν ή τους επιφύλαξαν μαρτυρικό θάνατο. Τα ονόματα αυτών των προσώπων και ολοκλήρων οικογενειών Φανριωτών, που είχαν οικτρό τέλος, τα καταγράφει παραστατικότατα ο Πρωτοπρεσβύτερος Κωνσταντίνος Οικονόμος ο εξ Οικονόμων στον Προτρεπτικό Λόγο του προς τους Έλληνες, ο οποίος φέρει ημερομηνία 1 Οκτωβρίου 1821. Παραθέτω:
«Αλλ΄ οίμοι! Ποία είναι και των τοιούτων των δικαίων υπουργημάτων τα κέρδη; Δήμευσις, εξορία, θάνατος. Από πασών των επισήμων Ελληνικών οικογενειών, όσαι εξ αρχής μέχρι του νυν ηγεμόνευσαν, ή και μόνον της Διερμηνείας την τήβεννον εφόρησαν, καμμία δεν διέφυγεν την πληγήν της τουρκικής ρομφαίας, Γκίκαι, Μαυρογένεις, Μαυροκορδάτοι, Χαντσερίδες, Σούτσοι, Καλλιμάχαι, Υψηλάνται, όλοι έκλαυσαν και κλαίουσιν ένα τινά, ή δύο και τρεις αξιολόγους αυτών συγγενείς. Και σάς αείμνηστοι, Μουρούζαι, Μουρούζαι φιλογενέστατοι, πόσον σάς εθρήνησαν, και πόσον θέλουσιν σάς ποθεί και οι συγγενείς και πάντες οι πολύπαθοι ομογενείς σας! Τοιουτοτρόπως οι Έλληνες γίνονται θύματα και της ατιμίας και αυτής της φαινομένης τιμής υπό την διοίκησιν του Σουλτάνου» (1).
Δηλώνει σαφώς ο λόγιος Ιεροκήρυξ του 19ου αιώνος ότι ακόμη και όταν φαινομενικά ο Σουλτάνος, ο εκάστοτε Σουλτάνος, δίνει τιμητικά αξιώματα σε Έλληνες, αυτά είναι προσωρινά και και δεν αποδεικνύουν εμπιστοσύνη. Αντιθέτως αργά ή γρήγορα η δυσπιστία και καχυποψία της Υψηλής Πύλης οδηγεί τον Έλληνα αξιωματούχο σε φυλάκιση, θάνατο και δήμευση περιουσίας. Δεν υπήρχε, λοιπόν, πιθανότητα συγκυριαρχίας. Ο Κυρίαρχος ήταν ένας και δεν άφηνε περιθώριο να ασκήσει σημαντική εξουσία ακόμη και ο πιο ικανός και μορφωμένος Ορθόδοξος Έλληνας!
2. Η εποχή των πολυεθνικών Αυτοκρατοριών είχε αρχίσει πλέον να παραχωρεί τη θέση της στα εθνικά κράτη. Η δημιουργία μιάς ελληνοτουρκικής αυτοκρατορίας ήταν ανέφικτη. Οι λαοί των Βαλκανίων ήθελαν ο καθένας το δικό του εθνικό κράτος και όχι να ανήκουν σε πολυεθνικά μορφώματα. Οι Σέρβοι είχαν ήδη κατακτήσει μία μορφή κρατικής Αυτονομίας μετά τις Επαναστάσεις του 1804 και 1815 κατά των Οθωμανών. Οι Μολδοβλάχοι- Ρουμάνοι αρνήθηκαν να βοηθήσουν τον Αλέξανδρο Υψηλάντη, ο οποίος ξεκίνησε την εξέγερση απο τα μέρη τους τον Φεβρουάριο του 1821. Μάλιστα ο αρχηγός των Ρουμάνων Πανδούρων, ο Θεόδωρος Βλαδιμηρέσκου, είχε μυστικές επαφές με τους Τούρκους εναντίον του Υψηλάντη. Οι Βούλγαροι είχαν ανακτήσει την εθνική συνείδησή τους μετά τα κηρύγματα του Μοναχού Παϊσίου Χιλανδαρινού, ο οποίος έγραψε το 1762 τη Σερβοβουλγαρική Ιστορία και εστράφη κατά της φοιτήσεως Βουλγάρων σε ελληνικά σχολεία. Άρα δεν είχαν καμμία διάθεση να ενταχθούν σε μία ελληνική ή ελληνοτουρκική αυτοκρατορία.
Οι Φιλικοί είχαν κατανοήσει εγκαίρως τη δύναμη των ξεχωριστών εθνικών ταυτοτήτων και των εθνικών ανταγωνισμών. Το καταγράφουν άλλωστε και στο «Σχέδιον Γενικόν» του Οκτωβρίου 1820 με τα εξής λόγια:
« Άρθρον Ζ΄
…. Λέγομεν όμως ότι συμφερότερον εις την Ελλάδα είναι το να αρχίσουν οι Σέρβοι, δια να ορμήσει εκείσε ο εχθρός. Επειδή, αν ημείς αρχίσωμεν οι Πελοποννήσιοι, το βάρος της εχθρικής φάλαγγος θέλει επιπέσει εις ημάς. Οι δε Σέρβοι αρχινώντες μετά ταύτα, ίσως διόλου δεν απαντήσουν εχθρόν, και εκ τούτου έπεται να προχωρήσουν, όσον δεν συμφέρει εις την Ελλάδα και Θράκην. Λοιπόν ο πόλεμος να εκραγεί απο Σερβίας, δια να κατορθώσουν οι Έλληνες τους σκοπούς των ευκολώτερα…..» (2)
Η λήψη σημαντικών αποφάσεων απαιτεί ρεαλισμό, προσγείωση στην πραγματικότητα. Στην εκρηκτική εποχή της γεννήσεως των εθνικών κρατών τα οράματα για δυαδικές ή πολυεθνικές Αυτοκρατορίες (με δήθεν ελληνική κυριαρχία ή συγκυριαρχία) ήταν απατηλά, αλλά και επικίνδυνα. Οι Φιλικοί ήξεραν ότι αν αργούσε λίγο ακόμη η Ελληνική Επανάσταση οι Σέρβοι θα έφταναν στη Μακεδονία και Θράκη, πιθανόν και οι Βούλγαροι να έκαναν κίνηση προς εδάφη με ελληνικούς πληθυσμους και ούτω καθεξής. Ευτυχώς που ελήφθη η απόφαση για εθνική Επανάσταση των Ελλήνων στην κατάλληλη στιγμή: Το 1821 δεν ήταν λάθος έστω και αν παρέμεινε ανολοκλήρωτο.
3. Η αισιοδοξία των οπαδών της ελληνοτουρκικής αυτοκρατορίας δεν δικαιώνεται ούτε από τις μετέπειτα εξελίξεις. Ποια τύχη επιφύλαξαν οι Οθωμανοί/Νεότουρκοι/Κεμαλικοί, γενικά ο τουρκικός εθνικισμός, στους Έλληνες των περιοχών που δεν εξεγέρθηκαν το 1821; Πόντος, Μικρά Ασία και Κωνσταντινούπολη προφανώς ήθελαν, αλλά δεν μπορούσαν να ξεσηκωθούν. Διότι ζούσαν μέσα σε μεγάλη πλειοψηφία μουσουλμάνων και θα εσφάζοντο αμέσως. Τί παραχώρησαν σε όλους αυτούς οι Τούρκοι; Συγκυριαρχία; Όχι! Γενοκτονία! Τα γεγονότα του 1914- 1923 στην Ανατολική Θράκη, Ιωνία, Καππαδοκία, Βιθυνία, Πόντο κ.α. καταδεικνύουν τη σκληρή πραγματικότητα. Ουδέποτε Σουλτάνος ή δικτάτωρ ή άλλος ηγέτης του παλαιού ή νέου Οθωμανισμού θα παραχωρούσε έστω και μικρό μερίδιο κυριαρχίας σε Έλληνες.
Συμπέρασμα: Ευτυχώς που έγινε στην κατάλληλη στιγμή η Επανάσταση. Αν δεν γινόταν πολλοί Ελληνικοί πληθυσμοί θα είχαν καταληφθεί από Βαλκάνιους γείτονες και άλλοι θα είχαν σφαγιασθεί από την τουρκική μάχαιρα. Οφείλουμε ευγνωμοσύνη σε όσους αποφάσισαν την έκρηξη της Επαναστάσεως και βεβαίως σε όλους εκείνους που θυσιάσθηκαν.
1. Κωνσταντίνου Οικονόμου του εξ Οικονόμων, Λόγοι, Τόμος Α΄, επιμ. Θ. Σπεράντζας, Αθήνα 1971, σελ. 248.
2. Γιώργου Καραμπελιά: Φιλική Εταιρεία- Ήταν ώριμη η Επανάσταση; β΄ έκδοση, Εναλλακτικές Εκδόσεις, Αθήνα 2020, σελ. 292.
Πώς ορίζουμε έναν ήρωα; Οk θα μου πεις πως ο ήρωας δεν είναι ένας τίτλος, είναι μια διαδικασία. Θα συμφωνήσω. Είναι όμως και ο χαρακτήρας του. Και το συναίσθημα του.
Ερώτημα στο ερώτημα, πώς ένας ήρωας ορίζεται από την καρδιά του; Σχεδόν εξωφρενικό ε; Λες και μιλάμε για ταινία. Ιδιαίτερα στην εποχή μας αυτό ξεπερνάει την λογική (δυστυχώς).
Και φτάνουμε για άλλη μια φορά στον Κολοκοτρώνη. Έχω γράψει ότι είναι μια από τις σπουδαιότερες στρατιωτικές ιδιοφυΐες, ένας επαναστάτης χωρίς την στενή έννοια του όρου, την ξεπερνούσε ακόμα και αυτή. Αυτά τα ξέρουμε όμως. Έτσι, στην συνείδηση μας έχει μείνει αυτό. Και φυσικά όλοι μας έχουμε πει ανεξάρτητα από ιδεολογία και κοσμοείδωλα κλπ πως "Αυτό το γ@μημένο το κράτος τον φυλάκισε". Και φυσικά το κράτος είναι ΓAMHMENO έως σήμερα. Ο Κολοκοτρώνης πώς μπορούσε να το αντιμετωπίσει; Είναι από εκείνα τα ερωτήματα που μοιάζουν απλά, αλλά ανοίγουν ολόκληρη συζήτηση. θα μπορούσε ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης να γλιτώσει τη σύλληψη; μπορούσε;
Η σύντομη απάντηση είναι ναι. Η ουσιαστική, όμως, είναι πολύ πιο βαριά.
Αν δούμε τον Κολοκοτρώνη όχι ως μνημείο αλλά ως νου, τότε μιλάμε για έναν άνθρωπο που είχε επιβιώσει δεκαετίες μέσα σε συνθήκες καταδίωξης. Είχε μάθει να κινείται σε βουνά, να εξαφανίζεται, να σπάει τον κλοιό, να χρησιμοποιεί ανθρώπους και χώρους με τρόπο σχεδόν οργανικό. Δεν ήταν απλώς στρατηγός, ήταν παιδί του αντάρτικου.Είχε δίκτυα σε όλη την Ελλάδα. Πιστούς ανθρώπους, οικογένειες, παλιούς συμπολεμιστές που θα τον έκρυβαν χωρίς δεύτερη σκέψη. Τα χωριά, τα περάσματα, τα βουνά δεν ήταν γεωγραφία για εκείνον, ήταν η παλάμη του χεριού του. Ήξερε πού να πάει, πώς να κινηθεί, πώς να χαθεί. Αν αποφάσιζε να γίνει ξανά άφαντος, θα γινόταν.Θα μπορούσε να αποσυρθεί στα βουνά. Να κινηθεί νύχτα, να αλλάζει συνεχώς θέσεις, να αποφεύγει τις κεντρικές αρτηρίες, ακόμα και εκτός Ελλάδος θα μπορούσε να πάει. Την ζωή τους θα έδιναν χιλιάδες μόνο στην σκέψη. Να ενεργοποιήσει ένα δίκτυο υποστήριξης, όπως ακριβώς στα χρόνια της Επανάστασης, αλλά και πριν. Ακόμα και αν οι αρχές είχαν τυπική εξουσία, στην πράξη δεν είχαν τον έλεγχο της υπαίθρου.Εκείνος τον είχε ή τουλάχιστον τον γνώριζε καλύτερα από οποιονδήποτε.Και αν το πήγαινε ένα βήμα παραπέρα; Θα μπορούσε να μετατρέψει τη σύλληψή του σε σύγκρουση. Να συγκεντρώσει παλιούς οπλαρχηγούς, να δημιουργήσει εστία έντασης, να πιέσει πολιτικά με τη δύναμη του ονόματός του. Δεν θα ήταν απλώς μια φυγή, θα ήταν μια νέα κρίση για το νεοσύστατο κράτος.
