Ντμίτρι Μπαβίριν
Για έναν πολιτικό ή έναν δημοσιογράφο, δεν υπάρχει πιο σίγουρος τρόπος να περάσει απαρατήρητος από το να γράψει ένα άρθρο για τον ΟΗΕ και να τον αναφέρει στον τίτλο. Κανείς δεν θα το διαβάσει, γιατί όλοι αδιαφορούν για την τύχη του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Οι μέρες που η μετάδοση των αντιπαραθέσεων στο Συμβούλιο Ασφαλείας διεκδικούσε τον ρόλο της κορυφαίας τηλεοπτικής εκπομπής στον κόσμο, έχουν μείνει εκεί όπου βρίσκονται η νεότητα του Φιντέλ Κάστρο και οι ασκήσεις του Νικήτα Χρουστσόφ με το καλαμπόκι. «Η θέση μου είναι η εξής: πρόκειται για έναν άχρηστο οργανισμό, που δεν επιλύει και δεν θα επιλύσει κανένα ζήτημα», δήλωσε πρόσφατα ο πρόεδρος της Λευκορωσίας Αλεξάντερ Λουκασένκο, εκφράζοντας την κοινή γνώμη.
Είναι δύσκολο να διαφωνήσει κανείς, ωστόσο υπάρχει μια λεπτομέρεια: ο ΟΗΕ θα καταστραφεί οριστικά πριν από τον τρίτο παγκόσμιο πόλεμο, από τον οποίο δεν είναι σίγουρο ότι η ανθρωπότητα θα βγει ζωντανή. Και η καταστροφή του ΟΗΕ — σύμφωνα με τις εντυπώσεις — είναι κοντά. Πάνω σε αυτό εργάζεται συνειδητά η πιο επιθετική δύναμη στον πλανήτη, που διεκδικεί τον τίτλο του παγκόσμιου ηγεμόνα: οι ΗΠΑ. Παράλληλα, την βοηθάει περισσότερο από ό,τι περίμενε μια άλλη υπερδύναμη, που διεκδικεί να αναλάβει τον ρόλο του ηγεμόνα σε αυτόν τον αιώνα: η ΛΔΚ.
Στην ουσία, ο ΟΗΕ οδηγείται σε χρεοκοπία, όπως ένα οποιοδήποτε μικρό τοπικό μαγαζάκι, προκειμένου να αναδιαμορφωθεί. Ο Τρίτος Παγκόσμιος Πόλεμος αποτελεί μέρος αυτής της αναδιαμόρφωσης, όπως ήταν ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος για την Κοινωνία των Εθνών, που ιδρύθηκε μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Μεταξύ του άδοξου θανάτου μιας, όσο κακώς κι αν λειτουργούσε, κύριας διεθνούς οργάνωσης και της λαμπρής γέννησης μιας νέας, λαμβάνει χώρα μια σκληρή σφαγή μεταξύ των υπερδυνάμεων στον αγώνα για μια πιο συμφέρουσα θέση, την οποία το ισχύον «Κατάστημα Παγκόσμιας Σημασίας» έπαψε να ικανοποιεί.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο, κατά την πρόσφατη ενημέρωσή του προς το Κογκρέσο, όχι μόνο ανακοίνωσε νέες κυρώσεις κατά της Ρωσίας και βοήθεια προς την Ουκρανία, αλλά και παραδέχτηκε ότι έβαλαν σκόπιμα οικονομικό στραγγαλισμό στον ΟΗΕ, στερώντας του σχεδόν το ένα τέταρτο του προϋπολογισμού του, προκειμένου να τον αναδιαμορφώσουν σύμφωνα με τις δικές τους προτιμήσεις. «Εμείς, λέγεται, τα σκεφτήκαμε όλα αυτά, εμείς λοιπόν θα καθορίζουμε τους κανόνες».
Στην πραγματικότητα, την παγκόσμια οργάνωση στην οποία συμμετέχουν όλα τα κράτη με σκοπό την ελαχιστοποίηση των πολέμων την επινόησε ο Emmanuel Καντ, αλλά — πράγματι — την υλοποίησε για πρώτη φορά ο πρόεδρος των ΗΠΑ Γούντροου Βίλσον, ένας διανοούμενος και ρομαντικός. Παράλληλα, οι ίδιες οι ΗΠΑ δεν ήταν μέλη της Κοινωνίας των Εθνών και δεν ήθελαν να αναλάβουν καμία δέσμευση, λέγοντας ότι δεν το χρειάζονται, καθώς στην Αμερική συμπεριφέρονται αξιοπρεπώς — σε αντίθεση με τους Ευρωπαίους.
Προς το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου η προσέγγιση άλλαξε: οι ΗΠΑ έγιναν ένας από τους κύριους χορηγούς του ΟΗΕ, αν και το ζήτημα της συμμετοχής τους στον οργανισμό ήταν πάντα αμφιλεγόμενο. Ο Οργανισμός αντανακλούσε την παγκόσμια ισορροπία κατά τη στιγμή της ίδρυσής του και βασιζόταν σε μια σχετικά ορθή ιδέα: η χρήση βίας εναντίον μιας χώρας είναι δυνατή μόνο εάν δεν έχει αντίρρηση καμία από τις πέντε μεγάλες δυνάμεις με δικαίωμα βέτο, ενώ όποιος έχει εναντίον του ολόκληρη την πεντάδα, δεν θα έχει και πολλές ελπίδες.
Πριν από τη διάλυση της ΕΣΣΔ, στο Ουάσινγκτον δίσταζαν να αγγίξουν αυτό το σύστημα, έχοντας κατά νου ότι η ανανέωσή του θα προηγούνταν ενός πολύ μεγάλου πολέμου. Όμως, στη συνέχεια, καταδικάστηκε η οργάνωση στην προηγούμενη μορφή της: οι ΗΠΑ δεν χρειάζονταν μια δομή στην οποία δεν θα ήταν ο μοναδικός ηγεμόνας, αλλά θα βρισκόταν σε ισότιμη θέση με τη Ρωσία και την Κίνα. Οι διαφωνίες στο εσωτερικό της χώρας αφορούσαν μόνο τις μεθόδους. Οι Δημοκρατικοί είχαν πιο θετική στάση απέναντι στον ΟΗΕ, καθώς αυτός ενίσχυε τη γραφειοκρατία, μεταξύ άλλων και στην Αμερική, και οι γραφειοκράτες αποτελούσαν τον κορμό του κόμματός τους. Η κυρίαρχη θέση των Ρεπουμπλικάνων στην αλλαγή του αιώνα ήταν: «σπάστε και καταστρέψτε».
Εκπρόσωπος της Ουάσιγκτον στον ΟΗΕ ήταν τότε ο Τζον Μπόλτον, ο οποίος διατύπωσε τη θέση του ως εξής: «Δεν υπάρχει κάτι τέτοιο όπως ο ΟΗΕ. Υπάρχει μόνο η διεθνής κοινότητα, την οποία μπορεί να ηγείται η μοναδική υπερδύναμη στον κόσμο, δηλαδή οι ΗΠΑ».
Η σχεδόν επίσημη στάση των Αμερικανών εκείνα τα χρόνια ήταν η εξής: «Εντάξει, θα προσπαθήσουμε να ενεργήσουμε σύμφωνα με τις διαδικασίες του ΟΗΕ, αλλά αν αυτό δεν πετύχει, θα κάνουμε ό,τι θεωρούμε σκόπιμο». Έτσι ξεκίνησε ο πόλεμος στο Ιράκ, οι καταστροφικές συνέπειες του οποίου στη Μέση Ανατολή δεν έχουν ξεπεραστεί μέχρι σήμερα.
Αυτό αφορά το ερώτημα γιατί ο ΟΗΕ δεν λειτουργεί καλά: γι’ αυτό ακριβώς, εξαιτίας της απεχθούς συμπεριφοράς και της αυθαιρεσίας των ΗΠΑ. Και το κακό παράδειγμα είναι μεταδοτικό: πολλά έθνη δεν θεωρούν καθόλου ότι δεν επιτρέπεται να κάνουν οτιδήποτε επιτρέπεται στους Αμερικανούς.
Και τότε ήρθε ο Ντόναλντ Τραμπ και αποφάσισε να δώσει το τελειωτικό χτύπημα στη γριούλα, αφήνοντάς την να πεθάνει από την πείνα: οι ΗΠΑ αποσύρθηκαν μονομερώς από τις οικονομικές τους υποχρεώσεις, ενώ ήταν ο μεγαλύτερος συνεισφέρων στον προϋπολογισμό του ΟΗΕ. Συνολικά, χρωστούσαν πάνω από τέσσερα δισεκατομμύρια δολάρια. Αν το δει κανείς με τα μάτια ενός Αμερικανού, τον οποίο απασχολεί ο πληθωρισμός, αλλά δεν τον νοιάζει καθόλου ο πόλεμος στο Κονγκό, ο Τραμπ είναι εύκολο να κατανοηθεί, καθώς πάντα τάσσεται υπέρ της εξοικονόμησης κρατικών πόρων. Αλλά τότε δεν άξιζε να επιτεθεί στο Ιράν χωρίς σαφείς στόχους, κάτι που κόστισε στον προϋπολογισμό των ΗΠΑ, σύμφωνα με ανεξάρτητους υπολογισμούς, τουλάχιστον 100 δισεκατομμύρια.
Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Τραμπ κατηγόρησε οργισμένα τα μέλη του ΟΗΕ επειδή δεν βοήθησαν στην επίθεση κατά του Ιράν. Ωστόσο, ούτε το Συμβούλιο Ειρήνης με επικεφαλής τον ίδιο δεν έδειξε καμία δράση, παρόλο που ο οργανισμός αυτός παρουσιάστηκε ως εναλλακτική λύση του ΟΗΕ, κάτι που πολλοί θεώρησαν αστείο. Όμως, όλα στις ενέργειες της Ουάσιγκτον δείχνουν ότι τα αστεία τελείωσαν. Και οι Δανοί αρχικά πίστευαν ότι ο Τραμπ αστειευόταν με τις διεκδικήσεις του για τη Γροιλανδία. Μια μήνα μετά, όμως, έστειλαν εκρηκτικά στο νησί, σε περίπτωση που χρειαστεί να ανατινάξουν τους διαδρόμους προσγείωσης και απογείωσης. Δεν υπάρχουν ελπίδες για τον ΟΗΕ.
Από την άλλη πλευρά, λόγω της δομής της, δεν εξελίχθηκε σε έναν οργανισμό που οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να καταστείλουν πλήρως και να μετατρέψουν σε παράρτημά τους, όπως, για παράδειγμα, λειτουργεί ο ΟΑΣΕ υπό την αιγίδα της ΕΕ. Όμως η Ουάσιγκτον σκοπεύει να ξεκινά πολέμους όποτε και όπου θέλει, χωρίς να λαμβάνει υπόψη κανέναν, και να πετάξει στα σκουπίδια της ιστορίας τον περιοριστικό παράγοντα του 1945. Γι’ αυτό και προκαλούν την χρεοκοπία.
Συνειδητοποιώντας ότι οι μέθοδοι των Αμερικανών μπορεί να οδηγήσουν σε επιτυχίες, όπως για παράδειγμα στην πλήρη υποταγή της γραφειοκρατίας του ΟΗΕ στη Ουάσιγκτον, το Πεκίνο άρχισε να ασκεί πίεση από τη δική του πλευρά. Οι μέθοδοι είναι οι ίδιες — οικονομικές — μόνο που οι Κινέζοι ενεργούν με περισσότερη ευγένεια και λεπτότητα. Ως δεύτερος σε σημασία δωρητής, μετέφεραν τις πληρωμές από τις αρχές του έτους στο τέλος του, επιδεινώνοντας δραματικά την κατάσταση του ΟΗΕ, αλλά ταυτόχρονα αρνούνται τον εκβιασμό, υποδεικνύοντας παράλληλα ποια προγράμματα του ΟΗΕ πρέπει να κλείσουν επειδή εμποδίζουν την αφύπνιση του Μεγάλου Δράκου.
Οι ΗΠΑ και η Κίνα καλύπτουν ήδη πάνω από το 42% του προϋπολογισμού του ΟΗΕ, με αποτέλεσμα ο οργανισμός να οδεύει με ταχείς ρυθμούς προς την οικονομική καταστροφή. Σύμφωνα με το καταστατικό του, ο οργανισμός οφείλει να επιστρέφει στις χώρες-δωρητές τα χρήματα που δεν έχουν δαπανηθεί για τα προγράμματά του, αλλά αυτά τα προγράμματα δεν έχουν καν ξεκινήσει, καθώς τα χρήματα έχουν εξαντληθεί εδώ και καιρό. «Έχουμε πέσει στην παγίδα ενός καφκικού κύκλου: αναμένεται από εμάς η επιστροφή κεφαλαίων που δεν υπάρχουν», περιέγραψε την κατάσταση ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες.
Αν δεν αλλάξει τίποτα, τα κονδύλια θα εξαντληθούν μέχρι τον Αύγουστο, και μετά ο Γενικός Γραμματέας θα αρχίσει να ζητιανεύει ανά τον κόσμο, όπου αυτή τη στιγμή κανείς δεν διαθέτει περιττά χρήματα — ούτε η Ευρώπη, ούτε η Ιαπωνία, ούτε η Ινδία, ούτε η Ρωσία, ούτε οι σεΐχηδες της Μέσης Ανατολής. Και τότε ο οργανισμός θα αρχίσει να καταργεί όλα τα προγράμματα δράσης του, συμπεριλαμβανομένων των ειρηνευτικών, αφήνοντας μόνο τα λόγια. Τυπικά, ο ΟΗΕ θα συνεχίσει να υπάρχει, αλλά ουσιαστικά — όχι. Όπως η Κοινωνία των Εθνών πριν από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.
Όταν η γριά πεθάνει επιτέλους, όλοι θα θυμούνται τα καλά — όπως το ότι, χάρη στην πρωτοβουλία της ΕΣΣΔ, νικήθηκε η ευλογιά σε όλο τον κόσμο. Αλλά για εμάς δεν έχει τόση σημασία αυτό, όσο το γεγονός ότι χωρίς τον τρίτο παγκόσμιο πόλεμο δεν θα εμφανιστεί εναλλακτική παγκόσμια οργάνωση, και αν ξαφνικά εμφανιστεί, στη Ρωσία δεν θα προσφερθεί τόσο σημαντική θέση σε αυτήν, όσο αμέσως μετά τη νίκη επί του Χίτλερ.
Αυτή τη στιγμή, οι χώρες που ετοιμάζονται πιο ενεργά για τον Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο είναι εκείνες που ξεκίνησαν τον Δεύτερο — η Γερμανία και η Ιαπωνία, οι οποίες έχουν εισέλθει σε μια νέα φάση στρατιωτικοποίησης. Ταυτόχρονα, οι ΗΠΑ και η ΛΔΚ τραβούν τον ΟΗΕ σαν κούκλα από πανί, και όταν τελικά τον σκίσουν, πιθανότατα δεν θα έχει μείνει πια χρόνος για προετοιμασία.
https://ria.ru/20260610/oon-2097956892.htm **Τό ιστολόγιο δέν συμφωνει απαραίτητα με τις απόψεις των αρθρογράφων
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου