Από τις δυτικές ακτές της Ιβηρικής έως τις ανατολικές ακτές της Κίνας, ο αρχαίος κόσμος ήταν γεμάτος από τεράστιες αυτοκρατορίες που άφησαν την κληρονομιά τους στην παγκόσμια ιστορία.
Για πολλές χιλιάδες χρόνια, τα ανθρώπινα όντα ανταγωνίζονται ως φυλές και έθνη. Ο αρχαίος κόσμος ήταν γεμάτος από αντιμαχόμενα βασίλεια και αυτοκρατορίες που πολέμησαν για δύναμη και πλούτο, καταστρέφοντας και υποδουλώνοντας τους γείτονές τους.
Μέσω αυτών των ενεργειών, οι αυτοκρατορίες στον αρχαίο κόσμο συγκέντρωσαν τεράστιες περιοχές, μερικές από τις οποίες εκτείνονταν σε όλες τις ηπείρους. Εδώ είναι 7 από τις μεγαλύτερες αυτοκρατορίες του κόσμου από την Αρχαία Εποχή.
Η Αρχαία Εποχή
Δεν υπάρχει συναίνεση ως προς το πότε αρχίζει και πότε τελειώνει η Αρχαία Εποχή. Είναι ένας ευέλικτος όρος που εφαρμόζεται διαφορετικά σε διάφορα πλαίσια. Είναι γενικά αποδεκτό ότι η Αρχαία Εποχή ξεκίνησε γύρω στο 3500 π.Χ. έως το 3000 π.Χ. με την εφεύρεση της γραφής, καθώς αυτή η εξέλιξη ήταν ο καταλύτης για τη μετάβαση από την προϊστορία στην ιστορία. Η ημερομηνία λήξης στη δυτική ιστοριογραφία θεωρείται γενικά η πτώση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας το 476 μ.Χ. Στη Μέση Ανατολή, ωστόσο, η ημερομηνία λήξης θεωρείται συχνά ότι είναι γύρω στον 7ο αιώνα μ.Χ. με την άνοδο του Ισλάμ. Δεν υπάρχει ξεκάθαρη σύμβαση, αλλά για χάρη αυτού του άρθρου, το 476 μ.Χ. χρησιμοποιείται για να αναπαραστήσει το τέλος της Αρχαίας Εποχής (και την αρχή του Μεσαίωνα).
1. Η αυτοκρατορία των Σιονγκνού
Μια συνομοσπονδία νομαδικών λαών, οι Xiongnu κυβέρνησαν τεράστια τμήματα της Ασίας, κυριαρχώντας στην Ανατολική Ευρασιατική Στέπα από τον 3ο αιώνα π.Χ. έως τα τέλη του 1ου αιώνα μ.Χ. Καλύπτοντας περίπου 3,47 εκατομμύρια τετραγωνικά μίλια (9 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα), η αυτοκρατορία Xiongnu εκτεινόταν σε όλη τη μογγολική στέπα, τμήματα της Σιβηρίας και τμήματα των σημερινών επαρχιών Gansu και Xinjiang στην Κίνα. Το ακριβές μέγεθος, ωστόσο, αποτελεί αντικείμενο ακαδημαϊκής συζήτησης και ορισμένες εκτιμήσεις τοποθετούν την περιοχή πιο κοντά στα 3 εκατομμύρια τετραγωνικά μίλια.Οι Xiongnu ήταν οι πολιτικοί και πολιτιστικοί πρόδρομοι των Μογγόλων. Ωστόσο, το αν ήταν οι άμεσοι πρόγονοι είναι ένα θέμα συζήτησης, ειδικά καθώς οι Xiongnu ήταν ένα πολυπολιτισμικό μείγμα νομαδικών λαών και όχι ένα ενιαίο μονοπολιτισμικό έθνος. Όπως και οι Μογγόλοι, οι Xiongnu ήταν μια κουλτούρα ιππέων και τα άλογά τους εκπλήρωναν πολλούς σκοπούς, από άλογα μάχης μέχρι μεταφορές και φαγητό. Ήταν επίσης σύμβολα κύρους και δύναμης.
Οι Xiongnu είχαν μια περίπλοκη ιστορία με τις κινεζικές δυναστείες στο νότο, και αυτή η δυναμική οδήγησε τελικά στο τέλος της αυτοκρατορίας Xiongnu όταν η δυναστεία των Χαν αποδείχθηκε νικήτρια. Αυτό οδήγησε στη διάσπαση της συνομοσπονδίας στα δύο και πολλοί Xiongnu μεταφέρθηκαν βίαια στην Κίνα.
Στον απόηχο των Xiongnu υπήρχε μια συνομοσπονδία φυλών που ονομαζόταν Xianbei, η οποία έλεγχε μια περιοχή 1,71 εκατομμυρίων τετραγωνικών μιλίων (4,5 εκατομμυρίων τετραγωνικών χιλιομέτρων). Η συμπερίληψή της σε μια λίστα με τις μεγαλύτερες αυτοκρατορίες είναι προβληματική, καθώς ήταν μια χαλαρή συνομοσπονδία χωρίς κεντρική κυβέρνηση.
2. Η δυναστεία των Χαν
Η δυναστεία των Χαν χωρίζεται στη Δυτική και την Ανατολική Δυναστεία. Η δυναστεία των Δυτικών Χαν διήρκεσε από το 202 π.Χ. έως το 9 μ.Χ., μετά την οποία διακόπηκε από τον σφετεριστή Wang Mang, ο οποίος ίδρυσε τη σύντομη δυναστεία Xin.
Ιδρύθηκε από τον αυτοκράτορα Guangwu (Liu Xiu), η δυναστεία των Ανατολικών Χαν αντιπροσώπευε την αποκατάσταση του ελέγχου των Χαν και διήρκεσε από το 25 μ.Χ. έως το 220 μ.Χ. Η σύμβαση ονοματοδοσίας αναφέρεται στην τοποθεσία της πρωτεύουσας, καθώς οι παλαιότεροι Δυτικοί Χαν είχαν την πρωτεύουσά τους στο Τσανγκάν (σημερινό Σιάν) και οι Ανατολικοί Χαν είχαν την πρωτεύουσά τους στο Λουογιάνγκ, το οποίο ήταν περίπου 230 μίλια ανατολικά του Τσανγκάν.
Στο αποκορύφωμά του γύρω στο 50 π.Χ., το Δυτικό Χαν κάλυπτε 2,3 εκατομμύρια τετραγωνικά μίλια (6 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα), ενώ το Ανατολικό Χαν, στο αποκορύφωμά του, κάλυπτε περίπου 2,5 εκατομμύρια τετραγωνικά μίλια (6,5 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα), καθιστώντας το τη δεύτερη μεγαλύτερη αυτοκρατορία της αρχαίας εποχής.
Η δυναστεία των Χαν ήταν μια χρυσή εποχή για την Κίνα. Το εμπόριο άνθισε με την ίδρυση του Δρόμου του Μεταξιού και η εφεύρεση του χαρτιού έφερε νέες και αποτελεσματικές μορφές τήρησης αρχείων και επικοινωνίας. Υπήρχε επίσης πολιτική σταθερότητα και κοινωνική τάξη, καθώς και πολιτιστική και καλλιτεχνική πρόοδος.
Η δυναστεία των Χαν έφτασε τελικά στο τέλος της το 220 μ.Χ., όταν ο ισχυρός Κάο Πι ανάγκασε τον αυτοκράτορα των Χαν να παραιτηθεί, ξεκινώντας έτσι τη δυναστεία των Γουέι.
3. Αυτοκρατορία των Αχαιμενιδών
Γνωστή και ως περσική αυτοκρατορία, η αυτοκρατορία των Αχαιμενιδών ήταν η υπερδύναμη της εποχής της, που ιδρύθηκε από τον Κύρο τον Μέγα το 550 π.Χ. στο σημερινό Ιράν. Ήταν η μεγαλύτερη αυτοκρατορία στην ιστορία μέχρι εκείνο το σημείο και εκτεινόταν από τα Βαλκάνια στα δυτικά μέχρι την κοιλάδα του Ινδού στα ανατολικά και κάλυπτε 2,12 εκατομμύρια τετραγωνικά μίλια (5,5 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα).
Η αυτοκρατορία έφτασε στο απόγειό της υπό τον Δαρείο Α', ο οποίος επεκτάθηκε στην Ευρώπη και επέκτεινε τα σύνορα προς τα βόρεια, δυτικά και νότια. Οι προσπάθειές του στην Ελλάδα, ωστόσο, διαψεύστηκαν στη μάχη του Μαραθώνα το 490 π.Χ., όταν οι Έλληνες προκάλεσαν συντριπτική ήττα στους Πέρσες και τους ανάγκασαν να εγκαταλείψουν την εκστρατεία τους. Δέκα χρόνια αργότερα, ο γιος του Δαρείου, ο Ξέρξης, προσπάθησε να υποτάξει την Ελλάδα και πάλι οι Έλληνες τους ανάγκασαν να υποχωρήσουν, επιβραδύνοντάς τους στις Θερμοπύλες και νικώντας τους στη θάλασσα στη Σαλαμίνα και στην ξηρά στις Πλαταιές.
Η αυτοκρατορία των Αχαιμενιδών αποτελούνταν από πολλές εθνότητες και γλώσσες και η κυριαρχία επί των κατακτημένων λαών ήταν εκπληκτικά φιλελεύθερη και προοδευτική για την εποχή της. Οι περιφερειακοί ηγεμόνες, που ονομάζονταν σατράπες, υπόκειντο σε συχνές επιθεωρήσεις και η αυτοκρατορία είχε μια καλά διοικούμενη γραφειοκρατία.
Μέχρι το 330 π.Χ., η αυτοκρατορία των Αχαιμενιδών είχε κατακτηθεί από τον Μέγα Αλέξανδρο και μετά το θάνατό του, μεγάλο μέρος της αυτοκρατορίας των Αχαιμενιδών περιήλθε στην κυριαρχία του Βασιλείου των Πτολεμαίων και της Αυτοκρατορίας των Σελευκιδών, διαδόχων της αυτοκρατορίας του Αλεξάνδρου.
4. Μακεδονική Αυτοκρατορία
Αποτέλεσμα του κατακτητικού οράματος του Μεγάλου Αλεξάνδρου, η Μακεδονική Αυτοκρατορία εξαπλώθηκε από την Ελλάδα μέχρι την κοιλάδα του Ινδού, εκτοπίζοντας την Αυτοκρατορία των Αχαιμενιδών, η οποία είχε πέσει στις δυνάμεις του Αλεξάνδρου. Μέχρι το θάνατο του Αλεξάνδρου το 323 π.Χ., η Μακεδονική Αυτοκρατορία κάλυπτε 2,01 εκατομμύρια τετραγωνικά μίλια (5,2 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα).
Το 336 π.Χ., ο Αλέξανδρος έγινε βασιλιάς της Μακεδονίας μετά τον θάνατο του πατέρα του, Φιλίππου Β'. Σε διάστημα λίγο περισσότερο από μια δεκαετία, άλλαξε ολόκληρο τον γνωστό κόσμο, νικώντας την παγκόσμια υπερδύναμη και δημιουργώντας μια κληρονομιά που θα αντηχούσε στους αιώνες και θα ενέπνεε θρυλικές ιστορίες μέχρι σήμερα. Πέθανε σε ηλικία 32 ετών, πριν προλάβει να πραγματοποιήσει πλήρως το όνειρό του να φτάσει στα «πέρατα του κόσμου και στη Μεγάλη Εξωτερική Θάλασσα» (σύμφωνα με τον Αρριανό της Νικομήδειας, 2ος αιώνας μ.Χ.).
Η κατάκτηση της Περσίας από τον Αλέξανδρο πλαισιώθηκε ως πόλεμος εκδίκησης, και είναι πιθανό ότι αυτό συνέβη, δεδομένων των απόπειρων εισβολής στην Ελλάδα από τους Πέρσες. Ωστόσο, οι ενέργειες του Αλεξάνδρου πρόδιδαν κάποιο σεβασμό για τον περσικό λαό. Προώθησε τον περσικό πολιτισμό και ενθάρρυνε τους στρατιώτες του να παντρευτούν Περσίδες σε μια προσπάθεια να συγχωνεύσει τα ελληνικά και τα περσικά έθιμα.
Μετά το θάνατο του Αλέξανδρου, η αυτοκρατορία του διαλύθηκε καθώς οι στρατηγοί του πολέμησαν για τον έλεγχο. Ωστόσο, ένα από τα πιο σημαντικά αποτελέσματα των εκστρατειών του Αλεξάνδρου ήταν η εξάπλωση της ελληνικής σκέψης, η οποία βρήκε γόνιμο έδαφος μέχρι τη Βακτρία (Αφγανιστάν) και την Ινδία. Ως εκ τούτου, η ύπαρξη της αυτοκρατορίας, αν και σύντομη, διαμόρφωσε την πορεία της ιστορίας.
5. Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία
Ίσως η πιο γνωστή αυτοκρατορία από την αρχαία ιστορία, η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία χρησίμευσε ως θεμέλιο για τον ευρωπαϊκό πολιτισμό. Ακόμη και μέχρι σήμερα, η κληρονομιά του είναι αισθητή σε πολλές πτυχές του σύγχρονου πολιτισμού, από τη νομοθεσία μέχρι τη γραφειοκρατία και τις γλώσσες που εξελίχθηκαν από τα λατινικά.Πρώτα ως βασίλειο, μετά ως δημοκρατία και τέλος ως αυτοκρατορία, το ρωμαϊκό κράτος έφτασε στο εδαφικό του αποκορύφωμα το 117 μ.Χ. υπό την ηγεσία του αυτοκράτορα Τραϊανού και εκτεινόταν σε τρεις ηπείρους. Μεγάλο μέρος της Ευρώπης ήταν υπό ρωμαϊκό έλεγχο, καθώς και τμήματα της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής. Εκτεινόταν από την Ιβηρία και το Μαρόκο στα δυτικά και σχεδόν μέχρι τον Περσικό Κόλπο στα ανατολικά (πολύ σύντομα) και από την Αγγλία στα βόρεια μέχρι την Άνω Αίγυπτο στα νότια. Κάλυψε 1,93 εκατομμύρια τετραγωνικά μίλια (5 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα).
Το τεράστιο μέγεθος της Ρώμης αποδείχθηκε δύσκολο να ελεγχθεί και υπήρχαν πολλαπλές μαχητικές πιέσεις στα σύνορά της, συμβάλλοντας στην παρακμή και την τελική κατάρρευση της αυτοκρατορίας. Το 395 μ.Χ., η αυτοκρατορία χωρίστηκε στη Δυτική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και την Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και κυβέρνησε ως ξεχωριστές αυτοκρατορίες, η καθεμία με τον δικό της αυτοκράτορα. Ενώ η Δυτική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία (ως πολιτική οντότητα) έληξε απότομα το 476, η Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία έζησε ως Βυζαντινή Αυτοκρατορία και διήρκεσε για άλλα χίλια χρόνια, υποκύπτοντας τελικά στους Οθωμανούς το 1453 μετά την πτώση της Κωνσταντινούπολης.
6. Αυτοκρατορία Maurya
Ενώνοντας μεγάλο μέρος της ινδικής υποηπείρου, η Αυτοκρατορία Maurya ήταν ένα ισχυρό κράτος της Εποχής του Σιδήρου που ιδρύθηκε από τον Chandragupta Maurya το 320 π.Χ. Λόγω της έλλειψης αδιάσειστων στοιχείων, είναι δύσκολο να προσδιοριστεί το ακριβές μέγεθος της αυτοκρατορίας στο απόγειό της, αλλά οι εκτιμήσεις κυμαίνονται μεταξύ 1,3 και 1,9 εκατομμυρίων τετραγωνικών μιλίων (3,4 έως 5 εκατομμυρίων τετραγωνικών χιλιομέτρων).
Υπό την κυριαρχία του Ασόκα (περίπου 268–232 π.Χ.), εγγονού του Τσαντραγκούπτα, η αυτοκρατορία έλεγχε όλους τους κύριους αστικούς κόμβους και αρτηρίες της υποηπείρου εκτός από τον βαθύ νότο. Αφού ο Ashoka ασπάστηκε τον Βουδισμό, χρηματοδότησε τη διάδοση της θρησκείας εντός της αυτοκρατορίας καθώς και πέρα από τα σύνορά της, και θεωρείται σήμερα ως μια μεταμορφωτική δύναμη. Προώθησε τον σεβασμό για τα άγρια ζώα και τη διατήρηση των δασών, και ως εκ τούτου είναι ένα σεβαστό σύμβολο από οικολογική άποψη.
Μετά τον Ασόκα, μια σειρά από αδύναμους ηγεμόνες ανέλαβαν τα ηνία μιας αυτοκρατορίας που έπεσε σε απότομη παρακμή. Οι οικονομικές και στρατιωτικές εντάσεις έπαιξαν μεγάλο ρόλο στην εξίσωση και το 185 π.Χ., ο τελευταίος ηγεμόνας, ο Brihadratha, δολοφονήθηκε, φέρνοντας το τέλος στην αυτοκρατορία Mauryan, η οποία κατακερματίστηκε σε πολλά διάδοχα κράτη.
7. Ουννική Αυτοκρατορία
Μια μάστιγα σε όλη την Ευρώπη, οι Ούννοι ήταν μια ισχυρή δύναμη που διαμόρφωσε την πορεία της ιστορίας, συμβάλλοντας στην αποδυνάμωση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, οδηγώντας στην τελική κατάρρευσή της. Οι Ούννοι ήταν ένας νομαδικός λαός που ήρθε από τη Σκυθία και μετακινήθηκε προς τα δυτικά με τάση για βία.Αυτή η διαταραχή προκάλεσε μεταναστευτικές κρίσεις στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, καθώς τα έθνη αναγκάστηκαν να αντιμετωπίσουν τη νέα απειλή που αναδιαμόρφωσε τα πολιτικά σύνορα της ηπείρου. Σημαντική ήταν η βασιλεία του Αττίλα, ο οποίος ανέλαβε την ηγεσία των Ούννων με τον μεγαλύτερο αδελφό του, Μπλέντα, το 435 μ.Χ. Ο Αττίλας έγινε ο μοναδικός ηγεμόνας το 445 μ.Χ. μετά το θάνατο του αδελφού του και οδήγησε τους Ούννους σε κατακτητικές εκστρατείες εναντίον των Ρωμαίων. Το 451 μ.Χ., εισέβαλε στη Ρωμαϊκή Γαλατία και ηττήθηκε στη Μάχη των Καταλανικών Πεδιάδων, αλλά κατάφερε να εισβάλει στην Ιταλία.
Στο απόγειό της τη δεκαετία του 440 μ.Χ., η Ουννική Αυτοκρατορία κάλυπτε 1,54 εκατομμύρια τετραγωνικά μίλια (4 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα), αν και αυτά τα στοιχεία είναι μάλλον ρευστά, δεδομένων των μεταβαλλόμενων σφαιρών επιρροής της αυτοκρατορίας αντί να έχει σταθερά σύνορα.
Ο Αττίλας πέθανε το 453 μ.Χ. και τον επόμενο χρόνο, οι Ούννοι ηττήθηκαν από έναν συνασπισμό γερμανικών λαών στη μάχη του Νεντάο, η οποία έσπασε τον έλεγχο των Ούννων στην Ανατολική Ευρώπη. Μέσα σε λίγα χρόνια, ολόκληρη η αυτοκρατορία είχε καταρρεύσει. Η σύγχρονη έρευνα και τα στοιχεία DNA δείχνουν ότι οι Ούννοι είχαν μογγολικές ρίζες και η υπόθεση ότι προέρχονταν από τους Xiongnu είναι μια δημοφιλής, αν και συζητημένη θεωρία.https://www.thecollector.com/
**Τό ιστολόγιο δέν συμφωνει απαραίτητα με τις απόψεις των αρθρογράφων
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου