Συμμαχικά διλήμματα σχετικά με τις ναυτικές αναπτύξεις στο Στενό του Ορμούζ
του Δημήτρη Τσαϊλά, Υποναυάρχου ε.α.
Επιτρέψτε μου να στραφώ σε μια άλλη κρίσιμη διάσταση αυτής της κρίσης, την αυξανόμενη συζήτηση σχετικά με το εάν οι σύμμαχοι των ΗΠΑ θα πρέπει να αναπτύξουν ναυτικές δυνάμεις για την προστασία της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ.
Αυτή η στενή πλωτή οδός είναι μια από τις σημαντικότερες αρτηρίες του παγκόσμιου ενεργειακού συστήματος. Περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου διέρχεται καθημερινά από αυτήν, συνδέοντας τον Περσικό Κόλπο με τις παγκόσμιες αγορές στην Ασία, την Ευρώπη και πέρα από αυτήν.
Εξαιτίας αυτού, οποιαδήποτε διαταραχή στο στενό έχει άμεσες συνέπειες για τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και την ασφάλεια στη θάλασσα.
Πρόσφατα, ο Τραμπ κάλεσε τις μεγάλες χώρες εισαγωγής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων της Νότιας Κορέας, της Ιαπωνίας, ακόμη και της Κίνας, να βοηθήσουν στην ασφάλεια της πλωτής οδού.
Η λογική πίσω από αυτό το αίτημα είναι απλή, οι χώρες που επωφελούνται περισσότερο από τη ροή πετρελαίου μέσω του Κόλπου θα πρέπει να μοιράζονται μεγαλύτερο μέρος του βάρους της προστασίας αυτών των οδών.
Από την οπτική γωνία της Ουάσιγκτον, αυτό αντικατοπτρίζει μια ευρύτερη μετατόπιση στις προσδοκίες της συμμαχίας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν εδώ και καιρό τη ραχοκοκαλιά της παγκόσμιας θαλάσσιας ασφάλειας, ιδίως στον Περσικό Κόλπο. Ωστόσο, υπάρχει αυξανόμενη πίεση στην Ουάσιγκτον ώστε οι εταίροι να συμβάλουν πιο άμεσα στη διασφάλιση των διεθνών εμπορικών οδών.
Ωστόσο, για τους συμμάχους των ΗΠΑ, η απάντηση σε τέτοιες εκκλήσεις δεν είναι καθόλου απλή.
Ας πάρουμε για παράδειγμα τις σύμμαχες χώρες του ΝΑΤΟ.
Oi χώρες εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την εισαγόμενη ενέργεια από τη Μέση Ανατολή, πράγμα που σημαίνει ότι η σταθερότητα στο Στενό του Ορμούζ είναι σαφώς προς το εθνικό τους συμφέρον. Ωστόσο, η ανάπτυξη ναυτικών δυνάμεων στην περιοχή ενέχει τον κίνδυνο να δημιουργήσει την εντύπωση ότι συμμετέχουν σε στρατιωτικές επιχειρήσεις που στρέφονται κατά του Ιράν.
Αυτή η αντίληψη θα μπορούσε να έχει διπλωματικές συνέπειες.
Η βασική πρόκληση είναι το πώς θα πλαισιωθεί οποιαδήποτε πιθανή εμπλοκή. Αντί να παρουσιάζονται οι αναπτύξεις ως συμμετοχή σε έναν στρατιωτικό συνασπισμό, εκτιμάται ότι πρέπει να δοθεί έμφαση σε μια διαφορετική αρχή, την ελευθερία της ναυσιπλοΐας.
Η ελευθερία της ναυσιπλοΐας είναι μια ευρέως αναγνωρισμένη έννοια στο διεθνές ναυτικό δίκαιο. Αναφέρεται στο δικαίωμα των πλοίων να κινούνται ελεύθερα σε διεθνή ύδατα χωρίς παρεμβολές.
Πλαισιώνοντας οποιαδήποτε αποστολή γύρω από την προστασία της θαλάσσιας κυκλοφορίας και των οδών ενεργειακού εφοδιασμού, οι κυβερνήσεις μπορούν να παρουσιάσουν τις ενέργειές τους ως συμβολή στην παγκόσμια σταθερότητα αντί να συμμετέχουν σε μια συγκεκριμένη στρατιωτική αντιπαράθεση.
Ταυτόχρονα, οι ναυτικές δυνάμεις που μπορούν να πλεύσουν στην περιοχή θεωρούνται ευρέως ότι διαθέτουν λίγες από τις πιο προηγμένες δυνατότητες αντιμετώπισης ναρκών, μια κρίσιμη δεξιότητα σε μια περιοχή όπου οι ναυτικές νάρκες αποτελούν σοβαρή απειλή.
Οι νάρκες, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και οι πύραυλοι μικρής εμβέλειας είναι ακριβώς τα είδη ασύμμετρων τακτικών που οι αναλυτές πιστεύουν ότι το Ιράν θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει στο Στενό του Ορμούζ.
Σε αντίθεση με τις συμβατικές ναυμαχίες, αυτές οι απειλές είναι πιο δύσκολο να εντοπιστούν και να εξουδετερωθούν γρήγορα. Ένας μικρός αριθμός ναρκών που τοποθετούνται σε στρατηγικές ναυτιλιακές οδούς θα μπορούσε να διαταράξει την κυκλοφορία των δεξαμενόπλοιων και να αυξήσει δραματικά το κόστος ασφάλισης.
Για τα ναυτικά που επιχειρούν στον Κόλπο, η εκκαθάριση ναρκοπεδίων και η προστασία εμπορικών πλοίων θα γίνει επομένως μια από τις πιο σημαντικές αποστολές.
Το κλειδί θα ήταν η θέσπιση σαφών κανόνων εμπλοκής.
Επειδή οι κίνδυνοι στο Στενό του Ορμούζ δεν προέρχονται απαραίτητα από συμβατικές ναυμαχίες, αλλά από ασύμμετρες τακτικές όπως τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, οι νάρκες και τα σκάφη ταχείας επίθεσης, τυχόν ανεπτυγμένες δυνάμεις θα χρειαστούν αυστηρές επιχειρησιακές οδηγίες για να αποφευχθεί η ακούσια κλιμάκωση.
Χωρίς αυτές τις διασφαλίσεις, ακόμη και μια περιορισμένη αποστολή θα μπορούσε να ερμηνευθεί εσφαλμένα ως άμεση συμμετοχή σε στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν, αυξάνοντας τους κινδύνους για το προσωπικό και ενδεχομένως διευρύνοντας τη σύγκρουση.
Για κυβερνήσεις, η πρόκληση δεν είναι επομένως απλώς το αν θα αναπτύξουν ναυτικά μέσα.
Το πραγματικό ερώτημα είναι πώς να εξισορροπήσουμε τρεις ανταγωνιστικές προτεραιότητες:
- υποστήριξη της ασφάλειας ζωτικών παγκόσμιων ενεργειακών οδών,
- διατήρηση συμμαχικών σχέσεων με την Ουάσιγκτον
- και αποφυγή περιττής αντιπαράθεσης με την Τεχεράνη.
Πολλοί αναλυτές πιστεύουν ότι η πιο ρεαλιστική πορεία δεν θα είναι μια άμεση απόφαση είτε για ανάπτυξη είτε για άμεση άρνηση.
Αντίθετα, αυτό που μπορεί να δούμε είναι μια στρατηγική υπομονής, διατηρώντας ανοιχτή την επιλογή της περιορισμένης συμμετοχής, αναπτύσσοντας παράλληλα προσεκτικά τη διπλωματική λογική που πλαισιώνει οποιαδήποτε αποστολή ως συμβολή στη διεθνή θαλάσσια ασφάλεια και όχι ως ένα βήμα προς τον πόλεμο.
Σε μια κρίση όπου οι παγκόσμιες ενεργειακές ροές, η στρατιωτική στρατηγική και η πολιτική των συμμαχιών τέμνονται, ακόμη και η απόφαση αποστολής ενός μόνο πολεμικού πλοίου μπορεί να έχει σημαντική γεωπολιτική σημασία.
Και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η συζήτηση για τις αναπτύξεις δυνάμεων στο Ορμούζ είναι πιθανό να παραμείνει ένα ευαίσθητο ζήτημα για πολλούς συμμάχους των ΗΠΑ τις επόμενες εβδομάδες.https://www.anixneuseis.gr/
**Τό ιστολόγιο δέν συμφωνει απαραίτητα με τις απόψεις των αρθρογράφων
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου