Σεπτεμβριανά καί ἱστορικά διδάγματα==Το βέτο Τουρκίας στο θαλάσσιο πάρκο Νοτίου Αιγαίου και οι άτακτες κινήσεις Μητσοτάκη για τα χωρικά ύδατα.

  

Συμπληρώθηκαν 71 χρόνια ἀπό τά Σεπτεμβριανά τοῦ 1955, τό βίαιο, ὀργανωμένο πογκρόμ τῆς κυβέρνησης Μεντερές ἐναντίον τῶν Ἑλλήνων τῆς Κωνσταντινούπολης

Μέ ἀφορμή τό Κυπριακό καί πρόσχημα μιά σκηνοθετημένη ἔκρηξη στό σπίτι τοῦ Κεμάλ στή Θεσσαλονίκη, ἕνας καθοδηγούμενος ὄχλος δολοφόνησε δεκάδες, κακοποίησε ἑκατοντάδες καί ἄφησε στόν δρόμο χιλιάδες, μετά τήν καταστροφή ναῶν, σχολείων, καταστημάτων καί κατοικιῶν (βλ. Σπύρου Βρυώνη, «Ὁ μηχανισμός τῆς καταστροφῆς: Τό τουρκικό πογκρόμ τῆς 6ης-7ης Σεπτεμβρίου 1955 καί ὁ ἀφανισμός τῆς ἑλληνικῆς κοινότητας τῆς Κωνσταντινούπολης», ἐκδ. Ἑστία, 2007).

Τό ἀποτέλεσμα ἦταν ὁ σταδιακός ἀφανισμός τῆς ἑλληνικῆς (σύμφωνα μέ τήν Συνθήκη τῆς Λωζάνης) κοινότητας τῆς Κωνσταντινούπολης, ἡ ὁποία μειώθηκε ἀπό τις 300.000 τό 1923 σέ λιγώτερους ἀπό 3.000 σήμερα. Ἀντίθετα, ἡ μουσουλμανική (σύμφωνα μέ τήν συνθήκη τῆς Λωζάνης) μειονότητα τῆς Δυτικῆς Θράκης, πού ἀποτελεῖται ἀπό Σουνίτες (Τούρκους ἤ τουρκογενεῖς, Πομάκους καί Ρομά) καί Ἀλεβίτες, αὐξήθηκε ἀπό τίς 85.000 σέ πάνω ἀπό 120.000 ἄτομα κατά τήν ἴδια περίοδο.

• Tοῦ Σπύρου Β. Μπαζίνα

Τό αἱματηρό πογκρόμ ξέσπασε ἐνῷ στό Λονδῖνο γινόταν ἡ Τριμερής Διάσκεψη (Ἑλλάδα, Τουρκία, Μ. Βρεταννία) γιά τό Κυπριακό. Μέ τή διάσκεψη αὐτή, ἡ βρεταννική διπλωματία πέτυχε νά ἐμπλέξει τήν Ἄγκυρα στό ζήτημα, ἀνατρέποντας τό καθεστώς πού ἴσχυε ἀπό τό 1878, ὅταν ἡ Τουρκία εἶχε παραχωρήσει τήν Κύπρο στή Μ. Βρεταννία. Στόχος τοῦ Λονδίνου, μέσῳ τῆς στρατηγικῆς «διαίρει καί βασίλευε», ἦταν νά μετατρέψει τό ζήτημα ἀπό ζήτημα αὐτοδιάθεσης ἑνός λαοῦ σέ διαφορά μεταξύ δύο λαῶν / ἐθνικῶν κοινοτήτων.

Τό σχέδιο αὐτό ἦταν προδιαγεγραμμένο. Ἤδη ἀπό τόν Μάρτιο τοῦ 1954, ὁ Βρεταννός πρέσβης στήν Ἀθήνα προειδοποιοῦσε τήν ἑλληνική Κυβέρνηση γιά ἕναν τέτοιο τουρκικό ἀντιπερισπασμό. Μάλιστα, σέ ἀποχαρακτηρισμένη ἔκθεσή του πρός τό βρεταννικό ΥΠΕΞ, τόν Αὔγουστο τοῦ ἴδιου ἔτους, σημείωνε … «προφητικά»: «Μιά μικρή ἀμυχή στήν πατρική οἰκία τοῦ Ἀτατούρκ στή Θεσσαλονίκη θά ἀρκοῦσε γιά νά ἀνατινάξει τίς ἑλληνοτουρκικές σχέσεις».

Ποιά εἶναι ὅμως τά βασικά ἱστορικά διδάγματα τῶν Σεπτεμβριανῶν; Πρῶτον, ὁ ἀπανταχοῦ Ἑλληνισμός δέν μπορεῖ νά βασίζεται στίς ἑλλαδικές Κυβερνήσεις, οἱ ὁποῖες, κατά κανόνα, ἀποδεικνύονται κατώτερες τῶν περιστάσεων (ἴσως γιατί ὁ Ἑλληνισμός δέν μπορεῖ νά χωρέσει σέ ἕνα μικρό κράτος/προτεκτορᾶτο τῆς Δύσης). Τό 1955, ἡ Κυβέρνηση Παπάγου ἐπέλεξε λάθος χρόνο γιά νά ἀνοίξει τό Κυπριακό μέτωπο καί νά ἀντιπαρατεθεῖ οὐσιαστικά ὄχι μόνο μέ τήν Βρεταννία, ἀλλά καί μέ τίς ΗΠΑ καί τήν Τουρκία. Στή συνέχεια, ἀγνόησε τίς προειδοποιήσεις τοῦ Μακαρίου καί συμμετεῖχε στήν Τριμερῆ Διάσκεψη τοῦ Λονδίνου, νομιμοποιῶντας ἔτσι τήν ἐμπλοκή τῆς Ἄγκυρας στό Κυπριακό. Τέλος, ὅταν ξέσπασε τό βίαιο πογκρόμ στήν Κωνσταντινούπολη, ἡ ἀντίδρασή της περιορίστηκε σέ τυπικές διπλωματικές διαμαρτυρίες.

Αὐτή ἡ ἀποτυχία ἀποτέλεσε ἀκόμη ἕναν κρίκο σέ μιά μακρά ἁλυσίδα ἱστορικῶν ἀποτυχιῶν. Ἧττα στόν ἑλληνοτουρκικό πόλεμο τό 1897. Μικρασιατική Καταστροφή τό 1922. Διωγμός τῶν Ἑλλήνων ἀπό τήν Ἀλεξάνδρεια τό 1953. Νομιμοποίηση τῆς ἀνάμειξης τῆς Τουρκίας στό Κυπριακό μέ τίς συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου τό 1959. Ἀναπάντητοι τουρκικοί βομβαρδισμοί τῆς Κύπρου τό 1963. Ἀμαχητί παράδοση τῆς μισῆς Κύπρου στήν Τουρκία μέ τήν τουρκική εἰσβολή τό 1974, πρῶτα μέ τήν προδοσία τῆς χούντας Ἰωαννίδη καί ἔπειτα μέ τήν ἐγκληματική ἀνοχή καί δήλωση τοῦ Κων/νου Καραμανλῆ ὅτι «ἡ Κύπρος κεῖται μακράν»!

Γκριζάρισμα τοῦ Αἰγαίου μέ τήν κρίση τῶν Ἰμίων τό 1996, ἐπί κυβέρνησης Κώστα Σημίτη. Ἔτσι, φτάνουμε στίς σύγχρονες ἀναπάντητες προκλήσεις, ὅπως ἡ «Γαλάζια Πατρίδα» καί τό τουρκολιβυκό μνημόνιο, μέ τήν διαχρονική ἀπροθυμία τῆς Ἑλλάδος νά ἀσκήσει τά κυριαρχικά της δικαιώματα, πού μπορεῖ νά ὁδηγήσει στήν ἀπώλεια μιᾶς ἀκόμη τρισχιλιετοῦς κοιτίδας τοῦ Ἑλληνισμοῦ, τοῦ Αἰγαίου!

Δεύτερον, σέ κρίσιμες στιγμές ὁ Ἑλληνισμός δέν μπορεῖ νά ὑπολογίζει στούς «μεγάλους συμμάχους» του. Τό Ἡνωμένο Βασίλειο πρωτοστάτησε στήν ὑποκίνηση τοῦ πογκρόμ, ἐνῷ οἱ ΗΠΑ, μέσῳ τοῦ τότε ὑπουργοῦ Ἐξωτερικῶν Τζόν Φόστερ Ντάλλες, ἔνιψαν τάς χεῖρας τους, συνιστῶντας προκλητικά «ψυχραιμία καί αὐτοσυγκράτηση» καί στίς δύο πλευρές, ἐξισώνοντας οὐσιαστικά τά θύματα μέ τούς θύτες γιά χάρη τῆς συνοχῆς τοῦ ΝΑΤΟ. Τήν ἴδια ἔνοχη σιωπή τήρησαν καί οἱ ὑπόλοιπες δυτικές κυβερνήσεις.

Τό ἴδιο σκηνικό, πού θύμιζε τήν στάση τῶν «συμμάχων» μας καί τό 1922, ἐπαναλήφθηκε καί τό 1974 μέ τήν εἰσβολή τοῦ «Ἀττίλα» στήν Κύπρο, ἡ ὁποία ὑλοποιήθηκε μέ τή συνέργεια ΗΠΑ καί Βρεταννίας καί τήν ἀνοχή τῶν ἄλλων «συμμάχων» τῆς Ἑλλάδος. Καί ἐπαναλαμβάνεται καί σήμερα μέ τήν ὑποστήριξη τῆς Οὐκρανίας λόγῳ τῆς ρωσσικῆς εἰσβολῆς καί τήν ἀδιαφορία γιά τήν τουρκική εἰσβολή στήν Κύπρο καί τήν ἀπειλή πολέμου κατά τῆς Ἑλλάδος.

Τρίτον, ὁ Ἑλληνισμός θά ἔπρεπε καί θά μποροῦσε νά στηριχθεῖ στίς δυνάμεις του, πού τόν διατήρησαν καί τόν δόξασαν στό διάβα τῶν αἰώνων, τήν πίστη, τήν γλῶσσα, τήν Ἱστορία καί τόν πολιτισμό του. Ὅμως, κατά τρόπο αὐτοκτονικό, τίς ἐγκαταλείπει, κάτω ἀπό τήν πίεση, βέβαια, ἀντίξοων δυνάμεων καί συμφερόντων. Ἕνα μικρό ποσοστό τῶν Ἑλλήνων ἐκκλησιάζεται, ἐξομολογεῖται καί κοινωνεῖ τακτικά, καί στήν Ἑλλάδα καί στό ἐξωτερικό.

Οἱ μαθητές δέν μαθαίνουν σωστά ἑλληνικά καί Ἱστορία, οὔτε στήν Ἑλλάδα, οὔτε στό ἐξωτερικό. Οἱ ἀξίες τῆς συμμετοχῆς καί τῆς ἀλληλεγγύης στά πλαίσια τοῦ οἰκογενειακοῦ καί κοινοτικοῦ τρόπου ζωῆς ἐξαφανίζονται. Τά σημαντικά θέματα δέν συζητοῦνται καί, ἄν συζητιοῦνται, δέν ὑπάρχει γιά αὐτά συμφωνία. Ἀκόμη καί τό Οἰκουμενικό Πατριαρχεῖο ἔχει παύσει νά εἶναι καί νά ἀναγνωρίζεται ὡς Οἰκουμενικό. Τό πλοῖο δηλαδή ἔχει ἀρχίσει νά μπάζει νερά. Ἀλλά δέν ἔχει ναυαγήσει. Ἄρα, ὑπάρχει ἐλπίδα. Κι ἄν ὑπάρξει καί λίγη πίστη, ἔστω ὡς κόκκος σινάπεως, δέν θά ναυαγήσει. Ὁ Θεός βοηθός!  estia.gr

===

Το βέτο Τουρκίας στο θαλάσσιο πάρκο Νοτίου Αιγαίου και οι άτακτες κινήσεις Μητσοτάκη για τα χωρικά ύδατα.

Του Σωτήρη Σιδέρη 
Οργιάζει το παρασκήνιο σχετικά με την εξέλιξη των ελληνοτουρκικών σχέσεων , με την Άγκυρα να απειλεί με γενικευμένη κρίση στις διμερείς σχέσεις, αν η ελληνική κυβέρνηση θέσει σε ισχύ το προεδρικό διάταγμα για το Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου1-Νότιες Κυκλάδες. Η απειλή εντάσσεται στην πάγια τουρκική θέση ότι δεν επιτρέπει καμία αλλαγή ή κίνηση που συμπεριλαμβάνει νησιά και βραχονησίδες που η ίδια αμφισβητεί  με το δόγμα των γκρίζων ζωνών.

Μια σειρά από γεγονότα θα είναι καθοριστικά για το μέλλον της κυριαρχίας που ασκεί η Ελλάδα στην επικράτειά της με βάση την συνθήκη της Λωζάννης. Αν δηλαδή η κυβέρνηση δεν θέσει σε ισχύ το προεδρικό διάταγμα που έχει υπογραφεί από τις 15 Ιουλίου 2026 , έχει σταλεί στο ΣτΕ και έκτοτε αγνοείται, η Ελλάδα θα έχει ακρωτηριάσει την επικράτειά της. 

Η κυβέρνηση αντί να αναβαθμίσει την διπλωματική της δράση και να ενισχύσει το εσωτερικό μέτωπο στη χώρα, επιδίδεται σε τακτικισμούς και εξετάζει το σενάριο επέκτασης των χωρικών υδάτων νότια της Κρήτης. Εκεί όμως η Τουρκία δεν έχει αντίρρηση , αν και θέλει να εξαιρεθεί η Γαύδος. Ο πρωθυπουργός υποτάσσει ένα μείζον εθνικό ζήτημα στις προεκλογικές επικοινωνιακές της ανάγκες, αδιαφορώντας ή έστω υποτιμώντας τις τεράστιες επιπτώσεις για τη χώρα.

Σύμφωνα με πληροφορίες,  που είναι πολύ δύσκολο να επιβεβαιωθούν λόγω ιδιαιτεροτήτων, τα ζητήματα αυτά έθεσε στον πρωθυπουργό ο επικεφαλής της τουρκικής ΜΙΤ Ιμπραήμ  Καλίν, κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στο Μέγαρο Μαξίμου. Είναι πολύ ανησυχητικό το γεγονός ότι, υπάρχει ένα ευρύ φάσμα πληροφοριών, εκτιμήσεων, κινήσεων και ίσως αποφάσεων στις ελληνοτουρκικές σχέσεις που διακινούνται στο παρασκήνιο, ερήμην της βουλής και των κομμάτων.

Για παράδειγμα, πέρα από την στεγανοποίηση της λειτουργίας του ΥΠΕΞ και του Μεγάρου Μαξίμου , ο πρωθυπουργός φέρεται να ετοιμάζει την επέκταση των χωρικών υδάτων νότια της Κρήτης για ψηφοθηρικούς λόγους.  Εξαιρεί όμως από την επέκταση την Πελοπόννησο , προκαλώντας νέα ερωτήματα. Στο μεταξύ, στο παζάρι φαίνεται ότι μπαίνει και ο τουρκικός νόμος για την Γαλάζια Πατρίδα, ενώ δεν υπάρχει ίχνος διαφάνειας στις κινήσεις και τις αποφάσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη. Στο σύνολό τους τα ζητήματα αυτά, μπορούν να προκαλέσουν έκρυθμη κατάσταση στο Αιγαίο…

Στεγανά παντού, αλλά η κρίση ελλοχεύει

Όπως είναι γνωστό στις 15 Ιουλίου υπογράφηκε το προεδρικό διάταγμα για το Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου 1 – Νότιες Κυκλάδες,  από τους υπουργούς Ενέργειας και Περιβάλλοντος Σταύρο Παπασταύρου, Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη και Άμυνας Νίκο Δένδια και στην συνέχεια εστάλη στο Συμβούλιο της Επικρατείας. Σύμφωνα με πληροφορίες (Αλέξανδρος Τάρκας -εφημερίδα Δημοκρατία 16/9/26,) η τύχη του προεδρικού διατάγματος αγνοείται, εξαιτίας ενδοκυβερνητικών διαφωνιών που έχουν ανακύψει. Πέραν αυτών όμως, φαίνεται ότι στην συνέχεια η υπόθεση δραματοποιήθηκε έτσι κι αλλιώς με την ανακοίνωση στις 15 Αυγούστου, των δύο θαλάσσιων πάρκων της Τουρκίας που εκτείνονται πέραν των χωρικών της  υδάτων, εντελώς παράνομα δηλαδή και περικυκλώνουν την Λήμνο και την Σαμοθράκη στο Βόρειο Αιγαίο και το άλλο, το Καστελλόριζο.

Ωστόσο παρά το γεγονός ότι το πάρκο του Νοτίου Αιγαίου 1-νότιες Κυκλάδες, είχε ανακοινωθεί με τυμπανοκρουσίες και πατριωτικές κορώνες όπως  συνηθίζει  η κυβέρνηση, η Αθήνα δεν απάντησε θέτοντας σε ισχύ το προεδρικό διάταγμα.
Το παρασκήνιο έχει πολλά σενάρια και πολλές αντιφατικές εκδοχές. Αθροίζοντας , όσο αυτό είναι δυνατό, τις πληροφορίες που διακινούνται,  η Τουρκία έχει θέσει απειλητικά το ζήτημα να μην συμπεριλαμβάνονται στο πάρκο νησιά και βραχονησίδες που κατά την ίδια αμφισβητείται η κυριότητά τους, στο πλαίσιο της πολιτικής των γκρίζων ζωνών.  Σύμφωνα με την τουρική απειλή, αν το ελληνικό προεδρικό διάταγμα περιλαμβάνει νησιά των γκρίζων ζωνών η Άγκυρα θα συμπεριλάβει  τα νησιά αυτά, στους δικούς της χάρτες και στο νόμο για την Γαλάζια, που προτίθεται να θεσμοθετήσει εντός του επόμενου διαστήματος, σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά.

Η διεθνοποίηση και ο εκλογικός αντιπερασπισμός Μητσοτάκη

Η εμπλοκή είναι εμφανής, οι απειλές έχουν σχηματοποιηθεί , αλλά η ελληνική κυβέρνηση συνεχίζει να κινείται αποσπασματικά και χωρίς συγκεκριμένο σχέδιο. Δεν δημοσιοποιεί τις συνομιλίες της με την Τουρκία, ούτε η κοινή γνώμη, ούτε καν οι αρχηγοί των κομμάτων  γνωρίζουν το παραμικρό. Ούτε διεθνοποιεί τις απειλές της Τουρκίας, ώστε να δημιουργήσει ένα ισχυρό συμμαχικό μπλοκ που θα αναχαιτίσει την τουρκική αναθεωρητική πολιτική.

Αντίθετα, κατά πληροφορίες, η κυβέρνηση Μητσοτάκη φέρεται να προετοιμάζεται για την επέκταση των χωρικών υδάτων νότια της Κρήτης, που είναι μια αυτονόητη, όσο και επιβεβλημένη κίνηση, που δεν ενοχλεί κανέναν, προκειμένου να εξισορροπήσει τις αρνητικές εντυπώσεις που  η ίδια δημιουργεί με τις κινήσεις της στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Η επέκταση των χωρικών υδάτων μόνο νότια της Κρήτης και όχι στα νησιά του Αιγαίου ή και την Πελοπόννησο, δυτικά του Ταινάρου έστω, είναι μονομερές δικαίωμα της Ελλάδας, απολύτως σύμφωνο με το διεθνές δίκαιο. Αντίθετα, τόσο η αμφισβήτηση της κυριαρχίας νησιών, όσο και το δόγμα της Γαλάζιας Πατρίδας το παραβιάζουν κατάφωρα. Επομένως η Ελλάδα αν υποχωρήσει από το δικαίωμά της θα δικαιώσει σε σημαντικό βαθμό την αναθεωρητική πολιτική της Τουρκίας. Γιατί θα εξισώσει το δίκαιο με το άδικο και θα βρεθεί στην συνέχεια σε δεινή διαπραγματευτική θέση.

Οπότε αυτό που επείγει , σε πρώτη φάση να γίνει είναι:

1. Να ανακοινώσει η ίδια η κυβέρνηση τι συμβαίνει με το θαλάσσιο πάρκο Νοτίου Αιγαίου 1-νότιες Κυκλάδες.

2. Να δεσμευθεί δημόσια ότι η υπόθεση των χωρικών υδάτων θα γίνει σε συνεννόηση με τα κόμματα ώστε να αποτελέσει εθνική πολιτική και να εγκαταλείψει τους εντυπωσιασμούς και τους αντιπερισπασμούς που ωφελούν την Τουρκία και μόνο. Επιδίωξη του πρωθυπουργού είναι να κάνει κινήσεις εντυπωσιασμού ενόψει των εκλογών και αυτό είναι απαράδεκτο. Και φυσικά να μην ανοίξει μέτωπο κατά των κομμάτων που θα διαφωνήσουν με τις κινήσεις . Ο πατριωτισμός δεν είναι θέαμα, αλλά αξία και απαιτεί ευθύνη. 
3. Να υπάρξει απόφαση της Βουλής για όσα οι αρχηγοί των κομμάτων θα συμφωνήσουν ώστε να διατηρήσει η Ελλάδα στο ακέραιο τα δικαιώματά της στο πλαίσιο μιας εθνικής πολιτικής και να διακηρύξει την αποφασιστικότητά της να τα εφαρμόσει εξισορροπώντας την απειλή πολέμου της τουρκικής εθνοσυνέλευσης. 
4. Να εγκαταλείψει τη θέση της αμήχανης σιωπής εντός της ΕΕ και του ΝΑΤΟ και να καταγγείλει δημόσια την Τουρκία σε όλους τους διεθνείς οργανισμούς.
5. Να ενημερώσει υπεύθυνα τους πολιτικούς αρχηγούς ο πρωθυπουργός ώστε όλοι να γνωρίζουν , που βρισκόμαστε, ποιες είναι οι ενδεδειγμένες κινήσεις, πως θα αξιοποιηθούν οι συμμαχίες και το διεθνές δίκαιο. 
Αν και δεν είναι σαφές λόγων των ενδοκυβερνητικών διαφωνιών τι ακριβώς θα περιλαμβάνει το πάρκο , να υπενθυμίσουμε ότι η Τουρκία αμφισβητεί συνολικά 152 νησιά , νησίδες και βραχονησίδες. 

Όσον αφορά τα νησιά του Νοτίου Αιγαίου, η τουρκική λίστα περιλαμβάνει:

6) Σύμπλεγμα νησιών Αρκοί: Αρκοί, Καλόβολος, Αγρελούσσα, Αβάθιστο, Μακρονήσι, βραχονησίδα Ν.Α. από Μακρονήσι, νησίδα Ζούκα 1, νησίδα Ζούκα 2, Σμινερονήσι, Ψαθονήσι, νησίδα δυτικά από Καλόβολο, Στρογγυλή, Μάραθος, Σπολάτος, Κόμαρος.
7) Σύμπλεγμα νησιών Αγαθονησίου: Αγαθονήσι, Νερά, Στρογγυλό, Γλάρος, Ψαθονήσι, Κουνέλι, Πράσσος, νησίδα Ν.Δ. Του Πράσσος, Καζαγάνι βραχονησίδα δυτικά από Αγαθονήσι, βραχονησίδα Ν.Δ. από Αγαθονήσι, βραχονησίδα βόρεια από Αγαθονήσι.
8) Σύμπλεγμα νησιών Φαρμακονησίου: Μαραθονήσι, νησίδα δυτικά από Φαρμακονήσι, Ψέριμος, βραχονησίδα Βασιλική, νησίδα Ν.Δ. από Ψέριμο, Πλάτη, βραχονησίδα νο 1 νότια από Πλάτη, βραχονησίδα νο 2 νότια από Πλάτη, βραχονησίδα Νεκροθήκες, Πίτα, Μεγάλη Ίμια, Μικρή Ίμια, Καλόλιμνος, Πράσσος, Λυδία.
9) Σύμπλεγμα νησιών Β.Α. Νισύρου: Περγούσα, 4 βραχονησίδες γύρω από Περγούσα, Στρογγυλή, Γυαλί 3 βραχονησίδες γύρω από Γυαλί, βραχονησίδες γύρω από Γυαλί, Παχειά, Κανδελιούσσα, Άγιος Άντώνιος.
10) Σύμπλεγμα νησιών Λέβιθας και Κίναρου: Λέβιθα, νησίδα βόρεια από Λέβιθα, νησίδα νότια από Λέβιθα, Κίναρος, βραχονησίδα δυτικά από Κίναρο, Μαύρα, νησίδα ανατολικά από Μαύρα, Γλάρο.
11) Σύμπλεγμα νησιών Ν.Α. Αστυπάλαιας: Σύρνα, βραχονησίδα Σύρνα 1, βραχονησίδα Σύρνα 2, βραχονησίδα Σύρνα 3, Μεγάλος Αδελφός, Μικρός Αδελφός, βραχονησίδα δυτικά από Μικρό Αδελφό, Στεφάνια, Πλακίδα. βραχονησίδα 1 δυτικά από Πλακίδα, βραχονησίδα 2 δυτικά από Πλακίδα, Γιάννη, Μεσονήσι.https://www.omegapress.gr/

**Τό ιστολόγιο δέν συμφωνει απαραίτητα με τις απόψεις των αρθρογράφων