Ο εφιάλτης έρχεται

 

από τον J. Matson Heininger

Τα τελευταία χρόνια, έχω γράψει περισσότερα από ένα δοκίμια για καθένα από αυτά τα θέματα. Έτσι, πολλά από αυτά που ακολουθούν είναι λιγότερο λεπτομερή από αυτά που έχω πει και γράψει προηγουμένως – αλλά σήμερα το πρωί, στα τέλη Μαΐου 2026, καθώς περιμένω να ανατείλει ο ήλιος και να ροδίσει τον ουρανό στη δύση, αυτές είναι οι σκέψεις που με περιβάλλουν καθώς υπαγορεύω σε αυτό το περίεργο μικρό πανταχού παρόν gadget που ονομάζεται smartphone.

Υπάρχει ένα συγκεκριμένο είδος τραγωδίας που μετατρέπεται σε φάρσα – όχι επειδή τα βάσανα είναι εξωπραγματικά, αλλά επειδή οι αρχιτέκτονες της καταστροφής προχωρούν με τέτοια χαρούμενη και ηθελημένη τύφλωση που ένας παρατηρητής θα μπορούσε σχεδόν να γελάσει αν το διακύβευμα δεν ήταν τόσο οριστικό. Τώρα ζούμε σε αυτή την τραγωδία. Και η αυλαία πέφτει.

Πόλεμοι που ισχυριζόμαστε ότι είναι νίκες

Ας ξεκινήσουμε με το αίμα, γιατί από εκεί απαιτεί να ξεκινήσουμε η ειλικρίνεια. Για περισσότερα από δύο χρόνια, η κυβέρνηση των ΗΠΑ - και υπό τα δύο κόμματα, αλλά με διαφορετικό βαθμό ενθουσιασμού - επικρότησε αποτελεσματικά τη γενοκτονία στη Γάζα, παρέχοντας τα όπλα, τη διπλωματική κάλυψη και τη θεσμική σιωπή που την κατέστησαν δυνατή. Όσοι μίλησαν δεν αποτέλεσαν αντικείμενο συζήτησης· Έχουν αποδοκιμαστεί, δυσφημιστεί και καταστραφεί στην καριέρα τους. Η κριτική των πολιτικών του ισραηλινού κράτους συγχέεται συστηματικά με το μίσος για τον εβραϊκό λαό – ένα ρητορικό τέχνασμα που δεν εξυπηρετούσε ούτε την αλήθεια ούτε την πραγματική ασφάλεια των εβραϊκών κοινοτήτων, αλλά που εξυπηρετούσε εξαιρετικά καλά τις αρχές. Η ελευθερία του λόγου, αυτή η θεμελιώδης αξίωση των Ηνωμένων Πολιτειών, έχει αποδειχθεί ότι είναι υπό όρους, διαθέσιμη μόνο σε εκείνους των οποίων η διαφωνία δεν κοστίζει τίποτα.

Μετά ήρθε ο άνθρωπος που έκανε εκστρατεία για την ειρήνη. Η δεύτερη κυβέρνηση Τραμπ ήρθε υποσχόμενη ένα τέλος στον ξένο τυχοδιωκτισμό, μια επιστροφή σε αυτό που ονομάζεται Πρώτα η Αμερική. Αυτό που ακολούθησε ήταν το αντίθετο: ένας καταρράκτης στρατιωτικών ενεργειών, προκλήσεων και αυτό που μπορεί να περιγραφεί μόνο ως η χειρότερη στρατηγική στρατιωτική καταστροφή που έχουν δει οι Ηνωμένες Πολιτείες στη ζωντανή μνήμη - μια ταπείνωση τόσο βαθιά που οι στρατιωτικοί ιστορικοί θα μιλούν γι' αυτήν για γενιές, υποθέτοντας ότι υπάρχουν ακόμη λειτουργικά πανεπιστήμια για να τα στεγάσουν.

Αλλά το να μιλάς μόνο για πολιτική σημαίνει ότι χάνεις μια πιο τρομακτική αλήθεια: ο άνθρωπος που εκτελεί αυτές τις αποφάσεις δεν είναι απλώς παραπλανημένος. Είναι, με την πιο κλινική έννοια του όρου, άρρωστος. Το μεγαλείο δεν είναι πόζα, είναι περιορισμός. Η ανταπόδοση δεν είναι στρατηγική – είναι μια ψυχολογική ανάγκη, τόσο στοχαστική και ακυβέρνητη όσο η αναπνοή. Δεν μπορεί να διακρίνει το συμφέρον του έθνους από το δικό του εγώ γιατί, στο επίπεδο της ψυχολογίας του, τέτοια διάκριση δεν υπάρχει. Το έθνος είναι το εγώ του. Αυτό που τον κολακεύει είναι η καλή πολιτική. Αυτό που τον απειλεί είναι η προδοσία. Αυτό δεν είναι το προφίλ ενός εκκεντρικού στελέχους ή ακόμη και ενός κυνικού αυταρχικού ηγέτη που παίζει ένα μακρύ παιχνίδι. Αυτό είναι το προφίλ ενός ανθρώπου που ανήκει σε ένα ήσυχο δωμάτιο με τοίχους με επένδυση, όχι στο δωμάτιο κρίσης με πυρηνικό κώδικα. Η ιστορία έχει ξαναδεί τέτοιους ανθρώπους – και η ιστορία δεν καταγράφει καλά το τέλος τους, ούτε αυτό των εθνών που είναι αρκετά ανόητα για να τους δώσουν δύναμη. Νόμιζε ότι ήταν ο Λουδοβίκος ΙΔ', που διακοσμούσε ξανά την πρωτεύουσα με φύλλα χρυσού και αυτοκρατορική μεγαλοπρέπεια, ενώ τα θεμέλια της δημοκρατίας κατέρρευσαν κάτω από τα μαρμάρινα δάπεδα. Ο Λουδοβίκος XIV., τουλάχιστον, καταλάβαινε την τέχνη της διακυβέρνησης. Αυτό που έχουμε είναι ματαιοδοξία χωρίς αρμοδιότητα – η μεταμφίεση της αυτοκρατορίας ακριβώς τη στιγμή που η αυτοκρατορία εξαντλείται φυσικά.

Η οικονομία που έχουμε παραισθήσεις

Για τριάντα χρόνια, η Αμερική έχει πάρει μια απόφαση τόσο καταστροφική στην απλότητά της που οι ιστορικοί του μέλλοντος – και πάλι, αν υποθέσουμε ότι υπάρχουν – θα θαυμάσουν που κανείς δεν την σταμάτησε. Αποφασίσαμε ότι το να δημιουργούμε πράγματα ήταν ανάξιο για εμάς. Η μεταποίηση μεταφέρθηκε στην Κίνα, το Βιετνάμ, όπου η εργασία ήταν φθηνότερη και οι περιβαλλοντικοί κανονισμοί πιο εξυπηρετικοί. Θα ήμασταν η οικονομία των ιδεών, η οικονομία των υπηρεσιών, η χρηματοπιστωτική οικονομία. Σκεφτόμασταν τις μεγάλες σκέψεις και αφήναμε τους άλλους να λερώσουν τα χέρια τους.

Αυτό που αντικατέστησε την κατασκευή δεν ήταν σπουδαίο. Ήταν ένας μοχλός. Τα χρηματοπιστωτικά μέσα πολλαπλασιάστηκαν σαν ιικά κύτταρα, το καθένα τρέφεται με το προηγούμενο, έως ότου η «οικονομία» έγινε σε μεγάλο βαθμό θέαμα – ένα θέατρο αποτιμήσεων, παραγώγων και πληθωρισμού των τιμών των περιουσιακών στοιχείων που καταγράφεται ως πλούτος σε υπολογιστικά φύλλα, ενώ δεν παράγει τίποτα που να μπορεί να φάει ένας πεινασμένος ή ένας κρύος άνθρωπος. Το χρηματιστήριο έχει ανέβει. Αυτό δεν ισχύει για τη μεσαία τάξη.

Σε αυτό το κενό ήρθε η οικονομία των δεδομένων, η οποία υποσχέθηκε να είναι το νέο θεμέλιο της αμερικανικής υπεροχής. Θα ξέραμε τα πάντα – κάθε κλικ, κάθε αναζήτηση, κάθε αγορά, κάθε ψίθυρο – και αυτή η παντογνωσία θα αποτρεπόταν σε ένα μόνιμο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Έτσι, χτίσαμε κέντρα δεδομένων, τεράστιες εκτάσεις μεγάλων εκτάσεων, τους νέους καθεδρικούς ναούς της χώρας μας – εμφανώς απαλλαγμένους από αρχιτεκτονική ομορφιά και παράθυρα με τριαντάφυλλα. Σε μια οικονομία χωρίς μεταποιητική παραγωγή, άδεια από τον όγκο των αποστολών και άδεια από την πραγματική βιομηχανική παραγωγή, τα δεδομένα που επεξεργάζονται αυτά τα κέντρα είναι σε μεγάλο βαθμό η μαρτυρία των Αμερικανών που πουλάνε πράγματα, παρακολουθώντας τους εαυτούς τους. Τα βασικά παγκόσμια δεδομένα – ναυτιλιακά δηλωτικά, αποδόσεις παραγωγής, γεωργική παραγωγή – ανήκουν όλο και περισσότερο σε άλλες χώρες, επειδή είναι αυτές που κάνουν πραγματικά αυτά τα πράγματα.

Ο πλούτος που φαίνεται να αυξάνεται στις αγορές βρίσκεται σχεδόν εξ ολοκλήρου σε αυτές τις αμοιβαία ενισχυόμενες εταιρείες τεχνολογίας, με την αποτίμηση της μιας της άλλης να εξαρτάται από αυτή των άλλων, ένας κλειστός βρόχος που δημιουργεί μια εμφάνιση παραγωγικότητας, ενώ η φυσική οικονομία που τη στηρίζει λιμοκτονεί ήσυχα. Αυτό είναι ένα σχέδιο Ponzi σε πολιτισμική κλίμακα.

Η ίδια η γη αποτυγχάνει

Ακόμα κι αν αφήσουμε στην άκρη τους πολέμους, την οικονομική απάτη και την κατάρρευση της θεσμικής νομιμότητας, η χώρα βρίσκεται σε κρίση.

Ο υδροφόρος ορίζοντας Ogallala, ο οποίος αρδεύει τον σιτοβολώνα της Αμερικής σε οκτώ πολιτείες των Μεγάλων Πεδιάδων, έχει εξαντληθεί εδώ και μισό αιώνα. Οι αγρότες αντλούν από αυτόν τον πόρο πιο γρήγορα από ό,τι επαναφορτίζεται – σε ορισμένες περιοχές, ο ρυθμός επαναφόρτισης μετριέται σε ίντσες ανά αιώνα – και τώρα πλησιάζει σε περιοχές εξάντλησης που απλώς θα καταστήσουν μη βιώσιμες μεγάλες εκτάσεις της τρέχουσας γεωργικής γης. Αυτή ήταν ήδη μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης πριν από τους τελευταίους χειμώνες, όταν η χιονοκάλυψη ήταν χαμηλή. Σήμερα, είναι μια καταστροφή που επιταχύνεται, καθώς η μείωση του χιονιού στα βουνά σημαίνει ότι τα ποτάμια ρέουν λιγότερο το καλοκαίρι, πράγμα που σημαίνει ότι η γεωργική ζήτηση για υπόγεια ύδατα αυξάνεται ακριβώς καθώς μειώνονται τα αποθέματα.

Η λίμνη Mead, η δεξαμενή που καθορίζει την παροχή νερού για δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπους στα νοτιοδυτικά, αναμένεται να φτάσει σε ιστορικά χαμηλά μέχρι τα μέσα του καλοκαιριού. Το φράγμα Χούβερ μειώνει ήδη την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Το Φοίνιξ, το Λας Βέγκας, το Λος Άντζελες – πόλεις χτισμένες με την τολμηρή αρχή ότι η έρημος θα μπορούσε να αρδεύεται επ' αόριστον – αντιμετωπίζουν μια κατάσταση που καμία πολιτική άρνηση δεν μπορεί να καθυστερήσει άλλο.

Η υπερθέρμανση του πλανήτη, ανεξάρτητα από τη στάση της σημερινής κυβέρνησης για την ύπαρξή της, συνεχίζεται χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι πολιτικές προτιμήσεις. Ο αεροχείμαρρος είναι αποσταθεροποιητικός. Ο καιρός γίνεται όλο και πιο ακραίος και λιγότερο προβλέψιμος. Αλλαγή των γεωργικών εποχών. Ο ασφαλιστικός κλάδος – ο οποίος, σε αντίθεση με τους πολιτικούς, πρέπει στην πραγματικότητα να αξιολογήσει τον κίνδυνο – αποσύρεται αθόρυβα από τις παράκτιες και επιρρεπείς σε πυρκαγιές αγορές, κάτι που είναι ίσως το πιο ειλικρινές μήνυμα για το πού κατευθύνεται το φυσικό μέλλον.

Σύγκλιση

Αυτό που κάνει αυτή τη στιγμή ιστορικά μοναδική – και αυτό που της δίνει ένα βάρος που δεν είχαν πραγματικά η Μεγάλη Ύφεση και ακόμη και το Dust Bowl – είναι η σύγκλιση. Η δεκαετία του '30 ήταν τρομερή. Αλλά η γη δεν είχε ακόμη εξαντληθεί, το κλίμα δεν είχε ακόμη αποσταθεροποιηθεί δομικά, η μεταποιητική βάση δεν είχε ακόμη εξαχθεί και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν ήταν ακόμη μια αυτοκρατορία σε φθίνουσα πορεία. Το πιο σημαντικό, στη δεκαετία του 1930, παρέμεινε ένας συνεκτικός θεσμικός μηχανισμός – κακοποιημένος, διεφθαρμένος, αλλά παρών – ικανός για ένα New Deal, ικανός να κινητοποιήσει, ικανός να μεταρρυθμίσει.

Ποιοι θεσμοί παραμένουν σήμερα που θα μπορούσαν να εκτελέσουν κάτι αντίστοιχο; Το Κογκρέσο έχει γίνει ένα επιτελεστικό σώμα. Οι ρυθμιστικοί οργανισμοί έχουν συστηματικά διαλυθεί ή αιχμαλωτιστεί. Το δικαστικό σώμα έχει μετατραπεί σε πολιτικό όργανο. Ο στρατός μόλις υπέστη μια καταστροφή που θα χρειαστούν χρόνια για να διαχειριστεί. Το αποθεματικό του δολαρίου, που εδώ και καιρό αποτελεί το δίχτυ ασφαλείας της οικονομικής ισχύος των ΗΠΑ, αντιμετωπίζει συντονισμένη πρόκληση από εμπορικούς συνασπισμούς που έχουν κουραστεί να επιδοτούν την κατανάλωση των ΗΠΑ.

Η αυτοκρατορία βρίσκεται στο τελευταίο της κεφάλαιο. Οι αυτοκρατορίες δεν καταλήγουν πάντα σε δραματική κατάρρευση – μερικές φορές απλώς γίνονται λιγότερο σχετικές, πιο αργές, φτωχότερες, λιγότερο ικανές να προβάλλουν δύναμη ή να απαιτούν σεβασμό. Αλλά όταν η παρακμή μιας αυτοκρατορίας συμπίπτει με μια περιβαλλοντική κρίση, οικονομική απάτη σε όλο το σύστημα και ηγεσία που ανταποκρίνεται σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης με ματαιοδοξία και πολεμική, η παρακμή επιταχύνεται πέρα από οτιδήποτε μπορεί να υποδηλώνει το ιστορικό προηγούμενο.

Το πλοίο και ο πάγος

Είμαστε στον Τιτανικό. Η σύγκριση είναι σχεδόν πολύ γλυκιά, γιατί ο Τιτανικός ήταν τουλάχιστον ένα όμορφο πλοίο και τουλάχιστον το παγόβουνο ήταν ένα ατύχημα. Αυτό που αντιμετωπίζουμε είναι το αποτέλεσμα επιλογών – μακριές αλυσίδες επιλογών που έγιναν από ανθρώπους που ήξεραν καλύτερα, συμβουλές από ειδικούς που αγνοήθηκαν, προειδοποιήθηκαν από δεδομένα που απορρίφθηκαν. Η ορχήστρα παίζει. Η σαμπάνια ρέει ελεύθερα. Οι επιβάτες της πρώτης θέσης παραμένουν σίγουροι ότι τα πλοία αυτού του μεγέθους απλά δεν θα βυθιστούν.

Το κάνουν. Βυθίζονται γρήγορα. Και όταν το νερό φτάσει στα χαμηλότερα καταστρώματα, η απόσταση μεταξύ του πανικού των προνομιούχων και της παραίτησης όσων βρίσκονται ήδη κάτω από το νερό αποδεικνύεται μικρή.

Ακόμη και η αυριανή ειρήνη – ξαφνική, θαυματουργή, πλήρης – θα μας άφηνε τουλάχιστον έξι μήνες μπροστά από οτιδήποτε μοιάζει με σταθερότητα, και μέχρι τότε, οι κλιμακωτές οικονομικές επιπτώσεις, οι διαταραχές της εφοδιαστικής αλυσίδας, οι υποχρεώσεις χρέους και οι γεωπολιτικές ανακατατάξεις που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη θα τροφοδοτούσαν μια παγκόσμια οικονομική συρρίκνωση που θα έκανε το 2008 να μοιάζει με τριμηνιαίο χαμηλό. Ο λιμός δεν είναι μια μελοδραματική προβολή. Αυτό είναι το αριθμητικό αποτέλεσμα του διαταραγμένου εμπορίου γεωργικών προϊόντων, των εξαντλημένων υδροφόρων οριζόντων, των περιοχών καλλιέργειας που πιέζονται από το κλίμα και των αλυσίδων εφοδιασμού που έχουν ήδη κατακερματιστεί από χρόνια εμπορικού πολέμου και στρατιωτικών συγκρούσεων.

Δεν υπάρχει σαφής τρόπος να τελειώσει ένα δοκίμιο όπως αυτό, καθώς η κατάσταση δεν προσφέρει ξεκάθαρο τέλος. Αυτό που μένει – αυτό που έχει μείνει πάντα στα πιο σκοτεινά περάσματα της ιστορίας – είναι η υποχρέωση να δούμε καθαρά, να πούμε τι είναι αλήθεια και να αρνηθούμε τις βολικές μυθοπλασίες που παίζουν τη μουσική ενώ το πλοίο βυθίζεται. Τουλάχιστον, αυτό απαιτεί η στιγμή.

Coda: το έγγραφο που μας καταδίκασε

Ναι, βρισκόμαστε σε μια τρομερή καταστροφή. Είναι ένας εφιάλτης που έχουμε δημιουργήσει για τον εαυτό μας – εμείς, λόγω της φύσης και του συστήματός μας, είμαστε υπεύθυνοι για αυτόν τον εφιάλτη. Και αν είμαστε ειλικρινείς, πρέπει να εντοπίσουμε τη σήψη πίσω στις ρίζες της.

Είμαι πεπεισμένος ότι ο μόνος τρόπος για να σωθεί η χώρα είναι να εγκαταλείψουμε το Σύνταγμα και να υιοθετήσουμε ένα νέο.

Η Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας του Τζέφερσον ήταν η πρώτη απάτη. Πήρε τη θεμελιώδη τριάδα του Τζον Λοκ – ζωή, ελευθερία και περιουσία – και αντάλλαξε την ευτυχία του. Φαίνεται γενναιόδωρο, ακόμη και όμορφο. Δεν ήταν τίποτα από τα δύο. Εννοούσε την ιδιοκτησία: σκλάβους, γη και τον πλούτο των ελίτ. Η ευτυχία ήταν το κορόιδο, η όμορφη λέξη που έκανε το έγγραφο να τραγουδήσει ενώ ο μηχανισμός του αποκλεισμού βούιζε. Σιγοτραγουδάμε αυτή τη μελωδία εδώ και δυόμισι αιώνες.

Πήραμε ένα έγγραφο που σχεδιάστηκε για να εμποδίσει τον απλό άνθρωπο να έχει λόγο και του απονείμαμε ένα βραβείο Νόμπελ. Το κάναμε ένα θαύμα του κόσμου, ένα ιερό κείμενο, πρακτικά μια γραφή – ενώ στην πραγματικότητα ήταν ένας μηχανισμός που επινοήθηκε από πλούσιους λευκούς ιδιοκτήτες σκλάβων σε ένα κλειδωμένο δωμάτιο στη Φιλαδέλφεια για να κρατήσουν τα υπάρχοντά τους και να διασφαλίσουν ότι ό,τι κι αν συνέβαινε στη συνέχεια, οι ξένοι, όπως αποκαλούσαν τους απλούς ανθρώπους, δεν θα ήταν ποτέ επιτυχημένοι. Η Διακήρυξη των Δικαιωμάτων ήταν μια μεταγενέστερη σκέψη. Ψίχουλα που πετάχτηκαν στο πλήθος για να αποτραπεί μια νέα εξέγερση.

Θυμηθείτε τι πραγματικά πυροδότησε τη Συνταγματική Συνέλευση: την εξέγερση του Shays. Οι αγρότες -βετεράνοι του Επαναστατικού Πολέμου, άνδρες που είχαν ματώσει για την υπόσχεση της ελευθερίας- ξεσηκώθηκαν ενάντια στις τράπεζες και τους πιστωτές που έκλεβαν τα αγροκτήματα και τα προς το ζην. Η απάντηση της άρχουσας τάξης δεν ήταν η μεταρρύθμιση. Ήταν μια ενοποίηση. Μια ομάδα πλουσίων κλειδώθηκε σε ένα δωμάτιο, έκλεψε μερικά ωραία λόγια από τον Διαφωτισμό και διαμόρφωσε ένα σύστημα στο οποίο οι άνθρωποι που μόλις είχαν κερδίσει μια επανάσταση δεν θα μπορούσαν ποτέ ξανά να απειλήσουν ανθρώπους που κατείχαν τα πάντα.

Όπως υποστηρίζει ο Robert Ovetz στο We the Elites, και όπως υποστήριξε ο Charles Beard πριν από αυτόν στο An Economic Interpretation of the Constitution of the United States (1913), το Σύνταγμα δεν σχεδιάστηκε για να διευκολύνει σημαντικές συστημικές αλλαγές, αλλά για να αποτρέψει οτιδήποτε δεν εξυπηρετούσε τα συμφέροντα της ιδιοκτήτριας τάξης – και έκτοτε εξυπηρετεί αυτή τη λειτουργία με αξιοσημείωτη συνέπεια.

Αυτό το έγγραφο είναι ο λόγος για τον οποίο βρισκόμαστε σε αταξία. Αυτό είναι το πλαίσιο πάνω στο οποίο χτίστηκε κάθε επόμενη αστοχία. Δεν μπορείτε να φτιάξετε το αυτοκίνητο αλλάζοντας τα ελαστικά. Πρέπει να το λιώσεις και να ξεκινήσεις ξανά.

Τι θα μπορούσαμε να χτίσουμε; Υπάρχει ένα πλαίσιο που αξίζει να εξετάσουμε – το Phoenix America – που ξεκινά όχι με θυμό αλλά με μια πιο ριζοσπαστική προϋπόθεση: ότι τα ανθρώπινα όντα, αν τους δοθεί μια πραγματική ευκαιρία, θα επιλέξουν να δημιουργήσουν, να συνεισφέρουν, να συνδεθούν, να γίνουν. Υποστηρίζει ότι για πρώτη φορά στην ιστορία, έχουμε την τεχνολογική ικανότητα – ρομπότ, μηχανές, αφθονία – να αφαιρέσουμε μόνιμα το βάρος της έλλειψης από το λαιμό του απλού ανθρώπου. Τα μόνα πράγματα που εμποδίζουν κάθε Αμερικανό να ζήσει μια πραγματικά δημιουργική ζωή είναι το έγγραφο που γράφτηκε από τους ιδιοκτήτες σκλάβων, το Κογκρέσο στην υπηρεσία των δισεκατομμυριούχων και το χρηματοπιστωτικό σύστημα που έχει σχεδιαστεί για να κρατήσει τους πολλούς φτωχούς και τους απίστευτα πλούσιους λίγους.

Δεν μιλάμε για καταστροφή της Αμερικής. Μιλάμε για την επιτέλους κατασκευή του – την έκδοση που πάντα υποσχόταν και πάντα αρνούνταν. Ο φοίνικας δεν κλαίει τις στάχτες. Από αυτό προκύπτει.

Και αν έχουμε το συλλογικό θάρρος και τη διαύγεια να ανάψουμε αυτή τη φωτιά, πριν τελειώσει η βύθιση του πλοίου, αυτό είναι το μόνο ερώτημα που απομένει.

Χρειαζόμαστε ένα νέο σύστημα. Χρειαζόμαστε ένα νέο σύνταγμα.

πηγή: J. Matson Heininger 

**Τό ιστολόγιο δέν συμφωνει απαραίτητα με τις απόψεις των αρθρογράφων