Σε οριακό σημείο βρίσκεται η εύθραυστη κατάπαυση του πυρός ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, μετά την ανταλλαγή πυρών αργά το βράδυ της Πέμπτης στα Στενά του Ορμούζ.
Η Τεχεράνη κατηγορεί την Ουάσιγκτον για επιθέσεις σε ιρανικό πετρελαιοφόρο, πλοίο και παράκτιες περιοχές, ενώ οι ΗΠΑ υποστηρίζουν ότι απάντησαν σε «απρόκλητες» ιρανικές επιθέσεις κατά αμερικανικών αντιτορπιλικών. Παρά την κλιμάκωση, ο Ντόναλντ Τραμπ διαβεβαιώνει ότι η εκεχειρία παραμένει σε ισχύ, προειδοποιώντας όμως την Τεχεράνη να υπογράψει «γρήγορα» συμφωνία.
Ανταλλαγή πυρών στα Στενά του Ορμούζ
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι η κατάπαυση του πυρός ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν παραμένει σε ισχύ, παρά την ανταλλαγή πυρών αργά το βράδυ της Πέμπτης. Παραμένει ασαφές ποια πλευρά άνοιξε πρώτη πυρ.
Η ένταση ξέσπασε μία ημέρα αφότου το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν είχε ανακοινώσει ότι εξετάζει αμερικανική πρόταση για τον τερματισμό του πολέμου.Λίγο αργότερα, η ανώτατη στρατιωτική διοίκηση του Ιράν ανακοίνωσε ότι οι ΗΠΑ πραγματοποίησαν «αεροπορικές επιθέσεις» στις ακτές του Μπαντάρ Χαμίρ, του Σιρίκ και του νησιού Κεσμ.
Σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, οι ιρανικές δυνάμεις απάντησαν άμεσα, επιτιθέμενες σε αμερικανικά πολεμικά πλοία και προκαλώντας, όπως υποστήριξαν, «σημαντικές ζημιές».
Η εκδοχή των ΗΠΑ
Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ, η CENTCOM, χαρακτήρισε τις ιρανικές επιθέσεις «απρόκλητες», αναφέροντας ότι ιρανικές δυνάμεις εξαπέλυσαν «πολλαπλούς πυραύλους, drones και μικρά πλεούμενα» εναντίον αμερικανικών πυραυλοφόρων αντιτορπιλικών που διέρχονταν από τα Στενά του Ορμούζ προς τον Κόλπο του Ομάν.
Σύμφωνα με τη CENTCOM, οι αμερικανικές δυνάμεις «εξουδετέρωσαν τις εισερχόμενες απειλές» και στοχοποίησαν ιρανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις που, κατά την Ουάσιγκτον, ήταν υπεύθυνες για τις επιθέσεις.
Μεταξύ των στόχων περιλαμβάνονταν εγκαταστάσεις εκτόξευσης πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών, κέντρα διοίκησης και ελέγχου, καθώς και κόμβοι συλλογής πληροφοριών, επιτήρησης και αναγνώρισης.
«Η CENTCOM δεν επιδιώκει κλιμάκωση, αλλά παραμένει σε θέση και ετοιμότητα να προστατεύσει τις αμερικανικές δυνάμεις», ανέφερε η ανακοίνωση.
Η απειλή Τραμπ προς την Τεχεράνη
Ο Ντόναλντ Τραμπ, με ανάρτησή του στο Truth Social, υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ κατέστρεψαν πολλαπλά μικρά πλεούμενα, τα οποία, όπως έγραψε, «έπεσαν τόσο όμορφα στον ωκεανό, σαν πεταλούδα που πέφτει στον τάφο της».
Ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε ακόμη ότι προκλήθηκαν «μεγάλες ζημιές» στους Ιρανούς επιτιθέμενους.
Απευθυνόμενος σε δημοσιογράφους, επιχείρησε πάντως να υποβαθμίσει το επεισόδιο, λέγοντας: «Έπαιξαν μαζί μας σήμερα. Τους εξολοθρεύσαμε. Έπαιξαν. Το θεωρώ κάτι ασήμαντο».
Την ίδια ώρα, επανέλαβε την προειδοποίησή του προς την Τεχεράνη για την ανάγκη υπογραφής συμφωνίας.
«Όπως ακριβώς τους ρίξαμε νοκ άουτ για άλλη μια φορά σήμερα, θα τους χτυπήσουμε πολύ πιο σκληρά και πολύ πιο βίαια στο μέλλον, αν δεν υπογράψουν συμφωνία, και γρήγορα!», έγραψε ο Τραμπ.
Νωρίτερα, είχε υποστηρίξει ότι «πύραυλοι εκτοξεύτηκαν εναντίον των αντιτορπιλικών μας και αναχαιτίστηκαν εύκολα» και ότι drones «απανθρακώθηκαν στον αέρα».
Η ιρανική κατηγορία περί παραβίασης της εκεχειρίας
Από την πλευρά της, η ιρανική στρατιωτική διοίκηση κατηγόρησε τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι παραβίασαν την κατάπαυση του πυρός.
Η διοίκηση Χατάμ αλ Ανμπιγιά των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων ανακοίνωσε, σύμφωνα με το κρατικό δίκτυο IRIB, ότι οι αμερικανικές δυνάμεις «παραβιάζοντας την κατάπαυση του πυρός, στοχοποίησαν ιρανικό πετρελαιοφόρο που αναχωρούσε από τις ιρανικές ακτές, καθώς και ακόμη ένα πλοίο».
Η ίδια πλευρά κατηγόρησε επίσης τις ΗΠΑ ότι πραγματοποίησαν πλήγματα στο νότιο Ιράν «σε συνεργασία με άλλες χώρες της περιοχής».
Το ιρανικό πρακτορείο FARS μετέδωσε ότι ακούστηκαν εκρήξεις κοντά στο Μπαντάρ Αμπάς, όπου βρίσκεται λιμάνι στρατηγικής σημασίας. Σε άλλο τηλεγράφημά του, έκανε λόγο για ανταλλαγές πυρών των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων με «εχθρό» που δεν προσδιορίστηκε.
Σύμφωνα με το FARS, περιοχή λιμανιού στο νησί Κεσμ ήταν μεταξύ των σημείων που χτυπήθηκαν.
Ιρανικά μέσα διατύπωσαν την υπόθεση ότι ενδέχεται να επρόκειτο για ενέργεια των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Το πρακτορείο Tasnim, που θεωρείται κοντά στους Φρουρούς της Επανάστασης, προειδοποίησε ότι εάν η πληροφορία αυτή «επιβεβαιωθεί, τα Εμιράτα θα πληρώσουν το τίμημα για την εχθρική ενέργειά τους».
Ισραηλινή πηγή, πάντως, δήλωσε στο BBC ότι δεν υπήρξε «καμία ισραηλινή εμπλοκή» στις τελευταίες επιθέσεις.
Το διπλωματικό παρασκήνιο και το σχέδιο συμφωνίας
Η νέα κλιμάκωση σημειώθηκε ενώ η Ουάσιγκτον αναμένει ακόμη την απάντηση της Τεχεράνης, μέσω του Ισλαμαμπάντ, στην πιο πρόσφατη πρόταση των ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου.
Το Axios μετέδωσε ότι ο Λευκός Οίκος εκτιμά πως μπορεί να βρίσκεται κοντά σε ένα μνημόνιο κατανόησης 14 σημείων με το Ιράν, το οποίο θα μπορούσε να αποτελέσει πλαίσιο για πιο λεπτομερείς διαπραγματεύσεις σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα.
Την Τετάρτη, εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν δήλωσε ότι η τελευταία αμερικανική πρόταση εξετάζεται και ότι η Τεχεράνη θα μεταφέρει τις θέσεις της στους Πακιστανούς διαμεσολαβητές.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Πακιστάν ανέφερε ότι η χώρα του προσπαθεί να «μετατρέψει αυτή την κατάπαυση του πυρός σε μόνιμο τέλος αυτού του πολέμου».
Ωστόσο, ανώτερο μέλος του ιρανικού κοινοβουλίου απέρριψε το μνημόνιο κατανόησης των 14 σημείων, χαρακτηρίζοντάς το «λίστα επιθυμιών».
Αμοιβαίες απειλές για νέα κλιμάκωση
Τόσο οι ΗΠΑ όσο και το Ιράν έχουν απειλήσει με κλιμάκωση της βίας εάν δεν ικανοποιηθούν οι όροι τους για μια ειρηνευτική συμφωνία.
Σε ανάρτησή του στο Truth Social στις 6 Μαΐου, ο Τραμπ είχε προειδοποιήσει ότι, εάν το Ιράν δεν συμφωνήσει, «οι βομβαρδισμοί θα αρχίσουν και θα είναι, δυστυχώς, σε πολύ υψηλότερο επίπεδο και ένταση από πριν».
Λίγο αργότερα, ο εκπρόσωπος της επιτροπής εθνικής ασφάλειας και εξωτερικής πολιτικής του ιρανικού κοινοβουλίου, Εμπραχίμ Ρεζάι, έγραψε στο X ότι το Ιράν «έχει το δάχτυλο στη σκανδάλη».
Προειδοποίησε, μάλιστα, ότι η Τεχεράνη θα δώσει «σκληρή και μεταμελητική απάντηση» εάν οι ΗΠΑ δεν «παραδοθούν και δεν αποδεχθούν τους αναγκαίους όρους».
Ο Τραμπ είχε δηλώσει νωρίτερα ότι η επιχείρηση «Epic Fury», η αρχική αμερικανοϊσραηλινή επίθεση στο Ιράν, θα ολοκληρωνόταν «υποθέτοντας ότι το Ιράν συμφωνεί να δώσει όσα έχουν συμφωνηθεί». Πριν από αυτή τη δήλωση, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, είχε πει ότι η επιχείρηση ολοκληρώθηκε και πέτυχε τους στόχους της.
Ο Αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε επίσης ότι το Ιράν έχει συμφωνήσει να μην αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο, «μεταξύ άλλων». Ο ισχυρισμός αυτός δεν έχει επιβεβαιωθεί από την Τεχεράνη, ενώ το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν παραμένει ένα από τα βασικά σημεία τριβής μεταξύ των δύο πλευρών.
Νέα αιματοχυσία στον Λίβανο
Την ίδια ώρα, η ένταση στην περιοχή επεκτείνεται και στον Λίβανο, όπου ισραηλινοί αεροπορικοί βομβαρδισμοί στοίχισαν τη ζωή σε τουλάχιστον 12 ανθρώπους την Πέμπτη, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας της χώρας.
Ο ισραηλινός στρατός δηλώνει ότι συνεχίζει τις επιχειρήσεις του εναντίον της Χεζμπολάχ, που πρόσκειται στο Ιράν, παρά την κατάπαυση του πυρός η οποία, θεωρητικά, βρίσκεται σε ισχύ.
Οι βομβαρδισμοί ανακοινώθηκαν ενώ αξιωματούχος του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών γνωστοποίησε ότι στις 14 και 15 Μαΐου θα διεξαχθούν στην Ουάσιγκτον «συνομιλίες ανάμεσα στον Λίβανο και το Ισραήλ», με στόχο να ανοίξει ο δρόμος για ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις.
Ήδη είχαν προηγηθεί δύο συναντήσεις σε επίπεδο πρεσβευτών, στις 14 Απριλίου στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ και στις 23 Απριλίου στον Λευκό Οίκο. Μετά τις συναντήσεις αυτές, η Ουάσιγκτον ανακοίνωσε κατάπαυση του πυρός, η οποία τέθηκε σε ισχύ στις 17 Απριλίου, τουλάχιστον σε θεωρητικό επίπεδο.
Τα δύο κράτη παραμένουν τεχνικά σε εμπόλεμη κατάσταση από το 1948, ενώ οι συναντήσεις του Απριλίου ήταν οι πρώτες έπειτα από 33 χρόνια.
Ο Λίβανος ζητά τερματισμό των ισραηλινών επιθέσεων
Ο πρόεδρος του Λιβάνου, Ζοζέφ Αούν, δήλωσε τη Δευτέρα ότι θα πρέπει να υπογραφεί συμφωνία ασφαλείας με το Ισραήλ και να υπάρξει «τερματισμός των ισραηλινών επιθέσεων» προτού προγραμματιστεί συνάντηση κορυφής των δύο χωρών.
Η Χεζμπολάχ, η οποία κατηγορείται από πολιτικούς αντιπάλους της ότι έσυρε τον Λίβανο στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή επιτιθέμενη εναντίον του Ισραήλ στις 2 Μαρτίου σε υποστήριξη του Ιράν, κατηγορεί την κυβέρνηση στη Βηρυτό ότι επιλέγει την «παράδοση».
Οι αεροπορικοί βομβαρδισμοί και οι χερσαίες επιχειρήσεις του Ισραήλ στον Λίβανο έχουν στοιχίσει τη ζωή σε περισσότερους από 2.700 ανθρώπους, έχουν τραυματίσει πάνω από 8.200 και έχουν οδηγήσει σε εσωτερικό εκτοπισμό πάνω από ένα εκατομμύριο κατοίκους μέσα σε λίγο περισσότερο από δύο μήνες.
Πρωτοβουλία ΗΠΑ – Μπαχρέιν στον ΟΗΕ για το Ορμούζ
Στο διπλωματικό πεδίο, οι ΗΠΑ ετοιμάζουν σχέδιο απόφασης στον ΟΗΕ, σε συνεργασία με το Μπαχρέιν, για την κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ.
Ο μόνιμος αντιπρόσωπος των ΗΠΑ στον ΟΗΕ, πρέσβης Μάικλ Γουόλτς, δήλωσε, συνοδευόμενος από πρέσβεις χωρών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου, ότι το σχέδιο απόφασης αποσκοπεί στην υπεράσπιση «της ελευθερίας ναυσιπλοΐας για τις οικονομίες ολόκληρου του κόσμου».
Χαρακτήρισε τα Στενά του Ορμούζ «τίποτε λιγότερο από ακρογωνιαίο λίθο της παγκόσμιας σταθερότητας και του εμπορίου».
Ο Γουόλτς υποστήριξε ότι οι ενέργειες του Ιράν περί ναρκοθέτησης και επιβολής διοδίων συνιστούν «κλασικές παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου», επικαλούμενος το δίκαιο της θάλασσας, τις Συμβάσεις της Χάγης, την υπόθεση των Στενών της Κέρκυρας, το Εγχειρίδιο του Σαν Ρέμο και την απόφαση 2817 του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Σύμφωνα με τον Αμερικανό πρέσβη, το προτεινόμενο σχέδιο απαιτεί από το Ιράν να λάβει «απλά, ξεκάθαρα» μέτρα: να σταματήσει τις επιθέσεις κατά της εμπορικής ναυτιλίας, να παύσει τη ναρκοθέτηση και να απομακρύνει τις νάρκες από διεθνή θαλάσσια οδό, να σταματήσει την επιβολή διοδίων και να επιτρέψει στον ΟΗΕ να παραδώσει «σωτήρια βοήθεια» μέσω του συγκεκριμένου διαδρόμου.
Η αμερικανική καταγγελία για «διόδια» στα Στενά
Ο Γουόλτς υποστήριξε ότι ιρανικά κρατικά μέσα ανακοίνωσαν αυτή την εβδομάδα την ίδρυση μιας «Αρχής των Στενών του Περσικού Κόλπου».
Κατά τον ίδιο, μέσω αυτής η Τεχεράνη επιδιώκει να υποχρεώσει τους πλοιάρχους διεθνών, εμπορικών και πολιτικών πλοίων να δηλώνουν την παρουσία τους και να καταβάλλουν «δωροδοκία», δηλαδή διόδια, για τη χρήση των διεθνών πλωτών οδών.
Προειδοποίησε επίσης ότι οι ενέργειες του Ιράν επηρεάζουν «ολόκληρο τον κόσμο», αυξάνοντας το κόστος ενέργειας και τροφίμων και παρεμποδίζοντας την ανθρωπιστική πρόσβαση.
Ο Αμερικανός διπλωμάτης παρουσίασε το ζήτημα ως δοκιμασία για το Συμβούλιο Ασφαλείας, διερωτώμενος εάν τα κράτη θα σταθούν στο πλευρό «ενός καθεστώτος που σφαγιάζει τον ίδιο του τον λαό» ή στο πλευρό περιφερειακών εταίρων που επιδιώκουν «ένα καλύτερο μέλλον».
Κλείνοντας, τόνισε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «επιλέγουν να σταθούν υπέρ της ελευθερίας ναυσιπλοΐας», «υπέρ του διεθνούς δικαίου» και στο πλευρό των εταίρων τους στον Κόλπο.
«Δίνουμε στον ΟΗΕ και στο Συμβούλιο Ασφαλείας μια ακόμη ευκαιρία να επιστρέψουν στα βασικά, να υπερασπιστούν αυτές τις θεμελιώδεις αρχές και να αξιοποιήσουν την απόφαση 2817, η οποία εγκρίθηκε ομόφωνα από το Συμβούλιο με 136 συνυπογράφοντες, και θα δούμε τι θα αποφασίσει να πράξει το Συμβούλιο τις επόμενες ημέρες», σημείωσε.
Η απάντηση του Ιράν στον ΟΗΕ
Ο μόνιμος αντιπρόσωπος του Ιράν στον ΟΗΕ, πρέσβης Αμίρ Σαΐντ Ιραβανί, απέρριψε το σχέδιο απόφασης των ΗΠΑ και του Μπαχρέιν, χαρακτηρίζοντάς το «βαθιά προβληματικό, μονομερές και πολιτικά υποκινούμενο».
Κατά την ιρανική πλευρά, οι ισχυρισμοί ότι το σχέδιο αποσκοπεί στην προστασία της «ελευθερίας της ναυσιπλοΐας» δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.
Ο Ιραβανί υποστήριξε ότι οι ενέργειες των ΗΠΑ «έχουν χρησιμεύσει μόνο στην κλιμάκωση των εντάσεων και στην εμβάθυνση της αστάθειας στην περιοχή».
Τόνισε ότι η θέση της Τεχεράνης είναι «σαφής», επισημαίνοντας πως «η μόνη βιώσιμη λύση στα Στενά του Ορμούζ είναι ο μόνιμος τερματισμός του πολέμου, η άρση του θαλάσσιου αποκλεισμού και η αποκατάσταση της κανονικής διέλευσης».
Κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι προωθούν ένα σχέδιο απόφασης «υπό το πρόσχημα της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας», με πραγματικό στόχο να «νομιμοποιήσει τις παράνομες ενέργειες των Ηνωμένων Πολιτειών κατά του Ιράν στον Περσικό Κόλπο και στα Στενά του Ορμούζ», συμπεριλαμβανομένου, όπως είπε, του «παράνομου θαλάσσιου αποκλεισμού».
Ο Ιρανός πρέσβης υποστήριξε επίσης ότι το σχέδιο αγνοεί τη «βασική αιτία» της κρίσης, δηλαδή, κατά την Τεχεράνη, την «παράνομη στρατιωτική επίθεση και χρήση βίας από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το ισραηλινό καθεστώς» κατά του Ιράν.
Προειδοποίησε ότι η υιοθέτηση του σχεδίου θα έπληττε «σοβαρά την αξιοπιστία και την αμεροληψία του Συμβουλίου Ασφαλείας» και θα δημιουργούσε «επικίνδυνο προηγούμενο» για τη νομιμοποίηση μονομερών καταναγκαστικών μέτρων.
Η στάση της Ρωσίας
Η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ρωσίας στον ΟΗΕ, με ανακοίνωσή της, απέδωσε την κλιμάκωση γύρω από το Ιράν στην «απρόκλητη επιθετικότητα των ΗΠΑ και του Ισραήλ».
Η Μόσχα εξέφρασε στήριξη στις διαμεσολαβητικές προσπάθειες του Πακιστάν και υπενθύμισε ότι, μαζί με την Κίνα, μπλόκαρε στις 7 Απριλίου 2026 σχέδιο απόφασης για τα Στενά του Ορμούζ που είχε καταθέσει το Μπαχρέιν.
Παράλληλα, η Ρωσία κατέθεσε εναλλακτικό κείμενο, το οποίο καλεί τα μέρη να «τερματίσουν τον πόλεμο», να απόσχουν από τη χρήση βίας και να επιλύσουν τις διαφορές τους μέσω διαπραγματεύσεων.
Η Μόσχα καταδίκασε επίσης επιθέσεις σε πολιτικές υποδομές στην περιοχή και προς τις χώρες του Κόλπου, ενώ απέρριψε το σχέδιο απόφασης των ΗΠΑ και του Μπαχρέιν ως «μη ισορροπημένο».https://www.topontiki.gr/
**Τό ιστολόγιο δέν συμφωνει απαραίτητα με τις απόψεις των αρθρογράφων
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου