Ποιος κέρδισε τον Τρίτο Πόλεμο του Κόλπου;

 Του Andrew Korybko

Το Ιράν και οι ΗΠΑ σχεδιάζουν να υπογράψουν ένα μνημόνιο κατανόησης εμπνευσμένο από τον Ζαρίφ (MoU) για τον τερματισμό του Τρίτου Πολέμου του Κόλπου αυτή την Παρασκευή στην Ελβετία.

Οι ακριβείς λεπτομέρειες δεν είναι ακόμη γνωστές και το Fortune ανέφερε ότι υπήρχαν τουλάχιστον τρία ανταγωνιστικά κείμενα, αλλά όλα «περιλαμβάνουν παρόμοια στοιχεία σχετικά με την επαναλειτουργία της ζωτικής σημασίας πλωτής οδού των Στενών του Ορμούζ, την ανακούφιση των κυρώσεων στο Ιράν και το άνοιγμα της πόρτας σε μακροπρόθεσμες διαπραγματεύσεις γύρω από το πυρηνικό του πρόγραμμα». Αυτό είναι ήδη αρκετό για να καταλήξουμε σε πολλά πολύ σημαντικά συμπεράσματα.

Για αρχή, η επαναλειτουργία του στενού χωρίς τα διόδια του Ιράν εν καιρώ πολέμου θα αντιπροσώπευε μια σημαντική παραχώρηση από την Ισλαμική Δημοκρατία, της οποίας τα υποκατάστατα των μέσων ενημέρωσης γιόρτασαν αυτό το μοντέλο ως ιστορικό πολυπολικό ορόσημο. Το ίδιο ισχύει και για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων για το πολιτικά ευαίσθητο πυρηνικό της πρόγραμμα. Ωστόσο, η ελάφρυνση των κυρώσεων σε αντάλλαγμα μπορεί αναμφισβήτητα να αξίζει τον κόπο, αν κρίνουμε από αυτή την εκτίμηση τηςβαθιάς οικονομικής-χρηματοπιστωτικής ζημιάς που προκλήθηκε από τον (ατελή) αποκλεισμό των ΗΠΑ.

Σχετικά με αυτό το θέμα, εξηγήθηκε εδώ στα τέλη Μαρτίου ότι

«Οι ΗΠΑ θα έχουν χάσει τον Τρίτο Πόλεμο του Κόλπου εάν η Κίνα μπορεί ακόμα να βασίζεται στο Ιράν ως αξιόπιστο προμηθευτή ενέργειας χαμηλού κόστους, μετατρέποντας παράλληλα το γιουάν σε παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα που αμφισβητεί το πετροδολάριο», επομένως η αποτροπή και των δύο είναι επιτακτική ανάγκη από την οπτική γωνία των ΗΠΑ.

Με το πετρογιουάν να φέρεται εκτός εικόνας, αυτό αφήνει την εξάρτηση του Ιράν από τις εξαγωγές πετρελαίου από την Κίνα, αλλά η ελάφρυνση των κυρώσεων θα μπορούσε να βοηθήσει στη σταδιακή ανακατεύθυνση των πωλήσεών του (όπως στην Ινδία) χωρίς να διαταραχθεί η αγορά.

Ομοίως, εάν οι αναφορές για ένα ταμείο ανοικοδόμησης 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων για το Ιράν είναι αληθινές (ακόμα κι αν το τελικό ποσό είναι πολύ χαμηλότερο, αλλά εξακολουθεί να είναι δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια), τότε οι επενδύσεις των ΗΠΑ και του Κόλπου στην ενεργειακή βιομηχανία του Ιράν θα μπορούσαν να τους οδηγήσουν στον έλεγχο των εξαγωγών του. Εκτιμήθηκε τον Ιανουάριο ότι «Οι ΗΠΑ θέλουν να αναπαράγουν το μοντέλο της Βενεζουέλας στο Ιράν», το οποίο θα ήταν στο δρόμο προς την εφαρμογή σε αυτό το σενάριο. Η προκύπτουσα αλληλεξάρτηση θα μπορούσε να προωθήσει τη συλλογική ασφάλεια και να διευκολύνει την περιφερειακή απόσυρση των ΗΠΑ.

Οι μετριοπαθείς («μεταρρυθμιστικές») και οι σκληροπυρηνικές («πριγκιπάτες») φατρίες του Ιράν θα πετύχαιναν επομένως ορισμένους από τους στόχους τους, ο πρώτος σε σχέση με την ελάφρυνση των κυρώσεων και ο δεύτερος σε σχέση με τη διατήρηση των (αναμφισβήτητα χτυπημένων) ενόπλων δυνάμεων της χώρας καθώς και του αποθέματος πυραύλων τους, για να μην αναφέρουμε το πολιτικό τους σύστημα. Παρ' όλα αυτά, η ισορροπία των φατριών θα είχε μετατοπιστεί υπέρ των μετριοπαθών, καθώς οι ΗΠΑ δεν θα υπέγραφαν μνημόνιο συμφωνίας εάν οι μετριοπαθείς δεν μπορούσαν να ελέγξουν τους «απατεώνες» σκληροπυρηνικούς, οι οποίοι θα μπορούσαν ενδεχομένως να αναζωπυρώσουν τον πόλεμο.

Ως εκ τούτου, μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι οι μετριοπαθείς νίκησαν τους σκληροπυρηνικούς στον αγώνα για την εξουσία του βαθέως κράτους του Ιράν, αλλά αυτό οφειλόταν στο ότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ σκότωσαν δεκάδες κορυφαίες σκληροπυρηνικές προσωπικότητες, μετά την οποία οι αντίστοιχοι θεσμοί τους (ειδικά το IRGC) αποδυναμώθηκαν και τελικά εξημερώθηκαν από τους μετριοπαθείς. Σίγουρα, οι «απατεώνες» σκληροπυρηνικοί – ανεξάρτητα από τη σχέση τους με το IRGC – θα μπορούσαν ακόμα να σαμποτάρουν το Μνημόνιο Συνεννόησης, αλλά ο Τραμπ 2.0 αισθάνεται αρκετά άνετα ώστε να μην το κάνει, διαφορετικά δεν θα προχωρούσε με την υπογραφή.

Μια νέα περιφερειακή εποχή αναδύεται όπου ο Τρίτος Πόλεμος του Κόλπου θα μπορούσε κάλλιστα να οδηγήσει στη σταδιακή επανένταξη του Ιράν στη δυτική τάξη υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, αν και εντός ορίων, γεγονός που θέτει τις βάσεις για καλύτερους δεσμούς με τους γείτονές του στον Κόλπο. Σε αυτό το σενάριο, το Ισραήλ θα έχανε, καθώς δεν θα μπορούσε πλέον να διαίρει και να βασίλευε το Ιράν και τον Κόλπο, ούτε οι ΗΠΑ θα είχαν την πλάτη τους εάν το Ισραήλ ξαναρχίσει τις εχθροπραξίες με το Ιράν λόγω της πρόσφατης αναβίωσης της πιθανώς ασυμβίβαστης ρήξης Τραμπ-Μπίμπι. Το Ισραήλ είναι επομένως ο μεγαλύτερος χαμένος του πολέμου.

*

Αυτό το άρθρο δημοσιεύτηκε αρχικά στο Substack του συγγραφέα.

Ο Andrew Korybko είναι Αμερικανός πολιτικός αναλυτής με έδρα τη Μόσχα που ειδικεύεται στη σχέση μεταξύ της στρατηγικής των ΗΠΑ στην Αφρο-Ευρασία, του παγκόσμιου οράματος One Belt One Road της Κίνας για τη συνδεσιμότητα του Νέου Δρόμου του Μεταξιού και του Υβριδικού Πολέμου. Είναι τακτικός συνεργάτης της Global Research.

**Τό ιστολόγιο δέν συμφωνει απαραίτητα με τις απόψεις των αρθρογράφων