ΕΚΑΤΗ-ΣΕΛΗΝΗ-ΑΡΤΕΜΙΣ

Εκάτη – Σελήνη - Άρτεμις

 Άρτεμις, Εσύ τον κύκλο της γέννησης θα χαράξεις 

και στους ανθρώπους την πηγή της ζωής θα διδάξεις. 

Σελήνη, Εσύ στο κέντρο θα σταθείς και με το άπλετο 

φως σου τους ανθρώπους θα προστατέψεις. 

Εκάτη, Εσύ τον κύκλο θα κλείσεις και στους ανθρώπους 

τα σκοτεινά μυστήρια του θανάτου θ’αποκαλύψεις.(1)

 

Μετά από το άρθρο το σχετικό με τον Ήλιο, σαν Φοίβο Απόλλωνα, Απόλλωνα και Πλούτωνα, θ’ ασχοληθούμε με τη μαγνητική Σελήνη - Ψυχή μας, όπως αυτή μπορεί να εξηγηθεί μέσα από τα αρχαία μας κείμενα . Η Σελήνη, σ’ έναν αστρολογικό χάρτη, όπως όλοι γνωρίζουμε, είναι το μεταφερόμενο αρχείο μας. Είναι η δυναμοενέργεια που κατέρχεται και ενσωματώνεται, σε γήινο επίπεδο, στην αδιαμόρφωτη Ύλη του εμβρύου, στη μήτρα της εγκυμονούσας και την ενεργοποιεί. 

Είναι ο «κλήρος» που επιλέγουμε σύμφωνα με τον μύθο του Ηρός του Αρμενίου, στο Ι΄ Κεφάλαιο της «Πολιτείας» του Πλάτωνος, ο οποίος αναφέρει τα εξής: 

«…και πρώτον μεν, ένας προφήτης υπέδειξεν εις έκαστον την θέσιν του και την σειράν του, και αφού έλαβεν από τα γόνατα της Λαχέσεως κλήρους και παραδείγματα ανθρωπίνων βίων, ανέβηκεν επάνω εις ένα υψηλόν βήμα και είπε: ‘Τάδε λέγει Λάχεσις η παρθένος, της Ανάγκης θυγάτηρ. Ψυχαί εφήμεροι, μέλλετε ν’ αρχίσετε άλλην περίοδον ζωής, εντός σώματος θνητού. Δεν θα σας εκλέξει η τύχη, αλλά σεις θα εκλέξετε την τύχη σας. Ο πρώτος που θα υποδείξει ο κλήρος, θα εκλέξει πρώτος τον βίον του, τον οποίον αμετακλήτως θα είναι αναγκασμένος ν’ ακολουθήσει. Η αρετή είναι κτήμα αδέσποτο και αναλόγως πού την τιμά ή την περιφρονεί έκαστος, θα λάβει και την σχετικήν του μερίδαν, μεγαλυτέραν ή μικροτέραν από αυτήν. 

Έκαστος είναι υπεύθυνος δια την εκλογήν του. Ο Θεός είναι αναίτιος.» 

 Αλλά είναι και το αρχείο που θα πάρουμε μαζί μας, φεύγοντας από το γήινο επίπεδο, με την καταγραφή όλων των εμπειριών μας, καλών ή κακών, αλλά και των διδαγμάτων που έχουμε αποκομίσει από αυτές, γιατί αυτό είναι το κύριο μέλημα της Σελήνης - Ψυχής, να καταγράφει από τα γεγονότα, τα συμπεράσματα, από τα παθήματα, τα μαθήματα, από τα αιτιατά, τα αίτια. Όπως στον Ήλιο, έτσι και στη Σελήνη παίζει πολύ βασικό ρόλο η θέση της μέσα στο κοσμόγραμμα, το οποίο εξετάζουμε. 

Πάλι θ’ αναφέρω, ότι τίποτα στο κοσμόγραμμά μας δεν είναι κατακριτέο. Αυτό πρέπει να το προσέξουμε πολύ, γιατί κρίνοντας τις πράξεις κάποιου ατόμου, ενεργοποιούμε, σίγουρα, κάποια αρνητική γενέθλια όψη μας, στο χάρτη. Αυτό έχει, σαν αποτέλεσμα, όποτε το προοδευτικά συστήματα μας δώσουν ενεργοποιημένη την γενέθλια όψη, να μας συμβεί ακριβώς το ίδιο γεγονός που κρίναμε. 

Πρέπει να προσέξουμε, λοιπόν, να μην κρίνουμε για να μην κριθούμε!

 Όπως με τον Ήλιο, έτσι και τη Σελήνη στον 8ο, 9ο, 10ο, 11ο και 12ο οίκο την ονομάζουμε Εκάτη. 

Στον 1ο και 7ο οίκο την ονομάζουμε Σελήνη 

και στους: 2ο, 3ο, 4ο, 5ο και 6ο οίκο Αρτέμιδα. 

ΕΚΑΤΗ 

 

 Ρωμαϊκό αντίγραφο πρωτοτύπου ελληνιστικής περιόδου

Μουσείο Chiaramonti

Ας ξεκινήσουμε με την τρίμορφη Εκάτη… 

«Από ταύτης εστί μαθείν (Α Plut. 3 – 594) είτε το πλουτείν είτε το πεινήν βέλτιον … Έθος γαρ ην άρτους και άλλα τινά κατά μήνα τιθέναι τη Εκάτη τους πλουσίους, λαμβάνειν δε εξ αυτών τους πένητας». Σουΐδας 

Βλέπουμε, εδώ, ότι στα «δείπνα της Εκάτης» υπήρχε προσφορά τροφής στους φτωχούς. 

«Εκάτην οι μεν την Άρτεμιν, οι δε την Σελήνην, εν φάσμασιν εκτόποις φαινομένην, τοις καταρωμένοις, τα δε φάσματα αυτής δρακοντοκέφαλοι άνθρωποι και υπερμεγέθεις, ως την θεάν εκπλήττειν τους ορώντας». 

Στο απόσπασμα, πάλι, από το λεξικό του Σουΐδα, προσομοιάζεται η Εκάτη με την Αρτέμιδα και τη Σελήνη. 

Μία άλλη αναφορά στην Εκάτη κάνει ο ερμηνευτής Des Places. Αναφερόμενος στις Μονάδες λέει ότι: 

«η πρώτη Μονάδα πρέπει να είναι η πατρική Μονάς, η Δευτέρα, ο δεύτερος Θεός, ο Δημιουργός, ο Πατήρ, η Ψυχή του Κόσμου». Συνεχίζοντας συμπεραίνει ότι ο Πατήρ βασιλεύει μόνος του στην σιωπή της Αβύσσου, όπου σχηματίζει την πρώτη Τριάδα με τη Δύναμη και το Νου. Εάν ο Νους είναι ο δεύτερος Θεός στον οποίο ο Πατήρ ανέθεσε τη Δημιουργία (Απ. 7) η Δύναμη του Πατρός πρέπει να ανήκει στην παραδοξότερη μορφή του Έπους, την Εκάτη, η οποία πρέπει να ταυτίζεται με τη Ρέα. Κινείται μεταξύ των πατέρων (του Πρώτου και του Δεύτερου Νου) δεξιά της έχει την Ψυχή, αριστερά την Πηγή της Αρετής και πίσω τη Φύση. Δέχεται από τον Πατέρα το ζωογόνο Πυρ. Είναι ένας Τρίτος Θεός που συνδέει τους δύο πρώτους. Από τις λαγόνες της απορρέει η Ζωή της Ψυχής (Πρόκλος στον Τίμαιο, ΙΙ, 129,27 – 29 D). Γι’αυτό ταυτίζεται με την Ψυχή του Κόσμου. Είναι μία ενδιάμεση Αρχή η οποία διασπά και συνάμα συνδέει τις δύο υπερβατικές αρχές που το Έπος αποκαλεί «άπαξ και δις επέκεινα» (απ. 5α και 29). Ο ρόλος της είναι «ερωτικός» … και ενώνει τα πάντα».  

Χαλδαϊκά Λόγια 

 Τα άτομα, λοιπόν, που στο ωροσκόπιό τους έχουν, Εκάτη είναι άτομα που έχουν μεταφυσικό, ψυχικό υπόβαθρο. 

Ας βαθμολογήσουμε, όμως, την Εκάτη: 

Εκάτη = 5+20+1+300+8=334=3+3+4=10=1+0= 1 

Ο Νόμος 1 είναι ο Νόμος της Κινήσεως του Ιερού Πυρός, με έφορο τη Θεά Εστία και τον αστερισμό του Ζυγού. ΑΗΡ 

Όπως και στο Φοίβο Απόλλωνα, η Εκάτη αποτελείται από το στοιχείο του Αέρος. Άρα, τα άτομα που, στο ωροσκόπιό τους, έχουν τη Σελήνη – Εκάτη στο Νότιο Ημισφαίριο και συγκεκριμένα στους 8ο, 9ο, 10ο, 11ο και 12ο οίκο, είναι άτομα, που έχουν μεταφυσικό, ψυχικό υπόβαθρο. 

 ΣΕΛΗΝΗ 

Σαν Σελήνη, θα τη βαθμολογήσουμε από τον «Κρατύλο» του Πλάτωνος: 

ΕΡΜ. Και η Σελήνη πώς ονομάστηκε; 

ΣΩΚ. Το όνομα αυτό φαίνεται πως συντρίβει τον Αναξαγόρα. 

ΕΡΜ. Πώς αυτό; 

ΣΩΚ. Φαίνεται να δηλώνει πως είναι παλαιότερη θεωρία αυτό που εκείνος πρόσφατα έλεγε, ότι δηλαδή, η Σελήνη, παίρνει το φως της από τον Ήλιο. 

ΕΡΜ. Πώς, δηλαδή; 

ΣΩΚ. Υποθέτω πως «σέλας» και «φως» είναι το ίδιο. 

ΕΡΜ. Ναι. 

ΣΩΚ. Κατά κάποιο τρόπο, το φως γύρω από τη Σελήνη είναι πάντοτε νέο και παλιό, αν είναι αλήθεια αυτά που λένε οι Αναξαγόρειοι. Γιατί ο Ήλιος, καθώς περιστρέφεται κυκλικά γύρω της, της ρίχνει πάντοτε νέο φως, ενώ συγχρόνως υπάρχει και το παλαιό του προηγούμενου μήνα. 

ΕΡΜ. Βέβαια. 

ΣΩΚ. Και μάλιστα πολλοί την αποκαλούν «Σελαναία». 

ΕΡΜ. Μάλιστα. 

ΣΩΚ. Επειδή, λοιπόν, έχει πάντοτε νέο φως αλλά και παλαιό «σέλας νέον και ένον έχει αεί», θα ήταν ορθότερο να την αποκαλούσαμε «Σελαενονεοάεια». Και κατά σύντμηση δε, ονομάστηκε «Σελαναία». 

Ας βαθμολογήσουμε τα καινούργια ονόματα που μας παρουσιάζει ο Σωκράτης: 

Σελαναία = 200+5+30+1+50+1+10+1 = 298 = 2+9+8 = 19 = 1+9 = 10 = 1+0 = 1 

Ο Νόμος 1 είναι ο Νόμος της Κινήσεως του Ιερού Πυρός, με έφορο τη Θεά Εστία και τον αστερισμό του Ζυγού. ΑΗΡ  

Σελαενονεοάεια =200+5+30+1+5+50+70+50+5+70+1  +5+10+1 = 503 = 5+0+3 = 8 

Ο Νόμος 8 είναι ο Νόμος της Ελευθερίας, του φυσικού και πνευματικού Νόμου της μορφοποιού δυνάμεως του Αιθέρος Διός, με έφορο τη θεά Αφροδίτη και τον αστερισμό του Ταύρου. ΓΗ 

Σελήνη = 200+5+30+8+50+8 = 299 = 20 = 2+0 = 2 

Ο Νόμος 2 είναι ο Νόμος της Ζωής, της πνευματικής γονιμοποιού κινήσεως και του δημιουργικού αιτίου των όντων, με έφορο το θεό Άρη και τον αστερισμό του Σκορπιού. ΥΔΩΡ 

Πολλοί αρχαίοι συγγραφείς, όμως, την ονομάζουν και Μήνη. Ο Όμηρος ονομάζει πρώτος τη Σελήνη Μήνη ίσως γιατί σχηματίζει μηνίσκο, σαν Νέα Σελήνη και στο τελευταίο της τέταρτο. Ας διαβάσουμε το απόσπασμα: 

"Λευκόν σήμα τέτυκτο περίτροχον ηΰτε μήνη» (Ιλ. Ψ 455), δηλαδή, «είχε ένα λευκό σημάδι, ολοστρόγγυλο, όπως η Μήνη (Σελήνη)", 

το οποίο, όπως λέει και ο νεοπλατωνικός Πρόκλος ήταν το όνομα που της έδωσαν οι θνητοί, «Σελήνην αθάνατοι κλήζουσιν, επιχθόνιοι δε τε Μήνην» (Τίμαιος Γ΄.). 

Βαθμολογώντας την έχουμε: 

Μήνη = 40+8+50+8 = 106 = 1+6 = 7 

Ο Νόμος 7 είναι ο Νόμος της Αλληλοεπιδράσεως, του Φωτός της πνευματικής Γνώσεως και Σοφίας, με έφορο τη Θεά Αθηνά και τον αστερισμό του Κριού. ΠΥΡ 

Στη Σελήνη, λοιπόν, όπως και στον Ήλιο – Απόλλωνα έχουμε και τα τέσσερα στοιχεία της Δημιουργίας ΠΥΡ, ΓΗ, ΑΕΡΑ και ΥΔΩΡ. 

Σωστά, λοιπόν, η Σελήνη μπορεί να θεωρηθεί ο αντίποδας του Ηλίου -Απόλλωνα. Τα άτομα που η Σελήνη βρίσκεται στους 1ο και 7ο οίκο του κοσμογράμματός τους είναι αυτά που συγχωρούν αλλά και θυμώνουν συγχρόνως. 

ΑΡΤΕΜΙΣ 

Το όνομά της είναι Πελασγικής προέλευσης και, μάλιστα, πολλές περιοχές της Μικράς Ασίας το άλλαζαν στις τοπικές τους γλώσσες και λάτρευαν την Αρτέμιδα με διαφορετικές ονομασίες. Ήταν η μεγάλη Θεά της Ταυρίδας. Η Δίκτυνα των Κρητικών. Η Αναΐτης των Μήδων και των Περσών. Στην Έφεσο την λάτρευαν σαν Αρτέμιδα. 

Ας ακούσουμε, όμως, το Σωκράτη, από τα βάθη των αιώνων, να μας την αναλύει: 

ΣΩΚ. Η Άρτεμις φαίνεται ότι πήρε το όνομά της από το «αρτεμές» (ακεραιότητα) και την κοσμιότητα του χαρακτήρα της, επειδή επιθυμούσε την παρθενία. Ίσως, πάλι, εκείνος που έδωσε την ονομασία ν’αποκάλεσε τη θεά «αρετής ίστορα» (γνώστη της αρετής) ή ίσως ως «τον άροτον μισησάσης» (επειδή εναντιώθηκε στη γονιμότητα) του άνδρα προς τη γυναίκα. Για κάτι από αυτά ή και για όλα, έδωσε στη θεά το όνομα τούτο ο ονοματοδότης. 

Ας ασχοληθούμε τώρα με τη λεξαριθμική βαθμολόγηση. ευχαριστώντας τον κ. Αργυρόπουλο Ελευθέριο για τις λεξαριθμικές του έρευνες. οι οποίες μας διεύρυναν τους ορίζοντές μας. 

Αρτεμές = 1+100+300+5+40+5+200=651=6+5+1=12=1+2=

= 3 

Ο Νόμος 3 είναι ο Νόμος της Ενέργειας, της πνευματικής αγνότητας, με έφορο τη θεά Αρτέμιδα και τον αστερισμό του Τοξότη. ΠΥΡ  

Αρετής ίστωρ =1+100+5+300+8+200+10+200+300+800+100 = 2024 = 2+0+2+4 = 8

Αλλά και το όνομά της μας δίνει πάλι τον αριθμό 8. 

Άρτεμις = 1+100+300+5+40+10+200 = 656 = 17 = 8 

Ο Νόμος 8 είναι ο Νόμος της Ελευθερίας, του φυσικού και πνευματικού Νόμου της μορφοποιού δυνάμεως του Αιθέρος Διός, με έφορο τη θεά Αφροδίτη και τον αστερισμό του Ταύρου. ΓΗ 

Άροτον μισησάσης = 1+100+70+300+70+50+40+10+200+8+200+8+200+8+200 = 1458 = 1+4+5+8 = 18 = 1+8 = 9 

Ο Νόμος 9 είναι ο Νόμος της Αρμονίας, του Πνευματικού Φωτός, με έφορο το θεό Απόλλωνα και τον αστερισμό των Διδύμων. ΑΗΡ 

Το μόνο που λείπει από τη θεά Αρτέμιδα είναι το στοιχείο του Ύδατος, άρα της λείπει το συναίσθημα, γι’αυτό τα άτομα, που στο κοσμόγραμμά τους έχουν Σελήνη - Αρτέμιδα στους 2ο, 3ο, 4ο, 5ο και 6ο οίκο μπορούν να αντιδράσουν, όταν κάποιος τους ενοχλήσει ψυχικά, έντονα.

Στη συνέχεια θ' αναφέρω μερικά γεγονότα από τη ζωή των θεαινών για να δούμε πώς αυτά συνάδουν με τ' αποτελέσματα της βαθμολογήσεως.

ΑΡΤΕΜΙΣ 

Κάποτε ο Ακταίων, ο γιος της Αυτονόης και του Αρισταίου, έτυχε να δει την Αρτέμιδα γυμνή, την ώρα που έκανε το λουτρό της. Η θεά από φόβο μήπως διαδοθεί το περιστατικό, τον μεταμόρφωσε σε ελάφι κι έβαλε τα πενήντα σκυλιά που τον συνόδευαν να τον κατασπαράξουν. 

Σε μια άλλη περίπτωση η Καλλιστώ, η κόρη του Λυκάονα (και μια από τις συνοδούς της Αρτέμιδος στο κυνήγι) κόντεψε να χάσει τη ζωή της από τα βέλη της θεάς γιατί αποπλανημένη από τον Δία είχε χάσει την αγνότητά της και είχε μείνει έγκυος. 

Επίσης η Άρτεμις σκότωσε και την Αριάδνη, γιατί σύμφωνα με το μύθο είχε απαχθεί και αποπλανηθεί από τον Θησέα στη Νάξο. 

Άλλωστε σκότωσε μαζί με τον Απόλλωνα τις 6 θυγατέρες και τους έξη γιους της Νιόβης γιατί υπερηφανεύθηκε ότι είχε γεννήσει 12 παιδιά ενώ η Λητώ, η μητέρα τους, μόνον 2.

Γενικά, η Άρτεμις ήταν θεά δραστήρια, σκληρή και αεικίνητη. Στις περισσότερες της εκδηλώσεις εμφανίζεται συνειδητοποιημένη, ώριμη κι αποφασιστική, ενώ λίγα ήταν τα περιστατικά εκείνα στα οποία παρουσίαζε μια εικόνα τελείως διαφορετική. 

ΕΚΑΤΗ

 

Προσθήκη λεζάντας

Κατά την Ελληνική Μυθολογία η Εκάτη εμφανίζεται σαν χθόνια θεότητα. Από γλωσσολογικής άποψης το όνομά της φαίνεται ότι είναι ελληνικό και σχετίζεται πιθανώς με το επίθετο εκατηβόλος που αποδιδόταν στον Απόλλωνα. Υπάρχουν τίτλοι της όπως άγγελος και φωσφόρος. Με τον δεύτερο τίτλο πολλές φορές ονομάζεται «φορέας του φωτός» (βλ. Ευριπίδου Ελένη).

Ο Ησίοδος αναγνωρίζει στο πρόσωπό της την πανίσχυρη Κυρία των τριών βασιλείων: γης, ουρανού και θάλασσας. Λέει, ακόμη, πως η θεά ασκούσε την κυριαρχία της από την εποχή των Τιτάνων πριν πάρει την εξουσία ο Ζευς και η τάξη του. Ο νέος κυβερνήτης του κόσμου την τίμησε, αφήνοντάς την στο αρχικό μεγαλείο της όπως μας αναφέρει ο Ησίοδος στη Θεογονία του (στ. 411-412):  

«η (Αστερία) δ’ υποκυσαμένη Εκάτην τέκε, την περί πάντων Ζευς Κρονίδης τίμησε». 

 

Στον ελληνικό κόσμο η κλασική μορφή της Εκάτης έστεκε αυστηρή και παράξενη, ανάγλυφη πάνω σ' ένα τρίγωνο, με τα πρόσωπά της στραμμένα σε τρεις κατευθύνσεις.

Οι Έλληνες προσπάθησαν ν' απαλλαγούν από την αυστηρότητα αυτών των αγαλμάτων διασπώντας την τρισυπόσταση θεότητα σε τρεις παρθένες χορεύτριες. 

Στις μεταγενέστερες εποχές, επέμειναν εντονότερα στην τρισυπόστατη όψη της θεότητας από ό,τι στην κλασική εποχή του Ησιόδου. 

Το γεγονός πως τα Εκάτεια τελούνταν σε τρίστρατα και πως αυτοί οι τόποι ήταν ειδικά αφιερωμένοι στην Εκάτη δεν αντιστρατεύεται στην ησιοδική ή κοσμική σύλληψη του αριθμού τρία. 

Όλα τα τρίστρατα προβάλλουν ξεκάθαρα τη δυνατότητα διαίρεσης του κόσμου σε τρία μέρη. 

Ταυτόχρονα η Εκάτη, ως κυρία των πνευμάτων, προειδοποίησε τους Έλληνες πως μια τριπλή διαίρεση θα δημιουργούσε αναγκαστικά δίπλα στον οργανωμένο κόσμο του Δία μια χαοτική περιοχή, στην οποία θα συνέχιζε να υπάρχει το αμορφοποίητο μέρος του αρχέγονου κόσμου ως Κάτω Κόσμος.

                                                        Ευγενία 

 (1) "ΠΥΛΕΣ ΨΥΧΗΣ" Ρουσσοπούλου Γεωργία - Εκδόσεις Ηλίανθος. http://ferolvios.blogspot.com/2012/08/blog-post.html

Η ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΤΟΥ ΕΛΥΤΗ!ΚΑΛΗ ΛΑΜΠΡΗ!

ΤΟ ΜΠΛΟΓΚ ΕΥΧΕΤΑΙ ΣΕ ΟΛΟΥΣ ΣΑΣ ΚΑΛΗ ΛΑΜΠΡΗ ΚΑΙ ΚΑΛΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ!ΚΑΛΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΣΤΟ ΕΘΝΟΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ!

Η Μεγάλη Εβδομάδα του Οδυσσέα Ελύτη

 

  Μ. ΔΕΥΤΕΡΑ

Κατάκοπος από τις ουράνιες περιπέτειες, έπεσα τις πρωινές ώρες να κοιμηθώ.

Στο τζάμι, με κοίταζε η παλαιά Σελήνη, φορώντας την προσωπίδα του Ήλιου.

 Μ. ΤΡΙΤΗ

Μόλις σήμερα βρήκα το θάρρος και ξεσκέπασα το κηπάκι σαν φέρετρο.
Με πήραν κατάμουτρα οι μυρωδιές, λεμόνι, γαρίφαλο.

Ύστερα παραμέρισα τα χρόνια, τα φρέσκα πέταλα και να:
η μητέρα μου, μ’ ένα μεγάλο άσπρο καπέλο και το παλιό χρυσό ρολόι της κρεμασμένο στο στήθος.

Θλιμμένη και προσεκτική. Πρόσεχε κάτι ακριβώς πίσω από μένα.

Δεν πρόφτασα να γυρίσω να δω γιατί λιποθύμησα.
 
Μ. ΤΕΤΑΡΤΗ

Ολοένα οι κάκτοι μεγαλώνουν κι ολοένα οι άνθρωποι ονειρεύονται σα να ’ταν αιώνιοι. Όμως το μέσα μέρος του Ύπνου έχει όλο φαγωθεί και μπορείς τώρα να ξεχωρίσεις καθαρά τι σημαίνει κείνος ο μαύρος όγκος που σαλεύει

Ο λίγες μέρες πριν ακόμη μόλις αναστεναγμός

Και τώρα μαύρος αιώνας.

 
Μ. ΠΕΜΠΤΗ

Μέρα τρεμάμενη, όμορφη σαν νεκροταφείο
με κατεβασιές ψυχρού ουρανού

Γονατιστή Παναγία κι αραχνιασμένη

Τα χωμάτινα πόδια μου άλλοτε

(Πολύ νέος ή και ανόητα όμορφος θα πρέπει
να ήμουν)

Οι και δύο και τρεις ψυχές που δύανε
Γέμιζαν τα τζάμια ηλιοβασίλεμα.

Μ. ΠΕΜΠΤΗ, β

Σωστός Θεός. Όμως κι αυτός έπινε το φαρμάκι του
γουλιά γουλιά καθώς του είχε ταχθεί
έως ότου ακούστηκε η μεγάλη έκρηξη.

Χάθηκαν τα βουνά. Και τότε αλήθεια φάνηκε
πίσω από το πελώριο πηγούνι ο κύλικας

Κι αργότερα οι νεκροί μες στους ατμούς, εκτάδην.

Μ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

Σαν να μονολογώ, σωπαίνω.

Ίσως και να ’μαι σε κατάσταση βοτάνου ακόμη
φαρμακευτικού ή φιδιού μιας κρύας Παρασκευής

Ή μπορεί και ζώου από κείνα τα ιερά
με τ’ αυτί το μεγάλο γεμάτο ήχους βαρείς
και θόρυβο μεταλλικό από θυμιατήρια.

Μ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, β

Αντίς για Όνειρο

Πένθιμος πράος ουρανός μες στο λιβάνι
αναθρώσκουν παλαιές Μητέρες ορθές σαν κηροπήγια
τυφεκιοφόροι νεοσύλλεκτοι σε ανάπαυση
μικρά σκάμματα ορθογώνια, ραντιστήρια, νάρκισσοι.

Σαν να ’μαι, λέει, ο θάνατος ο ίδιος αλλ’
ακόμη νέος αγένειος που μόλις ξεκινά
κι ακούει πρώτη φορά μέσα στο θάμβος των κεριών
το «δεύτε λάβετε τελευταίον ασπασμόν».

Μ. ΣΑΒΒΑΤΟ

Περαστική από τη χθεσινή αϋπνία μου
λίγο, για μια στιγμή, μου χαμογέλασε
η θεούλα με τη μωβ κορδέλα
που από παιδάκι μου κυκλοφοράει τα μυστικά
Ύστερα χάθηκε πλέοντας δεξιά
να πάει ν’ αδειάσει τον κουβά με τ’ απορρίματά μου
- της ψυχής αποτσίγαρα κι αποποιηματάκια -
εκεί που βράζει ακόμη όλο παλιά νεότητα
και αγέρωχο το πέλαγος.

Μ. ΣΑΒΒΑΤΟ, β

Πάλι μες στην κοιλιά της θάλασσας το μαύρο
εκείνο σύννεφο που ανεβάζει κάπνες
όπως φωνές επάνω από ναυάγιο

Χαμένοι αυτοί που πιάνονται από τ’ Άπιαστα

Όπως εγώ προχθές του Αγίου Γεωργίου ανήμερα
που πήα να παραβγώ μ’ αλόγατα όρθια
και θωρακοφόρους
και μου χύθηκε όλη, όξω απ’ τη γης, η ερωτοπαθής
ψυχή μου.

(Από την ποιητική συλλογή «Ημερολόγιο ενός αθέατου Απριλίου»).

 

____________________
  Πηγή: bookclubletturadilibri.blogspot.gr

by Αντικλείδι , http://antikleidi.com

Η ΚΑΣΣΙΑΝΗ-ΕΙΚΑΣΙΑ ΚΑΙ Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΘΕΟΦΙΛΟΣ

Η Κασσιανή-Εικασία και ο βασιλιάς Θεόφιλος

Νομίζουμε ότι ο Θεόφιλος,  δεν είναι από τους πολύ γνωστούς μας αυτοκράτορες. Και όμως....
Ο πατέρας του, Μιχαήλ Β' Τραυλός, φρόντισε για την άριστη ανατροφή και την παιδεία του ορίζοντας παιδαγωγό του τον πιο φωτισμένο άνθρωπο της εποχής, τον Ιωάννη Γραμματικό. [1] Σε αυτόν χρωστά ο Θεόφιλος την αγάπη του για τη δικαιοσύνη, τα γράμματα και τις καλές τέχνες. Μερικές φορές υπήρξε υπέρμετρα αυστηρός αλλά και έμπειρος σε θεολογικά θέματα. Με τον Θεόφιλο έκλεισε η αυλαία της Εικονομαχίας, αφού ο ίδιος υπήρξε ο τελευταίος Εικονομάχος βασιλέας.
Πριν στεφθεί αυτοκράτορας, η μητριά του η Ευφροσύνη θέλησε να εκλέξει την πλέον κατάλληλη γι΄αυτόν νύφη. Κάλεσε από διαφορετικές χώρες τις καλλίτερες κόρες κι όταν έφθασαν τις συγκέντρωσε στο  τρίκλινο του Παλατίου που τ' ονόμαζανν Μαργαρίτην.  Εκεί η Ευφροσύνη έδωσε στον νεαρό Θεόφιλο ένα χρυσό μήλο προκειμένου με τη σειρά του, ως άλλος Πάρις, να το προσφέρει στην διαλεχτή της καρδιάς του. Ξεχώρισε ο Θεόφιλος την Εικάσια, ανάμεσα στις άλλες και πλησιάζοντάς  την για να της δώσει το μήλο της λέει το περίφημο "διά  γυναικός ερρύη τα φαύλα". Πήραν και ρόδισαν τα μάγουλα της κόρης, δείγμα αναταραχής της ψυχής της, σεμνά αλλά με το θάρρος της ευφυίας της απάντησε καίρια και με γλυκύτητα στον Θεόφιλο "αλλά και διά γυναικός πηγάζει τα κρείττονα", εννοώντας την Θεοτόκο.
Προφανώς δεν περίμενε απάντηση ο Θεόφιλος. Η ομορφιά του σώματος και του πνεύματος της Εικασίας νίκησαν τον Θεόφιλο, προσβλήθηκε η περηφάνια του και θα τον τρόμαξε η ειλικρίνεια, η ευθύτητα και η πίστη της κοπέλας. Χωρίς να το καλοσκεφτεί αλλάζει γνώμη και προσφέρει το μήλο στην θυγατέρα ενός δρουγγάριου [2] ή τουρμάρχη [3] ονόματι Μαρίνου, την Θεοδώρα.
Η Εικασία, αφού την απέρριψε ως συνευνή του ο Θεόφιλος, έκτισε μία μονή στην οποία έδωσε τ' όνομα της και κλείσθηκε μέσα. Εκεί άρχισε να γράφει εκκλησιαστικούς κανόνες, βιβλία και τροπάρια. Το πιο γνωστό σ' εμάς είναι το τροπάριο της Κασσιανής ή Κασσίας.
Ιστορείται ότι σε κάποια από τις επισκέψεις του στα μοναστήρια της Κωνσταντινούπολης, ο Θεόφιλος έφτασε και στο Εικάσιον. Όλες οι μοναχές βγήκαν να υποδεχθούν τον αυτοκράτορα, τότε, Θεόφιλο, εκτός από την Εικασία-Κασσιανή η οποία κλεισμένη στο κελλί της έγγραφε ....

Κύριε η εν πολλαίς αμαρτίες περιπεσούσα γυνή,
την σην αισθομένη θεότητα, μυροφόρου αναλαβούσα τάξιν,
οδυρομένη μύρα σοι, προ του ενταφιασμού κομίζει.
Οίμοι! λέγουσα, ότι νυξ μοι υπάρχει, οίστρος ακολασίας,
ζοφώδης τε και ασέληνος, έρως της αμαρτίας.
Δέξαι μου τας πηγάςτων δακρύων, ο νεφέλαις διεξάγων,
της θαλάσσης το ύδωρ. κάμφθητί μοι, προς τους στεναγμούς της καρδίας,
ο κλίνας τους ουρανούς, τη αφάτω σου κενώσει.
καταφιλήσω τους αχράντους σου πόδας, αποσμήξω τούτους δε πάλιν,
τοις της κεφαλής μου βοστρύχοις.
ων εν τω Παραδείσω Εύα το δειλινόν...

Σε αυτό το σημείο ήχος βημάτων πάγωσε το χέρι της. Ο αυτοκράτορας που τριγυρνούσε στο εσωτερικό του μοναστηριού, ίσως με την ελπίδα να την συναντήσει, είχε φθάσει έξω από το κελλί της. Η πέννα έπεσε πάνω στο χαρτί και εκείνη κρύφτηκε στα γρήγορα, διότι δεν ήθελε να αντικρύσει τον Θεόφιλο. Εκείνος πάλι όταν βρήκε άδειο το κελλί της κατάλαβε την επιθυμία της, δεν επέμεινε, μόνο άφησε το μήνυμα του στο χαρτί της, με την πέννα της συμπλήρωσε ένα στίχο...

κροτόν τοις ωσίν ηχηθείσα, τω φόβο εκρύβη.

Με τρεμάμενα χέρια και τα μάτια δακρυσμένα ξαναπιάνει η Εικασία τη γραφή.

Αμαρτιών μου τα πλήθη, και των κριμάτων σου αβύσσους,
τις εξιχνιάσει, ψυχοσώστα Σωτήρ μου;
Μη με την σην δούλην παρίδης, ο αμέτρητον έχων το έλεος.
                                                                        (η αγία μεγάλη εβδομάς, επιμ. Ευάγ. Π. Λέκκος, εκδ. Σαϊτης, [χ.χ.])

Άδολος έρωτας κρυμμένος στα μύχια της καρδιάς εξοβελίζεται από τη μεγάλη υπευθυνότητα και το καθήκον που και οι δύο συναισθάνονται από την αρχή, από την πρώτη τους συνάντηση. Ανθρώπινες ιστορίες έρωτα και αγάπης, μία πλευρά που δεν εμφανίζεται στα ιστορικά εγχειρίδια, συνήθως. Και δεν είναι, βεβαίως, η μόνη.
Τιμούσε την Αυγούστα ο Θεόφιλος αλλά η εικόνα της Εικασίας δεν θα έφυγε ποτέ από το νου του βασιλέα, ίσως κάποιες φορές λυγίζοντας κάτω από το βάρος των ευθυνών του ν' αναζητούσε τ' όμορφο πρόσωπο της στο οποίο καθρεφτιζόταν η δύναμη της πίστης και της αποφασιστικότητας της. Την αγάπη της Εικασίας για τον Θεόφιλο, του οποίου μία στιγμιαία παρόρμηση την ανάγκασε ν' απαρνηθεί τα εγκόσμια, πράγμα για το οποίο φαίνεται ότι ο Θεόφιλος μετανόησε όταν πλέον ήταν αργά για να επανορθώσει, μαρτυρούν και οι στίχοι της Εικασίας...
ότι νυξ υπάρχει,
οίστρος ακολασίας ζοφώδης τε και ασέληνος,
έρως της αμαρτίας.

Ήταν μία ιδιαίτερα δύσκολη εποχή. Ο ρομαντικός Θεόφιλος, γνώριζε καλά την ελληνική αρχαιότητα όσο και τα θρησκευτικά θέματα, είχε φροντίσει γι΄αυτό ο Ιωάννης Γραμματικός, ο οποίος στάθηκε δίπλα του ως σύμβουλος και Πατριάρχης. Ο Αυτοκράτορας ως τοποτηρητής του Θεού, ο επί γης αντιπρόσωπος του Χριστού, όπως ο Πατριάρχης, ήταν ανάγκη να γνωρίζει ώστε να μεριμνά για τα υλικά πράγματα, για την ασφάλεια των υπαρχόντων και για των απολλυμένων την ανάκτηση, όπως ο Πατριάρχης για τα πνευματικά αγαθά. (Ελένη Γλύκατζη-Ahrweiler). Είχε καθήκον να παρακολουθεί τα εκκλησιαστικά θέματα, τις χριστολογικές διαμάχες και τη δράση των διάφορων αιρετικών κινημάτων, που συχνά δίχαζαν πληθυσμούς και απειλούσαν την ειρήνη και την τάξη που εκείνος όφειλε να διαφυλάσσει. Στην προσπάθεια του να ξεριζώσει τις καταχρήσεις και τις υπερβολές, έγινε Εικονομάχος, αντίθετα η συνευνή του, Θεοδώρα, υποστήριζε τη λατρεία των εικόνων.  Απόψεις διαφορετικές για ένα θέμα το οποίο είχε χαρακτήρα κυρίως λειτουργικό.
Εντέλει, η Θεοδώρα υπήρξε η Αυγούστα που, μετά το θάνατο του συζύγου της, συγκάλεσε μία Σύνοδο για την αποκατάσταση των εικόνων. Όταν η Σύνοδος ολοκλήρωσε τις εργασίες της έγινε στην Αγία Σοφία μία επίσημη λειτουργία, ήταν 11 Μαρτίου του 843, η πρώτη Κυριακή της Τεσσαρακοστής και ονομάσθηκε Κυριακή της Ορθοδοξίας.
Η Θεοδώρα για τη μεγάλη της προσφορά και πίστη αγιοποιήθηκε και εορτάζεται στις 11 Φεβρουαρίου.
Ενώ τη Μεγάλη Τετάρτη ψάλλεται το τροπάριο της πιστής Κασσιανής και του Θεόφιλου.
1453 "Η πόλις εάλω", τα λείψανα της Αγίας Θεοδώρας, της Αυγούστας και συνευνής του Θεόφιλου, και  του Αγίου Τριμυθούντος βρισκόταν στους Αγίους Αποστόλους, όπου εφημέρευε ο Γρηγόριος Πολύευκτος. Δύο μέρες μετά τη μεγάλη συμφορά, ένας χωριάτης με δυο μουλάρια φορτωμένα άχυρο έβγαινε από τη μικρή δυτική πύλη της Βασιλεύεουσας. 1456, τα λείψανα φθάνουν στην Κέρκυρα..., σήμερα το ένα βρίσκεται στην ομώνυμη εκκλησία, του Αγίου Σπυρίδωνα Τριμυθούντος, Κερκυραίων ο σοφώτατος γιατρός, προστάτη και πολιούχο του νησιού και το άλλο στη Μητρόπολη αφιερωμένη στην Αγία Θεοδώρα. http://kynorodi.blogspot.gr

ΡΟΥΠΕΛ 6-9 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1941,ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ

«Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΕΛΕΙΩΣΕ»: Η ΜΑΧΗ ΣΤΟ ΟΧΥΡΟ ΡΟΥΠΕΛ 6-9 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1941, ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ.

By ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑ

Ήφαιστος Παναγιώτης.

Έγραφε το 1996 λίγο μετά τα Ίμια ασυνάρτητος προπαγανδιστής του «συστήματος» που όπως και μερικές δεκάδες όμοιοί του πρωταγωνιστούν εδώ και δεκαετίες στις επιφυλλίδες και κάποια νυχτερινά δελτία «ειδήσεων» προορισμένα για ανυπόστατους και ηλίθιους: «Ο πόλεμος τελείωσε είναι φαινόμενο του παρελθόντος» και «έμειναν εδώ στην Ελλάδα κάποιοι νοσταλγοί του». Λίγο αργότερα η πνευματική και πολιτική ρύπανση συνεχίστηκε όταν περιπαιχτικά αναφερόντων σε πίνακα για την ιεραρχία των εθνικών συμφερόντων στο σύγχρονο κρατοκεντρικό διεθνές σύστημα. Συνήθεις γελοιότητες της ύστερης «πολιτικής» μας διαδρομής όπου μια συγχορδία προπαγανδιστών και φορέων επιστημονικών τίτλων ροκάνιζαν τα κοσμοθεωρητικά, πνευματικά, πολιτικά και διπλωματικά μας ερείσματα.

Αν και δεν έχει μεγάλη σημασία να το αναφέρω, πήρα τον διευθυντή του και του συνέστησα να τον συμβουλεύσει να πληροφορηθεί πόσοι πόλεμοι λάμβαναν χώρα στον πλανήτη εκείνη την στιγμή. Πολλές δεκάδες τότε ακόμη περισσότεροι σήμερα. Μιας δε και ασταμάτητα μετά τον Όμηρο συμβαίνει το ίδιο, είπα στον διευθυντή του ότι κάποιο λάκκο θα έχει η φάβα που βλέπουν και τυφλοί χωρίς να χρειαστεί να παρακολουθήσουν τα μαθήματά μου για τα αίτια πολέμου. Ο Κύριος αυτός όπως και μερικοί άλλοι, βέβαια, ξέρουμε που στόχευε συνειδητά ή ανεπίγνωστα: Να χάσει η Ελλάδα αυτό που της προσφέρει η διεθνής νομιμότητα ως κρατική επικράτεια.

Κάποιοι νεοέλληνες ηδονίζονται με το συρρικνώνεται το κράτος στο οποίο ανήκουν. Κάποιοι άλλοι παραφορτωμένοι με εμφύλια ιδεολογικοπολιτικά σύνδρομα παραμιλούν ακατάσχετα εκτός τόπου και χρόνου χωρίς όπως φαίνεται να κατανοούν αυτό που λένε.  Μέσα στο πνευματικό αίμα τους ρέει ένα περίεργο μίγμα μεταμοντέρνου χυλού και Μηδίζουσας νοοτροπίας. Το πράγμα όπως γίνεται ακόμη χειρότερο εάν κανείς λάβει υπόψη ότι οι αναλύσεις κατά των οποίων επιτίθονταν αυτοί οι χρήσιμοι ηλίθιοι των δεκαετιών του 1990 και 2000 αφορούσαν την Εθνική Αποτρεπτική Στρατηγική. Ανάλυση που μπορεί ο Άϊσντάιν εάν αντί φυσικός γινόταν στρατηγιστής να έγραφε και κανένα πιο έξυπνο πλην όσα λέγονταν (και όσα λέγονται με το ίδιο σκεπτικό σήμερα) ισχύουν για όλα τα κράτη και για όλες τις εποχές και τα αποτύπωσε όλα αξιωματικά ο Θουκυδίδης.

Αξιωματικά λέμε και τονίζουμε για τις προϋποθέσεις ενός κρατοκεντρικού διεθνούς συστήματος ισχύουν τα εξής: απουσιάζει διεθνής κυβέρνηση ή κυβέρνηση των κυβερνήσεων, η ηθική είναι μηδενική (γιατί απουσιάζει μια παγκόσμια κοινωνικοπολιτική δομή να την ορίζει), ο πόλεμος οφείλεται σε εγγενή αίτια (και κυρίως την άνιση ανάπτυξη), «ο ισχυρός επιβάλλει ότι του επιτρέπει η δύναμή του και ο αδύναμος υποχωρεί και προσαρμόζεται» και «όσοι είναι ελεύθεροι το χρωστούν στην δύναμή τους». Τα υπόλοιπα είναι παραμύθια προορισμένα για αναλώσιμες κοινωνίες και αυτό θα αλλάξει μόνο όταν με ένα μαγικό ραβδί ενωθεί ο πλανήτης δημιουργώντας μια παγκόσμια κοινωνία και ένα παγκόσμιο κράτος (να ενωθούν οι Κινέζοι με τους Άραβες, οι Άραβες με τους Σουηδούς, οι Γερμανοί με τους Τούρκους, οι Αμερικανοί με τους Ρώσους και τα λοιπά!!). Ας το σκεφτεί καλύτερα όποιος τέτοια σχεδιάζει ή όποιος ηλίθια λειτουργεί υπό την επήρεια τέτοιων ιδεολογικών ασυναρτησιών μορφικά πανομοιότυπων αριστεροδεξιών μοντερνιστικών ιδεολογιών.

Δεν υπάρχουν λόγοι για να είμαστε και πολύ ευχαριστημένοι, πάντως. Οι θυσίες των προγόνων μας για να γίνουμε εθνικά ανεξάρτητοι και στην συνέχεια να διαφυλάξουμε την Ανεξαρτησία μας, χάνουν το νόημά τους. Ο εθνομηδενισμός επί δεκαετίες τώρα συρρικνώνει ανθρωπολογικά τις νέες γενιές, το «σύστημα» διέφθειρε πολλούς πολίτες, το «σύστημα» φούσκωσε την οικονομία (τον  κόπο και μόχθο των Ελλήνων αιώνων) και το σύστημα ανατίναξε την οικονομία. Κάτοχοι όπως πάντα του συστήματος της εξουσίας σε κάθε εξαρτημένο και ημιθανές κράτος είναι εγχώριοι πραιτοριανοί της ξενοκρατίας. Τους αναγνωρίζεις όταν αποδίδουν συλλογικές ευθύνες στους πολίτες εν μέσω κατηφορικής αριστεροδεξιάς δίνης προς την Άβυσσο που οι ίδιοι προκαλούν.

Τώρα, πιο συγκεκριμένα για τα σημερινά: Υπάρχει και ένα άλλο σενάριο που εάν δεν δεχθούμε σημαίνει ότι πλέον είμαστε τελείως ανυπόστατοι και ανύπαρκτοι: Να επανέλθουμε στην πορεία αργού θανάτου της πενταετίας 2010-2015. Ούτε αυτό θα είναι «μια κάποια λύση» πάντως.

Γιατί μόνο τυφλοί δεν βλέπουν ότι η νέα «Υψηλή» στρατηγική μετά το 1974 που ήταν μια νέα «στρατηγική» Υψηλής Εξάρτησης μας οδήγησε στην χειρότερη κατάσταση μετά το 1821. Παρακάμπτοντας πολλά που αναλύουμε σε άλλα κείμενα, λέμε μόνο ότι ενδιαμέσως η «Υψηλή» αυτή «στρατηγική» συμπεριελάμβανε και αυτοκτονία με την αναίτια και άσκοπη ένταξη στην ΟΝΕ που αποτέλεσε, κατά κάποιο την μεταμοντέρνα χαριστική βολή. Στο δικό μου Χωριό, την Λάπηθο –δεν το λέω ειρωνικά γιατί ήταν Βυζαντινά οργανωμένο και πολιτικά δομημένο ούτως ώστε κατά κάποιο τρόπο και τηρώντας τις αναλογίες μέσα στο αίμα των ανθρώπων όπως και σε όλων των Ελλήνων τις κοινότητες να ρέει στρατηγική πολιτική σκέψη που κατάλαβα πολύ αργότερα– ως Υψηλή Στρατηγική θεωρείται η αξιοποίηση όλων των συντελεστών ισχύος με βέλτιστο τρόπο ούτως ώστε να μεγιστοποιείται η εθνική ισχύς προς εκπλήρωση όχι μόνο του έσχατου σκοπού της επιβίωσης αλλά και η εκπλήρωση πολλών άλλων σκοπών που στηρίζουν αυτή την επιβίωση στο προγραμματικά ανταγωνιστικό διεθνές σύστημα. Διεθνές σύστημα ανελέητα ανταγωνιστικό που θα καθίσταται ολοένα και πιο συγκρουσιακό για πολύ συγκεκριμένους λόγους που αναλύθηκαν αναρίθμητες φορές και που δεν χρήζει εδώ να επαναλαμβάνονται. Όταν λοιπόν έχεις στρατηγική ή όπως υπερβολικά λένε κάποιοι Υψηλή Στρατηγική θέτεις μια ιεραρχία σκοπών και ενώνεις τα νήματα όλων των μέσων που διαθέτεις σε μια αδιάκοπη πάλη βέλτιστου και μέγιστου βαθμού απόκτησης ισχύος. Ισχύος που για τα αμυνόμενα κράτη αφορά αποκλειστικά την συλλογική ελευθερία, την ασφάλεια και την ευημερία.

Μετά το 1974 όχι μόνο ακολουθήθηκε μια πορεία αμέριμνου καβαλάρη που εν τούτοις πορευόταν μέσα σε ναρκοπέδιο, αλλά επιπλέον δεν τέθηκαν στοιχειώδεις έστω στόχοι για να αξιοποιηθούν οι προϋποθέσεις συμμετοχής στους δυτικούς θεσμούς. Προϋποθέσεις οι  οποίες πρέπει να πούμε ήταν πολλές και οι ευκαιρίες πολύ μεγάλες. Για να το θέσουμε διαφορετικά, αναφερόμαστε πρωτίστως στην ένταξη στην ΕΕ και στο ισχύον γεγονός της Ατλαντικής Συμμαχίας. Προσεκτική παρατήρηση της εξέλιξης της ΕΕ δείχνει ότι η Ελλάδα θα εντασσόταν στην τότε ΕΟΚ ούτως ή άλλως όπως έγινε με άλλα κράτη ελάχιστα χρόνια μετά. Ούτε έπρεπε σπασμωδικά και με μυωπία 10 βαθμών να φύγουμε από το ΝΑΤΟ για να παρακαλούμε επί χρόνια στην συνέχεια να επανέλθουμε. Ούτε έπρεπε να λεχθεί το χαμηλοτάτης στρατηγικής αντίληψης «η Κύπρος είναι μακριά» όταν παρά τα εγκλήματα της προδοτικής χούντας ήταν τόσο κοντά που αποτελούσε ένα από τα κυριότερα στρατηγικά ερείσματα των νεοελλήνων και ζήτημα επιβίωσής τους η στήριξη της μεγάλης Ελλάδας που βρίσκεται εκεί.

Εν τούτοις, αρχίζοντας από την χαζοχαρούμενη επανάληψη του «ανήκουμε εις την Δύση» (την ίδια στιγμή που για το σημαντικότερο γεωπολιτικό σημείο του πλανήτη όπως μόλις είπαμε στην Ανατολική Μεσόγειο «λέγαμε» «Η Κύπρος είναι μακριά») φτάσαμε στο άλμα στο κενό με κραυγές «για μια ισχυρή Ελλάδα» που για να θρέψει τα σύνδρομα αυτοκτονίας ή τα βουνά ψευδαισθήσεων κάποιων έπρεπε να πηδήξει μέσα στον λάκκο των λεόντων της ΟΝΕ. Τα συνθήματα του ίδιου αριστεροδεξιού «συστήματος» «λεφτά υπάρχουν» που με προπέτεια δηλώθηκε στο Καστελόριζο ή η δουλοπρέπεια κάποιων που μονίμως καπηλεύονται τον πατριωτισμό, δεν ήταν παρά φυσικό επακόλουθο ενός ανήμπορου βηματισμού που άρχισε το 1974 από ανθρώπους που ζούσαν στην δεκαετία του 1940 ή ακόμη χειρότερα του 1840.

Ολοκληρώνουμε αυτή την σύντομη παρέμβαση με αφορμή την επέτειο της μάχης του Ρούμελ λέγοντας συνοπτικά τα εξής. Υψηλή Στρατηγική δεν υπάρχει. Για να μην πάμε πίσω στην δεκαετία του 1830 και εάν σταθούμε στο 1945 δρομολογηθήκαμε εμφύλια (έπεται παρέμβαση προς δεξιούς και δεξιούς με προσωρινό τίτλο: «ΤΑ ΠΟΛΛΑ ΟΡΦΑΝΑ ΤΩΝ ΠΑΡΩΧΗΜΕΝΩΝ ΙΔΕΟΛΟΓΙΩΝ. Περί διαφωτισμού, ιδεολογιών, μεταμοντερνισμού και τα εμπόδια της δημοκρατίας). Βυθισμένοι στο ανήκουμε εκεί ή κάπου αλλού δεν βλέπαμε τι σημαίνει η Εθνική Ανεξαρτησία κάθε στιγμή. Κυρίως ότι δεν υπάρχει δικαιολογία σε κάθε στιγμή να μην ισχύουν τρία πράγματα: Πρώτον, να είμαστε σωστά προσανατολισμένοι. Δεύτερον, να είμαστε δημοκρατικά προσανατολισμένοι (κάτι που αντιβαίνει στα αριστεροδεξιά σύνδρομα καθότι η δική μας δημοκρατική πολιτική παράδοση  καμιά σχέση δεν έχει με την έμμεση αντιπροσώπευση της εποχής των δούλοπαροίκων). Τρίτον, εντός του σωστού προσανατολισμού (που δεν τον ορίζει κάποιος ηγετίσκος αλλά η υψηλή κοσμοθεωρητική αρχή της Εθνικής Ανεξαρτησίας που σημαίνει συγκεκριμένα πράγματα) ένα βιώσιμο έθνος δίνει αγώνα βελτιστοποίησης και μεγιστοποίησης των προϋποθέσεων κάθε ιστορικής συγκυρίας. Τις τελευταίες δεκαετίες κανένας «ηγέτης» δεν είχε στρατηγική σωστά νοούμενη: Ούτε στρατηγική επιβίωσης ούτε Υψηλή Στρατηγική εκπλήρωσης τόσο του σκοπού της επιβίωσης όσο και εκπλήρωσης μακροχρόνιων σκοπών που δημιουργούν τις προϋποθέσεις αφενός ασφάλειας της κρατικής επικράτειας (και διασφάλισης της επικράτειας που προσφέρει η διεθνής νομιμότητα -Morgenthau) και αφετέρου διασφάλισης της εθνικής ανεξαρτησίας. Μεταξύ πολλών άλλων είναι και η κοινωνική συνοχή που δεν επιτυγχάνεται όταν όσοι ηγήθηκαν μετά το 1945 έβραζαν μέσα σε άχαρα εμφύλια ιδεολογικά ζουμιά κατάσταση που λίγο πολύ συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Για να καταλήξουμε, «στρατηγική» φαίνεται πως είχαν μόνο τα Ελληνικά νοικοκυριά που μετά την δεκαετία του 1830 παλεύουν να επιβιώσουν ενάντια στο ξενοκρατούμενο νεοελληνικό κράτος. Τώρα, ούτε αυτό δεν μπορούν να κάνουν. Η μεταμοντέρνα λαίλαπα ξένων  και εγχώριων πραιτοριανών τα κατέστειλε. Ελπίζουμε, πάντως, τα πέντε τελευταία χρόνια να έχει γίνει αντιληπτό ότι αυτό που διακυβεύεται είναι πλέον όχι μόνο η Ελευθερία και η Δημοκρατία αλλά και το ίδιο το νεοελληνικό κράτος που μας κληροδότησαν οι πρόγονοί μας. Δεν είναι αυτονόητο ότι θα διασωθεί όταν αυτό που όπως φαίνεται όλοι προτείνουν είναι αργός θάνατος ενώ δεν είναι πλέον σίγουρο ότι τα Ελληνικά νοικοκυριά κατανοούν την θανατηφόρα διαφορά του σήμερα με προγενέστερες εποχές.

Τώρα μια λέξη και για τα πανεπιστήμια όπου έπρεπε αφού διατίθενται σπάνιοι πόροι να καλλιεργείται υψηλοτάτων βαθμίδων γνώση. Μήπως διαβρώθηκαν από το ιδεολογικοπαραταξιακό πλέγμα εμφύλιων συνδρόμων του «συστήματος»; Μήπως καλλιεργείται η ιδεολογική εθελοτυφλία, η προσωπολατρία και όλα τα συνώνυμα συν ιδιωτεία; Μήπως λέω … Γιατί καθημερινά κρινόμαστε.

Η μάχη στο Οχυρό Ρούπελ 6-9 Απριλίου 1941 και όλες οι μάχες Ελευθερίας των Ελλήνων και όλων των άλλων Εθνών προσφέρονται για περισυλλογή, περίσκεψη και στρατηγικές αυτοσυντήρησης. Πόλεμοι υπάρχουν πολλών ειδών και όχι μόνο δεν τέλειωσαν αλλά γίνονται ολοένα και περισσοτέρων ειδών, πιο εξεζητημένοι και κυρίως πιο θανατηφόροι για τους λιγόψυχους και απρόσεκτους.

---

 Η Μάχη στο Οχυρό Ρούπελ 6-9 Απριλίου 1941

http://infognomonpolitics.blogspot.gr/2015/04/6-9-1941.html

Α’ Παγκόσμιος πόλεμος

Πολύ γνωστή από τους δύο παγκοσμίους πολέμους είναι η οχυρή στενωπός του Ρούπελ, που σχηματίζεται μεταξύ του όρους Αγκίστρου και των ανατολικών προσβάσεων του Μπέλες, (μέσα από τη στενωπό αυτή ρέει ο ποταμός Στρυμόνας και κοντά στη βόρεια έξοδο της βρίσκεται η ελληνοβουλγαρική μεθόριος). Λόγω της στρατηγικής της σημασίας μετά τον Β’ Βαλκανικό Πόλεμο κατασκευάσθηκε στη θέση αυτή ανασχετικό σύστημα οχυρών, από το οποία ισχυρότερο ήταν αυτό του Ρούπελ, που βρίσκεται προς τη βόρεια έξοδο της στενωπού.

Κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο καταλήφθηκε στις 26 Μαΐου 1916 από τις βουλγαρογερμανικές δυνάμεις, κάτω από τις εξής συνθήκες: Στις 9.45′ ώρα ο Διοικητής του οχυρού ταγματάρχης Μαυρουδής ανέκοψε την προέλαση 2 βουλγαρικών συνταγμάτων της 7ης Μεραρχίας, τα οποία αφού πέρασαν το πρωί τη μεθόριο, προήλασαν προς το οχυρό. Ο ταγματάρχης Μαυρουδής εκτελώντας διαταγές άρχισε να βάλλει με το πυροβολικό κατά των συνταγμάτων αυτών, με αποτέλεσμα να ανακόψει την κίνηση τους. Στη συνέχεια όμως μετά από συνεννόηση με τον Υπουργό Στρατιωτικών διατάχθηκε να παραδώσει το φρούριο, εφ’ όσον το επιτιθέμενο στράτευμα βρισκόταν υπό τη διοίκηση Γερμανού αξιωματικού. Έτσι το οχυρό παραδόθηκε μαζί με το βαρύ οπλισμό του στο Γερμανό αξιωματικό Τιλ.

Β’ Παγκόσμιος πόλεμος

6 Απριλίου

H γερμανική επίθεση εκδηλώθηκε στις 05.15 της 6ης Απριλίου. Για τον κανονισμό των βολών πυροβολικού είχε μεταφερθεί στα βόρεια του Στρυμόνα ένα δέσμιο στη γη αερόστατο, η παρουσία του ήταν προκλητική καθώς η ελληνικές δυνάμεις στερούσαν από αεροπορική κάλυψη. Ελάχιστα λεπτά αργότερα άρχισαν οι επιθέσεις από αεροσκάφη στούκας, στόχος τους εκτός από το οχυρό ήταν και το Κέντρο Αντίστασης Καπίνας.

Η γερμανική επίθεση στα ανατολικά του Ρούπελ

Στα ανατολικά του αριστερού υποτομέα του Συγκροτήματος Σιδηροκάστρου έδρασαν τα τάγματα ΙΙ/125 & ΙΙΙ/125, όπου σύμφωνα με το σχέδιο της επίθεσης έπρεπε πρώτα να καταλάβουν το ύψωμα 350 στο διάκενο των οχυρών Ρούπελ-Καρατάς. Για να μην  καταληφθεί το ύψωμα πολέμησαν, η διμοιρία του φυλακίου Κούλας, και του 3ου λόχου προκάλυψης. Το ΙΙ/125 τάγμα πλησίασε, στις 06.40, το ύψωμα 350 και το κατέλαβε με αιφνιδιαστική επίθεση, ακολουθούμενο από το ΙΙΙ/125.

Επίθεση του ΙΙΙ/125 γερμανικού τάγματος

Εκμεταλλευόμενοι τις πτυχώσεις του εδάφους, οι Γερμανοί έφθασαν σε απόσταση 200 μ. από τα έργα του οχυρού Ρούπελ. Οι υπερασπιστές του οχυρού μαζί με την βοήθεια του Καρατάς και του πυροβολικού κατάφεραν να αποκρούσουν και της τρεις επιθέσεις του τάγματος.Διείσδυση του ΙΙ/125 γερμανικού τάγματος στα νώτα του Ρούπελ

Οι Γερμανοί του ΙΙ/125 τάγματος υποβλήθηκαν σε παρόμοιες δοκιμασίες, αλλά ήταν ο μόνος πραγματικός κίνδυνος για τις ελληνικές δυνάμεις καθ’όλοι την διάρκεια του αγώνα. Από τους 100 άντρες πέρασαν οι 60 με μια ομάδα βαρέων πολυβόλων και μια ομάδα διαβιβαστών. Οι υπόλοιποι λόχοι του τάγματος γνώρισαν την καταστροφή. Ο 5ος λόχος σχεδόν διαλύθηκε. Ο 8ος κατάφερε να περάσει το βράδυ της 6-7/4 και ενώθηκε με τα υπόλοιπα τμήματα το μεσημέρι της 7/4 με πολύ μεγάλες απώλειες.

7 Απριλίου

Την αυγή του 7ης Απριλίου συγκροτήθηκαν τρεις περίπολοι του Ρούπελ με αποστολή την εκκαθάριση της περιοχής από τους εχθρούς και την αποκατάσταση της τηλεφωνικής επικοινωνίας. Αποτέλεσμα αυτής της περιπολίας ήταν η σύλληψη 14 αιχμαλώτων με 3 συσκευές ασυρμάτου και 2 όλμους. Επίσης δεν έλειψαν οι αεροπορικοί βομβαρδισμοί, μάλιστα στις 7-8/4 τα στούκας χρησιμοποίησαν βόμβες  500 κιλών. Η υποχώρηση των Γερμανών και οι μικρές απόλυες των Ελλήνων υπερασπιστών ανύψωσαν το ηθικό των Ελλήνων. Ο Παπακωνσταντίνου σημειώνει χαρακτηριστικά: «Το ηθικών των στρατιωτών υπέροχον. Τους βομβαρδισμούς και την  κόλασιν πυρός υποδέχοντο με ζητωκραυγάς«.

Αγώνες εναντίον των Γερμανών στα νώτα του Ρούπελ

Η παρουσία των Γερμανών στα νότια του οχυρού Ρούπελ απασχόλησε τις ελληνικές δυνάμεις. Η διμοιρία αρμάτων που θα ενεργούσε με το απόσπασμα του Παπαχατζή δεν χρησιμοποιήθηκε λόγω εδαφικών δυσχερειών. Εναντίων των Γερμανών που είχαν καταλάβει το παρατηρητήριο της 7ης πυροβολαρχίας στο ύψωμα Τεπελάρ κινήθηκαν δύο διμοιρίες του 3ου λόχου υπό των Νιάνου και Παπαχατζή υπό τον ανθυπολοχαγού Καρατζά. Μετά από ολοήμερη μάχη, οι ελληνικές δυνάμεις κατάφεραν να απωθήσουν τους Γερμανούς στο ύψωμα Γκολιαμά ανάμεσα στο χωριό Κλειδί και το λόφο Λουτρών.

8 Απριλίου
Στις 6:00 το πρωί της 8ης Απριλίου το οχυρό Ρούπελ δέχτηκε νέο σφοδρό βομβαρδισμό από την αεροπορία και το πυροβολικό, που συνεχίστηκε όλη την ημέρα. Οι Γερμανοί του ΙΙΙ/125 τάγματος ετοιμάστηκαν για νέα επίθεση με τρεις ομάδες εδάφους και μία διμοιρία σκαπανέων. Για το σκοπό αυτό ενισχύθηκε με δύο διμοιρίες του 13ου και 14ου λόχου.Οι απώλειες του οχυρού την ημέρα αυτή ήταν ένας νεκρός και τέσσερις τραυματίες οπλίτες ενώ οι υλικές ήταν ελάχιστες. Σημαντικές, αντίθετα, ήταν οι απώλειες του εχθρού. Ενέργειες για την εξουδετέρωση των Γερμανών στα νώτα του Ρούπελ. Πιο σοβαρή ήταν η κατάσταση στα νότια του οχυρού αφού το ΙΙ/125 τάγμα ενισχύθηκε από την κάθοδο των γερμανών δυνάμεων της 5ης Ορεινής Μεραρχίας στα δυτικά του Στρυμόνα.
Η κατάσταση χειροτέρεψε για την ελληνική πλευρά γιατί η Ομάδα Μεραρχιών διέταξε τα τάγματα του 41 Συντάγματος Πεζικού να επιστρέψουν στης αρχικές τους θέσεις μάχης. Η κατάσταση ήταν κρίσιμη καθώς η επόμενη προγραμματισμένη ενέργεια ήταν η διάβαση του Στρυμόνα από την 5η Ορεινή Μεραρχία.
9 Απριλίου
Το οχυρό Ρούπελ υπέστη βομβαρδισμούς πυροβολικού και αεροπορίας και την ημέρα αυτή. Μέχρι το μεσημέρι οι βομβαρδισμοί ήταν μικρής έντασης αλλά από τις 14:00 μετατράπηκαν σε σφοδρούς. Στις 12:30, όμως, όταν επρόκειτο να εφορμήσουν τα τμήματα κρούσης, το ελληνικό πυροβολικό εξαπέλυσε στους χώρους εξόρμησης το φονικό πυρ και προκλήθηκαν πολλές και βαριές απόλυες στους Γερμανούς. Μετά από αυτό τα γερμανικά τμήματα άρχισαν να οπισθοχωρούν. Οι απόλυες του οχυρού ήταν πέντε νεκροί και έντεκα τραυματίες. Στις 17:00 προσήλθαν Γερμανοί κήρυκες για να γνωστοποιήσουν την συνθηκολόγηση του ΤΣΑΜ ζητώντας την παράδοση του οχυρού.


Ο διοικητής του, Ταγματάρχης Γεώργιος Δουράτσος απάντησε ότι τα οχυρά δεν παραδίδονται αλλά καταλαμβάνονται και ότι θα συνεχίσει τον αγώνα στερούμενος άλλων διαταγών. Ο κήρυκας διαβεβαίωσε στην στρατιωτική του τιμή ότι δεν επρόκειτο για απάτη και όρισε συνάντηση για την 6:00 της επόμενης 10/4. Το οχυρό επικοινώνησε με τη Μεραρχία όπου κοινοποίησε την συνθηκολόγηση. Η αντίδραση των ανδρών του οχυρού ήταν ότι ο αγώνας έπρεπε να συνεχιστή. Την επομένη 10 Απριλίου 1941 έλαβε χώρα η παράδοση του οχυρού. Τα γερμανικά τμήματα «μας εσεβάσθησαν και μας ετίμησαν«, σύμφωνα με την έκθεση Πλευράκη. Έξω από το οχυρό ήταν παραταγμένο γερμανικό τμήμα και απέδωσαν τιμές. Ο εντεταλμένος για την παραλαβή του οχυρού Γερμανός αξιωματικός συγχάρηκε τον διοικητή του, Ταγματάρχη Γεώργιο Δουράτσο, διαβεβαιώνοντας τα συγχαρητήρια και το θαυμασμό των ανωτέρων του. Τόνισε μάλιστα ότι για τους Γερμανούς αποτελούσε τιμή και υπερηφάνεια ότι είχαν ως αντίπαλο έναν τόσον ηρωικό στρατό. Σχετικά με τις απόλυες των εμπολέμων στον αριστερό υποτομέα του Συγκροτήματος Σιδηροκάστρου, ο Πλευράκης σημειώνει στην έκθεση του: «Αι απώλειαι ασήμαντοι έναντι τοιούτου αγώνος ώστε περιορισθεί σε 4 νεκρούς αξιωματικούς και 40 άνδρες τραυματίες 2 αξιωματικοί και 150 άνδρες. Απεναντίας του αντιπάλου βαρύτατε ως μαρτυρούν τα υπάρχοντα νεκροταφεία και ας αποσιωπώ δια λόγους σκοπιμότητος«.https://www.facebook.com/groups/StrategyStateTheory/?fref=ts 

ΜΠΑΓΚΑΒΑΤ ΓΚΙΤΑ

Η Μπαγκαβάτ Γκίτα .

Γράφει η Κρυσταλλία Ιωαννίδου.

Η Μπαγκαβάτ Γκίτα είναι μια σειρά απο κείμενα που πήραν γραπτή μορφή μεταξύ του 5ου και 4ου αιώνα π. Χ. Το περιεχόμενό τους όμως, αναφέρεται σε παραδόσεις πανάρχαιων χρόνων που διατηρήθηκαν με τη μορφή μύθων σε όλη τη διάρκεια της Ινδικής προϊστορίας και ιστορίας. Κα στα δύο αυτά έπη θα συναντήσουμε όχι μόνο παλιά στοιχεία των αρχέγονων μυστηρίων που αποτελούν κλειδιά για την πνευματική εξέλιξη της ανθρωπότητας, αλλά και πολύ σημαντικά στοιχεία της εσωτερικής φιλοσοφίας και συμβολολογίας.

Κατά τη γνώμη των μελετητών, τα ηρωικά γεγονότα που διαδραματίζονται σε αυτό το επικό έργο (τη Μαχαμπαράτα) αναφέρονται στην πρώτη προσπάθεια των Άριων να αφομοιώσουν τον τοπικό πολιτισμό των Δραβίδων, την 3η χιλιετία π. Χ., στο τέλος της Ντβαπάρα Γιούγκα, της εποχής δηλαδή που προηγήθηκε της σημερινής εποχής ή Κάλι Γιούγκα, όπως αποκαλείται στην εσωτερική Ανατολική παράδοση. Συντάκτης της Μαχαμπαράτα υπήρξε ο θρυλικός Βυάσα ή Κρίσνα Δβαϊπαγιάνα, που συνέλεξε σκόρπια τμήματα από τους ύμνους και τις μπαλάντες που εξυμνούσαν τα ηρωικά κατορθώματα των ηρώων του έργου, και τέλος δημιούργησε ένα εκπληκτικού μήκος έργο που αριθμούσε γύρω στα 6 εκατομμύρια στίχους. Σήμερα σώζονται περίπου 200.000 στίχοι, αρκετοί για να κάνουν αυτό το έπος το μεγαλύτερο της ανθρώπινης ιστορίας, επτά φορές μεγαλύτερο από την Ιλιάδα και την Οδύσσεια μαζί. Η Μαχαμπαράτα, που είναι ένας θησαυρός Ινδουιστικής παράδοσης, δεν προσφέρει μόνο θρησκευτικά σύμβολα και στοιχεί για την εξέλιξη των λατρειών της Ινδίας, αλλά συναντάμε σε αυτήν μοναδικούς διαλόγους που έρχονται να συμπληρώσουν το βαθύ εσωτερικό και συμβολικό νόημα όλης της ηρωικής υπόθεσης. Αποκορύφωμα αυτού του υπερβατικού κειμένου είναι το τμήμα της Μπαγκαβάτ Γκιτά, αυτοτελές μέρος του έπους και ένα από τα πιο βαθιά εσωτερικά κείμενα που γράφθηκαν ποτέ.
Η λέξη Μαχαμπαράτα σημαίνει «Μεγάλος πόλεμος» γιατί, όπως στη φιλοσοφία του Ηράκλειτου, η εξιλεωτική πορεία της ανθρωπότητας αλλά και του κάθε όντος στη γη, ολοκληρώνεται μέσω της σύγκρουσης και του πολέμου ανάμεσα στη ζωή  και το θάνατο, τη γνώση και την άγνοια, την αρετή και την κακία, το φως και το σκοτάδι. Μόνο όταν ο ον ξεπεράσει την πολεμική αντιπαράθεση των δυαδικών αντιθέτων μπορεί να φθάσει στο Απόλυτο, στην μακαριότητα, τη μεγάλη ειρήνη, την έσχατη Σοφία. Αυτός είναι ο εξωτερικός συμβολισμός του θρόνου της Χαστιναπούρα, της Ιερής πόλης των Ελεφάντων για την οποία γίνεται ο πόλεμος που κορυφώνει το έπος. Χαστιναπούρα σημαίνει στα σανσκριτικά, «πύλη των ελεφάντων». Χαστίν είναι ο ελέφαντας και μεταφράζεται συμβολικά σαν πύλη της Σοφίας. Οι σοφοί της Ινδίας θεωρούσαν πάντα τον ελέφαντα σαν το σύμβολο του Σοφού. Η ηρεμία ή καλοσύνη – λέγεται ότι σηκώνει τα πόδια του για να μην πατήσει το μονοπάτι των μυρμηγκιών – τα γαλήνια βήματα και η δύναμή του να πολεμάει οποιονδήποτε εμποδίζει την πορεία του, είναι τα χαρακτηριστικά του σοφού που σαν τον ελέφαντα ακούει υπομονετικά το βρυχηθμό των άγριων θηρίων, αλλά και το γλυκό τραγούδι των αηδονιών. Η Χαστιναπούρα λοιπόν σημαίνει το ανώτερο επίπεδο συνείδησης του ανθρώπου. Δηλαδή εκείνη τη μεταφυσική περιοχή όπου αυτός ταυτίζεται πραγματικά με τη θεότητα. Γι’ αυτό η Χαστιναπούρα είναι η συμβολική πόλη για την οποία πολεμούν εκείνοι που αξίζουν κατά το νόμο, τη βασιλεία, εναντίον των παρείσακτων που θέλουν να την αποκτήσουν ύπουλα με τη βία και την παρανομία.

Αρχίζει σαν μια αρχαία τραγωδία στο πεδίο μάχης του Κουρουκσέτρα, λίγο πριν από τη γενική σύρραξη. Το ποίημα είναι μια συνομιλία ανάμεσα στον Αρζούνα, τον μεγάλο πολεμιστή που ανήκει στην παράταξη των Παντάβα, και τον αρματηλάτη του τον Κρίσνα που ενσαρκώνει τη θεία ουσία. Η συνείδηση του Αρζούνα επαναστατεί στη σκέψη του πολέμου και του φόνου και της εμφύλιας σύρραξης. Από ένα λόγο ο Αρζούνα βλέπει στο αντίπαλο στρατόπεδο φίλους και συγγενείς, γιατί ο πόλεμος έχει κηρυχθεί σε δύο κλάδους της ίδιας βασιλικής οικογένειας. Έτσι ο Κρίσνα τον παροτρύνει στο σημείο αυτό με μια από τις πιο συγκινητικές στιγμές όλου του έπους, πώς να κάνει το χρέος του σαν πολεμιστής και να δώσει το μοιραίο σύνθημα. Από αυτό το πρόβλημα πάνω στην ηθικότητα της προσωπικής πράξης του Αρζούνα, ο Κρίσνα περνά σε μια βαθιά διδασκαλία πάνω στα προβλήματα του ατομικού καθήκοντος και της κοινωνικής συμπεριφοράς, καθώς και σε θέματα γενικής ηθικής. Του λέει ότι δεν είναι δυνατό ούτε και επιθυμητό να μένουμε αδρανείς, γιατί η πράξη είναι σημαντικότερη από την αδράνεια.

Στην πλοκή του έπους διακρίνουμε διάφορα σημαντικά πρόσωπα τα οποία, πέρα από την πιθανή ιστορική τους σημασία, εκφράζουν αναμφίβολα συγκεκριμένα συμβολικά εσωτερικά στοιχεία, η ερμηνεία των οποίων θα μας επιτρέψει να δούμε το έργο από μια πιο βαθιά και εσωτερική σκοπιά και να καταλάβουμε καλύτερα τις αιώνες αλήθειες που κρύβονται πίσω από το μύθο. Σε γενικές γραμμές πρόκειται για τον μακροχρόνιο αγώνα που έκαναν τα πέντε αδέλφια Παντάβα, οι γιοι του βασιλιά Παντού, για να ανακτήσουν το θρόνο του πατέρα τους που τον είχε σφετεριστεί ο θείος τους Δριταράστρα. Αυτός είχε εκατό γιους, ο πρωτότοκος των οποίων, ο Δουρυοδάνα, αποπειράται να δολοφονήσει σε ενέδρα τους Παντάβα, που αναγκάζονται να εκπατρισθούν για να σωθούν πηγαίνοντας να ζήσουν στα δάση, μεταμφιεσμένοι σε ιερείς. Ο πέντε Παντάβα συμβολίζουν τους πέντε φορείς συνείδησης του ανθρώπου, ουσιαστικά τον άνθρωπο στην πορεία του για την κατάκτηση της σοφίας την οποία χάνει όταν, εγκαταλείποντας τις ουράνιες πνευματικές περιοχές από τις οποίες προήλθε, κατεβαίνει στον κόσμο της πολλαπλότητας. Οι εκατό γιοι του σφετεριστή βασιλιά Δριταράστρα, είναι οι λεγόμενοι Κουράβα. Ο αριθμός εκατό είναι καθαρά συμβολικός και σημαίνει «πάρα πολλά». Είναι σημειολογικός κωδικός αριθμός που συναντάμε σχεδόν σε όλους τους αρχέγονους μύθους, πολιτισμούς και ιερά κείμενα.

Ο μεγαλύτερος από τους εκατό γιους, ο Δουρυοδάνα, είναι το σύμβολο του ανθρώπινου εγωισμού, του πονηρού, ύπουλου και ψεύτικου «εγώ» μας που άδικα θέλει να πάρει τα ηνία της ζωής μας, εξοστρακίζοντας τις αρετές μας και περιορίζοντας τον ανώτερο εσωτερικό μας εαυτό. Ο Δουρυοδάνα είναι το σύμβολο της ανθρώπινης κακίας που κρύβεται, αλλά εξουσιάζει συνήθως την ανθρώπινη καρδιά. Ο πατέρας τους, ο βασιλιάς Δριταράστρα, είναι τυφλός αλλά δεν είναι πραγματικά κακός. Είναι το σύμβολο της εσωτερικής βασιλείας που τυφλή δεν κυβερνάει σωστά, αφού της λείπει το φως της αλήθειας, της σοφίας και του δικαίου. Άλλη μια σημαντική διδασκαλία, καλυμμένη κάτω από το πέπλο του συμβόλου και της παραβολής, είναι αυτή που αναφέρεται στον ιερό γάμο των αδελφών Παντάβα με την πριγκίπισσα Δρωπάτι. Ένας βασιλιάς κοντά στον τόπο της εξορίας των Παντάβα, ζητάει σύζυγο για την κόρη του και θα την δώσει σε αυτόν που θα καταφέρει να λυγίσει το τόξο του. Αυτή ήταν μια τελετουργία πολύ διαδεδομένη σε όλους τους λαούς ανατολικής προέλευσης. Τη συναντάμε σε πολλούς μύθους, ακόμη και στην Ομηρική Οδύσσεια, όταν  ο Οδυσσέας μπροστά στους μνηστήρες της Πηνελόπης στην Ιθάκη λύγισε το βασιλικό τόξο και πέρασε το βέλος του από τις οπές των πελέκων.

Η πράξη του λυγίσματος του τόξου δεν συμβολίζει τόσο ένα πολεμικό άθλο αλλά, από εσωτερική άποψη, την τέλεια νοητική συγκέντρωση, επιδεξιότητα και σταθερότητα, βασική προϋπόθεση για την πνευματική ανάβαση των ανθρώπων. Επίσης, η ίδια εικόνα του τοξότη που λυγίζει και τεντώνει το τόξο χρησιμοποιείται πολύ συχνά με αυτή την εσωτερική έννοια που αναφέραμε, σε βουδιστικές παραβολές και κυρίως στο Ζεν. Ο Αρζούνα, ο οποίος είναι και ο βασικός ήρωας της Μπαγκαβάτ Γκιτά, ο τρίτος των Παντάβα, κατορθώνει να λυγίσει το τόξο και να πετύχει το στόχο που απαιτούσε η δοκιμασία. Μετά από  διάφορες περιπέτειες, οι πέντε Παντάβα παντρεύονται από κοινού την Δρωπάτι. Πέρα από το εθιμοτυπικό του γεγονότος, η Δρωπάτι συμβολίζει την κατακτημένη συνείδηση, την ψυχή, όπως κάθε θηλυκή αρχή στους αρχαίους ηρωικούς μύθους. Σε άλλο κλειδί ερμηνείας, η Δρωπάτι συμβολίζει το επίπεδο budhi, δηλαδή τη φώτιση – την αφυπνισμένη συνείδηση – ενώ ο Αρζούνα συμβολίζει την ανθρώπινη ανώτερη νοητική συνείδηση (manas) που βρίσκεται ανάμεσα στην τετράδα της προσωπικότητας και το ανώτερο εγώ, που κορυφώνεται με τον Κρίσνα ή σύμβολο του Atma.
Στη συνέχεια της αφήγησης βλέπουμε τον Δουρυοδάνα να παροτρύνει ξανά τον πατέρα του να εκστρατεύσουν εναντίον των Παντάβα, για να αρπάξουν την νύφη Δρωπάτι. Όμως ο βασιλιάς Δριταράστρα, ακούγοντας την προτροπή ενός σοφού συμβούλου του, χαρίζει το μισό βασίλειο στους Παντάβα, ο πρεσβύτερος των οποίων, ο Γιουντίστιρα, αναλαμβάνει τη διακυβέρνηση. Παρασυρμένος όμως από το πάθος του για τυχερά παιχνίδια, ο Γιουντίστιρα θα τα χάσει όλα στα ζάρια. Τη βασιλεία, τη γυναίκα του Δρωπάτι και τα αδέλφια του, και θα τα κερδίσει ο εξάδελφός του ο κακός και πονηρός Δουρυοδάνα. Ο Γιουντίστιρα είναι το σύμβολο της κατώτερης διάνοιας, του kama-manas, του διαποτισμένου από το πάθος νου, ο οποίος αν και μπορεί να κυβερνήσει σωστά το βασίλειό του (συμβολικά, τη ζωή του), εύκολα παρασύρεται προς το κακό και γίνεται έρμαιο των παθών που επωάζονται μέσα του. Έτσι, οι Παντάβα αναγκάζονται να ζήσουν εξόριστοι ξανά στην ερημιά για άλλα 12 χρόνια. Αφού λήξει η τιμωρία τους γυρίζουν πίσω και ζητούν να τους επιστραφεί το βασίλειο που τους ανήκει. Ο Δουρυοδάνα όμως αρνείται, παρά τις συμβουλές του Κρίσνα ο οποίος συμβουλεύει και τις δύο πλευρές, και τους Παντάβα και τους Κουράβα, γιατί σαν σύμβολο του ανώτερου εγώ ή Atma, οφείλει να βρίσκεται πέρα από το καλό και το κακό. Η άρνηση του Δουρυοδάνα θα προκαλέσει την τελική ρήξη και τον πόλεμο.
Στη Μπ. Γκ. τονίζεται ιδιαίτερα η ουσία της δράσης και ένας κώδικας ανθρώπινης συμπεριφοράς. Σε μια μεγάλη μάχη, γνωστή ως μάχη της Κουρουκσέτρα (7 χλμ. από το Δελχί), νικούν οι Παντάβα που έχουν τη βοήθεια του Κρίσνα, ο οποίος συμμετέχει άοπλος ως αρματηλάτης του πρίγκιπα Αρζούνα, και εδώ φθάνουμε στο πιο φημισμένο κεφάλαιο της Μαχαμπαράτα, τη Μπαγκαβάτ Γκιτά ή Θεϊκό Άσμα. Στην αρχή της παρουσιάζονται ο Κρίσνα και ο Αρζούνα πάνω στο πολεμικό άρμα, που είναι έτοιμος να δώσει το σύνθημα για την έναρξη της εμφύλιας σύγκρουσης. Από ένα λόφο ο Αρζούνα βλέπει το πεδίο της μάχης όπου βρίσκονται αντιμέτωποι οι δύο εχθρικοί στρατοί. Στο σημείο αυτό έχουμε μια από τις πιο συγκινητικές στιγμές του όλου έπους. Ο Αρζούνα διστάζει να δώσει το μοιραίο σύνθημα. Λυπάται τους συγγενείς – τα εξαδέλφια του που θα πεθάνουν. Λυπάται τις δύο οικογένειες, φοβάται το θάνατο και αρνείται να πολεμήσει για να αποφύγει την καταστροφή του γένους του. Τότε ο Κρίσνα αρχίζει να του λέει με θαυμαστά λόγια εκείνες τις εξαιρετικά βαθιές διδασκαλίες της εσωτερικής φιλοσοφίας.
Η Μπαγκαβάτ Γκιτά,
τα Μπράχμα Σούτρας και οι Ουπανισάντ
Μολονότι η Μπαγκαβάτ Γκιτά δεν θεωρείται shruti, δηλαδή εξ αποκαλύψεως διδασκαλία όπως οι Βέδες αλλά smriti, δηλαδή παράδοση, αναγνωρίζεται σαν το έργο που έχει επί αιώνες τώρα τη μεγαλύτερη επίδραση πάνω στη ζωή του λαού της Ινδίας. Την κύρια έμπνευσή της την αντλεί από τις Ουπανισάντ και συνενώνει σε μια περιεκτική σύνθεση όλα τα στοιχεία της φιλοσοφίας της Βεδάντα και της Σάμκυα, καθώς και της τεχνικής της Γιόγκα. Με τη μορφή διαλόγου ανάμεσα στον Κρίσνα και τον Αρζούνα, διδάσκει βήμα-βήμα, σκαλί-σκαλί τους τρόπους (Γιόγκα) με τους οποίους ο άνθρωπος, ανάλογα με το χαρακτήρα του και τις ικανότητές του, ακολουθώντας τους δρόμους της Γνώσης, της Λατρείας, των Ανιδιοτελών έργων ή της προσήλωσης της σκέψης, μπορεί να φθάσει στην ένωση με την υπέρτατη πραγματικότητα. Έτσι, η Μπ. Γκ. αποτελεί και μια περιεκτική πραγματεία πάνω στις τέσσερις κύριες σχολές Γιόγκα που αναγνωρίζει η Ινδική εσωτερική φιλοσοφία. Δηλαδή, τη Γνιάνα Γιόγκα (ή γιόγκα της Γνώσης), την Μπάκτι Γιόγκα (ή γιόγκα της Αφοσίωσης), την Κάρμα Γιόγκα (ή γιόγκα της Ανιδιοτελούς υπηρεσίας, των ανιδιοτελών λόγων) και τη Ράγια Γιόγκα (ή γιόγκα της προσήλωσης της σκέψης).

Η Μπαγκαβάτ Γκιτά είναι ένα από τα πιο σημαντικά έργα της εσωτερικής φιλοσοφίας και ένα από τα αριστουργήματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Γι’ αυτό και πάντα κατείχε μια μοναδική θέση στην Ινδική μεταφυσική σκέψη, στη θρησκεία και την ηθική. Όταν μιλάμε για ηθική αναμιγνύουμε συνήθως δύο διαφορετικές έννοιες που σκόπιμο είναι να ξεχωρίσουμε. Με τη μια έννοια, την πιο συνηθισμένη, η λέξη αυτή συνδέεται με τα έθιμα, τα ήθη και τους κώδικες συμπεριφοράς και καλής διαγωγής, που διακρίνουν διαφορετικούς λαούς και που αλλάζουν κατά τη διάρκεια των διαφόρων ιστορικών εποχών. Αυτή όμως είναι μια ηθική περιορισμένη στις κοινωνικέ δομές και στους ανθρώπινους χαρακτήρες και συνεπώς, στερημένη από ουσιαστικό εσωτερικό νόημα. Με την άλλη έννοια, την πιο μεταφυσική, η λέξη ηθική εννοεί εκείνες τις πάγιες αρχές, τα αρχέτυπα που χαρακτηρίζουν την πνευματική υπόσταση του ανθρώπου και δεν αλλάζουν ούτε φθείρονται με την πάροδο του χρόνου. Αυτή λοιπόν η ηθική είναι αιώνια και ανήκει από κοινού σε όλους τους ανθρώπους, ανεξαρτήτως φύλου, φυλής, πιστεύω, κοινωνικής τάξης και χρώματος κλπ, που αποτελούν επιφανειακές και εξωτερικές διαφορές. Η διαχρονική της φύση άλλωστε δίνει το στίγμα αυτή της υπερβατικής ηθικής έννοιας.
Η συγκριτική μελέτη όλων των αρχαίων πολιτισμών, των φιλοσοφικών ρευμάτων και θρησκειών είναι αυτή που θα μας επιτρέψει να ξαναβρούμε αυτές τις αιώνιες αρχές, που αποτέλεσαν, αποτελούν και θα αποτελούν τη φωτεινή ακτινοβόλα αιώνια Σοφία. Και η Μπ. Γκ., μπορεί χωρίς αμφιβολία, να χαρακτηρισθεί σαν ένα από τα μεγαλύτερα και λαμπρότερα μνημεία-δείγματα αυτής της διαχρονικής ηθικής. Το κεντρικό σημείο της διδασκαλίας του Κρίσνα στον Αρζούνα, γύρω από το οποίο περιστρέφονται όλα τα ηθικά και εσωτερικά φιλοσοφικά διδάγματα, είναι η αιτιολόγηση της δράσης, η ανάγκη της οποίας προκαλείται από τους δισταγμούς του ευρισκόμενου πάνω στο πολεμικό άρμα του Αρζούνα, πριν την τελική μάχη. Για τον Κρίσνα, η δράση ή το κάρμα πρέπει να είναι αυτοσκοπός και να μην αποβλέπει στους καρπούς ή τα αποτελέσματα. Έτσι, ορίζεται η έννοια της ορθής δράσης, εκείνης δηλαδή που όταν πραγματοποιείται, γίνεται χωρίς να περιμένουμε τους καρπούς της, ενεργώντας με ανιδιοτέλεια από καθήκον, δηλαδή από Ντάρμα όπως θα έλεγαν οι Ινδοί φιλόσοφοι.
Αυτή η αποστασιοποίηση από τα αποτελέσματα της δράσης αποτελεί την οδό της Κάρμα Γιόγκα, την ενδιάμεση ανάμεσα στην οδό της Γνώσης (Γνιάνα Γιόγκα) και της Μυστικιστικής Αφοσίωσης (Μπάκτι Γιόγκα) που, όπως είχαμε αναφέρει, είχαν θεσπισθεί στην προγενέστερη ινδική εσωτερική και θρησκευτική παράδοση, και που η ίδια η Μπ. Γκ. αποδέχεται και εναρμονίζει. Άλλο ένα σημαντικό σημείο στη διδασκαλία της είναι αυτό που αφορά τις επανόδους της θεότητας στη γη, δηλαδή τη θεωρία των Αβατάρα. Η πίστη της καθόδου της θεότητας ανάμεσα στους ανθρώπους υπήρχε από πολύ παλιά στην Ινδία, πρώτη φορά όμως διατυπώνεται τόσο όμορφα στη Μπ. Γκ. Ο ίδιος ο Κρίσνα που εμφανίζεται στον Αρζούνα σαν Διδάσκαλος και πνευματικός οδηγός του, θα του αποκαλύψει ότι είναι ένας Αβατάρα του θεού Βισνού, δηλαδή μια ενσάρκωση σε ανθρώπινο σώμα του δεύτερου Ηλιακού Λόγου της αγάπης και της σοφίας, που κατέβηκε με σκοπό να επαναφέρει το δίκαιο (Ντάρμα). Γιατί σύμφωνα με τις διδασκαλίες της Μπ. Γκ., κάθε φορά που το καλό και δίκαιο χάνεται, ξαναεμφανίζεται η θεότητα με τη μορφή ενός Αβατάρα, λέξη που σημαίνει απεσταλμένος, αγγελιοφόρος.
Στη Μπ. Γκ., η ατομική ψυχή, ο πνευματικός εαυτός, ο ουράνιος άνθρωπος ονομάζεται και purusha, όπως και στη θεοσοφική ορολογία, και πηγάζει από το απόλυτο πνεύμα. Το πεδίο δράσης της, ή υπόσταση μέσα στην οποία ενεργεί το πνεύμα, ονομάζεται prakriti. Η έννοια prakriti δεν αντιστοιχεί ακριβώς με την έννοια της ύλης στη Δύση. Η Prakriti είναι κάτι πιο αιθέριο, είναι η υλική υπόσταση του κάθε κοσμικού πεδίου εκδήλωσης, και οι τρεις διαιρέσεις της εμφανίζονται σαν ιδιότητες της διαφοροποιημένης ύλης. Οι τρεις ιδιότητές της είναι οι gunas. Πρώτη η έννοια της sattva, είναι το αρμονικό αγνό και ανώτερο στοιχείο, δηλαδή η αγνή αταραξία ανάμεσα στην αδράνεια και τη φθορά ή tamas, και στην υπερβολή, τη θυμικότητα και επιθυμία ή rajas. Η κατάσταση sattva μοιάζει με την έννοια του μέσου όρου στην Κινέζικη φιλοσοφία του Κομφούκιου και του Λάο-τσε, της «Μέσης Οδού» στο βουδισμό, και στη Δύση τη συναντάμε στον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη, και άλλους φιλοσόφους με το Μέτρο. Αυτός ο κώδικας αποτελεί το «χρυσό κανόνα» της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Την αποφυγή των ακροτήτων, όχι για να επικρατήσει μια μετριότητα σχεδόν αδρανής αλλά αντίθετα, για να φθάσει κανείς σε μια υπερβατική δράση που φέρνει αρμονία και γαλήνη.
Η Μπαγκαβάτ Γκιτά είναι ο άνθρωπος και η μάχη του, η ανθρωπότητα και η μάχη της για να κατακτήσει την Αιωνιότητα και να ενωθεί με τα βαθύτερα επίπεδα του πνεύματος. Ο Ανατολικός Αρζούνα είναι ο Αβραάμ της Παλαιάς Διαθήκης που βάζει την ελπίδα πάνω από τον ανθρώπινο πόνο του, ο Ηρακλής και οι άθλοι του, ο Προμηθέας, ο υπεράνθρωπος του Νίτσε, ο ιδανικός χριστιανός του Κίκερμαρτ. Ο Αρζούνα είναι ο Άνθρωπος που μέσα στην αμφιβολία του και έκπληκτος μπροστά στη μικρότητά του, συνειδητοποιώντας τις ανθρώπινες αδυναμίες του θέλει να ανέβει πάνω από τη θνητή προσωπικότητά του, προσπαθώντας το αδύνατο με το οποίο θα ήθελε να ταυτισθεί. Δεν είναι ο ήρωας ενός Ανατολικού μύθου που έρχεται μέσα από τα χρόνια να μιλήσει για κάτι άγνωστο, για μια άπιαστη, ξεπερασμένη φιλοσοφία. Είναι ένας από εμάς, ο Μαθητής στο ξεκίνημά του στην Ατραπό της Αναζήτησης. Ο Πλάτων μιλάει για γη φυλακισμένη ψυχή με τα χαμένα φτερά της, που δεν μπορεί να πετάξει. Αυτός ο άνθρωπος είναι και ο Αρζούνα, που επιθυμεί να βρει πάλι τα φτερά του και πετώντας, να ξαναβρεί την αθάνατη φύση του.
Δύο είναι οι πόλοι των αγίων στην Ινδουιστική σκέψη. Ο πρώτος είναι η απάρνηση του κόσμου και η απομάκρυνση από αυτόν μέσα από τον ασκητικό βίο, και ο δεύτερος εκφράζεται με την αλτρουιστική εξυπηρέτηση και την ανιδιοτελή υπηρεσία. Αυτός ο δεύτερος, έχει τονιστεί σε πολλά Ινδουιστικά κείμενα αλλά προπαντός στη μεγάλη ηθική πραγματεία της Μπ. Γκ. Ο Μαχάτμα Γκάντι μας βεβαιώνει πως στη Μπ. Γκ. βρήκε ο ιδεώδες του αλτρουισμού και της ανιδιοτελούς προσφοράς. Ο Κρίσνα λέει στη Γκιτά:
«Ο Άνθρωπος που απορρίπτει κάθε επιθυμία και προχωρεί χωρίς να φθονεί κανένα και να επιδιώκει τίποτε, χωρίς κτητικότητα και εγωισμό, φθάνει στην ειρήνη. Τούτο σημαίνει, ω γιε του Πρίθα, να μένεις προσηλωμένος στην εκτέλεση του καθήκοντος αλλά ποτέ στους καρπούς των πράξεών σου. Μην αφήνεσαι να παρασυρθείς από την επιδίωξη παρόμοιων καρπών, αλλά ούτε να σε κυριεύσει η αδράνεια. Να είσαι ένας πιστός οπαδός του κανόνα και πέταξε από πάνω σου κάθε προσκόλληση. Κάνε την εργασία σου αδιάφορος, και για τις επιτυχίες και για τις αποτυχίες. Ο κανόνας προστάζει να είσαι πάντα ίδιος με την ίδια διάθεση.»
Κατά την Άννα Μπέζαντ, τη μαθήτρια της Έλενας Π. Μπλαβάτσκυ και παγκόσμια πρόεδρο της Θεοσοφικής Εταιρείας για πολλά χρόνια, που είχε μελετήσει την Ινδική σκέψη βαθιά, το κεντρικό δίδαγμα της Μπ. Γκ. είναι ότι ο άνθρωπος δεν χρειάζεται να αποτραβηχτεί από τον κόσμο για να πραγματοποιήσει την ένωσή του με τη θεία ουσία. Γιατί μια τέτοια ένωση (Γιόγκα) επιτυγχάνεται και μέσα στο θόρυβο και τις έννοιες της ζωής, αφού τα εμπόδια για μια τέτοια λυτρωτική ένωση βρίσκονται μέσα μας και όχι έξω από εμάς. Σε μια από τις πολλές ομιλίες της για την Μπ. Γκ., που ήταν και το αγαπημένο της θέμα, μιλώντας για την Ατραπό της Μαθητείας αναφέρει:
«Από τη στιγμή που θα μάθετε να διαχωρίζετε την ανώτερη από την κατώτερη συνείδηση, τον Εαυτό σας από το νου και να αποκτήσετε τη δύναμη να ενεργείτε χωρίς να χάνετε το πραγματικό εγώ, τότε ο νους επιτελεί τέλεια τα καθήκοντά του ενώ ο Εαυτός παραμένει σε ανώτερα επίπεδα. Ποτέ μην εγκαταλείψετε το εσωτερικό ιερό, όσο πολυάσχολος και αν είστε. Έτσι ο άνθρωπος προετοιμάζεται για τη Μαθητεία.» Και συνεχίζει: «Θα αναφερθώ ξανά στη διδασκαλία του Κρίσνα στη Μπαγκαβάτ Γκιτά. Στη δέκατη έκτη συνομιλία, θα βρείτε ένα μεγάλο κατάλογο με ιδιότητες που πρέπει να καλλιεργήσει κανείς ώστε στο μέλλον να γεννηθεί με αυτές. Ονομάζονται ‘θείες ικανότητες’ όπως λέει ο Κρίσνα στον Αρζούνα. ‘Είσαι γεννημένος με θείες ιδιότητες, ω Παντάβα’. Για να τις ενσωματώσετε πρέπει να τις καλλιεργείτε μια-μια στη καθημερινή σας ζωή. Η αγνότητα, για παράδειγμα, είναι μία από αυτές. Ο μαθητής πρέπει να ελέγχει τη δράση του, να ελέγχει ό,τι λέει. Τα λόγια του να είναι αγνά, να προσέχει ώστε η κάθετου λέξη να είναι η αγνότερη που θα μπορούσε  να πει, όπως αν τολμούσε να μιλήσει μπροστά στον διδάσκαλό του, του οποίου τα μάτια εντοπίζουν και το παραμικρό ίχνος ακαθαρσίας που το ανθρώπινο μάτι δεν βλέπει. Αλλά και στη σκέψη του πρέπει να είναι αληθινός ο μαθητής, χωρίς να μολύνεται ο νους του από τις σκιές του ψεύδους.»
«Η ίδια διαδικασία ακολουθείται και με τη συμπόνια. Το πρωί διαλογίζεται στη συμπόνια και την υπόλοιπη μέρα θα την εκφράσει με καλοσύνη στους ανθρώπους του περιβάλλοντός του. Όπου βλέπει ανάγκη, θα προσπαθεί να την ικανοποιήσει, θα προσπαθεί να καταπραΰνει τη θλίψη και να ελαττώσει την εξαθλίωση. Θα ζει και θα σκέφτεται τη συμπόνια, θα την κάνει μέρος του χαρακτήρα του. Το ίδιο και με τη γενναιότητα. Θα σκέφτεται την ευγένεια του ισχυρού ανθρώπου που καμιά εξωτερική συνθήκη δεν μπορεί να καταπιέσει και να μειώσει. Ο άνθρωπος που – όπως λέει ο Κρίσνα στον Αρζούνα – δεν χαίρεται για την επιτυχία του  ούτε δυστυχεί για την αποτυχία και δεν βρίσκεται στο έλεος των καταστάσεων, θλιμμένος σήμερα που τα πράγματα είναι άσχημα ή χαρούμενος αύριο που όλα πάνε καλά. Στα προβλήματα θα συλλογίζεται το Αιώνιο και όλα εξαφανίζονται.»
«Μελετήστε τη Μπαγκαβάτ Γκιτά», συνεχίζει η Άννα Μπέζαντ, «καλλιεργήστε και τις υπόλοιπες αρετές που αναφέρονται εκεί, την αυταπάρνηση, την ειρηνικότητα, την αφοβία. Να τις σκέφτεστε και να τις εξασκείτε αλλά όχι όλες μαζί. Κανένας δεν έχει αρκετό καιρό για να μπορεί να διαλογίζεται καθημερινά σε όλες. Πάρτε τις μια-μια και ενσωματώστε τις στο χαρακτήρα σας. Εργαστείτε σταθερά. Μη φοβάστε το χρόνο που αφιερώνετε ούτε τις δυσκολίες που θα αντιμετωπίσετε. Γιατί καθετί που αποκομίζετε είναι παντοτινό. Όποιος εκπαιδεύεται έτσι, όποιος κάνει όσα περισσότερα μπορεί και αφιερώνει χρόνο, σκέψη και κόπο στην προετοιμασία του για τη μεγάλη μάχη, τότε θα βρει και τον διδάσκαλό του, ή καλύτερα, ο Διδάσκαλος θα τον βρει και θα εκδηλωθεί στην ψυχή του. Οι Διδάσκαλοι», μας λέει η Άννα Μπέζαντ, «όπως και ο Κρίσνα στη Μπ. Γκ., ψάχνουν πάντα στον κόσμο να βρουν μια ψυχή πρόθυμη και έτοιμη να βοηθηθεί. Αλλά οι καρδιές μας είναι κλειδαμπαρωμένες γι’ αυτούς και δεν μπορούν να εισέλθουν. Ο Διδάσκαλος παρακολουθεί πάντα και περιμένει, επιθυμεί να μας βρει και να μας διδάξει.»

Πηγή: http: www.theosophicalsociety.gr

Η ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΤΟΥ ΜΥΘΟΥ

Στην καθομιλούμενη γλώσσα ο μύθος είναι φαντασία, κάτι που δε θεωρείται αληθινό. Οι μελετητές της μυθολογίας, ωστόσο, δίνουν μια διαφορετική εξήγηση. Ο μύθος είναι ένα ιδιαίτερο είδος ιστορίας, που προσπαθεί να ερμηνεύσει κάποιες όψεις του κόσμου που μας περιβάλλει. Κάποιοι άλλοι όπως ο Φράι, προβάλλουν την άποψη πως οι μύθοι είναι ιστορίες για θεούς και άλλες υπερφυσικές υπάρξεις. Με τη σειρά του ο Μιρτσέα Ελιάντε θεωρεί πως ο μύθος είναι συχνά αφήγηση της ανθρώπινης προέλευσης ή της δημιουργίας του κόσμου και την ίδια στιγμή μια ιερή εξιστόρηση. Ο Λεβί Στρος από την άλλη ισχυρίζεται πως χρειάζεται γλωσσολογική ανάλυση του μύθου. Είναι εκείνη που μπορεί να αποδώσει ή να αποκαλύψει το κεντρικό του νόημα. Για τον Φρόιντ ο μύθος είναι όνειρα που πηγάζουν από τον ασυνείδητο νου. Στην πραγματικότητα είναι δυνατόν, όπως έδειξε ο Καρλ Γιουνγκ, να αποκαλύπτουν και αρχέτυπα του συλλογικού ασυνείδητου. Για τον Κάμπελ ο μύθος προσανατολίζει τον άνθρωπο προς τις μεταφυσικές διαστάσεις της ύπαρξης, ερμηνεύει την προέλευση του σύμπαντος, ζωντανεύει τις κοινωνικές αξίες και ταυτόχρονα απευθύνεται στα έσχατα βάθη της ψυχής. Ο Φρέιζερ με τη σειρά του αντιμετωπίζει το μύθο ως προεπιστημονική προσπάθεια από μέρους του ανθρώπου να ερμηνεύσει το φυσικό του περιβάλλον. Ο Μαλινόβσκι μάλλον συμφωνεί με τούτη την άποψη και θεωρεί μάλιστα ότι είναι η επιστήμη των πρωτόγονων κοινωνιών. Για τον Ντιρκχάιμ ο μύθος είναι το κλειδί για τη διάκριση ανάμεσα στο ιερό και το βέβηλο, το ανίερο αν θέλετε. Βλέπετε πολλοί ασχολήθηκαν με το μύθο και ο καθένας από τη σκοπιά του προσπάθησε να δώσει τη δική του ερμηνεία. Δε διαφωνούμε με καμία από αυτές τις έννοιες. Ο μύθος είναι τόσο μεγάλη υπόθεση, που χωρά πολύ περισσότερες ερμηνείες ή προσπάθειες αποκωδικοποίησης. Ωστόσο, σε όλα αυτά θα προσθέσουμε κάτι που κατά την άποψή μας είναι ουσιαστικό. Εκτός από όλα τα άλλα, ο μύθος είναι μια ζωντανή διδασκαλία για την ανθρωπότητα από την αυγή της ύπαρξής της και εμπεριέχει όλη τη βιωμένη της εμπειρία. Η συσσώρευση της γνώσης από τη στιγμή που αφηγήθηκε κάποιος πανάρχαιος πρόγονός μας τον πρώτο μύθο ως τη σύγχρονη μυθοπλασία της επιστημονικής φαντασίας, είναι τεράστια. Εκεί, μέσα στο μύθο εμπεριέχονται όλα τα αρχέτυπα που καθορίζουν τις ατομικές ή συλλογικές μας μεταμορφώσεις μέσα στους αιώνες. Άσχετα, λοιπόν, αν ο μύθος εμφανίζεται με τη μορφή της ιερής εξιστόρησης, του παραμυθιού ή του θρύλου, πάντα ο κεντρικός πυρήνας του συνίσταται από τρεις βασικές αλήθειες. Καταρχήν είναι μια προσπάθεια ερμηνείας του μακρόκοσμου, των δυνάμεων που ελέγχουν τον κόσμο και της σχέσης που έχουν τα ανθρώπινα πλάσματα με αυτές τις δυνάμεις. Έπειτα, είναι ένας συμβολικός τρόπος διδασκαλίας αυτών των πλασμάτων, για το πώς μπορούν να τα βγάζουν πέρα με τις δυνάμεις της εξέλιξης, μέσα από καθορισμένα ανοδικά μονοπάτια που καλείται να βαδίσει η συνείδηση. Τέλος, ακόμη και αν δεν αναγνωρίζεται από τους επιστήμονες ιστορικούς, σε πολλές περιπτώσεις είναι καταγραφή -στη μορφή του θρύλου- ιστορικών γεγονότων με συγκεκριμένες χωροχρονικές αναφορές.
Σε όλο τον κόσμο, σε όλες τις εποχές, και κάτω από οποιεσδήποτε περιστάσεις οι μύθοι των ανθρώπων υπήρξαν η ζωντανή έμπνευση για όλες τις δραστηριότητες του νου, των συγκινήσεων και του σώματος. Δε θα ήταν υπερβολή να λέγαμε εδώ πως ο μύθος είναι ένα μυστικό άνοιγμα, μέσα από το οποίο ο άνθρωπος μπορεί να ρίξει μια φευγαλέα ματιά στις ανεξάντλητες ενέργειες του σύμπαντος και στον τρόπο με τον οποίο αυτές οι ενέργειες μεταβάλλονται, μετουσιώνονται σε πολιτισμό. Οι θρησκείες, οι τέχνες, οι κοινωνικές δομές των πρωτόγονων και των σύγχρονων κοινωνιών, οι πρώτες ανακαλύψεις στην επιστήμη και την τεχνολογία, τα ζωντανά όνειρα που ευλογούν τον ύπνο μας, όλα αυτά ξεχύνονται από το βασικό, μαγικό δακτυλίδι του μύθου. Σε όλο τον κόσμο, σε όλες τις εποχές, και κάτω από οποιεσδήποτε περιστάσεις οι μύθοι των ανθρώπων υπήρξαν η ζωντανή έμπνευση για όλες τις δραστηριότητες του νου, των συγκινήσεων και του σώματος. Δε θα ήταν υπερβολή να λέγαμε εδώ πως ο μύθος είναι ένα μυστικό άνοιγμα, μέσα από το οποίο ο άνθρωπος μπορεί να ρίξει μια φευγαλέα ματιά στις ανεξάντλητες ενέργειες του σύμπαντος και στον τρόπο με τον οποίο αυτές οι ενέργειες μεταβάλλονται, μετουσιώνονται σε πολιτισμό Οι θρησκείες, οι τέχνες, οι κοινωνικές δομές των πρωτόγονων και των σύγχρονων κοινωνιών, οι πρώτες ανακαλύψεις στην επιστήμη και την τεχνολογία, τα ζωντανά όνειρα που ευλογούν τον ύπνο μας, όλα αυτά ξεχύνονται από το βασικό, μαγικό δακτυλίδι του μύθουΤα μυθικά περιεχόμενα προσδίδουν στη ζωή μας κάποιο νόημα, ή μάλλον το κεντρικό νόημα. Και τούτο γιατί έχουν τη δυνατότητα να μας προσανατολίζουν προς τον κεντρικό πυρήνα, στη ουσία των πραγμάτων. Η ουσία των πραγμάτων με τη σειρά της είναι ζήτημα προσδιορισμού του εαυτού και της σχέσης του με το περιβάλλον. Δίχως τον μυθολογικό πλούτο, δίχως το κεντρικό νόημα, η ζωή μας γίνεται ανούσια και πληκτική. Χρειάζόμαστε το μύθο, για να την κάνουμε ενδιαφέρουσα, να της προσδώσουμε μια λάμψη που δεν είναι δική της πιθανώς, αλλά της δίνει τη δυνατότητα να αποκαλύψει την κρυμμένη της ακτινοβολία. Από αυτή την άποψη, λοιπόν, ο μύθος είναι μια πραγματική δυνατότητα για να φτάσει κανείς στην κρυμμένη λάμψη της ψυχής του και από εκεί να αντλήσει τα περιεχόμενα του προσωπικού του μύθου. Τούτος ο μύθος της προσωπικής αναζήτησης θα του ρίξει αναμφίβολα το γάντι, θα τον προκαλέσει σε μια άλλη ευρύτερη, μεγαλύτερη και πιθανώς πιο μακρινή αναζήτηση. Σε αυτή τη νέα και μακρινή αναζήτηση, ο άνθρωπος που έχει ήδη ρίξει μια ματιά στα περιεχόμενα του προσωπικού του μύθου και της ψυχής του, αποδέχεται το κάλεσμα να γίνει ο ίδιος μυθοπλάστης, να παράγει ένα μύθο που δεν αφορά πλέον τον ίδιο αλλά την ανθρωπότητα ολάκερη. Αγκαλιάζει, λοιπόν, μια εικόνα του κόσμου, την ενσωματώνει στην προσωπική του πορεία και σε κάθε βήμα του συμπαρασύρει τις κοινωνικές δομές του παγκόσμιου πολιτισμού που τον γέννησε προς την ιεροποίηση, προς τον εξαγνισμό. Αυτό δεν έκαναν άλλωστε με το παράδειγμά τους όλοι οι μυθικοί ήρωες ή οι ιδρυτές των θρησκειών, εκείνοι που τόλμησαν να εγκαταλείψουν την ασφάλεια του εαυτού, να διαβούν τα επικίνδυνα μονοπάτια και εν τέλει να θυσιαστούν για χάρη της ανθρωπότητας;
Ο μύθος είναι αφεαυτού αναζήτηση. Η ίδια η γνώση είναι διαδικασία αναζήτησης. Η βιωμένη εμπειρία είναι αναζήτηση, οι μικρές και συχνά άχαρες ζωές μας είναι αναζήτηση. Μια αναζήτηση στην οποία δε γνωρίζουμε συχνά το γιατί, το πώς ή τι αναζητάμε. Ωστόσο αναζητάμε, ψάχνουμε και όσο προχωράμε στο αναπόφευκτο τέλος του βιολογικού μας κύκλου, τόσο περισσότερο αντιμετωπίζουμε τα ιστορικά γεγονότα της ζωής μας ή της συλλογικής ζωής του περιβάλλοντός μας ως μύθο. Τα περιβάλλουμε με την αχλύ του φανταστικού, τους αποδίδουμε νόημα, δύναμη και τα μετουσιώνουμε σε αναπόσπαστο κομμάτι του συλλογικού μύθου. Τούτο γιατί κάθε ατομική επίτευξη είναι αναπόσπαστο κομμάτι της παγκόσμιας μυθολογίας. Αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί ο μύθος. Μας γοητεύει, μας συναρπάζει, μας μετουσιώνει, αναπλάθει τη ζωή μας σύμφωνα με υψηλά κοσμολογικά αρχέτυπα και της δίνει τη λάμψη που πραγματικά της ανήκει.
Η Ανθρώπινη Φαντασία
Ο μύθος είναι συνάμα και η παγκόσμια γλώσσα της ανθρώπινης φαντασίας. Είναι μια διαφορετική όραση, μια ενόραση των πολυδιάσταστων κόσμων που μας περιβάλλουν. Είναι ο τρόπος με τον οποίο θα μιλήσουμε για κάτι που φαντάζει ορθολογικά αδύνατο. Είναι μια επαναστατική διαδικασία και ταυτόχρονα θεώρηση ενός κόσμου με άπειρες δυνατότητες. Αυτά που χθες αναγνωρίζαμε ως μύθο της επιστημονικής φαντασίας, σήμερα είναι τεχνολογικά κατακτημένη και μάλιστα βιωμένη πραγματικότητα. Όσο περισσότερο προχωρά η μυθοπλασία στις αχανείς κοσμικές εκτάσεις, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα να επιστρέψει η ανθρωπότητα στους φυσικούς της γεννήτορες, στα άστρα. Η κοσμική μυθοπλασία είναι εκείνη που γεννιέται από τις ανάγκες της ανθρωπότητας και συνάμα σπρώχνει την ανθρωπότητα προς τα άστρα. Ο Ικαρομένιππος είναι ήδη μια βιωμένη πραγματικότητα. Το ταξίδι στον Άρη και ο εποικισμός του πολύ σύντομα θα γίνουν πραγματικότητα. Η ανθρωπότητα ακολουθεί κατά πόδας το συλλογικό της μύθο, τα όνειρα που πλάθει η φαντασία της. Μπορούμε να ξεφύγουμε από τη φανταστική δομή του μύθου; Μήπως χρειάζεται να πατήσουμε γερά στα πόδια μας μέσα στην ύλη και να αποβάλλουμε οτιδήποτε άλλο ως απλή φαντασίωση. Μάλλον όχι! Δεν είναι δυνατόν να αποδράσουμε ή να υπερβούμε το μύθο, γιατί στην πραγματικότητα σε όλη τη διάρκεια της ζωής μας υλοποιούμε ιστορίες και μύθους, που μας είναι διαθέσιμοι. Όλοι χρειαζόμαστε συνειδητά ή ασυνείδητα σημεία αναφοράς που σχηματοποιούν την εικόνα του κόσμου. Σύμφωνα με τη σύγχρονη κβαντική θεώρηση ο κόσμος μας, η εικόνα που έχουμε για τον κόσμο, είναι εκείνη την οποία εκπαιδευθήκαμε να αντιλαμβανόμαστε. Αν είχαμε εκπαιδευτεί να αντιλαμβανόμαστε τα πράγματα διαφορετικά, διαφορετική θα ήταν και η εικόνα του κόσμου. Όσο παράδοξο και αν ακούγεται κάτι τέτοιο είναι αληθινό ακόμη και με όρους της σύγχρονης τεχνολογίας. Αν με κάποιο τρόπο το ανθρώπινο πλάσμα αποκτούσε αίσθηση -όραση- της κοσμικής, για παράδειγμα ακτινοβολίας, θα είχε διαφορετική εικόνα για τον κόσμο. Ο μύθος σχηματοποιεί για εμάς τον κόσμο και επιπλέον παρέχει ερμηνείες για τη ζωή και τη συμπεριφορά μας. Όσο, λοιπόν, και αν τον περιορίζουμε στον κόσμο του φανταστικού, οι επιδράσεις του επάνω μας είναι πραγματικές και πανίσχυρες. Όλοι οι άνθρωποι χρειάζονται το μύθο, τα συμβολικά του νοήματα, τις πίστεις και τα χαρακτηριστικά του, προκειμένου να οργανώσουν και να καθοδηγήσουν τη ζωή τους, όλοι οι άνθρωποι τελικά έχουν την ανάγκη ενός μύθου.
Είπαμε πως ο μύθος σχετίζεται με την ψυχή. Πιθανώς θα έπρεπε να πούμε πως ο μύθος είναι η γλώσσα της ψυχής. Και πάλι, όμως, κάτι φαίνεται να λείπει. Μήπως ο μύθος σε όλες του τις εκφάνσεις αντιπροσωπεύει τη δομή της ψυχής; Μήπως είναι μια συμβολική απεικόνιση την περιεχομένων της; Κάτι τέτοιο φαίνεται στην πρακτική της γιουνγκιανής ψυχοθεραπείας, σύμφωνα με την οποία ο φανταστικός κόσμος του μύθου είναι παρών ως κυρίαρχη δύναμη της ψυχής. Όταν εξετάζονται οι προσωπικοί μύθοι στη διαδικασία της ψυχανάλυσης, ανακαλύπτει κανείς ότι στην πραγματικότητα αντανακλούν μη-προσωπικά μοτίβα, τα οποία είναι παρόντα στην τραγωδία, στο έπος, στα λαϊκά παραμύθια, τους θρύλους και τους μύθους. Η ίδια η φαντασία από αυτή την άποψη είναι μια προσπάθεια της ψυχής, να αποδώσει μυθολογική λάμψη στα περιεχόμενά της, να τα αναμορφώσει σύμφωνα με το υπόδειγμα του μύθου ή να αποκαλύψει τη γενική ασυμφωνία των περιεχομένων της ψυχής προς το μυθικό μοτίβο. Αυτός είναι από τους λόγους για τον οποίο χρειάζεται εξοικείωση από μέρους μας με το μύθο στην παγκόσμια διάστασή του. Ο Καρλ Γιουνγκ συνήθισε να λέει πως ήταν έργο ζωής για εκείνον να δείξει, πως μόνο κατανοώντας τους μύθους, είναι δυνατόν να κατανοήσει κανείς την ψυχολογία και το αντίστροφο.
Η ψυχανάλυση και η ψυχοσύνθεση, στην προκειμένη περίπτωση, πηγαίνουν χέρι-χέρι με την αποκωδικοποίηση της συνείδησης και την αποκατάσταση της σύνδεσής της με μυθικά και μεταφορικά πρότυπα. Συνεπώς, αντί να προσπαθεί κανείς να ερμηνεύει το μύθο με ιδέες και ορθολογικές ερμηνείες, είναι προτιμότερο για την ψυχική του υγεία να αντιλαμβάνεται το μύθο ως πηγή ενέργειας και με τον αυθορμητισμό του παιδιού να ρουφάει τα περιεχόμενά του και να βρίσκει το δρόμο του μέσα στη ζωή. Ας μην ξεγελιόμαστε, η πλανεύτρα θεά Αφροδίτη και ο μαχητικός Άρης ποτέ δεν πέθαναν, όπως και ο παιχνιδιάρης Έρωτας ή ο επινοητικός Ερμής. Είναι για πάντα ζωντανοί μέσα στην ανθρώπινη ψυχή ως μηχανισμοί λειτουργίας της συνείδησης και από αυτή την άποψη κανείς δεν μπορεί να τους αγνοήσει δίχως συνέπειες. 
Ο μύθος είναι ιερός στη φύση του, κοσμογονικός. Μας μιλά για το πώς ήλθε σε ύπαρξη ο κόσμος, ο άνθρωπος, τα ζώα και τα φυτά, οι κοινωνίες των ανθρώπων. Είναι μια αρχέγονη ιερή ιστορία, που ξεπήδησε από τα βάθη του χρόνου και καθοδηγεί τον άνθρωπο στις αναζητήσεις του. Παρέχει τον άχωρο τόπο και τον άχρονο χρόνο μέσα στον οποίο διαδραματίζεται το ταξίδι του αναζητητή, του ήρωα αν θέλετε. Ενός ήρωα που μπορεί να είναι, έχει το δικαίωμα να είναι, οποιοσδήποτε από εμάς. Άλλωστε ο αέναος κοσμογονικός κύκλος και ο ρόλος του ήρωα αναζητητή μέσα σε αυτόν είναι παρών σε κάθε παράδοση. Είναι μια διαρκής, σπειροειδής επανάληψη που με μυστηριώδη τρόπο κατορθώνει και επιβιώνει ως σήμερα, στην άχαρη και γκρίζα εποχή που η ανθρωπότητα στηρίζει τις αξίες της σε οικονομικούς δείκτες.
Ωστόσο, η ιερότητα του μύθου κρύβεται στη χαρακτηριστική του ικανότητα να προσεγγίζει και να εμπνέει βαθιά δημιουργικά κέντρα μέσα μας. Μια ικανότητα που κρύβεται ακόμη και στο πιο ασήμαντο παιδικό παραμύθι, όπως η ουσία του ωκεανού περιέχεται σε μια σταγόνα νερού, ή το μυστήριο της ζωής στην προνύμφη του μεταξοσκώληκα. Από αυτή την άποψη είναι το επίκεντρο της θρησκευτικής τελετουργίας, γιατί μπορεί και μεταφέρει την ουσία της ιεροφάνειας, της ιεροπραξίας. Το ιερό δεν κατασκευάζεται, δεν ταξινομείται, δεν εφευρίσκεται, μήτε απωθείται. Είναι αυθόρμητη τάση της ψυχής -όπως και ο μύθος- και φέρει την άφθαρτη σπερματική δύναμη της πηγής του -όπως και ο μύθος.
2003 Κ. Καλογερόπουλος archive.gr