Αλλά δεν έκανε τίποτα από αυτά.
Και εδώ είναι το σημείο που το "πώς" χάνει από το "γιατί".
Ο Κολοκοτρώνης γνώριζε πολύ καλά τι σημαίνει εσωτερική σύγκρουση. Την είχε ζήσει. Την είχε πληρώσει. Οι εμφύλιες διαμάχες μέσα στην Επανάσταση είχαν ήδη δείξει πόσο εύκολα η ελευθερία μπορεί να στραφεί εναντίον του εαυτού της. Ήξερε ότι μια δική του αντίδραση, έστω και δικαιολογημένη, δεν θα ήταν απλώς προσωπική άμυνα. Θα άνοιγε μια πληγή που δεν θα είχε προηγούμενο.Και τότε, για πρώτη ίσως φορά, ο άνθρωπος του πολέμου επέλεξε συνειδητά την ακινησία.Δεν έτρεξε. Δεν κρύφτηκε. Δεν σήκωσε ανθρώπους. Δεν έπαιξε το παιχνίδι που ήξερε καλύτερα από όλους.
Αποδέχθηκε τη σύλληψη.
Όχι γιατί δεν μπορούσε να ξεφύγει, αλλά γιατί δεν ήθελε να γίνει η αφορμή να διαλυθεί αυτό που είχε χτιστεί με αίμα. Και εδώ βρίσκεται η βαθύτερη ειρωνεία, ο άνθρωπος που δίδαξε πώς σπας μια εξουσία, επέλεξε να μη σπάσει τη δική του.Αν το δεις ψυχρά, είχε όλα τα μέσα να σωθεί.
Αν το δεις ανθρώπινα, είχε όλους τους λόγους να αντιδράσει.
Και όμως, δεν το έκανε. Γιατί;
Γιατί αγάπησε. Αγάπησε την ιδέα της ελευθερίας λες και είχε υπόσταση. Σαν να ήταν ένας πραγματικός έρωτας, χωρίς όρους, χωρίς υπολογισμούς. Και τήρησε σιωπηλά τον πιο δύσκολο νόμο της αγάπης. Ποιος είναι αυτός; Ειναι αυτός που δεν ζητά ανταλλάγματα. Ενώ το νεοσύστατο ελληνικό κράτος του φέρθηκε άδικα, εκείνος δεν επέτρεψε στον εαυτό του να μετατρέψει την προσφορά του σε παράπονο.Δεν παρακάλεσε γι'αυτό. Δεν ζήτησε ανταμοιβή. Δεν λειτούργησε σαν λαμόγιο. Σήμερα θα τον έλεγαν μαλ@κα. Αμφιβάλεις; νομίζω όχι.
Γιατί το "αγαπώ" δεν σημαίνει αυτονόητα "με αγαπάς". Σημαίνει "σέβομαι". Σημαίνει "στα ζόρικα θα βγω μπροστά". Και όταν όλα πάνε καλά, ίσως με αδικήσεις ξανά...καλή καρδιά! Το χρέος μου το έκανα. Αυτό είναι ήρωας. Αυτό έκανε ο Κολοκοτρώνης.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου