γράφει ο Φραντς Φερδινάνδος.
Συνειδητοποιούμε όλο και περισσότερο ότι ζούμε σε ένα σημείο καμπής. Το γιλέκο αξίας πρόκειται να παραχωρήσει τον ηγετικό του ρόλο σε αυτόν τον πλανήτη σε άλλους παράγοντες. Φυσικά, δεν το κάνει αυτό οικειοθελώς. Οι δύο σημερινοί πόλεμοι στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή είναι οι φαινομενικά αναπόφευκτες συγκρούσεις που εγκαινιάζουν το τέλος μιας εποχής.
Το ερώτημα είναι αν το τέλος της δυτικής κυριαρχίας είναι αναπόφευκτο, αν θα μπορούσε να είχε αποτραπεί ή αν μπορεί ακόμα να αποφευχθεί.
Παρακμή, γραφειοκρατία και ελίτ: Η ανατομία της φθοράς
Οι κορυφαίοι αντίπαλοι σε αυτόν τον αγώνα για την αντικατάσταση της αξίας της Δύσης είναι ακριβώς χώρες που είχαν ήδη φτάσει στο ζενίθ κατά τη διάρκεια της ιστορίας τους και στη συνέχεια κατέρρευσαν για διάφορους λόγους: η Κίνα, η Ινδία, η Περσία και η Ρωσία.
Το τέλος μεγάλων αυτοκρατοριών και πολιτισμών είναι γνωστό από την ιστορία. Τίθεται λοιπόν το ερώτημα: Ποιος είναι ο λόγος για την πτώση μιας μεγάλης αυτοκρατορίας ή πολιτισμού; Είναι διαφορετικές οι αιτίες κάθε φορά ή υπάρχουν επαναλαμβανόμενα βασικά μοτίβα που οδηγούν σε παρακμή;
Αυτές οι σκέψεις έχουν ήδη γίνει από άλλους στοχαστές:
Glubb, Spengler, Tainter και Turchin: Τι λένε για την παρακμή μας
1. Σερ Τζον Μπάγκοτ Γκλαμπ
Ο Sir John Bagot Glubb πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του ως στρατιώτης στις ερήμους της Μέσης Ανατολής. Δημοσίευσε ένα δοκίμιο με τίτλο «Η μοίρα των αυτοκρατοριών και η αναζήτηση της επιβίωσης».
Όρισε έξι εποχές που περνά μια αυτοκρατορία:
- Πρώτον, μια εποχή πρωτοπόρων – φτωχών, σκληρών, ατρόμητων ανδρών που ξεπήδησαν από το πουθενά.
- Μετά από αυτό, μια εποχή κατάκτησης.
- Στη συνέχεια, μια εποχή εμπορίου στην οποία τα σπαθιά γίνονται λογιστικά βιβλία.
- Ακολουθεί μια εποχή αφθονίας στην οποία τα λογιστικά βιβλία οδηγούν στην ευκολία.
- Στη συνέχεια, μια εποχή διανόησης στην οποία οι άνθρωποι που ζουν άνετα αρχίζουν να διαφωνούν για τα πάντα.
- Και τέλος, μια εποχή παρακμής. [Σημείωση: Εκεί βρισκόμαστε αυτή τη στιγμή!]
Ο Glubb σημείωσε ότι κανένας πολιτισμός δεν ένιωσε ποτέ ότι βρισκόταν σε παρακμή. Οι άνθρωποι που έζησαν στην τελευταία εποχή δεν το βίωσαν ως τέλος. Το ένιωθαν ως εκλέπτυνση και πρόοδο, ως την πιο προηγμένη και έξυπνη στιγμή που είχε φτάσει ποτέ ο πολιτισμός τους. Το φθινόπωρο μοιάζει με την κορυφή. Αυτή είναι η παγίδα.
2. Όσβαλντ Σπένγκλερ
Ένας Γερμανός δάσκαλος ονόματι Oswald Spengler αναγνώρισε το ίδιο πράγμα εξήντα χρόνια πριν από τον Glubb. Το είδε ακόμη πιο καθαρά – και έτσι έγινε ένας από τους πιο μισητούς άνδρες στην ευρωπαϊκή πνευματική ζωή.
Το 1918, σε μια Γερμανία που μόλις είχε χάσει έναν πόλεμο, έγραψε ένα βιβλίο με τίτλο «Η παρακμή της Δύσης». Σε αυτό, είπε κάτι για το οποίο κανείς δεν ήταν προετοιμασμένος: Δεν ήταν μόνο η Γερμανία που είχε τελειώσει, αλλά ολόκληρη η Δύση – και ήταν εδώ και αρκετό καιρό. Το επιχείρημα του Σπένγκλερ βασίστηκε σε μια διάκριση που σχεδόν κανείς δεν κάνει σήμερα. Ένας πολιτισμός, είπε, είναι κάτι ζωντανό. Μεγαλώνει και έχει ψυχή. Γεννά καθεδρικούς ναούς, μαθηματικά και μουσική από μια εσωτερική ανάγκη που η ίδια δεν μπορεί καν να ονομάσει.
Ένας πολιτισμός, από την άλλη πλευρά, είναι αυτό που γίνεται ένας πολιτισμός όταν σταματά να αναπτύσσεται. Είναι το σκληρυμένο κέλυφος μιας δομής που έχει ολοκληρώσει την ανάπτυξή της και μπορεί πλέον μόνο να διοικεί, να κυβερνά και να αποσυντίθεται.
Ο πολιτισμός είναι άνοιξη και καλοκαίρι. Πολιτισμός είναι ο χειμώνας που ακολουθεί.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Σπένγκλερ, η Δύση μπήκε στο χειμώνα της γύρω στο έτος 1800. Είμαστε σε αυτό εδώ και δύο αιώνες. Το λέμε απλώς «νεωτερικότητα».
Η πρώτη βλακεία: Να λύνεις κάθε πρόβλημα μέχρι οι λύσεις να σκοτώσουν την κοινωνία
3. Τζόζεφ Τέιντερ
Ο Αμερικανός ανθρωπολόγος Joseph Tainter δημοσίευσε ένα βιβλίο το 1988 με τίτλο «The Collapse of Complex Societies». Η απάντησή του στην ερώτηση για την παρακμή των πολιτισμών ήταν τόσο νηφάλια που δύσκολα ακούγεται σαν ιστορία.
Οι πολιτισμοί, υποστήριξε, δεν πεθαίνουν από παρακμή. Ούτε πεθαίνουν από βαρβάρους. Πεθαίνουν από την επίλυση προβλημάτων.
Λειτουργεί ως εξής: Μια κοινωνία αντιμετωπίζει ένα πρόβλημα – μια ξηρασία, έναν πόλεμο στα σύνορα ή μια έλλειψη. Το λύνει δημιουργώντας πρόσθετη πολυπλοκότητα: ένα νέο γραφείο, έναν νέο φόρο, μια νέα τάξη ειδικών ή έναν μεγαλύτερο στρατό. Η λύση λειτουργεί, όλοι είναι ευγνώμονες και η κοινωνία είναι πλέον λίγο πιο περίπλοκη από πριν.
Τότε προκύπτει το επόμενο πρόβλημα και η απάντηση είναι η ίδια: περισσότερη δομή, περισσότερη διαχείριση, περισσότερα στρώματα μεταξύ του ατόμου με το φτυάρι και του ατόμου που παίρνει αποφάσεις για τα φτυάρια. Για πολύ καιρό, αυτό αποδίδει. Κάθε μονάδα πρόσθετης πολυπλοκότητας που δημιουργείται φέρνει περισσότερα από όσα κοστίζει. Έτσι είναι η ανάπτυξη από μέσα.
Αλλά κάποια στιγμή η καμπύλη λυγίζει. Κάθε νέα λύση κοστίζει λίγο περισσότερο και φέρνει λίγο λιγότερο. Η γραφειοκρατία που απαιτείται για τη λειτουργία της γραφειοκρατίας αυξάνεται. Τα απλά προβλήματα έχουν λυθεί εδώ και καιρό και αυτό που μένει είναι τα ακριβά.
Τέλος, η κοινωνία φτάνει σε ένα σημείο που ο Tainter περιέγραψε ως τη φθίνουσα οριακή επιστροφή της πολυπλοκότητας. Από εδώ και στο εξής, θα πρέπει να ξοδεύει όλο και περισσότερα για να παραμείνει εκεί που είναι ήδη – όχι για να προχωρήσει, αλλά απλώς για να διατηρήσει την υπάρχουσα κατάσταση.
Η Ρώμη είναι η χαρακτηριστική περίπτωση για αυτό, και οι λεπτομέρειες είναι του είδους που θα έπρεπε να κάνουν κάποιον να νιώθει άβολα. Μέχρι τον τρίτο αιώνα, η αυτοκρατορία συγκρατούνταν με έκτακτα μέτρα. Ο Διοκλητιανός διπλασίασε περίπου το μέγεθος του στρατού και της γραφειοκρατίας σε μία μόνο γενιά, προκειμένου να αποτρέψει την κατάρρευση των συνόρων.
Κάποιος έπρεπε να πληρώσει για αυτό. Έτσι, η φορολογική επιβάρυνση των αγροτών αυξήθηκε τόσο πολύ που τελικά έγινε φθηνότερο να εγκαταλείψει κανείς τη γη του παρά να συνεχίσει να την καλλιεργεί. Και τόσοι πολλοί άνθρωποι το έκαναν που οι Ρωμαίοι είχαν τον δικό τους νομικό όρο για τα άδεια χωράφια: Agri Deserti – εγκαταλελειμμένη γη.
[Σημείωση: Σήμερα, οι εταιρείες φεύγουν από την ΕΕ στην Αμερική, το Ντουμπάι ή την Κίνα για να ξεφύγουν από τη γραφειοκρατική φρίκη της ΕΕ!]
Η περιεκτικότητα σε ασήμι των ρωμαϊκών νομισμάτων μειώθηκε από περίπου 90 τοις εκατό υπό τον Νέρωνα σε λιγότερο από 5 τοις εκατό τη δεκαετία του 260, επειδή το κράτος πλήρωνε τους στρατιώτες του με χρήματα, την περιεκτικότητα σε πολύτιμα μέταλλα των οποίων αθόρυβα και κρυφά μείωνε όλο και περισσότερο.
Και εδώ είναι η λεπτομέρεια με την οποία ο Tainter κλείνει την υπόθεση:
[Σημείωση: Στη δυτική αξία, η τιμή του χρυσού έχει εκατονταπλασιαστεί τα τελευταία 50 χρόνια.]
Γύρω στο έτος 440, ένας ιερέας στη Γαλατία ονόματι Σαλβιανός έγραψε ένα θυμωμένο φυλλάδιο για το τι παρατηρούσε γύρω του. Οι απλοί Ρωμαίοι, ανέφερε, κατέφυγαν στους βαρβάρους – όχι επειδή αιχμαλωτίστηκαν, αλλά με τη θέλησή τους. Προτίμησαν να ζήσουν υπό τους Γότθους και τους Φράγκους παρά υπό τη δική τους κυβέρνηση. Γιατί ό,τι τους πήραν οι βάρβαροι, ήταν λιγότερο από αυτό που τους πήρε η Ρώμη.
Η συνειδητοποίηση του Σαλβιάν ήταν ότι θα προτιμούσαν να ζουν ελεύθερα υπό την επίφαση της αιχμαλωσίας παρά να φυλακίζονται υπό την επίφαση της ελευθερίας. Όταν λοιπόν τελικά εισέβαλαν οι βάρβαροι, σε τι εισέβαλαν; Σε μια δομή της οποίας η συντήρηση είχε γίνει τόσο ακριβή που οι ίδιοι οι πολίτες της δεν την ήθελαν πια.
Ο όρος του Tainter για αυτό που συνέβη στη συνέχεια είναι «εξοικονόμηση». Κατά την άποψή του, η κατάρρευση δεν είναι αποτυχία. Είναι μια λογική απόφαση που λαμβάνεται από εκατομμύρια ανθρώπους ταυτόχρονα: να μην πληρώνουν πλέον για ένα επίπεδο πολυπλοκότητας που δεν αποδίδει πλέον. Η βλακεία δεν ήταν ποτέ σε μία μόνο απόφαση. Κάθε νέο γραφείο είχε νόημα. Κάθε νέος φόρος ήταν απαραίτητος. Κάθε επιπλέον στρώμα ήταν μια λύση σε ένα πραγματικό πρόβλημα.
[Σημείωση: Στις μέρες μας είναι χειρότερα, γιατί λύνουμε κυρίως ψεύτικα προβλήματα.]
Αυτό ακριβώς είναι που κάνει τη διαδικασία τόσο παρόμοια κάθε φορά. Κανείς δεν αποφασίζει συνειδητά να κατασκευάσει μια μηχανή που είναι πολύ βαριά για να σηκωθεί κάποια στιγμή. Απλώς δεν αποφασίζεις ποτέ να σταματήσεις να χτίζεις. Και από μέσα, αυτό το βάρος δεν γίνεται ποτέ αντιληπτό ως βάρος. Εμφανίζεται ως επιτήδευση.
Η δεύτερη βλακεία: Να παράγεις περισσότερους πρίγκιπες παρά θρόνους
4. Πίτερ Τούρτσιν
Αλλά η πολυπλοκότητα από μόνη της δεν εξηγεί τη βία. Η Ρώμη όχι μόνο γινόταν όλο και πιο ακριβή. Είχε ήδη σχιστεί από μέσα για έναν αιώνα πριν οι Γότθοι διασχίσουν τον Δούναβη σε μεγάλους αριθμούς. Ο άνθρωπος που προσπάθησε να καταλάβει γιατί συμβαίνει αυτό ήταν ο οικολόγος πληθυσμού Peter Turchin. Πέρασε το πρώτο μισό της καριέρας του μοντελοποιώντας την άνοδο και την πτώση των πληθυσμών των ζώων – σκαθάρια, βολβοί, πλάσματα χωρίς ιδεολογία.
Το 2016, δημοσίευσε το «Ages of Discord», μια μελέτη στην οποία εξέτασε τις Ηνωμένες Πολιτείες με τρόπο όπως ένας βιολόγος εξετάζει ένα τρυβλίο Petri. Η κεντρική του ιδέα ήταν ένας μηχανισμός που ονόμασε «υπερπαραγωγή ελίτ».
Κάθε κοινωνία, στις φάσεις ανάπτυξής της, παράγει περισσότερους πλούσιους και μορφωμένους ανθρώπους από ό,τι χρειάζεται: περισσότερους δικηγόρους από δικαστήρια, περισσότερους υποψηφίους για αξιώματα από τις διαθέσιμες θέσεις, περισσότερους γιους σημαντικών ανδρών από ό,τι υπάρχουν σημαντικές θέσεις για κληρονομιά.
Στις καλές δεκαετίες, αυτό παραμένει αόρατο επειδή η τούρτα μεγαλώνει αρκετά γρήγορα για να χωρέσει όλους. Στη συνέχεια, η ανάπτυξη επιβραδύνεται. Ο αριθμός των διαθέσιμων θέσεων δεν αυξάνεται πλέον, ενώ ο αριθμός των ατόμων που μεγάλωσαν με την προσδοκία να πάρουν μια τέτοια θέση συνεχίζει να αυξάνεται. Ας ρίξουμε μια ματιά στη Ρωμαϊκή Δημοκρατία τον τελευταίο αιώνα της: Το 81 π.Χ., ο Σύλλας διπλασίασε τη Σύγκλητο από 300 σε 600 άνδρες. Σαράντα χρόνια αργότερα, ο Καίσαρας τη διεύρυνε σε 900. [Σημείωση: Η κυβέρνηση των ηττημένων στην Αυστρία είναι επίσης σήμερα η μεγαλύτερη και ακριβότερη που υπήρχε στη 2η Δημοκρατία. Το πλεονάζον προσωπικό θα φιλοξενηθεί επίσης ως οι λεγόμενοι εξωτερικοί σύμβουλοι.]
Οι εμφύλιοι πόλεμοι που κατέστρεψαν τη δημοκρατία δεν καθοδηγήθηκαν από αγρότες. Καθοδηγούνταν από τις ελίτ – για το ερώτημα ποιες ελίτ επιτρεπόταν να συνεχίσουν να είναι ελίτ. [Σημείωση: Στη Γερμανία, για το λόγο αυτό, γίνεται «διχασμός της κοινωνίας», θέλουν ακόμη και να απαγορεύσουν το ανερχόμενο ισχυρότερο κόμμα σύμφωνα με δημοσκοπήσεις.
Η κατάσταση ήταν παρόμοια στη Γαλλία τη δεκαετία του 1780. Υπήρχε μια γενιά φιλόδοξων, μορφωμένων και τιτλούχων νεαρών ανδρών, κυρίως επαρχιακών δικηγόρων, που είχαν κάνει ό,τι τους ζητούσε το σύστημα, και όμως βρήκαν κάθε θέση ήδη καλυμμένη.
Η επανάσταση δεν καθοδηγήθηκε από τους πεινασμένους, αλλά από τους υπερκαταρτισμένους. Οι πεινασμένοι ήταν το όπλο. Αυτό είναι το δεύτερο μισό του μηχανισμού του Turchin – και το μισό που τον κάνει θανατηφόρο. Η υπερπαραγωγή της ελίτ από μόνη της δημιουργεί μόνο έναν μεγάλο αριθμό πικραμένων και απογοητευμένων ανθρώπων. Αλλά ποτέ δεν εμφανίζεται μόνη.
Οι ίδιες δυνάμεις που καθυστερούν την άνοδο των ελίτ είναι αυτό που ο Turchin αποκαλεί «αντλία πλούτου»: ο πλούτος ρέει σταθερά προς τα πάνω, ενώ οι μισθοί παραμένουν στάσιμοι. Ταυτόχρονα, ο πληθυσμός από κάτω είναι φτωχός. [Σημείωση: Η «ενεργειακή μετάβαση», η πανδημία του κορωνοϊού και τώρα ο επανεξοπλισμός χρησίμευσαν και χρησιμεύουν για να ξεπλύνουν χρήματα από τον πάτο στο obben.)
Αυτό δημιουργεί μια μάζα θυμωμένων ανθρώπων στη βάση και ένα πλεόνασμα φιλόδοξων ανθρώπων χωρίς τις αναμενόμενες θέσεις στην κορυφή. Αυτές οι ελίτ τελικά κάνουν κάτι προβλέψιμο: σταματούν να ανταγωνίζονται εντός του συστήματος για τις υπάρχουσες καρέκλες και αντ' αυτού αρχίζουν να ανταγωνίζονται για να ηγηθούν εκείνων των ανθρώπων που θέλουν να κάψουν αυτές τις καρέκλες. Ο Turchin τους αποκαλεί αντι-ελίτ. Κάθε βλάβη τα παράγει. Δεν είναι ξένοι.
Η Ρώμη έδωσε ένα ιδιαίτερα σαφές παράδειγμα αυτού. Το 63 π.Χ., ένας πατρίκιος ονόματι Λεύκιος Σέργιος Κατιλίνας, από παλιά οικογένεια, με άψογη γενεαλογία, και δύο φορές απέτυχε στην προσπάθειά του να γίνει ύπατος, σταμάτησε να αγωνίζεται για το αξίωμα. Αντίθετα, άρχισε να οργανώνει εκείνους τους άνδρες που είχαν χάσει τα πάντα από τα χρέη της Ρώμης: κατεστραμμένους αριστοκράτες, απολυμένους βετεράνους που τους είχαν υποσχεθεί γη που δεν έλαβαν ποτέ και αγρότες των οποίων τα χωράφια είχαν καταβροχθιστεί από τα κτήματα των συγκλητικών. Τους υποσχέθηκε τη διαγραφή όλων των χρεών και η πόλη σχεδόν κάηκε. Ο Κατιλίνας δεν ήταν επαναστάτης. Ήταν ένας απορριφθείς μυημένος που ανακάλυψε ότι το πλήθος από κάτω του αντιπροσώπευε ένα όπλο – και πήρε αυτό το όπλο. Κάθε πολιτισμός καλλιεργεί μια συγκομιδή Κατιλινών το χειμώνα του. Το μόνο ερώτημα είναι πόσους από τους φτωχούς μπορούν να προσεγγίσουν.
Το 2010, ακόμη και πριν από το "Ages of Discord" και πριν γίνουν της μόδας τέτοιες σκέψεις, ο Turchin δημοσίευσε μια σύντομη επιστολή στο περιοδικό Nature. Με βάση τα μοντέλα του, προέβλεψε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Δυτική Ευρώπη θα φτάσουν στο αποκορύφωμα της πολιτικής αστάθειας γύρω στο 2020. [Κορωνοϊός!!] Δεν διάβασε τις ειδήσεις. Αυτή η είδηση δεν υπήρχε καν ακόμα. Αντίθετα, εξέτασε τις αναλογίες: τον αριθμό των νομικών πτυχίων σε σχέση με τον αριθμό των νόμιμων θέσεων εργασίας, τη συγκέντρωση του πλούτου στην κορυφή σε σχέση με τους στάσιμους μισθούς στη βάση.
Ο 50χρονος ρυθμός των αμερικανικών ταραχών θα πρέπει να εμφανιστεί ξανά το 2020 μετά τα έτη 1870, 1920 και 1970.
5. Άρνολντ Τόινμπι
Ο Arnold Toynbee υποστήριξε στη δωδεκάτομη μελέτη του για την ιστορία, που δημοσιεύτηκε μεταξύ 1934 και 1961, ότι οι πολιτισμοί αναδύονται ανταποκρινόμενοι στις προκλήσεις και χάνονται όταν σταματούν. Μια δημιουργική μειοψηφία αντιμετωπίζει κάθε κρίση με κάτι νέο. Οι μάζες τους μιμούνται. Η κοινωνία ανεβαίνει.
Η παρακμή ξεκινά τη στιγμή που η δημιουργική μειοψηφία γίνεται απλώς μια κυρίαρχη μειοψηφία: μια άρχουσα τάξη που έχει πάψει να δημιουργεί κάτι νέο και αντ' αυτού μόνο κυβερνά. που διατηρεί τη θέση του με τη βία και τη συνήθεια, αντί να έχει ακόμα κάποια απάντηση στις προκλήσεις της εποχής του.
Η πρόταση του Toynbee, η οποία αναφέρεται ακόμα και σήμερα, είναι κάπως έτσι: Οι πολιτισμοί δεν δολοφονούνται. Αυτοκτονούν. Με τον δικό της τρόπο, αυτή είναι μια ελπιδοφόρα θεωρία. Η αυτοκτονία απαιτεί απόφαση. Και μια απόφαση προϋποθέτει ότι κάποιος θα μπορούσε να είχε πάρει διαφορετική απόφαση.
Η τρίτη βλακεία: Ανταλλαγή της πράξης με το επιχείρημα
Εδώ είναι η περιγραφή του Glubb για την Τελευταία Εποχή:
Οι ήρωες του πολιτισμού δεν είναι πλέον στρατιώτες, οικοδόμοι ή πολιτικοί. Είναι αθλητές, τραγουδιστές και ηθοποιοί. Ο πληθυσμός της πρωτεύουσας έχει εμμονή με τη διασκέδαση και τη σεξουαλικότητα. Ξένοι συρρέουν, ελκυσμένοι από τον πλούτο, ενώ οι ντόπιοι – άνετοι, πολεμοχαρείς και ατελείωτα μαλωμένοι – σταματούν να κάνουν παιδιά. Ένας τεράστιος κρατικός μηχανισμός αναλαμβάνει εκείνα τα καθήκοντα που κάποτε κυριαρχούσε η οικογένεια και η φυλή. [Σημείωση: πληθωρικό κράτος πρόνοιας!!]
Υπάρχει μια βαθιά ριζωμένη απαισιοδοξία, μια αίσθηση ότι οι καλύτερες μέρες είναι ήδη πίσω σας. Πάνω απ' όλα, όμως, υπάρχει μια εμμονή με τη διάνοια έναντι της δράσης. Όλοι συζητούν. Κανείς δεν ενεργεί.
Αυτή είναι η Βαγδάτη στο απόγειο του Χαλιφάτου των Αββασιδών, που περιγράφεται από τα παράπονα των Αράβων ιστορικών που το παρακολούθησαν να συμβαίνει.
Ο Glubb εξετάζει αυτά τα χαρακτηριστικά σχεδόν σημείο προς σημείο. Τις δεκαετίες πριν το όλο θέμα πέσει πρώτα στους Τούρκους και αργότερα στους Μογγόλους, οι μελετητές της Βαγδάτης έγραψαν για τη δημοτικότητα των τραγουδιστών – παρόμοια με το πώς γράφουν οι άνθρωποι γι' αυτό σήμερα: ως σύμπτωμα, ως σκάνδαλο, ως απόδειξη ότι κάτι είχε μαλακώσει.
Αλλά η ατεκνία είναι το χαρακτηριστικό που κόβει βαθύτερα, γιατί είναι αυτό που επαναλαμβάνεται ξανά και ξανά.
6. Πολύβιος
Τον δεύτερο αιώνα π.Χ., ο Πολύβιος περιέγραψε μια Ελλάδα που ήταν τόσο ερημωμένη που οι πόλεις άδειασαν – όχι από επιδημίες ούτε από πόλεμο. Οι άνδρες, έγραψε, είχαν στραφεί στην πολυτέλεια και τη μεγαλοπρέπεια και δεν μπορούσαν πλέον να παντρευτούν. Και όσοι μεγάλωσαν μόνο ένα ή το πολύ δύο παιδιά, ώστε η περιουσία να παραμείνει αδιαίρετη και οι γονείς να συνεχίσουν να ζουν άνετα. Ένας πολιτισμός που είχε δημιουργήσει τον Πλάτωνα και τον Αλέξανδρο αποφάσισε ήσυχα ότι θα προτιμούσε να μην συνεχίσει.
Ο Σπένγκλερ είχε ένα όνομα για τους ανθρώπους αυτής της εποχής. Τους αποκαλούσε κατοίκους της κοσμοπολίτικης πόλης: ξεριζωμένοι, έξυπνοι, άγονοι – άνθρωποι για τους οποίους το χρήμα είχε αντικαταστήσει το αίμα ως η δύναμη που διέταξε τη ζωή.
Η εποχή της διανόησης είναι το αποκορύφωμα με κάθε πρότυπο που θα αναγνώριζε η ίδια η εποχή: περισσότερη εκπαίδευση, περισσότερη συζήτηση, περισσότερη ανεκτικότητα και περισσότερη άνεση από οποιοδήποτε προηγούμενο σημείο στην ιστορία του πολιτισμού. Κάθε πρότυπο που θα εφάρμοζε ένας καλλιεργημένος άνθρωπος φαίνεται να δείχνει ότι τα πράγματα δεν ήταν ποτέ καλύτερα.
Και σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Glubb, τους υπολογισμούς του Spengler και τα άλλα παραδείγματα που αναφέρθηκαν, αυτό ακριβώς είναι το αξιόπιστο σήμα ότι το τέλος απέχει μόνο μία ή δύο γενιές.
Ο ευφυής άνθρωπος δεν μπορεί να το αναγνωρίσει, γιατί για να το αναγνωρίσει θα χρειαζόταν ένα πρότυπο που ο ίδιος ο ευφυής άνθρωπος θεωρεί πρωτόγονο.
[Τέλος των παρατηρήσεων από την πηγή που αναφέρεται παραπάνω.]
Οι αξίες κατοχυρώνονται σήμερα
Όλα αυτά τα συμπτώματα μιας παρακμάζουσας κοινωνίας που αναφέρονται σε αυτό το κείμενο ισχύουν ακριβώς για τις αξίες που κατοχυρώνονται:
1. Πληθωρισμός νόμων και κανονισμών
Ο παράλογος πληθωρισμός των νόμων και των κανονισμών στην ΕΕ και στα εθνικά κράτη είναι ο πιο σίγουρος δρόμος προς την παρακμή και την αποσύνθεση. Πρόκειται όλο και λιγότερο για την επίλυση πραγματικών προβλημάτων και περισσότερο για την επίλυση ψευδοπροβλημάτων, όπως η φάρσα για το κλίμα και πολλές άλλες βλακείες για τις οποίες θα μπορούσαν να γραφτούν για ένα ολόκληρο βράδυ.
Είναι μόνο θέμα χρόνου πριν ο στρατός των γραφειοκρατών που είναι απαραίτητος για την εφαρμογή όλων αυτών των ανοησιών δεν μπορεί πλέον να τροφοδοτηθεί από πραγματικές οικονομικές επιδόσεις. Αυτή η γραφειοκρατικοποίηση οδηγεί αναπόφευκτα στην καταστροφή ή τη φυγή ολόκληρων τομέων της οικονομίας, όπως η αυτοκινητοβιομηχανία, η χημική βιομηχανία ή η βιομηχανία ενέργειας. Ταυτόχρονα, αυτό υπονομεύει την οικονομική βάση στην οποία ζουν τελικά οι περιττοί γραφειοκράτες.
2. Υπερπαραγωγή «ελίτ»
Επιπλέον, υπάρχει η υπερπαραγωγή «ελίτ» – ή μάλλον παραγόντων που θεωρούν τους εαυτούς τους ελίτ.
Σήμερα, υπάρχουν αμέτρητοι απόφοιτοι κάποιου είδους «σπουδών ορχιδέας» όπως η κοινωνιολογία, η ψυχολογία, οι πολιτικές επιστήμες, η επιστήμη του κλίματος και οι σπουδές φύλου, οι οποίοι έχουν ελάχιστες προοπτικές για μια σωστή καριέρα και ως εκ τούτου προσλαμβάνονται κυρίως από μια μεγάλη ποικιλία ΜΚΟ που θέλουν να αναδιαμορφώσουν ολόκληρο τον κόσμο σύμφωνα με τις ιδέες ορισμένων υπερπλούσιων. Με αυτόν τον τρόπο, αυτές οι «ψευτο-ελίτ» ελπίζουν να πιάσουν οι ίδιες τα μπολ φαγητού των σημερινών ελίτ μετά από κάποια «επανάσταση».
Είναι επίσης ακριβώς οι ΜΚΟ που οδηγούν τον πληθωρισμό των νόμων και των κανονισμών για την επίλυση ψευδο-προβλημάτων όπως η κλιματική απάτη, οδηγώντας έτσι στην πτώση της αξίας της Δύσης.
3. Ατεκνία
Η ατεκνία είναι συνέπεια του γενικού αποπροσανατολισμού, ο οποίος με τη σειρά του είναι επίσης συνέπεια της πλημμύρας ψευδοπροβλημάτων. Τελικά, γιατί να φέρετε παιδιά στον κόσμο αν πιστεύετε σοβαρά στον επικείμενο βρασμό της γης;
**Τό ιστολόγιο δέν συμφωνει απαραίτητα με τις απόψεις των αρθρογράφων
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου