Μανώλης Κοττάκης
Ἡ «ΕτΚ» ἀποκαλύπτει τό παρασκήνιο τῆς συνάντησης τοῦ ἀπεσταλμένου τοῦ Προέδρου Ἐρντογάν μέ τόν Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ἀρχές Σεπτεμβρίου στό Μέγαρο Μαξίμου, καί τό περιεχόμενο τοῦ μηνύματός του
Ἀπειλή πολέμου μέ εἰσβολή, ἄν ἡ Τουρκία δεχθεῖ πλῆγμα ἀπό τό Ἰσραήλ μέσα ἀπό ἑλλαδικό ἤ κυπριακό ἔδαφος
Στίς ἀρχές τοῦ περασμένου Σεπτεμβρίου ἐπισκέφθηκε ἰγκόγκνιτο τήν Ἀθήνα ὁ ἀρχηγός τῆς ΜΙΤ καί ἐξ ἀπορρήτων τοῦ Προέδρου Ἐρντογάν, Ἰμπραήμ Καλίν. Συναντήθηκε μέ τόν ὁμόλογό του, πρέσβυ τῆς ΕΥΠ, κ. Θεμιστοκλῆ Δεμίρη, καί ἀκολούθως μετέβη, ὑπό συνθῆκες ἄκρας μυστικότητας, στό Μέγαρο Μαξίμου, ὅπου συναντήθηκε –κατόπιν αἰτήματός του– μέ τόν Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη.
Ἡ συνάντηση διέρρευσε στόν Τύπο καί, ἀρχικῶς, σχηματίστηκε ἡ ἐντύπωση ὅτι ἡ πηγή τῆς διαρροῆς ἦταν τουρκική· ὡστόσο, ἡ ἔρευνα ἔδειξε πώς ἡ πηγή ἦταν μᾶλλον ἑλληνική. Καί, μᾶλλον, ὄχι σέ συνεννόηση μέ τό Μέγαρο Μαξίμου, τό ὁποῖο αἰφνιδιάστηκε ἀπό τήν ἀποκάλυψη καί δέν ἐπιβεβαίωσε ποτέ δημοσίως τήν πραγματοποίησή της. Σέ ἀντίθεση μέ τούς Τούρκους, πού τήν ἐπιβεβαίωσαν καί διέρρευσαν στήν φιλοκυβερνητική ἐφημερίδα «Yeni Şafak» τήν φράση τοῦ Καλίν «Δέν θά δεχτοῦμε τετελεσμένα στό Αἰγαῖο» καί τήν φράση τοῦ Ἐρντογάν «Δέν θά μείνουμε ἄπραγοι».
Ἡ δημοσιοποίηση τῆς εἴδησης ἐνεργοποίησε ὅμως τά ἀνακλαστικά τοῦ κυβερνητικοῦ μηχανισμοῦ ἐπικοινωνίας, ὁ ὁποῖος πιεζόμενος αἰσθάνθηκε τήν ἀνάγκη νά διοχετεύσει στόν Τύπο τήν πληροφορία ὅτι μεταξύ τοῦ Πρωθυπουργοῦ καί τοῦ Τούρκου ἀνώτατου ἀξιωματούχου «ἔγινε συζήτηση γιά τίς ἑλληνοτουρκικές σχέσεις χωρίς πιεστική ἀτζέντα καί τελεσίγραφα». Μέ στόχο τήν «μείωση τῆς ἔντασης». Γεγονός πού ἔκανε ἰσχυρή ἐντύπωση, γιατί κανένας δέν πρόλαβε νά διατυπώσει ἰσχυρισμό περί τελεσιγράφου χωρίς γνώση τῶν συνομιλιῶν.
Σύμφωνα μέ τίς τότε διαρροές τοῦ Μαξίμου στόν Τύπο, εἰς ἀπάντησιν τῆς ἀποκαλύψεως τοῦ Ἀλέξη Παπαχελᾶ «ὁ Τοῦρκος ἀξιωματοῦχος ἐμφανίστηκε καθησυχαστικός, χωρίς νά μεταφέρει κάποιο μήνυμα ἤ τελεσίγραφο πρός τήν ἑλληνική πλευρά, διότι οἱ πραγματικές προθέσεις τῆς Ἄγκυρας μένει νά φανοῦν στήν πράξη». Σύμφωνα μέ κυβερνητικούς ἀξιωματούχους πού μίλησαν τότε στόν Τύπο, ὑπό καθεστώς ἀνωνυμίας, «στήν ἀτζέντα τῶν συζητήσεων βρέθηκαν οἱ ἐξελίξεις στήν νοτιοανατολική Μεσόγειο, ἡ κατάσταση στήν Συρία καί στήν Λιβύη, καθώς καί ἡ ἔνταση μεταξύ Τουρκίας καί Ἰσραήλ».
Στήν πραγματικότητα, ὅπως θά δοῦμε σήμερα, οἱ διαψεύσεις ἔκρυβαν… ἐπιβεβαιώσεις. Καί τελεσίγραφο ὑπό τήν μορφή ἀπειλῆς ἐπεδόθη. Καί ἡ αἰτία –οἱ σχέσεις Τουρκίας – Ἰσραήλ καί ἡ ἐμπλοκή τῆς Ἑλλάδος– ἐξηγήθηκε. Καί ἡ κατάσταση στήν Λιβύη τέθηκε. Καί τό καλώδιο, ἐπίσης, στό κεφάλαιο «Ἐξελίξεις στήν Νοτιοανατολική Μεσόγειο».
Ἄρθρο τῆς «Yeni Şafak» μέ τίτλο «Ὁ ἐπί κεφαλῆς τῆς ΜΙΤ
μίλησε καθαρά καί κατηγορηματικά στήν Ἀθήνα
Τό τελεσίγραφο ἐπεδόθη
Ὑψηλόβαθμες διπλωματικές καί ἄλλες πηγές ἀποκαλύπτουν σήμερα στήν «Ἑστία τῆς Κυριακῆς» τήν οὐσία ὅσων συζητήθηκαν μεταξύ τοῦ κ. Μητσοτάκη καί τοῦ κ. Καλίν πίσω ἀπό τίς κλειστές πόρτες, ἀσχέτως ἄν θά διαψευστοῦν καί πάλι, κατόπιν ἑορτῆς. (Τήν πρώτη φορά διαψεύστηκαν πρίν κἄν προλάβει νά ρωτήσει κάποιος προληπτικῶς.) Τά ὅσα ἔχουν ἀκολουθήσει, ἄλλως τε, μέ τόν Πρόεδρο Ἐρντογάν νά ἔχει δηλώσει δύο φορές αὐτήν τήν ἑβδομάδα –τήν πρώτη σέ συγκέντρωση τοῦ κόμματός του καί τήν δεύτερη μέ δήλωση-διάγγελμα σέ κάμερα (κάτι πού σπανίως πράττει), ὅτι ἡ Τουρκία «θά ἐξουδετερώσει ὅποιον τῆς σταθεῖ ἐμπόδιο στήν Ἀνατολική Μεσόγειο» καί εἶναι διατεθειμένη «νά πληρώσει τό τίμημα γι᾿ αὐτό»– πιστοποιοῦν τοῦ λόγου τό ἀσφαλές.
Τό τελεσίγραφο ἐπεδόθη. Τό ἴδιο πιστοποιοῦν οἱ ἡρωικές δηλώσεις τοῦ Πρωθυπουργοῦ μετά τήν παρέλαση τῆς 28ης Ὀκτωβρίου, ὅτι «ἡ Ἑλλάδα δέν φοβᾶται κανέναν», τοῦ… Παπαφλέσσα ὑπουργοῦ Ἐξωτερικῶν ἀπό τήν Νέα Ὑόρκη, ὅτι «εἴμαστε ἕτοιμοι γιά ἕνα μεγάλο “Ὄχι”» καί τοῦ ἐπιδεικνύοντος ὑπερβάλλοντα ζῆλο Προέδρου τῆς Δημοκρατίας, ὅτι οἱ «Ἔνοπλες δυνάμεις μποροῦν νά κατατροπώσουν τόν ἐχθρό». Μπλόφα ἤ πραγματικότης, οἱ ἀπειλές πᾶνε καί ἔρχονται μεταξύ Ἀθηνῶν καί Ἀγκύρας. Πραγματικές καί εἰκονικές.
Ἡ σημαντικώτερη ἐπαφή
Ὅπως ἐξηγοῦν στήν «ΕτΚ» ἔγκυρες διπλωματικές καί ἄλλες πηγές, ἡ ἐπίσκεψη Καλίν στήν Ἀθήνα καί ἡ συνάντησή του μέ τόν Πρωθυπουργό ἦταν μακράν ἡ σημαντικώτερη ἐπαφή πού ἔχει γίνει μεταξύ τῶν δύο πλευρῶν ἀπό τήν Μεταπολίτευση καί μετά.
Καί τοῦτο γιά δύο λόγους:
► Ὁ πρῶτος ἦταν ὅτι ἡ Τουρκία εἶχε νά στείλει εἰδικό ἀπεσταλμένο στήν Ἑλλάδα, πέραν τῆς ἱεραρχίας τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν, ἀπό τό 1974.
► Δεύτερον, διότι ὁ Καλίν μετέφερε προσωπικό μήνυμα τοῦ Προέδρου Ἐρντογάν στόν Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Οἱ γείτονες πιθανόν νά μήν ἐμπιστεύονταν τόν δίαυλο Φιντάν-Γεραπετρίτη καί –τό κυριώτερο– τήν εὐκρίνεια μέ τήν ὁποία θά μεταδιδόταν, λόγῳ τῆς σημασίας του, τό προεδρικό μήνυμα στόν Πρωθυπουργό. Τό μήνυμα Ἐρντογάν πρός τόν κ. Μητσοτάκη ἦταν σέ ἐλεύθερη μετάφραση ἀποδιδόμενο, καί ὄχι verbatim (ὅπως τό μετέφεραν μέ ἀξιοπιστία οἱ πηγές μας), ὅτι «Προσέξτε μήν σᾶς παρασύρει τό Ἰσραήλ καί μετάσχετε σέ πλῆγμα κατά τῆς Τουρκίας, εἴτε ἀπό τά ἑλληνικά νησιά εἴτε ἀπό τήν Κύπρο, γιατί τότε θά σᾶς τό ἀνταποδώσουμε».
Ἐννοοῦσε εἰσβολή καί πόλεμο. «Ντού». Γι᾿ αὐτό, ἄλλως τε, ἔσπευσαν τήν ἑπομένη τῆς δημοσιοποίησης τῆς εἴδησης οἱ κυβερνητικές πηγές νά διακινήσουν τήν πληροφορία ὅτι δέν διατυπώθηκε ἀπειλή ἤ τελεσίγραφο. Διότι διατυπώθηκε καί, ἄν τοῦτο ἐπιβεβαιωνόταν, θά ἔπρεπε τό Μαξίμου νά ἐνημερώσει τά ΜΜΕ τί ἀπάντησε ὁ Πρωθυπουργός σέ αὐτό. Ἡ περίπτωση νά ἀπάντησε ὅ,τι καί ὁ Μεταξᾶς στόν Ἰταλό πρέσβυ, μᾶλλον, θά πρέπει νά ἀποκλεισθεῖ. Ἡ κυβερνητική διαρροή πέτυχε τόν στόχο της. Ἔκοψε κάθε συζήτηση. Ἀλλά ἡ ἀλήθεια στό τέλος φανερώνεται. Ἡ συζήτηση Μητσοτάκη – Καλίν περιεστράφη γύρω ἀπό τίς μελλοντικές πολιτικές ἐξελίξεις στό Ἰσραήλ καί τήν πιθανότητα νά αὐξηθεῖ ἡ ἔνταση στήν περιοχή, ἀναλόγως τοῦ ἐκλογικοῦ ἀποτελέσματος. Κάτι πού «δένει» μέ τρία γεγονότα πού προέκυψαν μετά τίς ἰσραηλινές ἐκλογές:
► Ὁ Πρωθυπουργός τοῦ Ἰσραήλ κατηγόρησε τήν Τουρκία καί τό Κατάρ ὅτι ἀναμείχθηκαν στίς ἐκλογές καί κινητοποίησαν τούς Ἄραβες ψηφοφόρους, προκειμένου τό ἀποτέλεσμα νά φέρει παραλυσία –ἔστω προσωρινή– καί νά ἀνασταλοῦν τά πολεμικά σχέδια τοῦ Ἰσραήλ κατά τοῦ Ἰράν καί προοπτικῶς κατά τῆς Τουρκίας (τήν ὁποία τό Ἰσραήλ θεωρεῖ «δεύτερο Ἰράν»).
► Τό δεύτερο εἶναι ὅτι, παρά τόν διπλασιασμό τῆς δύναμης τῶν ἀραβικῶν κομμάτων, ἀπό 8% σέ 16%, καί τήν ἀπώλεια τῆς αὐτοδυναμίας γιά τό Λικούντ (πού ἔλαβε μόλις 26 ἀπό τίς 53 ἕδρες τοῦ συνασπισμοῦ, ἐπί συνόλου 120 ἑδρῶν στήν Κνεσσέτ), ὁ Νετανυάχου παρέμεινε ὑπηρεσιακός πρωθυπουργός καί μπορεῖ, μετά τίς ἐνδιάμεσες ἐκλογές τῶν ΗΠΑ, νά πράξει τά ἑξῆς: εἴτε νά προκαλέσει νέες ἐκλογές, γιά νά προσεγγίσει τήν αὐτοδυναμία καί νά ὑλοποιήσει τά σχέδιά του γιά ἐπίθεση τοῦ Ἰσραήλ κατά Ἰράν καί ἀργότερα κατά Τουρκίας, εἴτε νά μετάσχει σέ μεγάλο συνασπισμό μέ τόν ἴδιο στόχο.
►Τό τρίτο: Ὁ φιλότουρκος πρέσβυς τῶν ΗΠΑ στήν Ἄγκυρα καθησύχασε δημοσίως προχθές τούς Τούρκους μέσα στό «Σπίτι» τους, στήν Νέα Ὑόρκη, ὅπου ἑόρτασαν τήν ἡμέρα τῆς Τουρκικῆς Δημοκρατίας, ὅτι «ὁ Τράμπ θά ὑπογράψει εἰρήνη μέ τό Ἰράν μετά τίς ἐνδιάμεσες ἐκλογές».
Ὁ Ἀμερικανός πρέσβυς στήν Ἄγκυρα
Τόμ Μπάρρακ
«Οἱ Τοῦρκοι ἔχουν ψύχωση μέ τό Ἰσραήλ»
Σύμφωνα μέ τίς ἴδιες διπλωματικές καί ἄλλες πηγές, «οἱ Τοῦρκοι ἔχουν ψύχωση μέ τό Ἰσραήλ καί κατατρύχονται ἀπό τήν ἰδέα τῆς περικύκλωσης, στήν ὁποία ἐντάσσουν καί τήν Ἑλλάδα, μετά τήν σταδιακή προσέγγισή της μέ τήν Ἱερουσαλήμ, ἀπό τό 2010 καί μετά, καί μέ τόν ἐξοπλισμό τῶν ἑλληνικῶν νησιῶν μέ πυραύλους». Ὑποψιάζονται ὅτι θά δεχθοῦν πλήγματα εἴτε ἀπό τήν Κύπρο, στήν ὁποία ἔχει μεταφερθεῖ ἐξοπλισμός, εἴτε ἀπό τήν Ἑλλάδα, ὅπου ἐξοπλίζονται τά νησιά μέ ἰσραηλινούς πυραύλους Spike, καί γιά τόν λόγο αὐτόν ἐνημέρωσαν τήν Κυβέρνηση στό ἀνώτατο ἐπίπεδο διά χειλέων Καλίν: «Καί ἀπό τήν Κύπρο νά δεχθοῦμε τό πλῆγμα, τήν Ἑλλάδα θά κτυπήσουμε». (Καί πάλι ἀποδίδουμε τό νόημα, ὄχι verbatim.)
Οἱ γείτονες φαίνεται νά ἐκτιμοῦν, ἀνεξαρτήτως τῶν διπλωματικῶν διεργασιῶν πού γίνονται περί τῆς γραπτῆς ἐνημέρωσης γιά τό καλώδιο, ὅτι «ἡ Γαλλία δέν θά ἐμπλακεῖ, ἄν ὑπάρξει σύγκρουση Ἑλλάδας καί Τουρκίας γιά τήν πόντιση». Τελεσίγραφο ἐπέδωσε, λοιπόν, στόν Πρωθυπουργό ὁ Καλίν, μέ σκοπό τήν… εἰρήνη, γιά τήν περίπτωση πού ἡ Ἑλλάς σταθεῖ στό πλευρό τοῦ Ἰσραήλ σέ μιά σύρραξη μέ τήν Τουρκία. Καί αὐτό ἐπεδόθη σέ μιά συγκυρία κρίσιμη, καθώς εἶναι σέ ἐξέλιξη ἡ προετοιμασία γιά ἔρευνες βυθοῦ περί τό καλώδιο.
Ἡ γείτων ἐντάσσει καί τό θέμα αὐτό στήν συνολική θεματική τῶν σχέσεων μέ τό Ἰσραήλ, πόσῳ μᾶλλον πού, σύμφωνα μέ δημοσιεύματα φιλοκυβερνητικῶν ἱστοσελίδων στό διαδίκτυο, ἡ ἡγεσία τῶν μυστικῶν του ὑπηρεσιῶν διαφωνεῖ μέ τό τουρκολιβυκό μνημόνιο, γιατί θεωρεῖ ὅτι ἀφορᾶ καί στόν ζωτικό χῶρο τῆς ἄμυνας τοῦ Ἰσραήλ, καί ὄχι μόνο στήν ναυτική παρουσία τῆς Ἑλλάδος στήν Μεσόγειο. Στρατιωτικές πηγές ἀναφέρουν στήν «Ἑστία τῆς Κυριακῆς» πώς ἴσως γι᾿ αὐτόν τόν λόγο, μετά τήν συνάντηση Μητσοτάκη – Καλίν, «ἔπεσε» θεωρητικῶς ἡ ἰδέα νά «στρίψει» τό καλώδιο, καί ἀπό τήν Κάρπαθο πού προγραμματίζεται τώρα νά ἀρχίσουν (ὄχι ἀπό τήν Κάσο), τό δρομολόγιό του νά περάσει μέσα ἀπό τήν ὁριοθετημένη ΑΟΖ Ἑλλάδος – Αἰγύπτου νοτίως τῆς Κρήτης, καί ἀπό ἐκεῖ νά ὁδεύσει πρός τήν Κύπρο. Μέ μία μεγάλη παράκαμψη.
Ὑπάρχει σήμερα Μεταξᾶς;
Τό μέγα θέμα πού εἶναι στό τραπέζι τῆς Κυβερνήσεως, δεδομένων τῶν τουρκικῶν ἀπειλῶν, εἶναι ἡ ὅδευσή του νά δίνει στρατηγικό πλεονέκτημα στόν στόλο, σέ περίπτωση πού συνοδεύσει καί ὀρθώσει τεῖχος προστασίας στό γαλλικό πλοῖο. Σέ μακρο-ἐπίπεδο, ἡ Ἑλλάς πρέπει, σύμφωνα μέ τίς ἴδιες πηγές, νά ἀκολουθήσει στρατηγική Ἰωάννη Μεταξᾶ. Δεδομένου ὅτι μέ τόν «Θόλο τοῦ Ἀχιλλέα» (ὁ ὁποῖος περιλαμβάνει καί τά ντρόουν βυθοῦ, πού εἴδαμε στήν παρέλαση), καθώς καί μέ τήν μετατροπή τῶν νησιῶν σέ μικρές βάσεις ἀποκλειστικά γιά τήν ἐθνική της ἄμυνα, ἡ Ἑλλάς θά θωρακίσει ἀπό ἀέρος, ξηρᾶς καί θαλάσσης τήν κυριαρχία της στό Αἰγαῖο, ὑπάρχει τό ἑξῆς ἐνδεχόμενο: Κάποια στιγμή στό μέλλον οἱ γείτονες, ἀνεξαρτήτως Ἰσραήλ, νά θελήσουν νά τήν προλάβουν.
Μέ κάποιο ἐπεισόδιο, ἴσως. Ἐκμεταλλευόμενοι καί τό γεγονός ὅτι οἱ ΗΠΑ ἀποχωροῦν ἀπό τήν περιοχή καί δέν θά ἔχουν στό μέλλον καμμία διάθεση νά παρέμβουν, γιά νά ἀποτρέψουν μία σύγκρουση. Ἄν δεχθοῦμε αὐτήν τήν ἀδήριτη πραγματικότητα ὡς «πλησιάζον γεγονός», σύμφωνα μέ τήν διατύπωση τοῦ πρώην πρωθυπουργοῦ Κώστα Καραμανλῆ, τότε πρέπει νά ἐπιλέξουμε ἐμεῖς τόν χρόνο καί τόν τόπο, γιά νά ἔχουμε τό στρατηγικό πλεονέκτημα. Ὅπως τόν ἐπέλεξε ὁ Μεταξᾶς, προετοιμαζόμενος μυστικά ὅμως. Ἀλλά περισσότερα ἐπ᾿ αὐτοῦ δέν μποροῦν νά εἰπωθοῦν. Μόνο νά διατυπωθεῖ τό ἐρώτημα: Ὑπάρχει σήμερα Μεταξᾶς;
ΕΣΤΙΑ
**Εδώ εκθέτουμε απόψεις και πληροφορία.Δεν συμφωνούμε απαραίτητα με τους αρθρογράφους.
