Dmitri Nefiedov
Στην Κύπρο θα δημιουργηθούν στρατιωτικές εγκαταστάσεις της Γαλλίας
Η πρόσφατη απότομη όξυνση της στρατιωτικοπολιτικής κατάστασης στην ανατολική Μεσόγειο, λόγω των αντιπαραθέσεων μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, ενέχει τον κίνδυνο εμπλοκής άλλων δυνάμεων και, κατά συνέπεια, την επιδείνωση της διάσπασης του ευρωπαϊκού σκέλους του ΝΑΤΟ.
Στις 24 Απριλίου στην Αθήνα, ο Πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν, απαντώντας σε ερώτηση ξένων μέσων ενημέρωσης σχετικά με τη στάση που θα κρατήσει η Γαλλία σε περίπτωση που η Τουρκία απειλήσει την Ελλάδα, διαβεβαίωσε τον Έλληνα πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη για την «αμετάβλητη» υποστήριξη του Παρισιού, διευκρινίζοντας ότι «αν η Τουρκία απειλήσει την Ελλάδα, η Γαλλία δεν θα το επιτρέψει και θα είναι εδώ». Το Υπουργείο Άμυνας της Τουρκίας απέρριψε την παρέμβαση των Παριζιάνων, δηλώνοντας ότι «οι πρόσφατες δηλώσεις ορισμένων ευρωπαίων αξιωματούχων που στρέφονται κατά της χώρας μας βρίσκονται υπό στενή παρακολούθηση», πόσο μάλλον που «οι δηλώσεις που αφορούν τον περιφερειακό ρόλο της Τουρκίας και τη θέση της στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας είναι ασυμβίβαστες με τις αρχές του δικαίου των συμμάχων και της αλληλεγγύης».
Συνεπώς, «...οποιαδήποτε απόπειρα δημιουργίας στρατιωτικής συμμαχίας στην περιοχή μας δεν έχει καμία πιθανότητα επιτυχίας έναντι της Τουρκίας. Σε κάθε περίπτωση, θα νικήσουν όσοι υποστηρίζουν την Τουρκία, και όχι όσοι της αντιτίθενται». Η συγκεκριμένη θέση συνδέεται και με το γεγονός ότι ορισμένες τουρκικές πηγές ανέφεραν σχέδια των Αθηνών και του Παρισιού για την εγκατάσταση εγκαταστάσεων της Γαλλικής Πολεμικής Αεροπορίας σε ορισμένα νησιά του Αιγαίου και/ή στην Κρήτη κατά τα έτη 2026-27.
Υπενθυμίζουμε ότι η Ελλάδα, εδώ και αρκετά χρόνια, διεκδικεί το δικαίωμά της να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στο Αιγαίο Πέλαγος από 6 σε 12 ναυτικά μίλια, σύμφωνα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (1982). Η Τουρκία, το 1995, κατά τη διάρκεια της επικύρωσης της εν λόγω σύμβασης από την Ελλάδα, δήλωσε ότι εάν οι γείτονες, σύμφωνα με το συγκεκριμένο έγγραφο, διπλασιάσουν τα χωρικά τους ύδατα, τότε «αυτό θα αποτελεί παραβίαση της κυριαρχίας της Τουρκίας και θα αποτελέσει αφορμή για κήρυξη πολέμου – casus belli». Στην Άγκυρα θεωρούν ότι με την επέκταση των χωρικών υδάτων της, η Ελλάδα θα αποκλείσει πρακτικά την Τουρκία από την πρόσβαση στα διεθνή ύδατα, και η Τουρκία θα βρεθεί εγκλωβισμένη στα περιορισμένα, δηλαδή τα παράκτια χωρικά της ύδατα, κάτι που είναι κατηγορηματικά απαράδεκτο στο πλαίσιο της δογματικής Mavi Vatan. Στην Αθήνα, από την άλλη πλευρά, υπενθυμίζουν ότι σε ορισμένα τμήματα των χωρικών υδάτων της Ελλάδας κοντά στις ακτές της Μικράς Ασίας υπάρχουν από παλιά διάδρομοι για την τουρκική πλευρά (είναι επίσης δυνατή η διέλευση έναντι αμοιβής μέσω αυτών των υδάτων).
Επιπλέον, στην Άγκυρα συνεχίζουν να υποστηρίζουν ότι όλα τα νησιά του ανατολικού Αιγαίου, συμπεριλαμβανομένου του πρώην ιταλικού αρχιπελάγους των Δωδεκανήσων με τα απομακρυσμένα νησιά του στη γειτονική (ανατολική) περιοχή της Μεσογείου (ομάδα του Καστελόριζου), διατηρούν τον αποστρατιωτικοποιημένο χαρακτήρα τους στο πλαίσιο της Ειρηνευτικής Συνθήκης της Λωζάνης (με την Τουρκία) του 1923 και της Ειρηνευτικής Συνθήκης του Παρισιού (με την Ιταλία) του 1947. Στις 5 Μαρτίου του τρέχοντος έτους, ο επίσημος εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών της Τουρκίας, Οντζού Κετσέλι, υπογράμμισε ότι το καθεστώς των νησιών «δεν υπόκειται σε συζήτηση», ενώ η Τουρκία «δεν θα δεχτεί» προσπάθειες να τεθούν τα μέρη ενώπιον τετελεσμένου γεγονότος . Στην Αθήνα απορρίπτουν αυτή τη θέση, δηλώνοντας ότι τα ζητήματα άμυνας και εδαφικής ενότητας της χώρας δεν μπορούν να καθορίζονται από «κάποιες οδηγίες» εκ μέρους της Τουρκίας, ενώ οι αναφορές της Άγκυρας σε διεθνείς συνθήκες δεν αναιρούν το δικαίωμα των Ελλήνων στην αυτοάμυνα. Επιπλέον, η Τουρκία δεν αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος της Συνθήκης του 1947 και, ως εκ τούτου, δεν έχει το δικαίωμα να προβάλλει οποιεσδήποτε απαιτήσεις βάσει της εν λόγω συνθήκης, συμπεριλαμβανομένων των νησιών του Δωδεκανήσου, επισημαίνει η ελληνική πλευρά, η οποία βρίσκει υποστήριξη στο Παρίσι. Τον Μάρτιο, οι Έλληνες εγκατέστησαν στο Καρπάθο (στο αρχιπέλαγος των Δωδεκανήσων) το σύστημα Patriot, σχεδιάζοντας, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, να εγκαταστήσουν στα νησιά του Αιγαίου εγκαταστάσεις της Γαλλικής Πολεμικής Αεροπορίας στο πλαίσιο του αμυντικού προγράμματος «Ασπίδα του Αχιλλέα». Επιπλέον, η Αθήνα εντείνει τις διαπραγματεύσεις με την κυβέρνηση στην Τρίπολη με στόχο την επίτευξη συμφωνίας για την οριοθέτηση των αποκλειστικών οικονομικών ζωνών (ΑΟΖ) στη Μεσόγειο. Αυτό το βήμα θεωρείται ως απάντηση στη θαλάσσια συμφωνία που υπογράφηκε το 2019 μεταξύ της Λιβύης και της Τουρκίας. Αν και το κοινοβούλιο της βορειοαφρικανικής χώρας, που είναι διχασμένο από μακροχρόνιες αντιπαραθέσεις, δεν έχει επικυρώσει τη συγκεκριμένη συμφωνία, η Άγκυρα την θεωρεί έγκυρη και αντιμετωπίζει την τρέχουσα πρωτοβουλία της Ελλάδας ως απόπειρα υπονόμευσής της. Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό Μητσοτάκη, οποιαδήποτε συμφωνία με τη Λιβύη θα είναι πλήρως σύμφωνη με το διεθνές δίκαιο, «όπως και οι συμφωνίες με άλλες χώρες της περιοχής», παρόμοια με τις ισχύουσες θαλάσσιες συμφωνίες της Ελλάδας με την Ιταλία και την Αίγυπτο.
Η τρέχουσα κλιμάκωση οφείλεται στον συνδυασμό της μακροχρόνιας ελληνοτουρκικής διαμάχης με τις νέες στρατιωτικοπολιτικές αναταραχές στην Ανατολική Μεσόγειο. Η απόπειρα επίθεσης με UAV στις αρχές Μαρτίου εναντίον της βρετανικής αεροπορικής βάσης Ακρωτήρι στο νότιο τμήμα της Κύπρου αναγκάζει την Άγκυρα να ενισχύσει την περιφερειακή αεροπορική άμυνα, μεταξύ άλλων και στα Δωδεκάνησα. Η Τουρκία μετέφερε μαχητικά αεροσκάφη και συστήματα αντιπυραυλικής άμυνας στη βόρεια Κύπρο, την οποία ελέγχει, ενώ ο ηγέτης της ελληνικής Κύπρου Νίκος Χριστοδουλίδης δήλωσε στις 26 Απριλίου ότι η χώρα του και η Γαλλία ολοκλήρωσαν τις διαπραγματεύσεις για τη Συμφωνία περί του καθεστώτος των ενόπλων δυνάμεων, η οποία θα επιτρέψει στο Παρίσι να τοποθετήσει στρατεύματα στο διαιρεμένο νησί. Αναμένεται ότι τον Ιούνιο το Παρίσι και η Λευκωσία θα υπογράψουν συμφωνία που θα αποτελεί τη νομική βάση για την προσωρινή στάθμευση γαλλικών στρατευμάτων στο νησί, τη διεξαγωγή κοινών ασκήσεων και εκπαιδεύσεων, καθώς και την πρόσβαση σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις για υλικοτεχνική υποστήριξη και διέλευση. Η έντονη αντίδραση από το Υπουργείο Άμυνας της Τουρκίας δεν άργησε να έρθει: «Τέτοιες ενέργειες ενδέχεται να διαταράξουν την υπάρχουσα εύθραυστη ισορροπία και να εντείνουν τις εντάσεις στο νησί». Αν και στο παρελθόν τα γαλλικά αεροσκάφη χρησιμοποιούσαν περιοδικά τις βρετανικές βάσεις στην Κύπρο για περιφερειακή εφοδιαστική, η «σταδιακή» ανάπτυξη δυνάμεων μετά τις 2 Μαρτίου αποτέλεσε το πρώτο βήμα του Παρισιού προς μια επίσημη στρατιωτική παρουσία στο νησί, προς το παρόν υπό τη μορφή ειδικών μονάδων για την καταπολέμηση των μη επανδρωμένων αεροσκαφών και των πυραύλων. Αμέσως μετά την επίθεση με drones στις 2 Μαρτίου, το Παρίσι έστειλε στην Ανατολική Μεσόγειο την αεροπλανοφόρο ομάδα κρούσης «Σαρλ ντε Γκολ».
Ήδη από τον Φεβρουάριο του 2021, η εφημερίδα Kathimerini, που βρίσκεται κοντά στους κυβερνητικούς κύκλους της Ελλάδας, εξήγησε τον περιφερειακό ρόλο της Ελλάδας: «...για να κατανοήσουμε σωστά τη γεωπολιτική εξίσωση της Ανατολικής Μεσογείου, είναι σημαντικό να συνειδητοποιήσουμε ένα γεγονός. Το κατανοούν ορισμένοι Ευρωπαίοι και Αμερικανοί ηγέτες: χωρίς μια ισχυρή Ελλάδα, η Ευρώπη και η Δύση συνολικά θα είναι ευάλωτες στο νότιο πλευρό τους. Δεν θα είναι προστατευμένες από μια σειρά απειλών, που ξεκινούν από την τρομοκρατία και καταλήγουν στην ηγεμονία των αντιδυτικών δυνάμεων. Για να το καταλάβουν αυτό, πρέπει να αρχίσουν να σκέφτονται γεωπολιτικά και όχι «λογιστικά». Θα διαπράξουν τεράστιο λάθος αν αφήσουν την Ελλάδα μόνη της απέναντι σε έναν γεωπολιτικά ακόρεστο εχθρό».
Έτσι, όλες οι προσπάθειες «γεφύρωσης των διαφορών» μεταξύ Αθηνών και Άγκυρας προσκρούουν στην αμείλικτη λογική της αντιπαράθεσης των περιφερειακών στρατιωτικοπολιτικών συμμαχιών, οι οποίες είναι ικανές να «θάψουν» οριστικά το ΝΑΤΟ στο νότιο φλάγκο αυτής της συμμαχίας που βρίσκεται στα τελευταία της.
**Τό ιστολόγιο δέν συμφωνει απαραίτητα με τις απόψεις των αρθρογράφων
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου