Όταν οι New York Times αναζητούσαν την σαγηνευτικότερη μουσική του κόσμου στην Ήπειρο

Όταν οι New York Times αναζητούσαν την σαγηνευτικότερη μουσική του κόσμου στην Ήπειρο

Ταξίδι στον τόπο που γέννησε το ηπειρώτικο μοιρολόι του βιολιτζή Αλέξη Ζούμπα

«Στις 20 Σεπτέμβρη του 1926, ο ελληνικής καταγωγής βιολιτζήςΑλέξης Ζούμπας ηχογραφεί ένα από τα πιο συγκλονιστικά μουσικά κομμάτια που έχω ακούσει ποτέ.», αναφέρει η Amanda Petrusich των New York Times. Πρώτη φορά ήρθε σε επαφή με τη μουσική του μέσω του Cristopher King. Μέσα από μία τεράστια συλλογή βινυλίων, ο μουσικός παράγωγος της πρότεινε να ακούσει τον Ζούμπα. Είχε μάθει τόσο καλά το γούστο της, που ήταν σίγουρος ότι ο Έλληνας βιολιστής θα την μάγευε με το Ηπειρώτικο Μοιρολόι. Και δεν έπεσε έξω.

«Υπάρχει μια παλλόμενη υστερία στο παίξιμό του, η κάθε νότα τρέμει σα να υπέφερε πρόσφατα από μία συναισθηματική κατάρρευση»

Ο Αλέξης Ζούμπας ηχογράφησε το μοιρολόι στις 20 Σεπτεμβρίου του 1926, ένα θρήνο που μέχρι σήμερα ψάλλεται πάνω από τάφους στην Ήπειρο. Είναι λίγο μεγαλύτερο από τέσσερα λεπτά και άρτια εκτελεσμένο. Δεν είναι όμως η τεχνική που μάγεψε τη δημοσιογράφο. «Υπάρχει μια παλλόμενη υστερία στο παίξιμό του, η κάθε νότα τρέμει σα να υπέφερε πρόσφατα από μία συναισθηματική κατάρρευση». Λέγεται ότι εκείνη την περίοδο, ο Ζούμπας είχε βυθιστεί στη μελαγχολία της ξενιτιάς και της νοσταλγίας για την Ελλάδα, έχοντας περάσει στην Αμερική ήδη 16 χρόνια.

Ο Γιάννης Χαλδούπης κάνει πρόβα στο δάσος – Andrea Frazzetta/ The New York Times

Σε μια προσπάθεια να μάθει τι ακριβώς ήταν αυτό που τον συγκίνησε τόσο πολύ, ώστε να δημιουργήσει ένα τόσο έντονο μοιρολόι, ποιος χαμός τον έφερε σε αυτή τη συναισθηματική κατάσταση, η Petrusich ταξίδεψε μέχρι την Ήπειρο και οι New York Times κατέγραψαν το οδοιπορικό της. Μετά από προτροπή του King, έφτασε στο χωριό Βίτσα. Ήθελε να ζήσει από κοντά την εμπειρία ενός μοιρολογιού, ενός λαϊκού πανηγυριού, αφού ο King της είχε πει ότι «αυτά τα τραγούδια ζουν και πεθαίνουν στα βλέμματα, τις χειραψίες και τις αγκαλιές που ανταλλάσσουν οι άνθρωποι στο άκουσμά τους». Ο παραγωγός, που ταξιδεύει όσο πιο συχνά μπορεί στην Ήπειρο, επέλεγε πάντοτε αυτό το μεσαίου μεγέθους χωριουδάκι, που βρίσκεται ψηλά στην οροσειρά την Πίνδου και διοργανώνει το ετήσιο πανηγύρι του στις 14-17 Αυγούστου. Ως δημοσιογράφος, η Petrusich πίστευε ότι ο καλύτερος τρόπος να λύσει το μυστήριο που την απασχολούσε ήταν να κάνει αυτό το ταξίδι και να ζήσει όλη αυτή την εμπειρία. Έτσι εκείνο το καλοκαίρι έκαναν μαζί το μεγάλο ταξίδι από την Αμερική στο ορεινό χωριουδάκι της Ηπείρου.

Η Petrusich χρησιμοποίησε για τη Βίτσα τη φράση«ασυνήθιστα ειδυλλιακή». Εντυπωσιάστηκε από τα ολόλευκα σπίτια από ασβεστόλιθο με τις «ελάχιστες παραχωρήσεις στην νεωτερικότητα». Διάβασε για την ιστορία της, από τους Βυζαντινούς μέχρι τον Λόρδο Βύρωνα, θαύμασε την καθαρή και γεμάτη υγεία ατμόσφαιρα του τόπου, τα καλντερίμια και τα πλατάνια στην κεντρική πλατεία. Στο χωριό που οι περισσότεροι επιστρέφουν το καλοκαίρι, το αυγουστιάτικο πανηγύρι του σφύζει από κόσμο, τραγούδι και χορό. Η δημοσιογράφος έφαγε σουβλάκια, ήπιε τσίπουρο και έζησε μέσα σε ένα κλίμα «χαρούμενο, σχεδόν ενθουσιώδες». Έμαθε, από έναν 33χρονο ντόπιο, ότι το πανηγύρι γίνεται για να γιορτάσουν οι άνθρωποι ότι «σήμερα είμαστε εδώ μαζί και του χρόνου μπορεί να μην είμαστε και γι’ αυτό χορεύουμε, και γι’ αυτό κλαίμε».

Ξημέρωμα στη Βίτσα: O Διονύσης Παπαστέργιος οδηγεί τους κατοίκους παίζοντας λαούτο – Andrea Frazzetta/ The New York Times

Το μοιρολόι που άνοιξε το πανηγύρι ήταν αυτοσχεδιασμός, όπως είναι όλα τα μοιρολόγια, με εξαίρεση την ύπαρξη ορισμένων μουσικών δεικτών που συνθέτουν το είδος. Οι περισσότερες παραδοσιακές Ηπειρώτικες ενορχηστρώσεις αποτελούνται από κλαρίνο, βιολί, λαούτο και ντέφι. Η μελωδία του είναι ταραγμένη και ορισμένες φορές, αν η εκτέλεση είναι πολύ καλή, το μοιρολόι μπορεί να «ξεδιαλύνει πράγματα μέσα σου». Είναι «γι’ αυτούς που δεν είναι εδώ».

«Οι μουσικοί στην Ήπειρο θεωρούνται κάποιου είδους ψυχολόγοι. Βλέπουν τι είναι «σπασμένο» και προσπαθούν να το φτιάξουν, όπως λέει ένας ντόπιος μουσικός. Τα πανηγύρια είναι ένα λαϊκό τελετουργικό κάθαρσης».

Η εκτέλεση του «Ηπειρώτικου Μοιρολογιού» που άκουσε και έζησε η Petrusich σε εκείνο το πανηγύρι δεν ήταν ίδια με του Ζούμπα, αφού δεν μπορεί να υπάρχει το ίδιο μέγεθος απελπισίας κάθε φορά. Αυτό που άκουσε η δημοσιογράφος στη Βίτσα ήταν μια πιο απαλή εκδοχή της σύνθεσης, με λιγότερη ταραχή μέσα της αλλά εμποτισμένη με «μία ανείπωτη πείνα». Το βλέμμα του Γρηγόρη Καψάλη, ο οποίος εκτελούσε το κομμάτι στο κλαρίνο, ήταν μαλακό, συχνά έχανε στην εστίασή του και έμοιαζε χαμένο. Κατά τη διάρκεια του μοιρολογιού, οι ντόπιοι ξεκίνησαν τους παραδοσιακούς τους χορούς. Η Petrusich σηκώθηκε και μπήκε στον κύκλο, κάνοντας «συνεχόμενες και γελοίες προσπάθειες» να ακολουθήσει τα πολύπλοκα βήματα του χορού. Την επόμενη μέρα, ο Καψάλης της είπε ότι την χάρηκε γιατί «είχε μπει στο πνεύμα».

Μέσα από την έρευνά της, η δημοσιογράφος ανακάλυψε ότι η δύναμη της Ηπειρώτικης μουσικής, που αποτελεί την πηγή και τη δομή της εμπειρίας του πανηγυριού, προέρχεται από την έντονη απομόνωση του τόπου. Οι μουσικές αυτές συνθέσεις συχνά μιμούνται τις «σκληρές φιγούρες του τοπίου» και τα όργανα αναπαράγουν φυσικούς ήχους.

Μετά την δεύτερη μόλις μέρα παραμονής της στο χωριό, η Petrusich ένιωσε πως είχε παρασυρθεί σε μία «κατάσταση συνεχούς παραζάλης» και πως η μουσική την «γιάτρευε». Η αντίληψη για τις θεραπευτικές ικανότητες των μοιρολογιών και των πανηγυριώτικων τραγουδιών είναι ιδιαίτερα έντονη στην Ήπειρο και οι μουσικοί θεωρούνται κάποιου είδους ψυχολόγοι. Βλέπουν τι είναι «σπασμένο» και προσπαθούν να το φτιάξουν, όπως της είπε ένας ντόπιος μουσικός. Τα πανηγύρια είναι ένα λαϊκό τελετουργικό κάθαρσης.

Ένας κάτοικος του χωριού χορεύει στη μουσική από το κλαρίνο του Γιάννη Χαλδούπη – Andrea Frazzetta/ The New York Times

Την τελευταία μέρα του πανηγυριού, ο King την ξύπνησε στις 8 το πρωί, αφού είχανε πέσει για ύπνο μόλις 3 ώρες πριν. «Ετοιμάζονται». Η Petrusich σηκώθηκε και τον ακολούθησε στην κεντρική πλατεία του χωριού. Είχε έρθει η ώρα για τον τελευταίο χορό. Οι ντόπιοι ήταν ακόμα εκεί, εξαντλημένοι αλλά χαρούμενοι, ακόμα στην «πίστα». Ένας άντρας, μεγάλος σε ηλικία, την πλησίασε και της είπε: «Κατάλαβες; Βλέπεις; Δεν χρειαζόμαστε γιατρούς! Είμαστε χαρούμενοι!». Εκείνο το πρωί η Amanda Petrusich άφησε το δημοσιογραφικό της μπλοκάκι στην άκρη και μπήκε στο χορό. Οι ντόπιοι συνόδευσαν την μπάντα στην έξοδο του χωριού, όπου και έκαναν έναν κύκλο γύρω τους, αποχαιρετώντας τους με χειροκροτήματα και χορό.

Με ένα μαγικό τρόπο όλοι ησύχασαν ταυτόχρονα. Μετά από ένα σιγανό κλάμα μικρής διάρκειας, «από εκείνο που δεν αντιλαμβάνεσαι μέχρι να φτάσει η αλμύρα στα χείλη σου», ξεκίνησαν όλοι μαζί την επιστροφή στο χωριό. «Ήταν σαν την παραμονή της Πρωτοχρονιάς. Όλοι αγκαλιάζονταν και έδιναν ευχές». Στο τέλος βγήκε και η απαραίτητη αναμνηστική φωτογραφία. Η ατμόσφαιρα της ξενιτιάς, η ίδια που συγκίνησε τον Αλέξη Ζούμπα έναν αιώνα πριν, είχε αρχίσει να ξεθωριάζει. Η εμπειρία της Petrusich από το 3ήμερο πανηγύρι της είχε τελικά δώσει ένα κομμάτι της απάντησης που αναζητούσε.

Το πανηγύρι στο Βρίστοβο – Andrea Frazzetta/ The New York Times

«Αυτό που μάλλον διέλυσε τόσο πολύ συναισθηματικά τον Ζούμπα σε εκείνο το studio της Νέας Υόρκης ήταν η σκέψη ότι ίσως δεν θα κατάφερνε ποτέ να γυρίσει πίσω. Για εμάς, τουλάχιστον, υπήρχε η ελπίδα ότι όσα νιώσαμε θα μας ακολουθούσαν όλο το χρόνο, μέχρι την επιστροφή μας το επόμενο καλοκαίρι».

Απόδοση: Σταυριάννα Χαραλαμποπούλου

http://trelogiannis.blogspot.gr/2017/08/new-york-times.html

ΠΕΡΙ ΕΚΛΕΙΨΗΣ ΗΛΙΟΥ ΣΤΙΣ 21 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2017

Η έκλειψη Ηλίου στις 21 Αυγούστου 2017

     

ΕργΔημΕργ          

ολλά έχουν ήδη γραφεί γιά τη συγκεκριμένη έκλειψη – κι εννοώ περί τα «μεταφυσικά» της. Εντάξει, γράψανε τα συνηθισμένα: πως έπονται σεισμοί, λοιμοί, λιμοί, καταποντισμοί… πλην όμως, τα πράγματα (θα) είναι ακόμη χειρότερα!
Διότι τους διέφυγαν μερικές …λεπτομερειούλες, λίαν ανατριχιαστικές.
Η έκλειψη αυτή ήταν ορατή πάνω από τις ηπαπάρα (καί πουθενά αλλού), καί πολλοί τη συνέδεσαν -ως «μεταφυσική» εκκίνησή του- με τον επερχόμενο Γ’ ΠΠ, διότι είναι η πρώτη τέτοια έκλειψη -δηλ. Ηλιακή, ορατή πάνω από τις ηπαπάρα- μετά το 1914 (χρονιά ενάρξεως Α’ ΠΠ). Πρέπει να πω ότι, από τους διαδικτυακούς γραφιάδες που ασχολήθηκαν, ο Γκόρο Αντάτσι κάλυψε πολύ καλά το θέμα. Μάλιστα, «βγάζει καί τον λαγό» ότι η σκιά της επόμενης Ηλιακής εκλείψεως πάνω από τις ηπαπάρα διασταυρώνεται με τούτης εδώ σε μιά περιοχή, με τηλεφωνικό πρόθεμα …618!!!
Ο Γκόρο επίσης συνδέει αυτή την έκλειψη με τον επερχόμενο πόλεμο, λόγωι 1914, αλλά μάλλον «ξεχνάει» ότι η είσοδος των ηπαπάρα στον Α’ ΠΠ έγινε το 1917 (6 Απριλίου), με σχεδόν τρία χρόνια καθυστέρηση. (Αυτοί οι οβραιομασώνοι των ηπαπάρα, ρέ παιδί μου, σε κάτι τέτοιες φάσεις επιδεικνύουν αντανακλαστικά Ράν-Τάν-Πλάν… Τους παίρνει κάπως αργά ο πόνος -όταν έχουν πλέον κατασφαγεί οι ήδη εμπόλεμοι- γιά την αποκατάσταση της «ντεμόκρασυ». Σε άλλες περιπτώσεις, βέβαια, το ντέρτι γιά την αποκατάσταση «ντεμόκρασυ» των …ξένων κρατών τους πιάνει ξαφνικά.)
Το 1917/2017, λοιπόν… Κι έλεγα κι εγώ, πώς καί δεν ξεκίνησε ο Γ’ ΠΠ το 2014, με τη συμπλήρωση ακριβώς 100 ετών από τον Α’ ΠΠ!… αφού τα 100 χρόνια είναι μία πολύ αναγνωρίσιμη περίοδος της περιοδικότητας των ιστορικών/κοινωνικών γεγονότων. Έ, νά γιατί! (Οπότε, φέτος, προσδεθήτε καί μήν καπνίζετε. Πέφτουμε σε αναταράξεις! Λόλ!!!)
Παρένθεση: ο Β’ ΠΠ ξεκίνησε σχεδόν ακριβώς …33 χρόνια μετά τον Α’. (Μπάααα…. πού πάει το μυαλό σας; τυχαίο ήταν!    ) Είπαμε: γέφυρα Λουγκόου, στα 4 εφτάρια – 07/07/1937, στις 7 το απόγευμα. Ήταν η πρώτη συμπλοκή εμπολέμων χωρών.
Αλλά, ας το δούμε κάπως αναλυτικά.

Τα στοιχεία της έκλειψης είναι συνοπτικώς αυτά εδώ, όπως θεάθηκε αυτή …από τον ουρανό:

Κι όπως θεάθηκε από τη Γή… (Στις κεντρικές ηπαπάρα.)

Τί παρατηρείτε;
Μά, ναί, έγινε πολύ κοντά στον Βασιλίσκο.

Εδώ καί καιρό έχω πεί ότι η σημαία της τουρκίτσας (καί του πακιχεστάν) απεικονίζει επακριβώς έκλειψη Ηλίου δίπλα στον Βασιλίσκο.

Κι όχι μιά τυχαία έκλειψη!
Αλλ’ αυτή ακριβώς που συνέβη επάνω από την Ατλαντίδα κατά την εαρινή ισημερία του 9600 πΧ, η οποία «εσάλπισε» την επίθεση των Ατλάντων εναντίον των Ελλήνων καί των λοιπών λαών της ανατολικής Μεσογείου.
Διότι εκλείψεις Ηλίου γίνονται πολλές…
…αλλά τόσο κοντά (ή επάνω) στον Βασιλίσκο, πολύ σπάνια!
Συνδυάστε, λοιπόν, τα ήδη αναγραφέντα…
…συν το ότι το «μυστικό» όνομα των ηπαπάρα είναι «Νέα Ατλαντίς» (όπως τις ονόμασε ο Φράνσις Μπέηκον)…
…καί τα νέα δεν είναι καθόλου, μα καθόλου ευχάριστα.

…Κι έλεγα κι εγώ, ο -τρομάρα μου- ερευνητής: Μά, γιατί όχι το καλοκαίρι του 2014; Γιατί τέτοια καθυστέρηση εδώ καί τρία χρονάκια; Τί περιμένουν «αυτοί», αφού έχασαν την «επέτειο» των 100 ετών;
(Είπαμε: περιοδικότητα ιστορικών/κοινωνικών φαινομένων. Η επέκταση της θεωρίας του Κοντράτυεφ στα ιστορικά καί κοινωνικά φαινόμενα – γιά την οποία τον τουφεκίσανε οι μπολσεβίκοι, κατ’ εντολήν του κρυφού τους ιερατείου, εννοείται, …γιά να μην την σκεφτεί – την επέκταση!
Δυστυχώς γιά  το συγκεκριμένο κωλο-ιερατείο, καί παρά τα όσα αρχαία βιβλία κατέστρεψε κι έκρυψε, οι αρχαίοι ημών την ήξεραν… άσε που τη μυρίστηκαν καί κάποιοι, ελάχιστοι …νέοι ημών, σαν τον γράφοντα! Λόλ!!!)
Έ, νά γιατί!!!
(Καί όχι, βλακούλη Εργοδότη, δεν μπλοκάρανε τα σχέδιά τους, «αυτωνών». Ρολόϊ πάνε. Να τα κοιτάς καλύτερα τα πραγματικά στοιχεία, νέους!)

Ξεκινάει, λοιπόν… Οι απρονόητοι της τελευταίας στιγμής, ετοιμαστήτε. Πάρτε τα μέτρα σας, να επιβιώσετε. Τελευταία σας ευκαιρία!

Υγ: Η τουρκίτσα εσχάτως προσκάλεσε πακιχεστανούς πιλότους γιά τα πολεμικά της αεροπλάνα. Τυχαίο; Ναί, τυχαίο κι αυτό! Λόλ!!!
Υγ 2: Αυτή η ανάρτηση (καί η επόμενη) ουδόλως ξεφεύγουν από το θέμα της αισυμνητείας καί της διασώσεως του έθνους μας.https://ergdhmerg.wordpress.com/

ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ!!ΚΑΛΟΝ ΜΗΝΑ ΣΕ ΟΛΟΥΣ

ΚΑΛΟΝ ΜΗΝΑ ΣΕ ΟΛΟΥΣ!!!!Μυρωδιά του Άγιου Σεπτέμβρη του Σχολικού, του Χρονογράφου, των πιο γλυκών χρωμάτων της Φύσης, του πιο μελαγχολικού μήνα του χρόνου. Είναι ο Μήνας που ο Πλούτωνας έκλεψε την Περσεφόνη και την πήρε γυναίκα του στον Κάτω κόσμο .Η  Φύση με τη λύπη της Δήμητρας αρχίζει να φθίνει, να μελαγχολεί, να στερεύει και να χάνει την ζωντάνια, την χαρά και την δύναμή της όπως ήταν το καλοκαίρι.Είναι ο Τρυγητής, ο Πετιμεζάς, ο Σταυρίτης, ο Ορτυκολόγος μιας και  αποδημούν για τις νότιες χώρες τούτον τον μήνα, εκτός από τα χελιδόνια και τα ορτύκια. Είναι ο Αϊ Νικήτας, από την ομώνυμη γιορτή και ο Σκεπαστής γιατί όσοι δεν προλαβαίνουν  να μαζέψουν τα καλαμπόκια τους τα σκεπάζουν για να μην τα φάνε τα πουλιά.«Κλειδώνει» λοιπόν ο χρόνος στις 31 Αυγούστου κι έρχεται η 1η του Σεπτέμβρη που παλιότερα θεωρούνταν και η πρώτη μέρα του χρόνου. Η ημερομηνία αυτή διατηρήθηκε μέχρι και σήμερα  μόνο σαν αρχή του θρησκευτικού έτους. Τα πολύ παλιά χρόνια ήταν η αρχή  του οικονομικού έτους των Ρωμαίων, η αρχή της Ινδικτιώνος  από την λατινική λέξη Indictio – nis που σήμαινε τον φόρο που έπρεπε να καταβάλουν οι Ρωμαίοι πολίτες  και συγχρόνως έναν θεσμοθετημένο κύκλο ανά 15 έτη που χρησιμοποιήθηκε σαν σύστημα χρονολόγησης  στην Βυζαντινή περίοδο.  Ωστόσο στην αντίληψη του λαού τούτη η μέρα παρέμεινε σαν «η μέρα του χρονογράφου». Λένε πως τα μεσάνυχτα  άνοιγαν οι ουρανοί  και κατέβαιναν οι άγγελοι και κάνανε απογραφή στις ψυχές που θα πέθαιναν μέσα στο χρόνο . Για να ξορκίσουν το κακό ,οι νοικοκυραίοι έσπαζαν ρόδια στην είσοδο του σπιτιού τους μόλις η μέρα έφεγγε. Στην Κρήτη,  την παραμονή έβαζαν πάνω στις στέγες των σπιτιών καρύδια τόσα όσα και τα μέλη της οικογένειας . Το πρωί τα κατέβαζαν, τα έσπαγαν προσεκτικά και όσα από αυτά ήταν κούφια τόσες πίστευαν ότι θα ήταν και οι ψυχές που θα έπαιρνε ο Χάρος από την οικογένεια.Η «αρχιχρονιά»  ήταν η μέρα που οι γεωργικές οικογένειες έβλεπαν την περίοδο της σποράς να πλησιάζει και κρεμούσαν στη μέση του σπιτιού ή στο εικονοστάσι τους  όλα τα σύμβολα της αφθονίας ανάλογα με την περιοχή . Έφτιαχναν μια  «αρμαθιά» από ρόδια, σταφύλια, κυδώνια, σκόρδα, καρύδια, κεχρί  ή φύλλα από αιωνόβια δέντρα.Στην Κω την ονόμαζαν «αρκιχρονιά » και πρωί πρωί πριν ακόμη βγει ο ήλιος τα κορίτσια την βουτούσαν στη θάλασσα να περάσει από σαράντα κύματα και αφού μάζευαν και σαράντα πετραδάκια τα φύλαγαν όλα μαζί στο εικονοστάσι. Τα πετραδάκια τα έβαζαν μέσα στα σεντούκια για να μην τρώει τα ρούχα ο ποντικός και το νερό που έφερναν το έχυναν στις τέσσερις γωνίες του  σπιτιού για την γλωσσοφαγιά . Σε άλλα μέρη της Ελλάδας , την κρεμούσαν στη μέση του σπιτιού  και την ξεκρεμούσαν την Πρωτοχρονιά την ημέρα του Αγίου Βασιλείου το πρωί. Ανακάτευαν τους σπόρους εκείνους  με της φετινής χρονιάς και έτρωγαν το σταφύλι που στο μεταξύ ήταν σαν σταφίδα.

 

Η 1η του Σεπτέμβρη είναι και η γιορτή του Αγίου Συμεών του Στυλίτη και το έθιμο λέει πως οι έγκυες γυναίκες απέχουν από κάθε εργασία για να μην γεννηθεί το παιδί τους με το σημάδι του Αγίου ( Συμεών/ σημαδεύω ). Είναι επίσης του Αγίου Νικολάου του Κουρταλιώτη που ήταν ασκητής του 16ου αιώνα στο Ρέθυμνο και η μνήμη του γιορτάζεται εκείνη την ημέρα στο ομώνυμο φαράγγι… Κι είναι ακόμα μια γιορτή να κλείσει η τριάδα, του Αγίου Μελετίου…

 

Στις 2 του Σεπτέμβρη γιορτάζει ο Άγιος Μάμας ή ο άγιος των Σκουλάδων όπως λένε στα Ανώγεια της Κρήτης. Ο λόγος γιατί στις εικόνες παρουσιάζεται σαν νεαρός βοσκός και λατρεύεται σαν ο προστάτης των τσοπάνηδων. Λένε πως ονοματίστηκε έτσι γιατί τη γυναίκα που τον ανέθρεψε μιας κι έμεινε ορφανός πολύ μικρός , τη φώναζε « Μάμα» και του ΄μεινε. Κρατάει πάντα ένα στραβοράβδι στο χέρι και στη γιορτή του προσφέρουν αρνιά που τα σφάζουν, τα μαγειρεύουν και τα τρώει όλο το εκκλησίασμα. Συχνά τον βλέπουμε στις εικόνες πάνω σε ένα λιοντάρι που λένε πως κάποτε  σαν κατέβαινε από το βουνό να χαρίσει τα δώρα του στον Διοικητή της πόλης  κουβαλώντας του ένα ολόκληρο πρόβατο ζωντανό, κουράστηκε και δεν μπορούσε να προχωρήσει. Τότε παρουσιάστηκε ένα λιοντάρι  και τον πήρε στη ράχη του κι είπαν πως τούτο θα μπαίνε σε όλες τις απεικονίσεις για να συμβολίζει τη δύναμη του Χριστιανισμού.  Η λατρεία του αγίου είναι διάσπαρτη σε ολόκληρη της Ελλάδα και τα παλιότερα χρόνια οι μανάδες τον επικαλούνταν για να μιλήσουν τα παιδιά τους, για να τους γιάνει το λαιμό ή τα αυτιά…

 

Ακολουθεί η γιορτή «Το γενέθλιον της Παναγίας » στις 8 του μήνα με γνωστό ένα πολύ παλιό έθιμο που δεν συναντάται πια  να «πουλιούνται » και να γίνονται «σκλάβοι» της Παναγίας τα καχεκτικά παιδιά και να εξασφαλιστεί έτσι η  υγεία τους. Πήγαινε δηλ. η μητέρα το παιδί στην εκκλησία , το ζύγιζαν και υπόσχονταν τόσο λάδι ή κερί όσο και το βάρος του. Του κρεμούσαν στο λαιμό ένα χαλκά από ασημένιο σύρμα και σαν περνούσαν τα χρόνια που είχαν ορίσει στο τάξιμο , το «ξεσκλάβωναν », του έβγαζαν τον χαλκά από το λαιμό και τον κρεμούσαν στην εικόνα.

 

Και φτάνουμε στα μέσα του μήνα με την γιορτή του Τιμίου Σταυρού στις 14. Μέρα σημαδιακή μιας και όλες οι καλοκαιρινές συνήθειες , όπως ο μεσημεριανός ύπνος και  το δειλινό γεύμα  καθώς οι μέρες πια μικραίνουν, σταματούν. Γνωστό το έθιμο του Λειδινού , μια μιμική παράσταση με ρίζες πολύ παλιές , που δείχνει το τέλος του δειλινού .

 

Με πανιά και άχυρα κατασκεύαζαν οι γυναίκες και τα παιδιά στην Αίγινα πιο πολύ, μια ανδρική μορφή που την τοποθετούσαν στην εκκλησία , άναβαν κεριά και την μοιρολογούσαν…

 

Την μέρα τούτη μοιράζεται βασιλικός στην εκκλησία ή σταυρολούλουδο  αφού κατά την παράδοση στο μέρος που βρέθηκε ο Τίμιος Σταυρός φύτρωνε βασιλικός. Με το κλαδάκι που θα πάρουν από την εκκλησιά και με τον αγιασμό της μέρας οι νοικοκυρές  έφτιαχναν  το νέο προζύμι. Το προζύμι αυτό σαράντα μέρες δεν το δάνειζαν  και το πρώτο ψωμί που θα ζύμωναν  το λειτουργούσαν και το μοίραζαν στην γειτονιά .Σε όλα σχεδόν τα μέρη της Ελλάδας τούτη τη μέρα ήταν ιδιαίτερα σημαντικό να ευλογηθεί στην εκκλησιά μείγμα σπόρων που στη συνέχεια θα χρησιμοποιηθεί πρώτο αυτό στην σπορά που θα αρχινούσε σε λίγο καιρό. Την εποχή του θερισμού υπήρχε μια συνήθεια από το τελευταίο δεμάτι στάχυα να πλέκουν μια ωραία δέσμη που την έλεγαν χτένι ή ψαθί ή σταυρός ή όπως είχαμε δει παραπάνω «αρκιχρονιά ». Την κρεμούσαν είδαμε στο μεσαίο δοκάρι του σπιτιού ή στο εικονοστάσι και  την ημέρα του Σταυρού την ξεκρέμαγαν , την πήγαιναν στην εκκλησιά , την ευλογούσαν και ανακάτευαν το νέο σπόριο με τον παλιό.Το σπορικό ήταν έτοιμο για την ώρα την καλή !

 Εκείνη την ημέρα γίνονταν επίσης οι αγροτικές συμβάσεις. Οι δουλειές του καλοκαιριού είχαν πια τελειώσει και οι καρποί όλοι είχαν σχεδόν μαζευτεί. Αφήναν λοιπόν τα ζώα τους ελεύθερα στα χωράφια και τα  αμπέλια να βοσκήσουν όπου θέλουν. Τότε ξεπληρώνονταν οι εργάτες από τους ζευγάδες ή « πάχτωναν» τα χωράφια τους οι γαιοκτήμονες και ξοφλούσαν τους λογαριασμούς τους  και για όσους θυμόμαστε ακόμα τους δραγάτες που είχε ορίσει  μια κοινότητα να φυλάγουν  τα αμπέλια την παραμονή του Σταυρού η θητεία τους τέλειωνε κι έκαιγαν τις καλύβες τους που χρησιμοποιούνταν σαν παρατηρητήρια για να εντοπίζουν τους κλέφτες. Τέλος την μέρα αυτή αλλά και την επόμενη του Αι Νικήτα ήταν το χρονικό όριο των ναυτικών να δέσουν τα καράβια τους. Τα μακρινά ταξίδια σταματούσαν , άρχιζε και η δική τους ξεκούραση μέχρι την  άνοιξη που ο καιρός θα επέτρεπε πάλι για να ανοιχτούν στο πέλαγος. Στις 15 του Σεπτέμβρη έχουμε πάλι τριπλή γιορτή με αγίους άσχετους μεταξύ τους  που είτε μαρτύρησαν είτε πέθαναν εκείνη την ημέρα και η εκκλησία αποφάσισε να συνεορτάζουν. Έτσι λοιπόν γιορτάζει ο άγιος Βησσαρίωνας , θεραπευτής της πανώλης και ο άγιος Πορφύριος  που θεωρείται προστάτης των Ηθοποιών, αφού και ο ίδιος ασκούσε αυτό το επάγγελμα στη ζήση του.Στις 17 γιορτάζει η Αγία Σοφία με τις τρεις της θυγατέρες, Πίστη, Αγάπη και Ελπίδα. Τα τρία νεαρά κορίτσια, Έλληνιδες στην καταγωγή όλες τους, ζώντας στην Ιταλία κατά την περίοδο των διωγμών του Αδριανού και σε ηλικία 12 , 9 και 10 ετών  αντίστοιχα, έχασαν τη ζωή τους για την προσήλωσή τους στον Χριστιανισμό. Η μάνα δεν άντεξε και τρεις μέρες αργότερα πέθανε πάνω στον τάφο τους.Στις 20 του μήνα είναι του αγίου Ευσταθίου που θεωρείται προστάτης των αγροφυλάκων και των κυνηγών και απεικονίζεται με το όραμα του , όπως είναι γνωστό, ένα ελάφι, που τον έσωσε και τον έκανε να αλλάξει την πίστη του και να βαφτιστεί Χριστιανός. Κι οι μάνες τον τιμούν για να «σταθεί» το παιδί τους γερό ή σαν αιμορραγήσει να του σταματήσει το αίμα…

 Στις 22 πάλι του Σεπτέμβρη τιμάται η μνήμη του αγίου Φωκά που πριν τον Άγιο Νικόλαο θεωρούνταν προστάτης των Ναυτικών και των θαλασσών κι είναι γνωστές οι αναφορές του Νικολάου Πολίτη πως η ομοιότητα του ονόματος Φωκά με τις φώκιες συντελέσαν πολύ στην θαλασσινή λατρεία  ου αγίου. Οι καθολικοί πάλι τον είχαν για προστάτη των κηπουρών. Το σίγουρο είναι πως τον « χρησιμοποίησαν» και τον επικαλούνταν στα ξόρκια τους οι απλοί χωρικού σαν διώκτη των ερπετών…Στις 24 Σεπτεμβρίου είναι η γιορτή της Αγίας Θέκλας και  της Αγίας Μυρτιάς της Μυρτιδιώρισσας που θεωρείται η σημαντικότερη γιορτή στα Κύθηρα.Στην Κρήτη την συναντούμε στο Μοναστήρι της Παλιανής.

 Το συναξάρι κλείνει με τη γιορτή του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου στις 26 Σεπτεμβρίου. Μεγάλη γιορτή στην Πάτμο

 Τα παζάρια του Σεπτεμβρίου κατείχαν κάποτε την πιο σημαντική θέση στον πολιτισμό των Ελλήνων. Ένας πανάρχαιος θεσμός με μεγάλη έξαψη στην ορεινή κυρίως Ελλάδα αλλά και από την Κρήτη ( Μοίρες Ηρακλείου ) μέχρι την Πελοπόννησο , την Εύβοια (Χαλκίδα) την Ήπειρο  και την Θράκη ( Διδυμότειχο)  ικανοποιούσε την γενική ανάγκη για ψυχαγωγία , επαφών και σχέσεων για εξυπηρέτηση ποικίλων συμφωνιών, συνοικεσίων και εμπορικών συναλλαγών. Συνήθως γίνονταν μια φορά το χρόνο στις αρχές του φθινοπώρου και κρατούσαν μέρες. Με τα χρόνια και την ανάπτυξη των συγκοινωνιών ακολούθησε μια παρακμή ή κατάργηση του θεσμού προάγγελος όμως των μεγάλων εκθέσεων που γίνονται μέχρι και σήμερα καθ όλη την διάρκεια του μήνα με πρωταγωνιστή την μεγάλη εμπορική διεθνή πια έκθεση προϊόντων της Θεσσαλονίκης .Όμως τούτος ο μήνας  είναι άρρηκτα δεμένος με το άνοιγμα των σχολειών και το τέλος της ξεγνοιασιάς των παιδιών και την μεγάλη συγκομιδή των σταφυλιών, την παραγωγή του κρασιού , της σταφίδας , του μούστου …

 « …Μέρες πριν ανοίξουν τα σχολειά κατεβαίναμε κάτω στα νταμάρια και μαζεύαμε το ασπρόχωμα. Τέλειωνε ο τρύγος και σαν απλώναμε και τα τελευταία σταφύλια ια τη σταφίδα μας, κουβαλούσαμε στο σπίτι της θείας  όλα τα φορτία των κρασοστάφυλων για να  πατηθούν στα πατητήρια. Χωριστά τα άσπρα, χωριστά τα μαύρα σταφύλια. Πάντα υπήρχαν και δύο μεγάλα άσπρα σακιά που τα πατούσαμε εμείς , με γέλια, πειράγματα και χαρές για να κάνουμε το δικό μας μούστο που έτρεχε μέσα σε μια μεγάλη σκάφη .Και σαν τέλειωνε τούτη η δουλειά και σούρωνε μέχρι αργά το απόγευμα ο μούστος, τότε το χρυσοκίτρινο υγρό έμπαινε πια στα μεγάλα καζάνια και στήνονταν οι παρασιές στην πίσω αυλή της γιαγιάς. Δυο τεράστιοι μπλόκοι με σιδερόβεργες για να σταματούν πάνω τους τα μπακιρένια τσουκάλια, μικρά ξύλα και άναβε η φωτιά. Κόβαμε και αρμπαρόριζα και την ρίχναμε μέσα και μύριζε ο τόπος όλος. Σαν μεθυσμένοι νοιώθαμε όλοι. Η μυρωδιά του μούστου ήταν παντού. Και το βράσιμο ξεκινούσε. Ανακατεύαμε με μεγάλες κουτάλες συνέχεια καθένας μας με την σειρά του σαν να γινόταν η πιο μεγάλη ιεροτελεστία στον κόσμο. Ένα τέταρτο περνούσε περίπου , να βράσει καλά ο μούστος και αφού κρύωνε λίγο τον ανακάτευε η μάννα με αλεύρι που δεν χρειαζόταν να το μετρήσει, το μάτι λογάριαζε , και έφτιαχνε την υπέροχη εκείνη μουσταλευριά που όσο πιο άσπρη γινόταν τόσο πιο νοικοκυρά ήταν η γυναίκα που την είχε ετοιμάσει. Κι έριχνε μπόλικα αμύγδαλα και σουσάμι αποπάνω και το γλύκισμα ήταν έτοιμο σερβιρισμένο σε μικρά γυάλινα μπολάκια καθένας την μερίδα του ή σε μεγάλα ταψιά για να κερνάει τον κόσμο που θα ερχόταν στο σπίτι τις επόμενες μέρες. Τον υπόλοιπο μούστο τον βράζαμε  ακόμη για ώρα πολύ μέχρι να  μείνει ένα λίγο πηχτό υγρό στον πάτο που ΄χε το χρώμα του μελιού και δεν ήταν τίποτε άλλο  παρά το πετιμέζι που συντρόφευε τις τηγανίτες και τους λουκουμάδες τα κρύα βράδια του χειμώνα.Κι έπαιρνε ο αέρας τούτο το άρωμα και το ταξίδευε σ ΄όλο το χωριό κι έμπαινε από τα ανοιχτά παράθυρα παντού και στα δικά μας ρουθούνια και στην ψυχή μας κι έμενε εκεί σαν μια πολύτιμη συνταγή μιας εποχής που πέρασε αλλά ποτέ δεν ξεχάστηκε  … »**.

 

Καλό μήνα ! ΕΛΕΝΗ ΜΠΕΤΕΙΝΑΚΗ http://www.cretalive.gr/opinions/septembrios-o-chronografos-o-tryghths-o-mhnas-ths-archhs-kai-toy-teloys

ΣΕΙΣΑΧΘΕΙΑ

    

Σεισάχθεια

… το μοίρασμα … η ισότητα …

η βάση για μια νέα αρχή

Παλαιός

α).  Η διασύνδεση

Το μοίρασμα … η κατά πως λέν Σεισάχθεια … μιά λέξη με σχετικά ασαφή έννοια και πολλά μα πάρα πολλά επίπεδα.

Όπως μας καταμαρτυρούν … τα υπολείμματα της ιστορίας … κάποια στιγμή, εκεί στην πόλη της Αθήνας … βουτήξανε έναν ταξιδιάρη -τον Σόλωνα- και τον βάλανε να παίξει κάτι από Αισυμνήτη μεριά.

Τα είχανε λέει κάνει κουλουβάχατα, οι τότε φίλοι μας, οι Αθηναίοι … όπου κάποιοι κατσαπλιάδες … κοτζαμπάσηδες, λαμόγια και λοιποί … είχανε ρουφήξει το βιός και το αίμα των διαφόρων συναγελαζομένων φουκαράδων της Αττικής Γής … και αφού τους είχαν εν πολλοίς κυριολεκτικά ξεζουμίσει και πηδήξει ότι είχαν και δεν είχαν … τελικά τους φορούσαν και κάτι ωραίους περίτεχνους χαλκάδες και λαιμαριές … τους καθιστούσαν σκλάβους και τους πουλούσαν αυτούς και τα κατσικομούλαρά τους στα διάφορα σκλαβοπάζαρα. Τελικά αφού είδαν και αποείδαν, όλοι αυτοί οι μπούφοι, ότι το πράγμα δεν πάει άλλο, ξεσηκώθηκαν … με τσάπες, δικριάνια, τσεκούρια και ότι άλλο βρήκαν και διέθεταν πρόχειρο, και τους πήραν στο κυνήγι. Αφού μετά την όποια αντίσταση, τα λαμόγια που λυμαίνονταν την Αττική Γή, τα βρήκαν σκούρα … έκαναν την ανάγκη φιλότιμο και ανέθεσαν, λέει, στον Σολωνάκο, να σιάξει τα πράματα.

Τούτος λοιπόν (κουφάλα ή μη… ελάχιστα μας κόφτει τώρανες … αλλά και όσους τους κόφτει το λοιπόν, ας προστρέξουν σε όσα του σούρνει ο Μάρκος … πιστεύω ότι θα το καταφχαριστηθούν δεόντως) ήθελε δεν ήθελε … έκανε ότι κατέβασε η γκλάβα του … του υπαγόρευσαν τα πλούσια λαμόγια … αλλά και του επέβαλαν εν πολλοίς τα παπαδόσκατα -αν νομίζετε ότι αυτές οι διαχρονικές κουφάλες ήταν έξω από το παιχνίδι είστε οικτρώς γελασμένοι- τα μπουρδούκλωσε λοιπόν κατά το κοινώς λεγόμενο, τα πράματα, και υποτίθεται ηρέμησαν τα πνέματα (έεε το υ λείπει … γιατί αν δεν έλειπε, τον Σολωνάκο θα τον έκαναν κοκορέτσι … και ακόμα θα τον καβούρντιζαν … καθώς σκατά ηρεμία έσιαξε), τέλος πάντων και απεκλήθη έκτοτε … Αισυμνήτης … μην χέσω.

Υποτίθεται … λέει … ότι έφτιαξε τα πράγματα … αλλά τότε γιατί λέτε υπούλως και κρυφά να την κοπάνησε στα γρήγορα ;; Τέλος πάντων, είπαμε, όποιος θέλει ας προστρέξει στα του Μάρκου … εμάς εδώ ουδόλως μας ενδιαφέρουν τα καμώματα του λεγάμενου, πέρα από τα λειψά σημεία, που οφείλουμε να επισημάνουμε, αποστερώντας πατήματα σε ανοήμονες και καλοθελητάδες.

Πρόθεσή μας, αυτήν την στιγμή, δεν είναι να εξετάσουμε τα καλώς ή κακώς γεγεννημένα στο παρελθόν, αλλά να δείξουμε τον δρόμο στο μέλλον, αν θελήσουμε και καταφέρουμε να υπάρξει τέτοιο.

β).  Η έννοια – το περιεχόμενο

Για να κατανοήσουμε όμως, γιατί μιλάμε, πρέπει να πάμε στην ουσία του πράγματος, στην ρίζα και το νόημα της λέξεως … «Σεισάχθεια».

Πρώτα απ’ όλα η λέξη «Σεισάχθεια» είναι σύνθετη από το ρήμα «σείω» και το ουσιαστικό «άχθος».

Σείω – κουνώ, μετακινώ, σηκώνω, απαλείφω, μειώνω, αποτινάσσω

Άχθος – βάρος, επώδυνο-δύσκολο φορτίο

Σεισάχθεια λοιπόν – η αποτίναξη, ελάττωση, αφαίρεση μεγάλου και επώδυνου βάρους-καταστάσεως

Σεισάχθωρ – ο ποιών την Σεισάχθεια

Ωραίααα … είδαμε τι σημαίνει η λέξη αυτή … το βαθύτερο νόημα όμως το πιάσαμε ;; … για και μεις μείναμε στα χνάρια και τα πατήματα του Σόλωνα ;;

Εκεί στην αρχή … έβαλα υπότιτλο «… το μοίρασμα … η ισότητα …» 

…. τι λέτε να το έβαλα έτσι απλά για μπούγιο ;; 

…. έκανε κάτι τέτοιο ο Σόλωνας για ού ;;;

Όπως όμως και οι λέξεις «Αισυμνητήρ» αλλά και «Αισυμνήτωρ» και «Αισυμνητεία», πέραν της απλής εξωτερικής εννοίας, έχουν και άλλες βαθύτερες, έτσι και η «Σεισάχθωρ» και «Σεισάχθεια», είναι πάντα σε αγαστή και απόλυτη σχέση μεταξύ των στα διάφορα επίπεδα, οπότε το θέμα είναι για ποιό και σε ποιό επίπεδο αναφερόμαστε.

Τελικά όμως, αν και επεκτείνοντας την έννοια της Σεισάχθειας, μπορούμε να έχουμε σύνδεση των επιπέδων της με αυτά της Αισυμνητείας … φαίνεται σαν κάτι να μας λείπει … η ακριβής λέξη, η λέξη αυτή που έχει εν εαυτή το νόημα του «μοιράσματος» και της «ισότητας», θα λέγαμε δε ότι η λέξη «Σεισάχθεια» δεν είναι παρά το πρώτο-εξωτερικό επίπεδο της ακριβούς εκείνης λέξεως, αυτής που περικλείει το μοίρασμα και την ισότητα … διανοείσθε πιά μπορεί να είναι αυτή ;;

Κατά πρώτον να σημειώσουμε ότι «Σεισάχθωρ» είναι απλά αυτός ο οποίος αναλαμβάνει και επιτελεί το έργο της «Σεισάχθειας» … και ουσιαστικά είναι, είτε ο ίδιος ο «Αισυμνήτης» είτε κάποιος «υπο-Αισυμνήτης», είτε ακόμη και κάποιος απλός πολίτης υπό την καθοδήγησή του.

γ).  Τα επίπεδα

Όπως είπαμε η «Σεισάχθεια» έχει και εφαρμόζεται σε διάφορους βαθμούς, ας το κάνουμε λίγο πιό λιανά :

α).  Το πρώτο, απλό, επίπεδο Σεισάχθειας, είναι εκείνο στο οποίο αφαιρούνται-ελαφρύνονται φόροι, βάρη, υποχρεώσεις, δεσμεύσεις, όσων δεν μπορούν και δεν δύνανται να ανταποκριθούν σε αυτά. 

β).  Το δεύτερο, αμέσως επόμενο, επίπεδο, είναι εκείνο στο οποίο εκτός των προηγουμένων, υπάρχουν και διάφορες παραχωρήσεις με σκοπό την βελτίωση, την ασφάλεια, την σιγουριά, την σίτιση κλπ. των πολιτών, σε προσωρινή ή διαρκή και μόνιμη βάση.

γ).  Στο μετέπειτα, ενδιάμεσο επίπεδο, είναι που υπεισέρχεται η έννοια του «μοιράσματος», όταν λέμε όμως «μοίρασμα» μην παίρνουν τα μυαλά σας αέρα … «μοίρασμα» έχουμε μόνο σ’ ότι τέτοιο μπορεί να υπάρξει, να γίνει και να δουλέψει σωστά … όχι στα πάντα (δεν είναι δυνατόν και δεν επιτρέπεται, επειδή απλά και μόνο, κάποιος ηλίθιος το απαιτεί … να πάρει μέρος στην Ηγεσία ή να αναλάβει υπευθυνότητα … τέτοιες αλληλέγγυες βλακείες δεν υφίστανται στον «Ελληνισμό»)

δ).  Το πραγματικό επίπεδο Σεισάχθειας ή καλύτερα αυτό του «ισο-μοιράσματος» στον Ελληνισμό είναι αυτό όπου η Ισότητα εφαρμόζεται Πλήρως, και όχι απλά τύποις, όπου όλοι απολαμβάνουν τα πάντα, όπου όλοι οι πολίτες είναι «Μέτοχοι» της Φυλής και όσων κατέχει.

ε).  Το Ύψιστο επίπεδο Σεισάχθειας, του Ελληνισμού βεβαίως, είναι εκείνο όπου μεταφέρονται στους Ταγμένους, τους Ηγήτορες της Φυλής, όλα τα «Μυστικά», όλες εκείνες οι γνώσεις και πληροφορίες, που σχετίζονται με την σύσταση, το καλώς έχειν, το καθήκον και την αποστολήν της Φυλής, αλλά και άλλες κρίσιμες γνώσεις και πληροφορίες.

δ).  Η Σχέση με …

Εδώ ίσως πολλοί αναρωτηθείτε :

ρε τι κόλλημα είναι αυτό με τα 5-πέντε επίπεδα ;;

Η απάντηση είναι ότι : 

δεν υπάρχει κανένα απολύτως κόλλημα … θα μπορούσαμε να τα κάνουμε δέκα … δεκαπέντε … όπως παρόμοια θα μπορούσαμε να πράξουμε και στα Αισυμνητικά, όμως όπως ανέφερα πιό πάνω, τα επίπεδα της Σεισάχθειας είναι σε πλήρη αντιστοιχία με αυτά της Αισυμνητείας … πάνε χέρι-χέρι που λέμε, οπότε και αυτός είναι κυρίως ο λόγος της πενταπλής διαίρεσης.

Όπως λοιπόν, μετά από την παραπάνω έκθεση, μπορείτε να καταλάβετε, η κουράδα που έκανε ο Σόλωνας, έχει σχέση με το πρώτο επίπεδο, καθώς στην ουσία δεν επέστρεψε τα κτήματα, ούτε τις τοκογλυφικές χρεώσεις στους απλούς πολίτες, ούτε και διεμοίρασε τίποτε, παρά μόνο διέγραψε κάποια χρέη και απάλειψε την δουλοποίηση, την σωματική ενεχυριάση, λόγω χρεών.

Τα 2-δύο πρώτα επίπεδα δεν έχουν ιδιαίτερη σχέση με το Πάλαι Ποτέ Ελληνικό Έθνος-Φυλή, παρά υπεισέρχονται μόνο στη ύστερη βεβλακωμένη εποχή.

Αυτά που έχουν σχέση με τον Ελληνισμό είναι μόνο από το 3-τρίτο και πάνω.

Το ’21 σκοτώθηκε κόσμος και κοσμάκης, και πολλοί πέθαναν κυριολεκτικά στην ψάθα -οι γνήσιοι πατριώτες και Έλληνες- αλλά αυτοί που καρπώθηκαν τους αγώνες και το αίμα όλων αυτών, που έπεσαν για την Λευτεριά της Πατρίδος, ήταν οι προδότες, τα λαμόγια, οι κοτζαμπάσηδες, και οι παπαδοκουφάλες … το ίδιο έγινε και αργότερα … για ποιά Ισότητα και Σεισάχθεια να μιλήσουμε λοιπόν στην ψωροκώσταινα … που στο διάλο είναι οι αρχές του Ελληνισμού ;;

Μήπως όμως αυτό ήταν απλά αποτέλεσμα της βυζαντινοχλαπάτσας και της τουρκοκρατίας ;; 

Κάθε άλλο βέβαια … δεν έχει παρά να ανατρέξει ο καθένας στην γνωστή ιστορία, και θα δεί ότι, αυτό τραβούσε παλιά … αρκετά, και μάλλον πάρα πολύ παλιά. 

Καθ’ ήν στιγμή λοιπόν, όπως είπαμε, η Σεισάχθεια και η Αισυμνητεία είναι σύμφυτες αρχές-θεσμοί με την ύπαρξη της Ελληνικής Φυλής, εύλογα θα αναρωτηθεί ο καθένας :

«… μα που στο διάολο πήγανε όλα αυτά; ». 

Δυστυχώς φίλοι μου, αντίθετα με ότι πιστεύουμε, είτε θέλουμε είτε δεν θέλουμε να το παραδεχτούμε, η σαπίλα φαίνεται ότι έχει βάθος χρόνου … πως λέτε να φτάσαμε σε αυτήν την κατάντια … να πέσαμε στον βόθρο με τα σκατά … έτσι απλά και ως έτυχε ;;

Δυστυχώς λοιπόν, δεν έτυχε … πέτυχε !! 

…. η μακραίωνη συνεχής και ακάματη προσπάθεια της άλλης πλευράς, επιτέλους είχε και είδε καρπούς, μετά από εκατομμύρια χρόνια, χάριν στην δική τους επιμονή και δυστυχώς στην δική μας αβελτηρία, μαζί με τις αλληλέγγυες μαλακίες κάποιων εδώ δικών μας ηλιθίων, καθώς και την ατολμία μας (εκείνων των καιρών) να εφαρμόσουμε απαρέγκλιτα τις εντολές των δημιουργών της φυλής. *

Τέλος πάντων, ότι έγινε έγινε … και δυστυχώς δεν ξεγίνεται … τώρα απλά μένει να δούμε τι θα κάνουμε από εδώ και πέρα … ΑΝ και ΕΦ’ ΌΣΟΝ αντιληφθήκαμε τι παίχθηκε, και βάλαμε μυαλό, επιστρέφοντας στα καθορισθέντα και αποβάλλοντας κάθε και όποια μπούρδα και αλληλέγγυα μαλακία έχει παρεισφρήσει και θρονιαστεί στις ψυχές και στα μυαλά των, υποτιθέμενων πλέον, Ελλήνων.

Ελπίζω, όπως προχωράει η ανάπτυξη των θεμάτων, να γίνεται ξεκάθαρο σε όλους όσους θέλουν και λένε να αναστήσουμε τον Ελληνισμό και την Φυλή, ότι κάποια πράγματα ή θα τα κάνουμε και θα προσπαθήσουμε να επαναφέρουμε την κατάσταση στα Πάλαι Ποτέ Εκείνα ή θα αφήσουμε τα πράγματα να τραβήξουν τον δρόμο τους και να πάμε στον διάολο … καθόσον δεν έχει νόημα να προσπαθήσουμε και να φάμε την μούρη μας απλά και μόνο για μια νέα σκατούλα.

Όλα αυτά γράφονται με έναν και μόνο σκοπό … να προϊδεάσουν και να προετοιμάσουν όλους αυτούς που θέλουν και ζητούν επιστροφή στις παλιές δόξες, στο τι έχουν να κάνουν και με τι να παλέψουν, εάν όντως είναι αποφασισμένοι για αυτά που λένε ή απλά λένε για να λένε. Κάποια πράγματα ή θα γίνουν ή δεν θα γίνουν και θα μείνουν απλά λεκτικές πομφόλυγες. Σε παλαιότερες εποχές μπορεί να ήταν πιό εύκολη και λιγότερο επώδυνη η επιστροφή, όμως πλέον σήμερα μετά από την γενικευμένη αλλοίωση και την σε βάθος προχώρημα της σαπίλας … τα μέτρα πρέπει να είναι ιδιαιτέρως δυναμικά και χωρίς παρεκκλίσεις. Αλληλέγγυες μαλακίες, ευαισθησίες, έτσι και γιουβέτσι, προχωράμε και βλέπουμε … δεν έχουν χώρο … διότι πολύ απλά θα οδηγήσουν στην οριστική και βεβαία αποτυχία και επακόλουθη τελική καταστροφή.

Όλοι αυτοί λοιπόν, που ορέγονται αρχηγικές θέσεις, ίσως και Αισυμνητικές, οφείλουν να σταθμίσουν καλώς, εάν και κατά πόσον, είναι αποφασισμένοι, όχι απλώς να βάλουν το κεφάλι τους στον ντουρβά με τις οχιές, αλλά να παίξουν με τις πιθανότητες γεμάτου όπλου, να μην εκπυρσοκροτήσει επί του κροτάφου των, καθώς οφείλουν να τα βάλουν με θεούς και δαίμονες, να συγκρουσθούν με τους πάντες και τα πάντα, χωρίς καμμία εξαίρεση, εκτός πιά και αυτό που στην ουσία εννοούν είναι μιά από τα ίδια … να αλλάξει ρούχα και μουτσούνα ο «μανωλιός» μέχρι να έρθουνε ξανά τούμπα τα πράγματα.

Στην πορεία θα υπάρξουν και κάποιες άλλες αναπτύξεις, και το νερό θα μπεί στ’ αυλάκι, τουλάχιστον εννοιολογικά, στο τι έχει και πρέπει να γίνει.

Πάντως, από τα παραπάνω, καθίσταται απόλυτα σαφές ότι, Πορεία προς Αποκατάσταση του Ελληνισμού, μπορεί να γίνει μόνο μέσω Αισυμνητείας ανωτέρου επιπέδου αλλά και συνακόλουθης Σεισάχθειας … όπερ τούτο σημαίνει ότι όλη η Ελληνική επικράτεια πρέπει να μπεί επί τάπητος, και να ξαναμοιραστεί, μεταξύ των Ελλήνων, λαμβάνοντας μέριμνα και για τις νέες ακολούθως ερχόμενες γενιές.

Κατάλαβες τώρα Εργολάβε, γιατί σου είπα κάτι για γαργάρα ;;

Είσαι έτοιμος εσύ, αλλά και ο όποιος άλλος, να πάρει το μαχαίρι και να κόψει την πίτα ;; **

 

…. θυμάσε μήπως τι έγραφε ο Μάρκος, για κάποιους ηλίθιους που υπερασπίζονταν υψηλά αποκτήματα που ποτέ εκείνοι εκ των πραγμάτων δεν θα είχαν ;; 

…. αυτός την γλίτωσε (έστω και μόνο με απαλλαγή από την παρουσία τους) εσύ πως λες να την βολέψεις όταν θα πρέπει όχι απλά να απαλλάξεις κάποιους αλλά να πάρεις όσα έχουν κάποιοι άλλοι και να τα μοιράσεις στους υπόλοιπους ;;;

Για να μην πλατειάζω άδικα και χωρίς λόγο … ας συμπτύξω αυτό που λέω, διότι ίσως πολλοί να μην το έχετε εννοήσει πλήρως.

Εάν λοιπόν καταφέρουμε, να πάμε σε μια Νέα «Πάλαι Ποτέ Ελλάδα», η φυλή οφείλει να καθίσει στο τραπέζι και να διαμοιράσει τα υπάρχοντά της, όπου και θα ορισθεί το πλαίσιο-εύρος εντός του οποίου θα μπορεί να κυμαίνεται η ακίνητη περιουσία εκάστου.

Πρώτον και κύριο, όλοι μηδενός εξαιρουμένου, αποκλειστικά και μόνον των Ελλήνων εννοείται, απαραιτήτως πρέπει να έχουν το σπίτι, την Εστία τους (τουλάχιστον μία ή και περισσότερες … μέχρις εκεί που φθάνει για όλους, λαμβάνοντας μέριμνα και για τις νέες γενιές … καθώς και για χώρους δημόσιους και βιομηχανικούς, τεχνολογικούς κλπ. κλπ. δομών και καλλιεργειών), ταυτόχρονα με ελάχιστη καλλιεργήσιμη έκταση. 

Η Φυλή οφείλει να φροντίσει αυτό να το έχουν όλοι οι Έλληνες, είτε εξ ιδίων, είτε με μέριμνα της Πολιτείας – πράγμα το οποίο ποτέ δεν θα γίνεται αντικείμενο ενεχυριάσματος, υποθήκης και πώλησης, παρά μόνο μεταβίβασης μετά θάνατον στους απογόνους (μέσα στα ορισθέντα όρια κατοχής ακινήτων και γης) ή επιστροφής στην Πολιτεία.

Βασικά η Πολιτεία οφείλει να καθορίσει τους οικιστικούς χώρους, να ρυμοτομήσει και να επανοικοδομήσει αυτούς, εάν ο όποιος Έλλην αδυνατεί να το πράξει εφ’ εαυτού του. Έτσι ουσιαστικά το σπίτι-Εστία (οφείλει να καθοριστεί η ανώτερη έκταση) σου ανήκει μόνο όσο ζείς και εάν έχεις απογόνους να το μεταβιβάσεις και αυτοί το επιθυμούν … αλλιώς ανήκει και επανέρχεται στην Πολιτεία … είναι δηλαδή εκτός της όποιας διαπραγμάτευσης, εκτός ίσως εκείνης της ίσης ανταλλαγής.

Το Ίδιο και με την όποια άλλη αποκλειστική καλλιεργήσιμη έκταση.

Ακίνητα και Γή … κατέχουν μόνο Έλληνες, και κανείς ξένος … στους οποίους μπορούν μόνο να παραχωρούνται ή να ενοικιάζονται κάποιοι χώροι, για περιορισμένο χρονικό διάστημα και με συγκεκριμένους όρους.

Ουσιαστικά όλη η ΈΚΤΑΣΗ της Πολιτείας ανήκει στην Φυλή και ΜΟΝΟ, όπου μόνο Έλληνες μπορούν να έχουν και να διαχειρίζονται τμήματά της, εφ’ όρου ζωής, καθώς και να τα μεταβιβάζουν στους απογόνους τους (μέσα σε ορισθέντα όρια).

Έτσι θα αποκτήσει νόημα και το «υπέρ Εστιών» … και κάθε Πολίτης θα έχει λόγους να το υπερασπίζεται και να χύνει το αίμα του … και όχι να σκοτώνεται για τις βίλες και τα παλάτια του κάθε κερατά … ενώ αυτός ίσως να μένει και στον δρόμο, να είναι άστεγος και μάλιστα με αποκλειστική ευθύνη του κράτους … αλλιώς ποιός ο λόγος να το κάνει και να μην σηκωθεί να φύγει … να πάρει τον πούλο .. αφού έτσι και αλλιώς και εκεί που θα πάει δεν θα έχει σπίτι βέβαια, αλλά θα είναι αρτιμελής και θα έχει την ζωή του ακέραια να δουλέψει και να ζήσει … και όχι να σκοτωθεί διαφυλάσσοντας περιουσίες άλλων ;;

Αυτά όμως, και άλλα πολλά, μπορεί μεν να τα κάνει ο Αισυμνήτης ανωτέρου επιπέδου ή εντεταλμένοι παρ’ αυτού, αλλά όχι πλέον ως «Σεισάχθωρες» καθόσον χρειάζεται κάτι παραπάνω από το επίπεδο του «Σεισάχθωρος» ώστε «δίκαια» να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις.

Και ενώ όπως είπαμε, στα πρώτα επίπεδα, Σεισάχθεια και Αισυμνητεία συμπορεύονται, στην συνέχεια φαίνεται κάπου να μην κολλάει το πράγμα και η Σεισάχθεια να μην μπορεί να δέσει με τα ανώτερα επίπεδα της Αισυμνητείας, όπου ο Σεισάχθωρ πλέον δεν μπορεί να είναι Αισυμνήτης … τι είναι λοιπόν αυτό που μας λείπει … ή πως θα ονομάζαμε τον αναβαθμισμένον Σεισάχθωρα ;;

Η λέξη που μας λείπει αγαπητοί φίλοι είναι «ΝΕΜΈΤΩΡ» … ακριβώς … «Νεμέτωρ» !!! … αλλά και «…» !!! … έξυπνα παιδιά είστε … θα το βρείτε ..

Δεν θα επεκταθώ περισσότερο προς το παρόν, καθώς έχω περιγράψει την ουσιαστική λειτουργία του «Νεμέτωρος» μέσω των 3-τριών ανωτέρων επιπέδων της Σεισάχθειας, τα οποία και πρέπει, συμφώνως, να μετονομάσουμε … και που βεβαίως περιμένω από εσάς (συμπερασματικά) να … ρίξετε ιδέες … τι λέτε θα το προσπαθήσετε ;;

Πληροφοριακά μόνο να προσθέσω, αν κάποιοι δεν το πιάσατε ήδη, ότι :

Νεμέτωρ – ο τα δίκαια αποδίδων (καθώς η δίκαια απόδοση έχει πολύ … μα πολύ … βάθος)

Ίσως τώρα κάποιοι, από σας, θα θέλατε να κάνετε κάποιες συνδέσεις και παραλληλισμούς … και να δείτε και κάποιες άλλες πλευρές, που βεβαίως ενθέρμως σας παροτρύνω να πράξετε.

= // =

Σημείωση :

*  Αν και εν πολλοίς έχω αναφερθεί μέσα από τις άλλες αναρτήσεις, κάποια στιγμή, αν υπάρξει η ευκαιρία, θα μιλήσουμε ανοιχτά γι’ αυτά – άλλωστε αν καταφέρουμε να πάμε σε κάποια μορφή Αισυμνητείας ανωτέρου επιπέδου, αυτά θα είναι εκ των ούκ άνευ προαπαιτούμενα.

**  Γίνεται αντιληπτό για τι μεγέθους σύγκρουση και ανατροπή μιλάμε ;; … για σκεφθείτε το καλά … και αν νομίζετε ότι το καταλάβατε … ρίξτε μερικές γραμμές.

Υστεροσημείωσις :

Η ανάρτηση του Μάρκου, περί των Σολωνίων καμωμάτων, και όχι μόνο, την οποία και εγώ είχα χάσει λόγω τρεχαμάτων εκείνο το διάστημα, και της οποίας τον σύνδεσμο μας παρέθεσε ο «ατμός» μετά την αναφορά αυτής υπό του Εργολάβου, είναι :

ΜΑΥΡΗ ΦΑΤΡΙΑ: 07/03/15

http://mavri-fatria.blogspot.gr/2015_07_03_archive.html

Μεταϋστεροσημείωσις :

Έχουμε δυο-τρία πραγματάκια ακόμη, να ζαλίσουμε, ώστε να ολοκληρωθεί στο περίπου το όλον σχεδιοσκηνικό, το που έχουμε και πως να πάμε … θα τα πούμε εν ευθέτω χρόνω … όλα … ελπίζω τότε πολλά να ξεκαθαρίσουν στα κεφάλια αρκετών … το θέμα όμως παραμένει … θα προλάβουμε ;; … ιδού η απορία !!

ΤΕΛΟΣ    https://ergdhmerg.wordpress.com/

ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΟΥ ΠΛΗΘΩΝΟΣ ΩΣ ΠΡΟΑΓΓΕΛΟΣ ΚΑΘΕ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΥ..

Το σύστημα του Πλήθωνος, ως προάγγελος κάθε διαφωτισμού.

Γραφει ο  Βασίλειος Μακρυπούλιας

To σύστημα του Γεωργίου Γεμιστού Πλήθωνος, αναλύεται στο περισπούδαστο βιβλίο του «Νόμων Συγγραφή». Εκεί ο μεγάλος Έλληνας φιλόσοφος  δεν απαρνείται  ουσιαστικά  το χριστιανισμό, αλλά αντιθέτως  προσπαθεί  να συνταιριάξει τις φιλοσοφικές του αντιλήψεις με την ορθόδοξη χριστιανική διδασκαλία. Oύτως ή άλλως ο Ελληνισμός για τον Έλληνα σοφό είναι ένα διαχρονικά ιδεατό και αξιακό μέγεθος, το  οποίο προσφέρει τις φιλοσοφικές του κατηγορίες και συλλήψεις σε ένακ κορυφαίο θεολογικό σύστημα όπως αυτό του χριστιανισμού.Σε κάθε περίπτωση  η εποχή του Πλήθωνος αποτελεί μία μεταβατική εποχή από τα μεσαιωνικά στα νεώτερα χρόνια. Αυτό αναλύεται φιλοσοφικά( έχοντας και στο νού μας τη στροφή της Δύσης προς την ΑρχαιοΕλληνικής έμπνευσης Αναγέννηση) μέσα από τη συνεχή της ανθρωπιστικής ανάδυσης του Πλατωνικού και Αριστοτελικού Λόγου. Ο χριστιανισμός σε κάθε περίπτωση μέσα από την ενανθρώπιση του Θείου Λόγου εσωτερικοποίησε την παράσταση του Θεού εντός του ανθρώπου μετουσιώνοντάς την σε ηθική αξία πράξης και μίμησης. Πλέον οι νοητικές κατηγορίες της πίστης και της θείας ανάμνησης αντικατέστησαν την καθαρή Πλατωνική και Αριστοτελική ανάμνηση και ενόραση αλλά και εμπειρική γνώση αντίστοιχα. Οι ηθικές  κατηγορίες της μίμησης του Θείου Λόγου και της πραξιακής ζωής –σε σχέση με το Θείο- ωρίμασαν την Πλατωνική και Αριστοτελική Ηθική του  Αφηρημένου Αγαθού και του Πρώτου Κινούντος Ακινήτου αντιστοίχως. Η εποχή  φάνταζε ώριμη προκειμένου μέσα από τον σώφρονα αξιακό και ιδεολογικό συγκρητισμό ο Ελληνισμός να λάβει τη θέση που του αρμόζει. Σε αυτό το σημείο εργάσθηκε ο Πλήθωνας. Έχοντας μελετήσει την αρχαία Ελληνική Ιστορία και φιλοσοφία φθάνει να θεωρεί τη συντηρητική βυζαντινή παράδοση και το θρησκευτικό σχολαστικισμό υπαιτίους για την κατάπτωση της αυτοκρατορίας. Οδηγείται σε μία αναπόφευκτη σύγκριση του ενδόξου παρελθόντος με το παρακμιακό παρόν που ζεί. Eξιδανικεύει το παρελθόν και καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η μόνη λύση είναι η επιστροφή στην αρχαιοελληνική αυθεντία. Επομένως οι  φιλοσοφικές και γενικότερα οι πνευματικές αναζητήσεις του έχουν ως αφετηρία την προσπάθεια εξεύρεσης λύσης  στα πολιτικά, οικονομικά, κοινωνικά, θρησκευτικά, φιλοσοφικά, ηθικά και άλλα ζητήματα τα οποία σηματοδοτούσαν τη συνέχεια του πνευματικού και πραγματικού κόσμου της εποχής. Ο Πλήθων έχει πλήρη συναίσθηση της  πολυσχιδούς παρακμής όμως ευελπιστεί για μία πλήρη μεταστροφή των πραγμάτων. Λόγω της βαθυτάτης παιδείας του γνωρίζει πολλά ανάλογα ιστορικά παραδείγματα εις τα οποία η κατάσταση μετεστράφη προς το καλλίτερο( ας θυμηθούμε τις περιόδους της Ρώμης και της Αρχαίας Ελλάδος). Θα μπορούσαμε να ισχυρισθούμε ότι ο Πλήθων διείδε και προείδε την Αναγέννηση που είχε ανάγκη ο  κόσμος και η εποχή, τον τελικό συγκρητισμό της Αρχαίας Ελληνικής νοητικής παιδείας με το ενυπόστατο ηθικό βίωμα του Χριστιανισμού, ώστε να γεννηθεί ο νέος ανθρωπισμός.Ο Γεώργιος με την ιδιότητα του πολιτικού ανδρός (όπως βέβαια ο ίδιος κατανοούσε τον όρο μέσα από την  εντρύφησή του στην πλατωνική φιλοσοφία) συμμετέχει ενεργώς στα πολιτικά δρώμενα του καιρού του. Κατά τη συζήτηση με τον Ιωάννη Παλαιολόγο ο διορατικός Πλήθων φαίνεται να μην τρέφει και πολλές ελπίδες ότι θα μπορούσαμε ως Έλληνες να περιμένουμε και πολλά από τη Δύση.Συμβούλευσε να μην δεχθεί ο βασιλεύς να γίνει καμμία σύνοδος στην Ιταλία γιατί η Ορθοδοξία θα έχανε όλα τα διαπραγματευτικά της χαρτιά. Πρόβλεψε πολλές από τις δυσκολίες που τελικά προέκυψαν και μάλιστα μέσα από το διάσημο  απόφθεγμά του « δεν πηγαίνετε σε σύνοδο αλλά σε κατάκριση» προφήτεψε ουσιαστικά ότι όλες οι σύνοδοι (π.χ της Φερράρας Φλωρεντίας) ήταν προφάσεις εν αμαρτίαις προκειμένου οι Δυτικοί επιτέλους  να εξουσιάσουν την Ελληνική Αυτοκρατορία. Γράφοντας  μάλιστα ο Πλήθων στη Φλωρεντία το έργο του «Περί ών Αριστοτέλης  προς Πλάτωνα διαφέρεται» γίνεται αφορμή να ξεσπάσει στην τελευταία της φάση η ανέκαθεν υποβόσκουσα στο Βυζάντιο αντιπαράθεση πλατωνικών και αριστοτελικών.Φαίνεται μάλλον ότι ο Πλήθων επιστρέφοντας από  την Ιταλία είχε ολοκληρώσει μία μεγάλη ιδεολογική στροφή, μιάς και διείδε ότι η Δύση ήταν έτοιμη να κυριαρχήσει στον κόσμο που ανοιγόταν χρησιμοποιώντας αποκλειστικά «Ελληνικά πνευματικά όπλα» τα οποία ήδη είχε κλέψει από τους Βυζαντινούς. Ο συλλογισμός  του Πλήθωνος είναι πράγματι απλός. Οι Έλληνες έμμεσα ή άμεσα συνεχίζουν με τη φιλοσοφία τους να διαμορφώνουν τον πολιτισμένο κόσμο. Δεν θα πρέπει λοιπόν να επιστρέψουμε σε αυτούς και να συνδυάσουμε τη σκέψη τους και την πράξη τους με τα δεδομένα του σήμερα προκειμένου να εξελίξουμε τον παρόντα κόσμο και την πολιτιστική του πορεία; Γι΄αυτό το λόγο ο Πλήθων αφιερώθηκε στη συγγραφή των Νόμων  με τους οποίους θέλησε να παρουσιάσει ολοκληρωμένο το μεταρρυθμιστικό του πρόγραμμα.Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να αναμνησθεί και πάλι ότι η σταδιακή του καθολική προσχώρηση στο Ελληνικό πνεύμα και η απομάκρυνσή του από τη λεγομένη Ορθοδοξία πρέπει  και μπορούν να εξηγηθούν μόνο ως μία τελευταία και ευέλπιδα προσπάθεια αναγέννησης και σωτηρίας του Ελληνικού Γένους. Ως εκ τούτου ο Βησσαρίων σε επιστολή του στους γιούς του Πλήθωνος τον θεωρεί ως τον σπουδαιότερο Έλληνα φιλόσοφο μετά τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη.Στην αντίπερα όχθη ο σπουδαιότερος ιδεολογικός αντίπαλος του Πλήθωνος ήταν ο Γεννάδιος Σχολάριος ο μετέπειτα Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως. Όσο ζούσε ο Γέωργιος ο Σχολάριος   αρκέσθηκε (πέρα από τις  φιλοσοφικές αντιπαραθέσεις) σε κάποιες αόριστες αναφορές του στους «πολυθεϊστές»και στους κινδύνους που απορρέουν από τα κείμενά τους. Mετά όμως από το θάνατο του Φιλοσόφου και λαμβάνοντας γνώση του έργου  του «Νόμοι» εκδήλωσε όλη του την απέχθεια για το φιλόσοφό του και την Ελληνολατρεία του. Σε τρείς στιγμές: Στην επιστολή του προς τη  Θεοδώρα σύζυγο του δεσπότου του Μυστρά, σε ένα λόγο που απευθύνεται στον Έξαρχο  Ιωσήφ, καθώς και σε μία απολογητική συγγραφή  με τίτλο «Περί του ενός εν Τριάδι ημών και πάντων των όντων δημιουργού και κατά αθέων ήτοι αυτοματιστών και κατά πολυθέων». Αποκορύφωμα της αντίθεσης του Σχολαρίου προς τον Γεώργιο  ήταν φυσικά η καύση αντιγράφου των «Νόμων».Στα νεώτερα χρόνια είναι εξόχως χαρακτηριστικές οι αναφορές του μεγάλου λογοτέχνη Αλεξάνδρου Παπαδιαμάντη στο σπουδαίο έργο του «Γυφτοπούλα». Εκεί  ο Σκιαθώτης λογοτέχνης παρουσιάζει το Γεώργιο ως «ένα σοφώτατο και πολυγραφώτατο λόγιο» άστοχο όμως στο όνειρό του να επανασυστήσει την αρχαία θρησκεία. Αναφέρεται ότι κατοικούσε στο «πληθώνειο άνδρο» το οποίο και είχε προσαρμόσει στις αρχαίες ελληνικές παραδόσεις και στο οποίο τελούσε μυστήρια κατά μίμηση των αρχαίων μυστηρίων. Πάντως ο εκ Σκιάθου λογοτέχνης δεχόταν ότι η καρδία του Γεωργίου εφλέγετο υπό φιλοπατρίας. Ο Κωστής Παλαμάς επίσης στον έκτο λόγο του «Δωδεκαλόγου του Γύφτου»ζωντανεύει τη σκηνή της καύσης των Νόμων, του θεμελιώδους αυτού έργου του Πλήθωνος. Ο Γύφτος, η συνείδηση η ελεύθερη του ποιητού, απευθύνεται προς τον πατριάρχη Σχολάριο: «Άναβε φωτιές καλόγερε/κάψε,κάψε στα χαμένα καίς…». Είναι χαρακτηριστικό ότι ο πολύς Νικόλαος Καζαντζάκης αναφέρει το Γεώργιο ως τον προφήτιν του Νέου Ελληνισμού.Αυτός όμως ο οποίος κυριολεκτικά ομοίασε προς τον Γεώργιο είναι ο ονειροπόλος του Ελληνισμού ποιητής Άγγελος Σικελιανός. Tόσο πολύ  γοητεύθηκε ο αναβιωτής των Δελφικών εορτών από το πρόσωπο του φιλοσόφου  του Μυστρά ώστε έβαλε ως στόχο τη σύνθεση τραγωδίας με τίτλο «Πλήθων», από αυτή όμως την τραγωδία έχουμε μόνο τον πρόλογο. Σε κάθε περίπτωση το όλο ποιητικό έργο του Σικελιανού εμπνέεται από τις πολυθεϊστικές απόψεις του Πλήθωνος, επίσης όπως και ο Γεμιστός παρόμοια και ο Σικελιανός πρόσπάθησε μέσα από τη διαλεκτική σύνθεση χριστιανικών και  κυρίως Ελληνικών θέσεων να χαράξει την καινή πορεία του Ελληνισμού μέσα στο πέρασμα της ιστορίας.Ας επιστρέψουμε στο περίφημο έργο του Πλήθωνος « Νόμων συγγραφή». Όπως ήδη σημειώσαμε ο πατριάρχης Γεννάδιος  με τη βοήθεια της πριγκίπισσας Θεοδώρας η οποία ήταν η σύζυγος του τελευταίου Δεσπότου του Μυστρά Δημητρίου Παλαιολόγου, έλαβε και παρέδωσε στις φλόγες το χειρόγραφο αυτό έργο του Γεωργίου. Στο πρώτο κεφάλαιο ο Γεμιστός θέτει το  όραμα της συγγραφής που δεν είναι άλλο παρά η δημιουργία της καινής πολιτείας.Στα πλατωνικά πάντοτε μέτρα και φιλοσοφικά σταθμά.Ο σκοπός της πολιτείας θα πρέπει να είναι ( σε αυτό το σημείο συμπίπτει ο Αριστοτέλης με τον Πλάτωνα) η αυτάρκεια και η ευδαιμονία. Όλα αυτά θα επιτευχθούν  μέσα από τους νομοθέτες και  τους φιλοσόφους. Σε καθαρά γνωσιολογικό επίπεδο ο φιλόσοφος από το Μυστρά ασχολείται με δύο (φαινομενικά τουλάχιστον) αντίθετες φιλοσοφικές απόψεις. Του Πρωταγόρα και του Πύρρωνος. Ως  γνωστόν ο Πρωταγόρας προέκρινε ότι μέτρο για όλα είναι ο άνθρωπος ενώ ο Πύρρων διεκήρυξε ότι όλα είναι σχετικά και ο άνθρωπος ποτέ δεν πρόκειται να ανακαλύψει την αλήθεια. Ο Πλήθων επιχειρηματολογεί εναντίον και των δύο (ίσως έχει κατά νού το Χριστιανικό ενυπόστατο) λέγοντας ότι υπάρχει απόλυτη αλήθεια την οποία ο άνθρωπος κατά το μέτρο μπορεί  και να γνωρίσει και να πράξει. Ίσως σε αυτό το σημείο ανιχνεύεται η σύνθεση του Ελληνισμού και του Χριστιανισμού στο σύστημα του Πλήθωνος. Η πίστη του φιλοσόφου στη δυνατότητα του ανθρώπου και γνωσιολογικά και  ηθικά να προσεγγίσει την αλήθεια συνδέει τον Ελληνισμό με τη χριστιανική διανόηση. Ο Πλάτων μέσα από τις αναμνησιακές κατηγορίες του Αγαθού, του Καλού και του  Ωραίου συναντά το θεάνθρωπο ενυπόστατο ( ο λόγος σάρξ εγένετο, κατά οντολογικό όμως τρόπο, ο Πλήθων δεν αποσπάται λατρευτικά προς το χριστιανισμό) . Ο άνθρωπος πλέον γνώρισε πραγματικά τις οντολογικές  κατηγορίες ώστε η ηθική συμπεριφορά μπορεί να επιβεβαιώσει τις όποιες νοητικές συλλήψεις. Η κριτική φιλοσοφία του Πλήθωνος είναι πλέον  δεδομένη.Στο θρησκευτικό σύστημα του Πλήθωνος διακρίνονται τρείς βαθμίδες.Στην πρώτη βαθμίδα ευρίσκεται ο Δίας ο οποίος ολοκληρωτικά είναι αγέννητος και σε κάθε περίπτωση αποτελεί την πρώτη αρχή των  όντων. Είναι το καθ΄εαυτό όν, το καθ΄εαυτό ένα και απόλυτο αγαθό. Στη δεύτερη βαθμίδα εδράζονται όλοι οι επουράνιοι θεοί. Δεν υπακούουν σε υλικούς προσδιορισμούς, διαιρούνται μάλιστα σε Ολύμπιους  Θεούς και σε Θεούς στα Τάρταρα. Σε όλους αυτούς επικεφαλής είναι ο Ποσειδών. Στην Τρίτη  βαθμίδα ευρίσκονται οι θεοί που είναι απόγονοι του Ποσειδώνος  και κατοικούν στον ουρανό.  Αυτοί  διαιρούνται σε ουράνια άστρα και γηΐνους δαίμονες.Η συμπαντολογία του  Πλήθωνος είναι συνεπής με όλα τα παραπάνω:  Τέσσαρες είναι οι ουσίες ή οι υποστάσεις του σύμπαντος. Την πρώτη αρχή όλων των οντοτήτων αποτελεί ο Δίας. Στο Δία η ουσία και η ενέργεια ταυτίζονται. Δεύτερη ουσία είναι η υπόσταση( ο τρόπος της ουσίας ) και αυτή είναι ο Νούς. Σε αυτή την υπόσταση η ουσία δεν ταυτίζεται με την ενέργεια( όλα γίνονται όχι ως τέτοια αλλά μετά από σκέψη και θα μπορούσαν να γίνουν και αλλοιώς). Από το Νού απορρέει η ψυχή η οποία και  καταλαμβάνει την ενδιάμεση θέση ανάμεσα στο νοητό και στον αισθητό κόσμο. Τέταρτη τέλος ουσία είναι το σώμα ο αισθητός δηλαδή κόσμος όπου έχουμε τη διάκριση είδους( μορφής ) και ύλης. Η ανθρωπολογία του Πλήθωνος είναι λαμπρή. Ο άνθρωπος κατέχει πράγματι  περίοπτη οντολογική θέση στο σύμπαν( ίσως εδώ βλέπουμε ενυπόστατες εκ του Ιησού επιρροές). Αποτελεί το συνδετικό κρίκο του νοητού και του αισθητού κόσμου,του αθανάτου δηλαδή και του θνητού μέρους της φύσης.Η «ψυχολογία» του Πλήθωνος πηγάζει απ΄ευθείας από τον Πλατωνικό Τίμαιο και όχι μόνον. Η ανθρώπινη ψυχή είναι αΐδιος και η αθανασία της προχωρεί και εκδηλώνεται προς δύο κατευθύνσεις. Προς το χθές και αύριο. Προς το χθές εκδηλώνεται ως ανάμνηση. Προς το αύριο ως μεταΰπαρξη όταν το υλικό μέρος του ανθρώπου θα χαθεί. Ο Πλήθων- αρυόμενος εκ του Πλάτωνος – υποστηρίζει φανατικά τη μετεμψύχωση  τη συνεχή ένωση των ψυχών με θνητές φύσεις  έως τη στιγμή κατά την οποία η έτοιμη ψυχή φύγει προς το Αγαθό. Σύμφωνα με το Γεώργιο πρωταρχικός σκοπός του ανθρώπου είναι η ευδαιμονία η οποία (κατά πλατωνικό τρόπο) επιτυγχάνεται μέσα από τη θεοσέβεια, την κοινωνία με τους θεούς και τις αρετές.Σύμφωνα  με το Γεώργιο ή τάση ομοίωσης προς του θεούς οφείλεται στην εγγενή σχέση του ανθρώπου με τη θεία φύση. Ο φιλόσοφος βλέποντας πραγματικά τον κόσμο  γύρω του να καταστρέφεται, θέτει τη συνέχεια του Ελληνισμού επάνω σε   μία ατομική ανθρωπιστική κατά βάση αυτοαναγέννηση η οποία θα βασίζεται στην παιδεία και στο φωτισμό. Διότι τελικά ο ενάρετος βίος αποτελεί τον ιδανικό σκοπό της ανθρώπινης ζωής. Ο φιλόσοφος μάλλον είχε κατανοήσει ότι μία από τις βασικές αιτίες της Πτώσης της Πόλης ήταν η ηθική πτώση η οποία ήλθε ως αποτέλεσμα της παιδευτικής και πνευματικής σύγχυσης και πενίας. Οι Βυζαντινοί Έλληνες υπέπεσαν σε ιδεολογικό χάος.Κάποιοι ήθελαν την μεν παιδεία, κάποιοι τη θύραθεν, τη χριστιανική άλλοι, κάποιοι ήταν ενωτικοί κάποιοι ήταν ανθενωτικοί. Ο Πλήθων επιθυμούσε της Ελληνικής Παιδείας διότι διείδε ότι ήταν η μόνη η οποία θα μπορούσε να προσδώσει ταυτότητα εθνική στους Έλληνες του Βυζαντίου, θα  τους επανένωνε με το  ένδοξο παρελθόν, θα τους βοηθούσε να χαράξουν και πάλι μία ένδοξο ιστορική πορεία.Από εκεί και πέρα ένα μεγάλο μέρος του τρίτου βιβλίου καλύπτεται από το λατρευτικό και τελετουργικό  μέρος του όλου θρησκευτικού συστήματος του Πλήθωνος. Στην προσπάθειά του ο φιλόσοφος να αφυπνίσει τα Ελληνικά αντανακλαστικά των Βυζαντινών συνανθρώπων του  παραθέτει και αυτό το λατρευτικό κομμάτι διότι θεωρεί ότι είναι απαραίτητο στη διαμόρφωση της Ελληνικής κουλτούρας και τρόπου ζωής. Παρατίθενται πέντε εκτενείς προσευχές  και είκοσί επτά ύμνοι, καθώς και ένα λεπτομερές τυπικό της χρησιμοποίησής τους στη λατρευτική πράξη. Είναι σημαντικό ότι προτείνεται ένα εορτολόγιο το οποίο θα μπορούσε να στηριχθεί σε ένα νέο ημερολόγιο.Είναι εξόχως χαρακτηριστική η απαρχή του έργου των Νόμων του Πλήθωνος. Ο σοφός προσπαθεί να συνενώσει τις συνειδήσεις των συνανθρώπων του μέσα από την συγκρητική αποκάλυψη όλων των εξεχουσών θεοτήτων οι οποίες διαχρονικά περιέχουν σπέρματα και τμήματα της αληθείας, ώστε γνωρίζοντάς τις ο άνθρωπος θα μπορούσε να οδηγηθεί στην αλήθεια και στη βιώσή της. Αναφέρεται : « Το βιβλίο αυτό περιέχει πρώτα Θεολογία σύμφωνα με το Ζωροάστρη και τον Πλάτωνα. Για τους θεούς που αναγνωρίζονται από τη Φιλοσοφία χρησιμοποιούνται τα πατροπαράδοτα στους Έλληνες ονόματα των θεών».  Ο Πλήθων μάλλον θεωρεί ότι το φώς ως γνώση του Ενός Λόγου ενώνει τον Πλάτωνα με το Ζωροάστρη. Στο νού του Έλληνος φιλοσόφου ουσιαστικό ρόλο κατέχει η αφύπνιση η μέθεξη της αληθείας υπό τη μορφή του φωτός(σύμβολο της ανάμνησης, της γνώσης, της εγνωσμένης πορείας προς το σκοπό  και τον κόσμο του Αγαθού).  Ο Πλήθων μας προκαταλαμβάνει ότι το βιβλίο του επίσης περιέχει μέρη και τμήματα της Ηθικής των Στωϊκών. Αυτό το γεγονός σε καμμία των περιπτώσεων δεν μας προξενεί εντύπωση. Οι Στωϊκοί άνθισαν μέσα στην ανατολή του οικουμενικού και παγκοσμιοποιημένου ελληνιστικού κόσμου. Δημιούργησαν την ανθρώπινη φύση με βάση  τις πραγματικές ηθικές δυνατότητες, διακηρύσσοντας το σπουδαίο σύνθημα «κατά φύσιν ζήν». Η φύση των στωϊκών είναι οι αφηρημένες πλατωνικές ιδέες προσωποποιημένες στο ανθρώπινο ενυπόστατο. Δεν θα μπορούσε ο Πλήθων να τις εξαιρέσει από το φιλοσοφικό και ανθρωπιστικό του μοντέλο.Ο φιλόσοφος επίσης μας αναφέρει ότι στο περί ου ό λόγος βιβλίο του περιέχεται και η αναφορά του στις αρχές του Σπαρτιατικού  πολιτεύματος, αφαιρεθείσης βέβαια της υπερβολικής σκληραγωγίας. Εμπεριέχεται βέβαια και η επιστήμη της φυσικής σύμφωνα με τον Αριστοτέλη προκειμένου οι άνθρωποι να προσδιορισθούν γνωσιολογικά και εμπειρικά σε σχέση με τη φύση και τον περιβάλλοντα κόσμο.Ο Πλήθων υποστηρίζει (και αυτό αποτελεί ανάμνηση της Αριστοτελικής ευδαιμονίας) ότι οι άνθρωποι επιθυμούν την  ολική  ευτυχία. Από τη φύση τους οι άνθρωποι αποβλέπουν στο να ζούν όσο πιο ευτυχισμένα  γίνεται. Aναφέρεται ότι κάποιοι θεωρούν ότι θα μπορούσαν αυτό να το επιτύχουν μέσα από την απόλαυση ηδονών. Κάποιοι άλλοι μέσα από την απόκτηση εφημέρων δοξών. Ο φιλόσοφος όμως πρεσβεύει ότι μόνον η απόκτηση και της θεωρητικής αλλά και την ηθικής αρετής είναι ικανή να προσφέρει αιώνια και μόνιμη ευτυχία και ευδαιμονία στους ανθρώπους, διότι μόνον αυτή αναπτύσσει τις ανθρώπινες δυνατότητες  ολοκληρώνοντας τον άνθρωπο και οδηγώντας τον πιο κοντά στο Αγαθό και στις προσφερόμενες οντολογικές αλήθειες. Γράφει ο φιλόσοφος σχετικά : «Για παράδειγμα μερικοί νομίζουν ότι για την επίτευξη της αρετής δεν χρειάζεται καθόλου ο λόγος και η μάθηση. Ορισμένοι μάλιστα συστηματικά αποφεύγουν κάθε ενασχόληση με αυτά μιάς και τα θεωρούν ένα είδος ατίμωσης και εξευτελισμού για τους ίδιους γιατί έχουν εξαπατηθεί από κάποιους πλάνους  σοφούς». Οι  πλάνοι σοφοί( οι οποίοι σε κάθε περίπτωση μας θυμίζουν τους ψευδοφιλοσόφους της Πλατωνικής Πολιτείας και του Πλατωνικού Σπηλαίου)ήταν πράγματι πολλοί στην εποχή του Πλήθωνος. Ήσαν όλοι αυτοί που ενάντια στο Λόγο και στις βαθύτατες έλλογες δυνάμεις του ανθρώπου προσπάθησαν να φυλακίσουν τοο Υποκείμενο σε ψευδολατρείες πίσω από τις οποίες κρυβόταν η  υποδούλωση σε ψευδείς εξουσίες (θρησκευτικές ή πολιτικές). Ούτως ή άλλως ο φιλόσοφος στο έργο του αναρωτιέται ποιος είναι ο ευδαίμων και πραγματικά ευτυχής βίος; Αυτό το ερώτημα το συνδέει με τη φύση του ανθρώπου, με το ποια πραγματικά είναι η φύση του ανθρώπου( ανακυκλώνοντας κατά αυτόν τον τρόπο την παρόμοια πορεία της Ελληνικής φιλοσοφίας η  οποία από τη μελέτη της φύσεως(προσωκρατική φιλοσοφία) προχώρησε προς τη μελέτη του ανθρώπου (Σωκρατική φιλοσοφία). Ο Πλήθων (προλογίζοντας ουσιαστικά τον Χάϊντεγγερ και επαναφέροντας τον Παρμενίδη) συνδέει την ανθρώπινη ευτυχία και πρόοδο με τη  γνώση των όντων, διότι πολύ απλά ο άνθρωπος είναι μέρος του όντος, συνέχεια της όλης οντολογικής εξέλιξης η οποία ποτέ δεν σταματά να επισυμβαίνει γύρω μας, στον εαυτό μας και στον κόσμο μας.στο ταξείδι του προς τη γνώση του ανθρώπου και της ανθρώπινης φύσης( είναι σημαντικό να σημειώσουμε ότι ο Πλήθων ακολουθεί αξιοζήλευτη σειρά μιάς και θέλει να προσφέρει τη γνώση της ανθρώπινης φύσης η οποία είναι ικανή μετά από την αυτογνωσία να προχωρήσει προς την οικοδόμηση της ιδανικής Πολιτείας) σαν άλλος Πλάτωνας ο Πλήθων απορρίπτει τους ποιητές και τους σοφιστές. Οι ποιητές απορρίπτονται διότι προσπαθούν και αποσκοπούν μόνο προς την αισθητική απόλαυση, χρησιμοποιώντας πολλές φορές ψέμματα και κολακείες. Οι σοφιστές διότι (όπως κάποτε είχαν κατηγορηθεί και από το Σωκράτη) το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι η εξωτερική γνώση και η εύκολη επιρροή( όχι η ασφαλής, διηνεκής και αντικειμενική γνώση) επιδιώκοντας τελικά και μόνο δόξα για τον εαυτό τους. Ο Πλήθων μας αναφέρει για την κακή διαλεκτική που επιδιώκουν οι δύο παραπάνω κατηγορίες «πνευματικών ανθρώπων». Αυτοί συγκεκριμένα κατεβάζουν κατά απλοϊκό τρόπο το θεό στη γή και ανεβάζουν με περισσή αφέλεια τον άνθρωπο στον ουρανό, προσπαθώντας κατά ψεύτικο τρόπο να προσδώσουν στον άνθρωπο ψεύτικες αναμνήσεις και φρούδες δυνάμεις πορείας προς το Ανώτερο.Ο Γεώργιος θεωρεί ως μέγιστο οδηγό και νομοθέτη το Ζωροάστρη( η Νιτσεϊκή δυναμική του ονόματος μας έρχεται κατ΄ευθείαν στο μυαλό). Το πρώτο του επιχείρημα είναι  το ότι αυτός ο άνθρωπος βοήθησε πολύ πνευματικά και ερμηνευτικά τους λαούς της Ανατολής (Πέρσες κ.λ.π). Έπειτα ο Γεώργιος κάνει αναφορά στον Εύμολπο ο οποίος εισήγαγε στους Αθηναίους τα Ελευσίνεια μυστήρια. Ο σκοπός του ήταν σαφής ήθελε να καταδείξει την οδό προς την αθανασία της ψυχής μέσα από την αυτοεσωτερική γνώση των πραγματικών ανθρωπίνων δυνατοτήτων. Σε αυτό το σημείο καταλαβαίνουμε ότι ο Γεώργιος επεμβαίνει στο χριστιανικό χαρακτήρα του βυζαντινού ή μεταβυζαντινού ανθρώπου. Αυτός ο  άνθρωπος (σύμφωνα με το χριστιανικό τρόπο) είναι ετεροκαθοριζόμενος. Περιμένει τη θεία χάρη προκειμένου να «σωθεί».  Η σωτηρία δεν πηγάζει από μέσα  του αλλά παραμένει κυρίως μίαι εξωτερική απόφαση του  θεού( αναφέρεται η διαδικασία στις γραφές). Η χριστιανική εξωτερικότητα είναι δεδομένη.Ο άνθρωπος εξωτερικεύει τις δυνάμεις του,πράττει και περιμένει τη θεία κρίση.Η του εαυτού αυτοτελείωση, εσωτερικά βαθύτατα δουλεμένη αυτοτελείωση θεωρείται από τους χριστιανούς ως  ύβρις και διαβολική συνέργεια προς τα πάνω. Άρα ο Πλήθων προσπαθεί να ταξιδεύσει πνευματικά από το Ηρακλείτειο «ήθος ανθρώπω ο δαίμων αυτού»έως τη χριστιανική ανθρωπολογία της προσωπικής τελείωσης. Το βήμα του Πλήθωνος είναι σαφές. Προσπαθεί να ελευθερώσει τον άνθρωπο από τη «δεισιδαιμονία» ότι είναι απλά ένας δούλος Θεού,ότι όλα εξαρτώνται από τη   θεία θέληση, τελικά προσπαθεί να επαναφέρει το Σωκρατικό μοντέλο της δυνατότητος του ανθρώπου να αυτογνωσθεί  και ως μακάριος φίλος της Σοφίας να ταξιδέψει προς τα μακαρίους νήσους.Δεν είναι  τυχαία η  αναφορά του στον Τειρεσία διότι ο Γεώργιος τον θεωρεί ως τον πιο διακεκριμένο εισηγητή πολλών σπουδαίων διδασκαλιών για τους Έλληνες, κυρίως μάλιστα της διδασκαλίας που αναφέρεται στον τρόπο που η ανθρώπινη ψυχή μπορεί να ανέλθει στον ουρανό, και στη συνέχεια απείρως να κατέλθει στη Γή (μαθήματα αυτοσυνειδησίας). Εντύπωση  μας κάνει η πίστη του Πλήθωνος στο γεγονός ότι οι θεοί δεν διαπράττουν κάτι το αισχρό για να μη θέλουν να γνωρίσουμε τη φύση τους, ούτε το θείο είναι φθονερό ώστε να εκδικούνται τους ανθρώπους. Είναι φανερή η γνωσιολογική και ενορατική Ελληνική επαναπροσέγγιση του ανθρώπου με το Θείο.Γι αυτό το λόγο στην ευχή του, την οποία και ονομάζει  «ευχή προς τους Θεούς τους προστάτες των Λόγων» επικαλειται τους θεούς ως «προστάτες των Λόγων». Τους θεωρεί ως προστάτες των επιστημών( ο Πλήθων πιστεύει στην αρμονική ανάπτυξη όλου του ανθρωπίνου Είναι) και της αληθινής γνώσης, αν και θεωρεί ότι ο πατήρ Δίας μοιράζει τη γνώση σε αυτούς που είναι γνώστες της πραγματικής και αντικειμενικής σοφίας( αυτής που αποτελεί τη σύνθεση ανάμεσα στους Πρωταγορείους και Πυρρωνείους Λόγους). Οι Θεοί-σύμφωνα με τον Πλήθωνα- διακρίνονται από τους ανθρώπους λόγω της πρωταρχικής τους επαφής με τα αγαθά, διά των θεών αυτά μεταφέρονται προς τους ανθρώπους. Η διαφορά λοιπόν αυτών με τους ανθρώπους( με Αριστοτελικούς όρους ας μιλήσουμε) δεν είναι ποιοτική (όπως εις τον χριστιανισμό)  αλλά διαφορά μετοχής στον κόσμο του αγαθού( ο οποίος  μπορεί τελικά να προσπελασθεί και από τον άνθρωπο).Σημαντικό μέρος της συγγραφής του Πλήθωνος αφιερώνεται στην Ειμαρμένη. Το Θέμα θεωρείται συμπαντικώς  σημαντικό διότι έχει να κάνει με την οντολογική  ελευθερία του ανθρώπου.Είναι άραγε ο άνθρωπος πράγματι ελεύθερος μέσα στο άπειρο όν να κινηθεί όπου και όπως και προς τα όπου θέλει και επιθυμεί ή είναι όλα προκαθορισμένα;  Ο Πλήθων ερωτά δύο πράγματα: Τα μέλλοντα έχουν ήδη προκαθορισθεί εκ των προτέρων και έχουν γραφεί από την μοίρα ή μήπως κάποια πράγματα (ίσως και τα περισσότερα στη  ζωή μας δεν είναι προκαθορισμένα  αλλά συμβαίνουν κατά τρόπο  ακαθόριστο και απροσδιόριστο σύμφωνα με τον  τρόπο της τύχης; Ο Πλήθων θεωρεί ότι όλα έχουν προκαθορισθεί εκ των προτέρων. Σε αυτό το σημείο ανανεώνει το συλλογισμό του Πλάτωνος ο οποίος σε πλείστους όσους διαλόγους( Μένων, Σοφιστής, Πολιτεία κ.λ.π) έχει διακηρύξει την πίστη του περί της προΰπαρξης των  ψυχών.Αφ΄ης στιγμής οι ψυχές έχουν ήδη ίδει τον τέλειο κόσμο που θα ξαναπάνε έχουν ιερά αποστολή προκαθορισμένη να επιστρέψουν  στον  κόσμο της τελειότητας. Ο Γεώργιος μάλιστα πρεσβεύει ότι οι Θεοί είναι αδύνατον να αλλάξουν  τις αποφάσεις των για το μέλλον και έχουν ήδη αποφασίσει για τις τύχες όλων, απλά οι άνθρωποι θα  πρέπει  να αναμνησθούν της αποστολής των και να την εκτελέσουν όσο το δυνατόν καλλίτερα και αρτιότερα. Ο Πλήθων λοιπόν  πρεσβεύει ότι είναι δυνατή και υπαρκτή η ειμαρμένη διότι προαιωνίως τα πάντα έχουν καθορισθεί. Θεωρεί ότι όπως αναφέρει «ο ανώτατος από όλους τους βασιλείς, ο Δίας, είναι ο μόνος από όλα τα όντα που δεν υπόκειται σε καθορισμό διότι αυτός έχει προκαθορίσει τα πάντα». Η αφαιρετική και φιλοσοφική πορεία του Πλήθωνος είναι σημαντική.Διαχωρίζοντας τον Ένα σε σχέση με τους  πολλούς, καθιστώντας τον Ένα  ως το χθές και το σήμερα και το αύριο των όντων και της οντολογικής πορείας, καθορίζει την ουσιαστική πορεία του ανθρώπου. Ο άνθρωπος βαδίζει σε ήδη εστρωμμένο  δρόμο, σε ήδη εστρωμμένη οδό η οποία είναι σχεδιασμένη να οδηγεί στον κόσμο του Τελείου Αγαθού. Ο Γεώργιος με αυτόν τον τρόπο δίδει όραμα και στόχο σε Έλληνες και σε όσους θα ήθελαν να εντρυφήσουν στο «βύθος»της Ελληνικής φιλοσοφίας.Σημαντική θέση καλύπτει στο σχετικό πόνημα του Γεωργίου το κεφάλαιο που ασχολείται με την αθανασία της ψυχής. Ομιλώντας ο Πλήθων για το σημαντικό αυτό φιλοσοφικό κατά βάση κεφάλαιο  προσπαθεί να στηρίξει τη διδασκαλία  για τις συχνές κατά τακτά χρονικά στάδια επανόδους  των ψυχών  στο σώμα κατά ένα  τρόπο σύμφωνα με τον οποίο η ψυχή ως αιτία ζωοποίησης του σώματος είναι κάτι το συνεχές και το αιώνιο.  Θα πρέπει να θυμίσουμε ότι ο Πλάτων στο Φαίδρο θεωρεί ότι η ψυχή ως αρχή είναι το αιώνιο, αυτό το οποίο παράσχει τη ζωή και την κίνηση στον άνθρωπο. Ο Πλήθων στηρίζει τη διδασκαλία επί της αθανασίας της ψυχής επάνω σε αυτόν  τον συλλογισμό. Οι ψυχές είναι η αρχή της ζωής και της κίνησης.Μέσα από τις επανόδους των στα σώματα διατηρούν ζωντανό και εν κινήσει το ανθρώπινο είδος προκειμένου αυτό να εκπληρώσει την πορεία του προς τον κόσμο του Αγαθού. Όλα αυτά βέβαια  σε συνδυασμό με την ανθρώπινη λογική η οποία συνδεομένη με τον κόσμο της Αληθείας και των ιδεών κατευθύνει ορθά τις ενέργειες τις προκαθορισμένες της ψυχής.Υπάρχουν πράγματι πλείστα όσα άλλα θέματα στους  Νόμους του Πλήθωνος, όλα εκείνα  τα ζητήματα τα οποία απασχολούν τον άνθρωπο και την κοινωνία ως πόλη  και πολιτισμό. Η αιωνιότητα του σύμπαντος, το ζήτημα του  μέτρου και της συμμετρίας, η απαγόρευση αυστηρά της αιμομιξίας, είναι κάποιες ακόμη από τις απαραίτητες προϋποθέσεις του φιλοσόφου προκειμένου η πολιτεία που οραματίζεται να είναι ελλόγως τέλεια και άρτια.Ενδιαφέρουσα είναι η θεωρία γένεσης και γέννησης των ειδών σύμφωνα με τον Πλήθωνα.Ο Δίας σύμφωνα με το Γεώργιο, δίδει την ουσία και την εικόνα στα πρώτα είδη που γεννώνται από αυτόν, και στα υπόλοιπα τα  οποία γεννώνται το ένα από το άλλο. Η μορφή στα είδη δίδεται από τον Ήλιο. Εδώ μάλλον επανέρχονται παλαιότερες θεωρίες σύμφωνα με τις οποίες εν στιγμή ο Ήλιος προσδίδει στον άνθρωπο όλη τη μορφή, μαζί με όλα τα χρόνια σύμφωνα με τα οποία ο άνθρωπος θα περιστρέφεται γύρω από τον πλανήτη αυτόν   μέχρι να μετοικήσει εις το άπειρον. Ο Ήλιος δηλαδή προσδίδει όλη εκείνη την ποσότητα φωτός η  οποία χρειάζεται προκειμένου ο άνθρωπος να ωριμάσει και να αναπτύξει την εξωτερική του εμφάνιση. Σύμφωνα με τον  Γεώργιο η αποθήκη  των μορφών έρχεται μέσα από το βασίλειο των Ταρταρίων θεών, οι οποίοι απλόχερα παραθέτουν το είδος των στους ανθρώπους. Ίσως εδώ και πάλι επανέρχονται παλαιές θεωρίες περί της θείας και ανωτέρας φύσεως του ανθρώπου. Η  Σελήνη προσφέρει στον κάθε άνθρωπο την Ύλη, δηλαδή το υλικό επάνω στο οποίο οικοδομείται η μορφή και το είδος. Ο Ήλιος είναι ο ανώτερος από τους αρσενικούς θεούς, ενώ η Σελήνη είναι ο ανώτερος θεός από τις θηλυκές θεότητες. Όλες οι θεοί αυτοί  εργάζονται σε σχέση με τον Κρόνο και την Αφροδίτη. Ο Κρόνος προσφέρει τη μορφή και η Αφροδίτη την αντίστοιχη ύλη. Ο χρόνος πράγματι κατανέμει το είδος της προσφερομένης ουσίας, ενώ η θεά της ομορφιάς ως αρχιτέκτων κανονίζει τη διάθεση και τον τρόπο της ύλης. Η ανθρώπινη ψυχή, σύμφωνα με το φιλόσοφο,τα δέχεται όλα αυτά ως μία μορφή και εξωτερίκευση η  οποία προσωποποιείται στο ανθρώπινο  πρόσωπο το οποίο η ψυχή εκκινεί. Όλα αυτά η ανθρώπινη ψυχή τα εκλαμβάνει ως  σκιές και είδωλα  που προέρχονται από τους θεούς και διαμορφώνουν τον άνθρωπο. Κατανοούμε τον άκρατο πλατωνισμό του φιλοσόφου, την προσπάθειά του νοητικά να ερμηνεύσει τη θέση του ανθρώπου στο σύμπαν, μετά την άκρατη προσπάθεια του χριστιανισμού να συνδέσει με όπλο την πίστη (ως παράγωγο της ψυχής) τον άνθρωπο με  το  Θεό, νεκρώνοντας την έρευνα για την περαιτέρω αναλυτική νοητική θέση του ανθρώπου έναντι του εαυτού  του, του σύμπαντος, και των θεών. Νοητικά πλέον ο Πλήθων προσπαθεί, ως προάγγελος του Νεοελληνικού Διαφωτισμού, να διδάξει ότι το ανθρώπινο μυαλό μπορεί νοητικά να καθορίσει τη θέση του ανθρώπου έναντι του σύμπαντος, του θείου, του εαυτού και των άλλων. Σύμφωνα με τον Πλήθωνα  τα ανώτερα εκ φύσεως πράγματα γύρω μας δημιουργούνται από το θείο αγαθό, τα υπόλοιπα από τις υποστάσεις οι οποίες ζωοποιούνται μέσα στη  φύση, έμμεσα ή άμεσα. Γενικά ο Πλήθων πιστεύει ότι όλη η σειρά των θεών( από το Δία έως τον Κρόνο και το Ήλιο) δημιουργεί όλη τη σειρά της φύσης που γύρω μας βλέπουμε).Σε κάθε περίπτωση και αποσυμβολοποιώντας το λόγο του Πλήθωνος οδηγούμαστε στην ανθρώπινη νόηση η οποία και προσπαθεί να ταξιθετήσει το σύμπαν και τη θέση του ανθρώπου έναντι αυτού, πέρα από τη θεοκεντρική χριστιανική θέση, ο Γεώργιος προσπαθεί και πάλι να γεννήσει τον έλλογο ανθρωποκεντρισμό(ίσως δεν είναι τυχαία η Αναγέννηση, ο Διαφωτισμός και η Μεταρρύθμιση, αλλά και ο Νεοελληνικός Διαφωτισμός που ακολούθησαν). Σε κάθε περίπτωση θα δούμε ότι οι Έλληνες του Βυζαντίου –κυρίως οι ανθενωτικοί- διείδαν ότι μέσα από τον Ελληνικό Λόγο θα μπορούσαμε να συζητήσουμε και πάλι μία πολιτειακή αναγέννηση βασισμένη στον Ελληνικό Λόγο. Αυτή που πάντα την αναζητεί η Ελλάδα διαχρονικά.

Βασίλειος Μακρυπούλιας, δρ.φιλοσοφίας. http://filosofikoskipos.blogspot.gr/