Κινδυνεύει η Ευρώπη να γίνει ψηφιακός υποτελής των ΗΠΑ με το «Pax Silica»; Ενώ η Ουάσιγκτον παρουσιάζει τη συμμαχία ως απάντηση στην Κίνα, οι επικριτές τη βλέπουν ως το τέλος της ευρωπαϊκής τεχνολογικής κυριαρχίας.
Την περασμένη εβδομάδα, 20 χώρες και οργανισμοί – συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Γερμανίας και της Ελλάδας – συναντήθηκαν στην Ουάσιγκτον, DC, για να ενταχθούν στη συμμαχία υπό την ηγεσία των ΗΠΑ «Pax Silica» και έτσι να σχηματίσουν έναν επίσημο συνασπισμό. Η συμμαχία ξεκίνησε τον Δεκέμβριο του 2025 από τον υφυπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Jacob Helberg (πρώην ανώτερος σύμβουλος του διευθύνοντος συμβούλου της Palantir, Alex Karp). Στόχος είναι ο στενότερος συντονισμός των συμμετεχόντων κρατών στους τομείς των ημιαγωγών, των κρίσιμων πρώτων υλών, της ενέργειας, των υποδομών τεχνητής νοημοσύνης και άλλων στρατηγικών τεχνολογιών, ώστε να μειωθεί η εξάρτηση από την Κίνα.
Σε ένα άρθρο με τίτλο «Η παγίδα της ψηφιακής κυριαρχίας», ο Helberg εξηγεί τις βασικές αρχές της Pax Silica ως «έναν συνασπισμό δυνατοτήτων - έναν τρόπο για τα κράτη που εμπιστεύονται το ένα το άλλο να βρουν την καλύτερη τεχνολογία όπου υπάρχει εντός αυτής της συμμαχίας και να συνδυάσουν αυτές τις δυνάμεις. Η βασική υπόθεση είναι απλή και παλιά: αξιόπιστοι σύντροφοι που μοιράζονται τα αντίστοιχα πλεονεκτήματά τους μεταξύ τους επιτυγχάνουν μαζί αυτό που κανένα απομονωμένο κράτος δεν μπορεί να κάνει μόνο του. Η υπολογιστική ισχύς του ενός εταίρου συναντά τις πρώτες ύλες του άλλου, τα ταλέντα ενός τρίτου και το κεφάλαιο ενός τέταρτου – και το αποτέλεσμα δεν είναι απλώς ένα άθροισμα, αλλά ένας πολλαπλασιασμός».
Μεταξύ ελπίδας και εξάρτησης
Για τους Ευρωπαίους διατλαντικούς, η Pax Silica ήταν μια σχεδόν καθησυχαστική επιβεβαίωση της διεθνιστικής ηγεσίας των Ηνωμένων Πολιτειών υπό τον Πρόεδρο Τραμπ. Για παράδειγμα, ο Γερμανός σχολιαστής της πολιτικής ασφάλειας και υπέρμαχος της στενότερης ολοκλήρωσης ΕΕ-ΗΠΑ, Ulrich Speck, έγραψε στο X: «Θα ήταν πολύ πιο σοφό να εγκαταλείψουμε την ψευδαίσθηση της κυριαρχίας και να κατανοήσουμε τον διατλαντικό χώρο ως έναν κοινό οικονομικό και τεχνολογικό χώρο του «ελεύθερου κόσμου». Ξεχωριστά, δεν μπορούμε να ανταγωνιστούμε την Κίνα – και η Κίνα είναι η πραγματική πρόκληση και απειλή για την ασφάλεια, την ευημερία και την ελευθερία μας».
Άλλοι, από την άλλη πλευρά, βλέπουν το όραμα του Helberg ως ένα ζοφερό μέλλον για την τεχνολογική, οικονομική και πολιτική ανεξαρτησία της Ευρώπης. Σε ένα άρθρο με τίτλο «Pax Silica: Η Διατλαντική Συμμαχία που καταδικάζει την Ευρώπη σε αιώνια υποτέλεια», ο Γάλλος οικονομολόγος Julien Pillot γράφει: «Αν περάσουμε τα επόμενα χρόνια – αν όχι τις επόμενες δεκαετίες – χτίζοντας αρχιτεκτονικές συμβατές με τα πρότυπα που ορίζουν οι Αμερικανοί, το σωρευτικό αποτέλεσμα θα ενισχύσει περαιτέρω την ήδη κυρίαρχη θέση των αμερικανικών εταιρειών. Σε σημείο που το κόστος μιας εξόδου θα είναι τόσο υψηλό που θα μας εγκλωβίσει ουσιαστικά σε μια πορεία τεχνολογικής ανάπτυξης που ελέγχεται και κυριαρχείται από τους Αμερικανούς».
Απαντώντας στην Pax Silica, ο Γερμανός αναλυτής τεχνητής νοημοσύνης Kim Isenberg κατονόμασε το κεντρικό εμπόδιο που μετέτρεψε την Ευρωπαϊκή Ένωση από ένθερμο υποστηρικτή της τεχνολογικής αυτοδυναμίας σε ταπεινό διάδοχο: «Η Ευρώπη μιλάει για τεχνολογική ανεξαρτησία εδώ και χρόνια. Αλλά όταν η τεχνητή νοημοσύνη έγινε πραγματικότητα, όσον αφορά τα τσιπ, τις υποδομές cloud, την ενέργεια, τις πρώτες ύλες, τα εργοστάσια τσιπ και τους ελέγχους εξαγωγών, η Ευρώπη αποφάσισε να την ενσωματώσει στο αμερικανικό σύστημα».
Γιατί η ώρα της Ευρώπης είναι σημαντική
Στο άρθρο «Τι διακυβεύεται αν κοιμηθούμε μέσα από την επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης», το οποίο έκτοτε έχει γίνει viral, η πρωτοβουλία «Ευρώπη 2031» μπαίνει στο επίκεντρο των ανησυχιών των υποστηρικτών της ψηφιακής κυριαρχίας στην Ευρώπη: «Ένας χρησμός εμφανίζεται ξαφνικά στην πόρτα σου και λέει ότι πρέπει να προκριθείς στους Ολυμπιακούς Αγώνες στα 200 μέτρα ελεύθερο σε τρία χρόνια, διαφορετικά ο κόσμος θα τελειώσει. Και δεν προπονείσαι σχεδόν καθόλου. Ίσως πηγαίνετε στο γυμναστήριο μία φορά την εβδομάδα. Δεν υπάρχει ρεαλιστική εκδοχή στην οποία πληροίτε τις προϋποθέσεις. Αλλά ο χρησμός έχει δίκιο. Ο κόσμος πραγματικά τελειώνει αν δεν τα καταφέρεις. Τι πρέπει να κάνετε λοιπόν;»
Στην πραγματικότητα, η Ευρώπη έχει ακόμη πολύ δρόμο να διανύσει όσον αφορά την «εκπαίδευση» εάν θέλει να αναπτύξει μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης στην πρώτη γραμμή της τεχνολογίας μαζί με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα. Η πρώτη πρόκληση είναι οι υποδομές: η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιπροσωπεύει λιγότερο από το πέντε τοις εκατό της παγκόσμιας υπολογιστικής ικανότητας για τεχνητή νοημοσύνη ανώτατου επιπέδου, σε σύγκριση με το 75 τοις εκατό στις Ηνωμένες Πολιτείες και το 14 τοις εκατό στην Κίνα. Ως εκ τούτου, τα περισσότερα από τα μεγαλύτερα συμπλέγματα εκπαίδευσης τεχνητής νοημοσύνης και πλατφόρμες cloud στον κόσμο βρίσκονται σε αμερικανικά χέρια. Αυτό δίνει στις αμερικανικές εταιρείες ένα σημαντικό πλεονέκτημα στην προσέλκυση ταλέντων, κεφαλαίων και πελατών. Ταυτόχρονα, το υψηλότερο ενεργειακό κόστος της Ευρώπης, η κατακερματισμένη αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και οι πιο αργές διαδικασίες έγκρισης έχουν καταστήσει πολύ πιο δύσκολη την κατασκευή των κέντρων δεδομένων που είναι απαραίτητα για τον ανταγωνισμό στην πρώτη γραμμή της τεχνολογίας. https://www.freilich-magazin.com/
**Τό ιστολόγιο δέν συμφωνει απαραίτητα με τις απόψεις των αρθρογράφων
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου