Το διευρυνόμενο στρατιωτικό, οικονομικό αποτύπωμα και το αποτύπωμα υποδομής της Κίνας στην περιοχή του Ινδικού Ωκεανού (IOR) αμφισβητεί την πρωτοκαθεδρία και το γεωγραφικό πλεονέκτημα της Ινδίας αυξάνοντας την πίεση γύρω από κρίσιμες θαλάσσιες γραμμές επικοινωνίας (SLOC) και σημεία συμφόρησης.
Η Ινδία ανταποκρίνεται αναπτύσσοντας θαλάσσιες υποδομές στο Great Nicobar και στο Lakshadweep, επεκτείνοντας την επιτήρηση και τη ναυτική εμβέλεια και δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στην εξασφάλιση ευάλωτων σημείων συμφόρησης και ναυτιλιακών λωρίδων.
Λόγω της ασυμμετρίας μεταξύ Ινδίας και Κίνας, η ισχυρότερη απάντηση της Ινδίας βρίσκεται στις στρατηγικές εταιρικές σχέσεις, την περιφερειακή ανάπτυξη ικανοτήτων και την ανάληψη του ρόλου του προτιμώμενου παρόχου καθαρής ασφάλειας και εταίρου αναπτυξιακής βοήθειας για τα κράτη του Ινδικού Ωκεανού.
Οι ηπειρωτικοί παράγοντες μαζί με τη μεταβαλλόμενη παγκόσμια τάξη έχουν αναγκάσει την Ινδία στη στρατηγική της προσέγγιση. Η Ινδία έχει επιστρέψει στη στρατηγική της προσέγγιση αντιστάθμισης κινδύνου, αλλά αντιμετωπίζει απειλές από όλα τα μέτωπα. Για να πλοηγηθεί στην κατακερματισμένη παγκόσμια τάξη, η Ινδία επιδιώκει να αυξήσει την ικανότητά της υπό την αντίληψη της απειλής μέσω ισχυρότερων συνεργατικών αλυσίδων, στρατηγικών στρατιωτικών υποδομών, διασφαλίζοντας κρίσιμους θαλάσσιους διαδρόμους και αναπτύσσοντας βελτιωμένη στρατιωτική ικανότητα για να αυξήσει τον συνολικό της ρόλο στο γεωπολιτικό θέατρο. Επί του παρόντος, η μεγαλύτερη απειλή είναι η Κίνα, αυξάνοντας την πίεση σε πολλαπλά μέτωπα και προωθώντας τις σχέσεις με το Πακιστάν. Ιστορικά, για το μεγαλύτερο μέρος της σινο-ινδικής αντιπαλότητας, ο χάρτης έδειχνε βόρεια. Ωστόσο, το Νέο Δελχί κοιτάζει τώρα νότια, καθώς το εμβληματικό έργο του Πεκίνου, η Πρωτοβουλία Belt and Road, διευρύνει περαιτέρω την ενεργό ανάπτυξη της Κίνας, την αυξανόμενη επιρροή και την αύξηση της κινεζικής παρουσίας στην περιοχή του Ινδικού Ωκεανού. Με την τεράστια έκταση των ζωτικών θαλάσσιων γραμμών επικοινωνίας, που συνδέουν την Ευρώπη, την Αφρική, την Ασία και τα εξέχοντα σημεία συμφόρησης που φιλοξενούνται στο IOR, η ασφάλεια του ωκεανού είναι πιο κρίσιμη. Αυτό εγείρει το ερώτημα:
Με ποιον τρόπο και σε ποιο βαθμό μπορεί η Ινδία να αυξήσει την ικανότητά της να βοηθήσει στην ασφάλεια της περιοχής του Ινδικού Ωκεανού ενώ πλοηγείται στην αυξανόμενη παρουσία της Κίνας;
Η ευπάθεια της Ινδίας στην ευκαιρία της Κίνας
Σε ιστορικό πλαίσιο, η Ινδία έχει λόγο να αυξήσει τη θαλάσσια ικανότητά της να αποκρούσει και να αποτρέψει πιθανή πίεση από τον Ινδικό Ωκεανό. Η ναυτική στρατηγική κουλτούρα της έχει διαμορφωθεί από την ιστορία της, καθώς κατά την περίοδο του βρετανικού raj, η απώλεια της ανεξαρτησίας της Ινδίας αποδόθηκε στην έλλειψη ελέγχου στα νερά στα νότια της. Κατά συνέπεια, η Ινδία εκτέθηκε στην αποικιακή κυριαρχία για σχεδόν 200 χρόνια, από το 1757 έως το 1947, η οποία συνοδεύτηκε από συνακόλουθους αναπτυξιακούς περιορισμούς. Ωστόσο, η Ινδία μετά την ανεξαρτησία αγωνίστηκε εξίσου να αντιμετωπίσει τα θαλάσσια σύνορα. Οι επαναλαμβανόμενες συγκρούσεις και οι ανεπίλυτες εδαφικές δεσμεύσεις με τους ηπειρωτικούς γείτονές της στο βορρά (π.χ. ο Σινο-Ινδικός πόλεμος του 1962, ο πόλεμος του 1965 με το Πακιστάν) άφησαν την Ινδία αποσπασμένη και οικονομικά ανίκανη να αναπτύξει τη θαλάσσια ικανότητά της σε ένα πολύ απαραίτητο επίπεδο. Το ηπειρωτικό θέατρο αποδείχθηκε πολύ πιο επικίνδυνο και απειλητικό, με την Κίνα και το Πακιστάν να ασκούν πολυμετωπική πίεση στην Ινδία, η οποία κατεύθυνε πόρους προς τον Στρατό και την Πολεμική Αεροπορία, επιτρέποντας στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να παραμελήσουν τη θαλάσσια ανάπτυξη. Το γεωπολιτικό περιβάλλον γύρω από την Ινδία έγινε σχετικά ευνοϊκό τη δεκαετία του 1990, με μεγάλες προκλήσεις ασφαλείας να έρχονται με τη μορφή τρομοκρατικών επιθέσεων, συνοριακών διαφορών και δυναμικής πυρηνικής κλιμάκωσης. Ωστόσο, με την Ινδία να ανοίγει τα σύνορά της στο παγκόσμιο εμπόριο, η εξάρτησή της από τα SLOC για το εμπόριο παρείχε την απαραίτητη έλξη για μεταρρυθμίσεις για την προληπτική ανάπτυξη του Ινδικού Ναυτικού (IN). Η ναυτική διπλωματία της Ινδίας έχει διευρυνθεί παράλληλα με την υλική ναυτική της επέκταση. Ως αποτέλεσμα της απουσίας στρατηγικού ανταγωνισμού στον Ινδικό Ωκεανό, το Νέο Δελχί μπόρεσε να διαδραματίσει εξέχοντα ρόλο και να εξασφαλίσει έναν ευνοϊκό και ασφαλή Ινδικό Ωκεανό για τα στρατηγικά του συμφέροντα. Ωστόσο, το συνεχώς διευρυνόμενο χάσμα στρατηγικής και ικανότητας μεταξύ Κίνας και Ινδίας, μέσω της οικονομικής ανάπτυξης και του στρατιωτικού εκσυγχρονισμού του Πεκίνου, επέτρεψε στην Κίνα να προσφέρει σημαντικά οικονομικά έργα και βοήθεια στη Νότια Ασία και το IOR. Ωστόσο, η ικανότητα της Κίνας να εισχωρήσει στην πίσω αυλή της Ινδίας ήταν επειδή το Νέο Δελχί άφησε τρωτά σημεία για να εκμεταλλευτεί η Κίνα. Ως εκ τούτου, η ευπάθεια της Ινδίας έγινε η ευκαιρία της Κίνας.
«Η θαλάσσια ισχύς, για την Ινδία, λειτουργεί λιγότερο ως εναλλακτική λύση στην ηπειρωτική αποτροπή κατά της Κίνας και περισσότερο ως συμπληρωματικός άξονας μόχλευσης σε ένα στρατηγικό περιβάλλον όπου οι πιέσεις ξηράς και θάλασσας έχουν γίνει αμοιβαία ενισχυόμενες». - Δρ Abhigya Langeh, Βοηθός Έρευνας, Επικεφαλής, Κινεζικές και Θιβετιανές Σπουδές, Κέντρο Κοινών Μελετών Πολέμου (CENJOWS), Κεντρικά IDS, Υπουργείο Άμυνας.
Η αυξανόμενη παρουσία της Κίνας όξυνε την ανησυχία της Ινδίας σχετικά με τη θέση της στο IOR, σε συνδυασμό με τον ιστορικό παράγοντα, το όραμα SAGAR του 2015, «Ασφάλεια και ανάπτυξη για όλους στην περιοχή», ξεκίνησε και τοποθέτησε την Ινδία ως συνεργατικό πάροχο ασφάλειας δικτύου και εταίρο ανάπτυξης εντός του IOR. Το πιο πρόσφατα ανακοινωθέν MAHASAGAR από το 2025, διεύρυνε το όραμά του σε «Αμοιβαία και Ολιστική Πρόοδο για την Ασφάλεια και την Ανάπτυξη σε όλες τις Περιοχές». Αν και το MAHASAGAR δεν ήταν μια επίσημα διαμορφωμένη στρατηγική για την αντίθεση στην κινεζική παρουσία, η επέκτασή του παρέχει μια απάντηση στον εντεινόμενο ανταγωνισμό με το Πεκίνο για επιρροή στον Ινδικό Ωκεανό και πέρα από αυτόν.
Γιατί η Κίνα είναι τόσο απειλητική;
Η αντίληψη της Ινδίας για την απειλή της Κίνας πηγάζει από τη συμβολή ηπειρωτικών, θαλάσσιων και οικονομικών πιέσεων. Οι ανεπίλυτες συνοριακές διαφορές τοποθετούν την κινεζική στρατιωτική δύναμη στα ηπειρωτικά μέτωπα της Ινδίας, ενώ η εταιρική σχέση του Πεκίνου με το Πακιστάν επεκτείνει το σημείο πίεσης προς τα δυτικά και πέρα από τον Ινδικό Ωκεανό. Το σημαντικό χάσμα στρατιωτικής και οικονομικής ισχύος μεταξύ των δύο κρατών περιορίζει τα περιθώρια ελιγμών της Ινδίας. Ως εκ τούτου, η αντίληψη της θαλάσσιας απειλής της Ινδίας διαμορφώνεται όλο και περισσότερο από αυτό που οι αναλυτές περιγράφουν ως «String of Pearls». Η «Σειρά των Μαργαριταριών» της Κίνας αναφέρεται στην ανάπτυξη της οικονομικής, υποδομής και δυνητικά στρατιωτικής πρόσβασης στον Ινδικό Ωκεανό με την εμφάνιση του θαλάσσιου δικτύου της που εκτείνεται σε όλο το IOR. Ωστόσο, ο όρος «String of Pearls» χρησιμοποιείται για να περιγράψει τη στρατηγική της Κίνας, αλλά δεν είναι μια επίσημα δηλωμένη εθνική στρατηγική. Κινεζικές οντότητες έχουν χρηματοδοτήσει, κατασκευάσει, λειτουργήσει ή αποκτήσει μερίδια σε πολλά εμπορικά λιμάνια σε όλο το IOR, πολλά από τα οποία διαθέτουν τα φυσικά χαρακτηριστικά για την υποστήριξη πολεμικών πλοίων. Η ύπαρξη κινεζικών εγκαταστάσεων διπλής χρήσης που βρίσκονται ακριβώς στην αυλή της Ινδίας, ενισχύει τα σημεία πίεσης τόσο σε οικονομικό όσο και σε στρατιωτικό μέτωπο. Η ναυτική ανάπτυξη της Ινδίας, που διατυπώθηκε το 2011, επινοήθηκε ως «Περιδέραιο από διαμάντια», μια πρόσθετη μεταφορά για να χαρακτηρίσει την απάντησή της στην αυξανόμενη παρουσία της Κίνας, αλλά όχι επίσημος κυβερνητικός λόγος.
«Ο παράγοντας Κίνα είναι τεράστιος και το θέμα με τον παράγοντα Κίνα είναι ότι δεν είναι μόνο μια ολοκληρωμένη πρόκληση όσον αφορά το στρατιωτικό της αποτύπωμα, το εμπορικό της αποτύπωμα. Είναι βιομηχανικό αποτύπωμα και αποτύπωμα υποδομής, αλλά και επειδή η Κίνα είναι ένας μοναδικός παράγοντας όσον αφορά την ικανότητά της να είναι ένα κυρίαρχο κράτος που μπορεί να αξιοποιήσει μη παραδοσιακές απειλές για την ασφάλεια εναντίον σας» - Δρ Dattesh D. Prabhu-Parulekar, Επίκουρος Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Γκόα και Επισκέπτης Καθηγητής, σε πολλά Εθνικά Κολέγια Άμυνας και Πολέμου Τριών Υπηρεσιών, σε όλη την Ινδία.
Οι θαλάσσιες εξελίξεις της Κίνας στο IOR βρίσκονται σε στρατηγική τοποθεσία σε κοντινή απόσταση από τις ναυτιλιακές οδούς πετρελαίου, όπως προκύπτει από την εικόνα 1. Η διαφαινόμενη λεπτομέρεια είναι ότι σχεδόν όλα τα κρίσιμα λιμάνια, που επισημαίνονται με ένα αστέρι στην εικόνα, χρησιμεύουν τόσο ως εμπορικά όσο και ως ναυτικά λιμάνια.
Τέτοιοι λιμένες διπλής χρήσης θα μπορούσαν να αποτελέσουν λόγο ανησυχίας όταν η πολιτική σύγκρουση μεταξύ των χωρών φτάσει σε ορισμένα ύψη. Τα λιμάνια διπλής χρήσης θα επέτρεπαν την εκτεταμένη κινεζική παρουσία στο IOR, καθώς τα λιμάνια επιτρέπουν στην Κίνα να διατηρεί ναυτικές δυνάμεις μακριά από το σπίτι τους. Για την Ινδία, το μακροπρόθεσμο ερώτημα είναι εάν αυτές οι σχέσεις και οι εγκαταστάσεις θα μπορούσαν να βοηθήσουν στη μετατροπή του PLAN (Ναυτικό του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού) από μια εξωπεριφερειακή δύναμη που αναπτύσσεται περιοδικά στον Ινδικό Ωκεανό σε μια ικανή να διατηρήσει μια πιο επίμονη περιφερειακή παρουσία.
«Ένα αντι-δίκτυο «Περιδέραιο από Διαμάντια» σε παράκτια κράτη λειτουργεί ως προσπάθεια της ίδιας της Ινδίας να καλλιεργήσει σχέσεις μίτρα μέσα στην ίδια τη μάνταλα που κατασκευάζει η Κίνα. Αυτό έχει γίνει πιο επείγον καθώς το Ναυτικό του PLA πιέζει βαθύτερα στον Ινδικό Ωκεανό μέσω εγκαταστάσεων που εκτείνονται από το Γκουαντάρ έως το Τζιμπουτί» - Δρ Abigyah Langeh
Επιπλέον, τα κινεζικά έργα και το εμπόριο έχουν αυξηθεί σημαντικά στο IOR, με κρίσιμα συμβόλαια εξερεύνησης ορυκτών βυθού, έργα υποδομής, πωλήσεις όπλων και συνεργατικές θαλάσσιες ασκήσεις γύρω από την Ινδία και βασικά σημεία συμφόρησης, όπως φαίνεται στις εικόνες 2 και 4. Ο κύριος αποδέκτης των πωλήσεων όπλων της Κίνας είναι το Πακιστάν, η Μιανμάρ, η Ταϊλάνδη και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ), ενώ πολλά άλλα παράκτια κράτη του IOR είναι αποδέκτες άλλων έργων. Σύμφωνα με την εικόνα 2, η πλειονότητα των πιο πρόσφατων έργων επικεντρώνεται στην Ανατολική Αφρική, όπου η BRI ή ο «Θαλάσσιος Δρόμος του Μεταξιού» (η θαλάσσια πτυχή της πρωτοβουλίας Belt and Road) φέρνει κινεζικές επενδύσεις σε λιμάνια της Ανατολικής Αφρικής και υποδομές συνδεσιμότητας, γεγονός που παρέχει στο Πεκίνο αυξανόμενη οικονομική επιρροή και υλικοτεχνική πρόσβαση στην περιοχή του Ινδικού Ωκεανού. Ευρώπη και Μέση Ανατολή. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς η Κίνα αμφισβητεί τις περιοχές που η Ινδία κήρυξε ως περιοχές θαλάσσιου ενδιαφέροντος, δηλαδή την παράκτια περιοχή της Ανατολικής Αφρικής, το Κέρας της Αφρικής και τον δυτικό Ινδικό Ωκεανό.
Η Κίνα διεξάγει μια σειρά από αεροπορικές, χερσαίες και θαλάσσιες ασκήσεις σε συνεργασία με πολλούς εταίρους σε πολλά μέρη της ακτογραμμής του Ινδικού Ωκεανού, ενισχύοντας τις ανησυχίες της Ινδίας για διεύρυνση της κινεζικής παρουσίας ασφαλείας στη θαλάσσια γειτονιά της, περικυκλώνοντας την Ινδία. Αν και οι ασκήσεις δεν είναι εγγενώς εχθρικές, η Κίνα και ο PLA της μαθαίνουν πώς να λειτουργούν στο θέατρο της Ινδίας, όταν η απόσταση και η έλλειψη εξοικείωσης της Κίνας ήταν προηγούμενα δυνατά σημεία για την Ινδία. Οι ασκήσεις της Κίνας έχουν επεκταθεί από την Ερυθρά Θάλασσα στο στενό της στον Ινδικό Ωκεανό με συνέπεια τα τελευταία χρόνια. Το 2024 και το πρώτο τρίμηνο του 2025 στην περιοχή πραγματοποιήθηκαν έξι κινεζικές θαλάσσιες ασκήσεις, καθεμία διμερής, τριμερής ή πολυμερής (χωρίς να συμπεριλαμβάνονται οι επισκέψεις σε λιμένες ή οι ασκήσεις διέλευσης), όπως φαίνεται στην εικόνα 3. Αν και είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η παρουσία της Κίνας στο IOR δεν συνεπάγεται τα μέσα για να εμπλακεί σε στρατιωτική αντιπαράθεση ή να είναι επιτυχής σε μια. Πράγματι, η τεράστια και ταχεία πρόοδος της παρουσίας της Κίνας στην περιοχή θα έδειχνε αντίθετα το ενδιαφέρον της να υπερασπιστεί τον εαυτό της και να προστατεύσει τα SLOC της, ενώ θα βασιζόταν στις συνεργασίες στην περιοχή για να βοηθήσει και να σηκώσει μέρος του φορτίου.
Χρησιμοποιώντας τις εικόνες 1, 2 και 4 κατά την ανάλυση της περιοχής από την Ανατολή προς τη Δύση, ορισμένα σημεία συμφόρησης γίνονται όλο και πιο σημαντικά. Για παράδειγμα, η εικόνα 2 δείχνει την κινεζική δραστηριότητα μέσω έργων υποδομής στο IOR, η οποία εκτείνεται σε ολόκληρη την περιοχή. Πολλά από αυτά τα έργα στοχεύουν σε παράκτια κράτη (κράτη με σύνορα συνδεδεμένα με τον ωκεανό) και καλύπτουν όλο το μήκος των κρίσιμων οδών μεταφοράς πετρελαίου (εικόνα 1 &; 4) μέσω του Ινδικού Ωκεανού, ενώ τοποθετούν στρατηγικά λιμάνια κοντά σε σημαντικά σημεία συμφόρησης. Ορισμένοι λιμένες, όπως ο σημαντικός λιμένας Doraleh στο Τζιμπουτί (συνοδευόμενος από τη στρατιωτική εγκατάσταση του PLA), ο λιμένας Gwadar στο Πακιστάν, ο λιμένας Hambantota στη Σρι Λάνκα και ο λιμένας Kyaukpyu στη Μιανμάρ κατασκευάστηκαν στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Belt and Road» ή ενσωματώθηκαν αργότερα στην BRI, επισημαίνοντάς τους ως «υπογράφοντες την BRI». Η διευρυμένη εμβέλεια των έργων και των στρατιωτικών δυνατοτήτων του Πεκίνου ενισχύει σημαντικά την προβολή ισχύος, τις δυνατότητες και τη γεωπολιτική θέση της Κίνας μέσω της οικονομικής κυριαρχίας της, όπως απεικονίζεται στο IOR. Το παράδειγμα της κινεζικής παρουσίας στο IOR υπογραμμίζει πώς οι οικονομικές προσπάθειες της Κίνας τους επιτρέπουν να εδραιώσουν τις ρίζες τους σε στρατηγικές τοποθεσίες γεωπολιτικής και γεωοικονομικής σημασίας, όπως η (βόρεια) ανατολική πλευρά της Αφρικής, η νότια πλευρά της Σρι Λάνκα, η δυτική ακτή της Μιανμάρ και το Πακιστάν.
Κοιτάζοντας το Πακιστάν, το οποίο χρησιμεύει ως παράδειγμα μιας άλλης απειλής για την Ινδία, θα αντιπαραβαλλόταν καλύτερα η απειλή της Κίνας. Το Πακιστάν από μόνο του αποτελεί σημαντική απειλή για την Ινδία, με συγκρίσιμες προκλήσεις ασφαλείας για την Κίνα. Ωστόσο, τα σημαντικά συμβατικά πλεονεκτήματα της Ινδίας καθιστούν το Πακιστάν έναν διαχειρίσιμο, αλλά πυρηνικά οπλισμένο, περιφερειακό ανταγωνιστή. Από μόνη της, η Ινδία διαθέτει σημαντικά μεγαλύτερη συμβατική στρατιωτική, οικονομική βάση και ναυτική δύναμη από το Πακιστάν. Το Νέο Δελχί έχει μεγαλύτερη ικανότητα να διατηρήσει μια παρατεταμένη σύγκρουση, αλλά η πυρηνική αποτροπή του Πακιστάν εμποδίζει την αριθμητική υπεροχή της Ινδίας να μεταφραστεί σε στρατιωτική κυριαρχία. Η Κίνα διαταράσσει αυτή την ισορροπία προμηθεύοντας το Πακιστάν με σημαντικές εισαγωγές όπλων μεταξύ 2021 και 2025, με το 80 τοις εκατό των όπλων του Πακιστάν να προμηθεύεται από την Κίνα. Η κινεζική βοήθεια προς το Πακιστάν εκσυγχρονίζει τις δυνατότητές του σε πολλαπλά μέτωπα, προσθέτοντας στη δική του ηπειρωτική πίεση και παρέχοντας αυξημένη μόχλευση στη θάλασσα. Η απόκτηση από το Πακιστάν οκτώ κινεζικής σχεδίασης υποβρυχίων κλάσης Hangor, το πρώτο από τα οποία τέθηκε σε λειτουργία το 2026, δείχνει περαιτέρω ότι ενώ το Πακιστάν αποτελεί πρόκληση, η πραγματική, διαφαινόμενη απειλή είναι η Κίνα.
Ανεξάρτητα από το σκεπτικό της Κίνας πίσω από την οικονομική υποστήριξη, την κατασκευή υποδομών ζωτικής σημασίας και το αυξημένο εμπόριο με τις αποδέκτριες χώρες BRI, η γεωγραφική θέση των έργων υποδομής που συνδέονται με την Κίνα, σε συνδυασμό με τις αυξημένες σχέσεις, έχουν επίσης τακτική αξία. Τοποθετώντας αποτελεσματικά εγκαταστάσεις κοντά στα σημαντικά SLOC και τα σημεία συμφόρησης, το Πεκίνο παρεμβάλλεται μέσω οικονομικής επιρροής όπου οι πολιτικές και φυσικές συνθήκες είναι διατεταγμένες με τρόπο που να υποστηρίζει την εκτεταμένη κινεζική θαλάσσια παρουσία (π.χ. Στενό Μπαμπ Ελ-Μαντέμπ).
«Η λεγόμενη Σειρά των Μαργαριταριών της Κίνας, η πρόσβαση σε λιμάνια και υλικοτεχνική υποστήριξη στο Gwadar, τη Hambantota και το Kyaukpyu, διαβάζεται, σε αυτό το ιδίωμα, ως μια προσπάθεια να συγκροτηθεί ακριβώς μια τέτοια μάνταλα γύρω από την Ινδία, χρησιμοποιώντας την εμπορική υποδομή ως το ορατό πρόσωπο της λανθάνουσας στρατιωτικής εμβέλειας. Οι κινεζικές επενδύσεις σε αυτά τα λιμάνια έχουν δημιουργήσει αυτό που οι αναλυτές περιγράφουν ως σενάριο περικύκλωσης, με πάνω από το 80% των εισαγωγών πετρελαίου της Ινδίας να διέρχονται από τις θαλάσσιες οδούς του Ινδικού Ωκεανού που η αυξανόμενη ναυτική παρουσία της Κίνας σκιάζει όλο και περισσότερο». - Δρ Abhigya Langeh
Η Μάχη των Στρατηγικών Εξαρτήσεων (chokepoints)
Καθώς η Ινδία αισθάνεται ότι η «Σειρά των Μαργαριταριών» της Κίνας σφίγγει με την αυξανόμενη κυριαρχία του Πεκίνου στο IOR, έχει επιταχύνει τις στρατιωτικές αναβαθμίσεις και τις αναβαθμίσεις υποδομών ως μέρος του δικού της «Περιδέραιου από Διαμάντια». Κρίσιμα έργα, όπως το Great Nicobar Project στα νησιά Andaman και Nicobar (A&N Islands) που βρίσκονται σε στρατηγική θέση κοντά στο στενό της, τέθηκαν σε προτεραιότητα με στόχο να δοθεί στην Ινδία ένα οπλοστάσιο για να δημιουργήσει μια ισχυρή γεωπολιτική θέση, να της επιτρέψει να εξασφαλίσει την περιοχή και να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της. Παρά τη γεωστρατηγική του σημασία, το The Great Nicobar Project δεν είναι χωρίς διαμάχες. Εκφράστηκαν ανησυχίες σχετικά με την εκτεταμένη εκκαθάριση των δασών και τις πιθανές επιπτώσεις της ανάπτυξης στην αυτόχθονη κοινότητα Shompen του νησιού.
Η εικόνα 4 δείχνει τις ναυτιλιακές οδούς, συμπεριλαμβανομένων των «σημείων συμφόρησης» στον Ινδικό Ωκεανό, ο οποίος φιλοξενεί τη μεγαλύτερη συγκέντρωση μεγάλων στρατηγικών θαλάσσιων σημείων συμφόρησης. Από τα ανατολικά προς τα δυτικά, πρώτα το στενό της, το οποίο θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως τακτικό σημείο ασφυξίας για την Ινδία, από όπου διέρχεται το 30% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και το 80% του πετρελαίου που εισάγεται από μεγάλους Ασιάτες καταναλωτές. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι το 80 τοις εκατό του εισαγόμενου αργού πετρελαίου της Κίνας ταξιδεύει μέσω του στενού της, πράγμα που σημαίνει ότι σε κοντινή απόσταση, η Ινδία έχει δυνατότητες να αξιοποιήσει τη θέση της για να απειλήσει τον ενεργειακό εφοδιασμό της Κίνας και έμμεσα την οικονομία της. Το Indira Point, ένα κρίσιμο γεωγραφικό χαρακτηριστικό που σηματοδοτεί την απόλυτη νοτιότερη θέση της επικράτειας της Ινδίας που βρίσκεται στο νότιο άκρο του Great Nicobar Island (GNI), παρέχει στην Ινδία καλύτερες δυνατότητες για να αναλάβει την ευθύνη της ως πάροχος καθαρής ασφάλειας στην περιοχή. Κυρίως, ο στόχος του Great Nicobar Project της Ινδίας είναι να μετατρέψει το νησί σε θαλάσσιο και οικονομικό κόμβο και κατά συνέπεια να ενισχύσει τη στρατηγική αυτονομία περιορίζοντας την εξάρτηση από ξένα λιμάνια μεταφόρτωσης.
«Το δεύτερο πλεονέκτημα είναι η μόχλευση της θαλάσσιας λωρίδας και του σημείου πνιγμού [...] Ένα ναυτικό ικανό για αξιόπιστη παρουσία στο στενό της και για να αμφισβητήσει την κινεζική επιμελητεία μέσω του Μπαμπ-ελ-Μαντέμπ και του καναλιού της Μοζαμβίκης, δίνει στην Ινδία αμοιβαία μόχλευση ενάντια ακριβώς στην ευπάθεια που έχει καλλιεργήσει η Κίνα προς την Ινδία» - Δρ Abhigya Langeh
Το Indira Point δεν βρίσκεται μόνο κοντά στο στενό της, αλλά και κοντά στο κανάλι των έξι μοιρών, όπως επισημαίνεται στην εικόνα 4. Το Six Degree Channel είναι μια σημαντική ναυτιλιακή λωρίδα που συνδέεται με το στενό της, όπου τα μεταμορφωμένα νησιά A&N θα μπορούσαν να προσφέρουν σημαντική γεωπολιτική μόχλευση στο IOR. Τα νησιά βρίσκονται ανάμεσα στον κόλπο της Βεγγάλης και τη Θάλασσα Ανταμάν και διασχίζουν το πέρασμα του Ντάνκαν και το κανάλι των δέκα μοιρών, τα οποία χρησιμεύουν ως σημαντικοί εμπορικοί δρόμοι για την Ινδία. Τα συνολικά 572 νησιά, εκ των οποίων τα 38 κατοικούνται, αποτελούν το 30% της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) της Ινδίας. Το στενό της είναι ζωτικής σημασίας για την πρόσβαση στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας και περαιτέρω στον Ειρηνικό Ωκεανό, και καθώς τα νησιά A&N βρίσκονται στη διασταύρωσή του, με άμεση πρόσβαση στα κανάλια Six Degree και Ten Degree (όπως φαίνεται στην εικόνα 5), η Ινδία έχει στην κατοχή της «ένα διαμάντι».
Ένα έγγραφο θαλάσσιας στρατηγικής του 2015 προσδιόρισε το Lakshadweep (οι Laccadives) ως περιοχή πρωταρχικού ενδιαφέροντος. Το αρχιπέλαγος, που βρίσκεται στο δυτικό τεταρτημόριο του IOR, την Αραβική Θάλασσα, βρίσκεται κοντά στο Κανάλι των Εννέα Μοιρών, ένα ζωτικής σημασίας SLOC στο IOR. Η συγκριτικά κοντινή του απόσταση από τον Κόλπο, τα σημεία συμφόρησης του καναλιού της Μοζαμβίκης και του στενού Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, σε σύγκριση με την ηπειρωτική Ινδία, αυξάνει τη σημασία του ως γεωπολιτικό πλεονέκτημα. Ιστορικά, το αρχιπέλαγος παραμελήθηκε και θεωρήθηκε υποχρέωση, καθώς η ενασχόληση της Ινδίας με τις εδαφικές διαφορές στα βόρεια προώθησε την υπανάπτυξη και την υποχρησιμοποίηση του αρχιπελάγους στον θαλάσσιο τομέα. Η ανάπτυξη του Lakshadweep ωφελεί τη θαλάσσια ανάπτυξη της Ινδίας μέσω αυξημένων ευκαιριών για τη διαφύλαξη του SLOC, την προώθηση και την εκτέλεση του θεμελιώδους οράματος του ινδικού MAHASAGAR. Η γεωγραφική θέση του αρχιπελάγους κοντά στο κανάλι των εννέα μοιρών μεγεθύνει την ικανότητα της Ινδίας να διασφαλίζει την προστασία της αδιάλειπτης αλυσίδας εφοδιασμού και της εμπορικής οδού. Οι εγκαταστάσεις του αρχιπελάγους, όπως το ναυτικό απόσπασμα INS Dweeprakshak, το INS Jatayu στο Minicoy, το ναυτικό απόσπασμα Androth και το Δίκτυο Παράκτιας Επιτήρησης - Έξι σταθμοί ραντάρ Φάσης Ι, επιτρέπουν την ικανότητα παρακολούθησης και αναγνώρισης όλων των οντοτήτων, συμπεριλαμβανομένων των εξωπεριφερειακών παραγόντων στην περιοχή με πρόσβαση στα ανεπτυγμένα νησιά Lakshadweep. Με τα νησιά Lakshadweep στο οπλοστάσιό της, η Ινδία συγκέντρωσε ένα δεύτερο διαμάντι για το κολιέ της.
Η προηγούμενη κρίση στην Ερυθρά Θάλασσα και ο συνεχιζόμενος πόλεμος μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν χρησιμεύουν ως υπενθύμιση της ευθραυστότητας των σημείων συμφόρησης, καθώς το μεγαλύτερο μέρος του κόσμου υπέφερε από την κρίση της Ερυθράς Θάλασσας και επί του παρόντος, το δύσκολο πέρασμα του Στενού του Ορμούζ. Αυτό δείχνει την ανάγκη για στρατηγική αυτονομία, καθώς η τεράστια κλίμακα εξάρτησης από ξένους παρόχους ασφάλειας για ασφαλή διέλευση στα Στενά του Ορμούζ έχει πνίξει το παγκόσμιο εμπόριο. Ως εκ τούτου, η επιφυλακτικότητα της Ινδίας για τα σημεία συμφόρησης έχει αυξηθεί, συμπεριλαμβανομένης της στρατιωτικής εγκατάστασης της Κίνας στο Τζιμπουτί, η οποία θα μπορούσε να αξιοποιήσει την εγγύτητά της στο στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ. Η προληπτική απάντηση της Ινδίας σε αυτές τις κρίσεις περιλαμβάνει συχνότερη παρακολούθηση του ενεργειακού εφοδιασμού, συνεχή επιτήρηση γύρω από το Ορμούζ και τον Κόλπο του Ομάν, διαφοροποίησε την προσφορά αργού πετρελαίου μακριά από παραγωγούς που εξαρτώνται από το Ορμούζ, αναζήτησε εναλλακτικές λύσεις για προμηθευτές φυσικού αερίου και διαδρομές, εισήγαγε πρόγραμμα RELIEF που υποστηρίζει τους εξαγωγείς που αντιμετωπίζουν ασφάλιση κινδύνου πολέμου και καθιερώνοντας παρακολούθηση σε πραγματικό χρόνο των ινδικών πλοίων.
Το στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, ζωτικής σημασίας για το παγκόσμιο εμπόριο, επιτρέπει τη διέλευση του μεγαλύτερου μέρους του πετρελαίου που προορίζεται για την ευρωπαϊκή αγορά, με μια εναλλακτική διαδρομή που προσθέτει 4750 ναυτικά μίλια (nm) (περίπου 12 επιπλέον ημέρες) μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας στο λιμάνι του Ρότερνταμ. Η στρατιωτική βάση της Κίνας στο Τζιμπουτί δίνει στο Πεκίνο μια καθοριστική παρουσία στην «Πύλη των Δακρύων», επιτρέποντας στην Κίνα να εισέλθει κοντά στην πλωτή οδό πλάτους 29 χιλιομέτρων (18 μίλια), ζωτικής σημασίας για την κυκλοφορία από την Ασία στην Ευρώπη μέσω της Διώρυγας του Σουέζ. Ενώ η Κίνα δεν ελέγχει το σημείο συμφόρησης, έχει μόνιμη υλικοτεχνική υποδομή και στρατιωτική βάση δίπλα της, με δυνατότητες αναπλήρωσης. Πρόσφατες δορυφορικές εικόνες έδειξαν τις αναβαθμίσεις στη βάση PLA Τζιμπουτί, η εικόνα 6 δείχνει τη βάση του Τζιμπουτί. Αυτό ενισχύει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις της Κίνας μακριά από το έδαφός της και παρέχει βελτιωμένες στρατιωτικές επικοινωνίες μεγάλης εμβέλειας και σήματα-πληροφορίες. Επιπλέον, οι εξελίξεις των Χούθι κατέδειξαν την οπλοποίηση ενός σημείου συμφόρησης, ακόμη και από έναν σχετικά μικρό παράγοντα. Οι επιθέσεις και οι απειλές στην κυκλοφορία έχουν διαταράξει την περιφερειακή ναυτιλία και τον ενεργειακό εφοδιασμό. Αυτό δείχνει ότι τα θαλάσσια σημεία συμφόρησης θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως όπλο από μικρότερα ναυτικά. Η γεωγραφική θέση, οι παράκτιες δυνάμεις και ένα σχετικά φθηνό οπλοστάσιο ικανό να διαταράξει την κυκλοφορία μπορεί να οδηγήσει σε δυσανάλογη οικονομική μόχλευση.
Για το Νέο Δελχί, η κούραση γύρω από την εξασφάλιση σημείων συμφόρησης έχει αυξηθεί σημαντικά, αφού το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ και τα Στενά του Ορμούζ έχουν αποδείξει την ικανότητά τους να διαταράσσουν το παγκόσμιο εμπόριο, λειτουργώντας ως εργαλεία γεωπολιτικής και οικονομικής μόχλευσης στα χέρια των παραγόντων ελέγχου.
Ο αγώνας της Ινδίας για σχέσεις
Η πρωτοκαθεδρία δεν διασφαλίζεται μόνο από τη γεωγραφία στη σημερινή παγκοσμιοποιημένη παγκόσμια τάξη, η οποία ισχύει για την Ινδία και τον Ινδικό Ωκεανό. Η αποτελεσματική λειτουργία σε ένα τόσο μεγάλο υδάτινο σώμα απαιτεί από την Ινδία να συνεργαστεί αποτελεσματικά και να συνεργαστεί με τα παράκτια κράτη της περιοχής, συνδυάζοντας παράλληλα ισχυρότερες ναυτικές δυνάμεις για να διασφαλίσει την ασφάλεια στην περιοχή. Η στρατηγική προσέγγιση αντιστάθμισης κινδύνου της Ινδίας, η οποία στοχεύει να αποτρέψει την αντίληψη της Ινδίας ως μέλους μιας στρατηγικής περιορισμού υπό την ηγεσία της Δύσης, έχει τα μειονεκτήματά της. Το πρόβλημα προκύπτει όταν η Ινδία αρνείται να πάρει θέση, κάτι που θα μπορούσε να επηρεάσει τις εξωτερικές προοπτικές, αυξάνοντας τις υποψίες για free riding και να κάνει τη δημιουργία σχέσεων πιο δύσκολη. Η προθυμία της Ινδίας να συνάψει σχέσεις με χώρες σε αντίθετες πλευρές με άλλες χώρες εταίρους θα μπορούσε να δημιουργήσει μια σφήνα μεταξύ ορισμένων από τις άλλες σχέσεις της Ινδίας. Για παράδειγμα, η συνεργασία της Ινδίας με τη Ρωσία έχει δημιουργήσει απόσταση στις σχέσεις ΗΠΑ-Ινδίας και ωφέλησε την Κίνα. Αυτό ισχύει για ένα ευρύτερο πεδίο, όπου η στρατηγική πολλαπλής ευθυγράμμισης της Ινδίας έχει ενισχύσει τις συνεργασίες με αντίθετες πλευρές μιας σύγκρουσης. Με τα αρχικά αμερικανο-ισραηλινά χτυπήματα στο Ιράν και τη βύθιση του IRIS Dena, η Ινδία παρέμεινε σιωπηλή, ενώ είχε τοποθετηθεί ως (καλοήθης) πάροχος καθαρής ασφάλειας. Ως εκ τούτου, η Ινδία δέχθηκε κριτική σχετικά με τον ρόλο της ως παρόχου ασφάλειας, εκθέτοντας το κενό ότι η Ινδία δεν διαθέτει συγκεκριμένη στρατηγική για τη διαχείριση της σκληρής ισχύος, ειδικά όταν ένας εταίρος ενεργεί ενάντια στα περιφερειακά συμφέροντα. Η πολλαπλή ευθυγράμμιση θα πρέπει, θεωρητικά, να βοηθήσει την Ινδία να αξιοποιήσει τους δεσμούς με όλες τις πλευρές για να μειώσει τις εντάσεις. Ωστόσο, η Ινδία βρέθηκε σε μια πιο δύσκολη θέση, όπου απέτυχε επίσης να χρησιμοποιήσει την προεδρία της στην Ένωση Παράκτιων Χωρών του Ινδικού Ωκεανού (IORA) για να συγκαλέσει παράκτια κράτη και να δημιουργήσει μια ισχυρή περιφερειακή θέση. Αντίθετα, η στρατηγική αντιστάθμιση λειτούργησε μάλλον προς το εθνικό συμφέρον, προωθώντας τις διμερείς σχέσεις με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ και σε μια περίπτωση, διασφαλίζοντας την ασφαλή διέλευση για πλοία με ινδική σημαία.
Επιπλέον, ανεξάρτητα από τις μακροχρόνιες σχέσεις με τα νησιωτικά έθνη, η αντίληψη των νησιών για την Ινδία ήταν μολυσμένη. Η πεποίθησή τους είναι ότι η Ινδία αρχικά τους αγνόησε, στη συνέχεια υπερεκτείνοντας τους πολιτιστικούς και ιστορικούς δεσμούς της. Η Ινδία απέτυχε να αντιμετωπίσει τα ζητήματα των νησιών όπως τα αντιλαμβανόταν, με αποτέλεσμα οι πρωτοβουλίες του Νέου Δελχί να εκλαμβάνονται ως μονόπλευρες και εκτός δικού τους συμφέροντος. Έτσι, η εξισορρόπηση των σχέσεων με τη Δύση και την Κίνα προσφέρει τις δικές της προκλήσεις. Πώς μπορείς να εμπιστευτείς μια χώρα να λειτουργεί ως πάροχος ασφάλειας δικτύου, όταν είναι επίσης ευθυγραμμισμένη με τις χώρες από τις οποίες θέλεις να προστατευτείς;
Ενώ η Κίνα παρεμβαίνει με μια πιο επιθετική επέκταση στις περιοχές, η άμεση προτεραιότητα και η κύρια εστίαση της Ινδίας παραμένει στην περιοχή του Ινδικού Ωκεανού, καθώς το Νέο Δελχί επιδιώκει να δημιουργήσει τις δικές του περιφερειακές συνεργασίες μέσω της θαλάσσιας συνεργασίας, της ανάπτυξης ικανοτήτων, των έργων υποδομής, της αναπτυξιακής βοήθειας και της πολυμερούς ασφάλειας. Στο πλαίσιο του MAHASAGAR, του AIKEYME (Africa-India Key Maritime Engagement), του Indian Ocean Ship (IOS) SAGAR (ένα πρόγραμμα για την επεξεργασία των προσπαθειών και του οράματος της θαλάσσιας συνεργασίας της Ινδίας) και του Colombo Security Conclave (μια μικρομερής ομάδα θαλάσσιας ασφάλειας παράκτιων κρατών του Ινδικού Ωκεανού), το Νέο Δελχί προσπαθεί να τοποθετηθεί ως πάροχος καθαρής ασφάλειας και αναπτυξιακός εταίρος, ενώ περιορίζει στρατηγικά τον χώρο ελιγμών της Κίνας. Επιπλέον, η σινο-ινδική αντιπαλότητα έχει προσκαλέσει τους άλλους γείτονες της Κίνας, οι οποίοι μοιράζονται ίσες εντάσεις με το Πεκίνο, σε μια ολοκληρωμένη εταιρική σχέση με την Ινδία. Η Ιαπωνία, γείτονας της Κίνας, ελπίζει να συνεργαστεί με την Ινδία, για παράδειγμα μέσω του Τετραμερούς Διαλόγου για την Ασφάλεια (QUAD), ο οποίος περιλαμβάνει την Αυστραλία, την Ιαπωνία, τις ΗΠΑ και την Ινδία, για να αμφισβητήσει την αυξανόμενη επιρροή της Κίνας σε κρίσιμες περιοχές.
«Όπου οι ωκεανοί χρησιμεύουν ως το μόνο ανοιχτό, κοινό βασίλειο στον κόσμο, η ελεύθερη πρόσβαση σε αυτούς τους ωκεανούς είναι απαραίτητη για τη δημιουργία εσωτερικής ευημερίας, εξωτερικών σχέσεων και ανθεκτικών στρατηγικών εξαρτήσεων». - Ρατζίβ Λαχμίπερσαντ
Κρίσιμες, αλλά εξωτερικές, σχέσεις για την Ινδία, είναι εταίροι όπως η Γαλλία και η Ιαπωνία. Τα κοινά οράματα, οι στόχοι και τα συμφέροντα ασφάλειας επιτρέπουν μια ισχυρή εταιρική σχέση, με απαραίτητους ρόλους στις αντίστοιχες περιοχές τους. Η συνεργασία της Ιαπωνίας και της Ινδίας στο πλαίσιο της «Κοινής Διακήρυξης για τη Συνεργασία για την Ασφάλεια», στοχεύει στην αύξηση των αμυντικών δυνατοτήτων και της ετοιμότητας της άλλης, προωθώντας τη διαλειτουργικότητα και τη συνέργεια μεταξύ των αμυντικών δυνάμεων. Η σχέση τους διαμορφώθηκε φυσικά με την Ιαπωνία να γίνεται όλο και πιο σημαντική όταν πρόκειται να απαντήσει στην αυξανόμενη παρουσία της Κίνας στις περιοχές και να κλείσει το χάσμα μεταξύ των στρατιωτικών και οικονομικών δυνατοτήτων του Πεκίνου και της Ινδίας. Η Γαλλία έχει παρουσία στην περιοχή μέσω των υπερπόντιων εδαφών της και μοιράζεται παρόμοιους στόχους με την Ινδία επιδιώκοντας να εξασφαλίσει το IOR (ιδιαίτερα τον δυτικό Ινδικό Ωκεανό). Η Γαλλία επιθυμεί κυρίως να επικεντρωθεί σε τομείς που καλύπτουν σημαντικά γεωστρατηγικά ζητήματα, όπως τα SLOC, η έκθεση στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, τα εγκληματικά δίκτυα και η μείωση της επιρροής των ανταγωνιστών. Ως εκ τούτου, η Γαλλία και η Ινδία επωφελούνται από στενότερες σχέσεις, λόγω της σημαντικής στρατιωτικής τους δύναμης και των κοινών συμφερόντων τους, εξομαλύνοντας περαιτέρω τις ασύμμετρες δυνατότητες της Κίνας και της Ινδίας. Μαζί με τους στενούς δεσμούς με τη Γαλλία, η Ινδία έχει εισέλθει σε πιο πρόσφατες, στενές σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ).
«Η Ινδία συμμετέχει με την ΕΕ και με τις επιχειρήσεις EU NAVFOR ATLANTA και Aspides, αλλά όλο και περισσότερο προσπαθεί να κάνει περισσότερα όσον αφορά τις ναυτικές ασκήσεις, όχι μόνο με την ΕΕ, αλλά και με μεμονωμένες χώρες της ΕΕ, όπως η Γερμανία, η Γαλλία, συμπεριλαμβανομένης της Ιταλίας, όπου εργάζονται πολύ καλά τώρα, στην κοινή θαλάσσια γειτονιά της Μεσογείου» - Δρ Dattesh D. Prabhu-Parulekar
Ενώ η δήλωση «αγώνας για σχέσεις» έχει αλήθεια, δεν είναι μια σθεναρή μάχη. Ούτε η Κίνα ούτε η Ινδία απλώς ανταγωνίζονται για να «κερδίσουν» μια χώρα, επειδή πολλά παράκτια κράτη εφαρμόζουν αντιστάθμιση μεταξύ των δύο. Για παράδειγμα, ο Μαυρίκιος εφαρμόζει «ασύμμετρη αντιστάθμιση», κλίνοντας προς την Ινδία για ασφάλεια, ενώ συνεργάζεται με την Κίνα για τον οικονομικό παράγοντα· ενώ οι Σεϋχέλλες εφαρμόζουν μια πιο «συμμετρική στρατηγική αντιστάθμισης» μεταξύ Κίνας και Ινδίας.
Η συνεργασία της Ινδίας εκτείνεται σε όλο το IOR, με βασικές σχέσεις με τη Σρι Λάνκα, τις Μαλδίβες, τα κράτη της Ανατολικής Αφρικής, το Ομάν και την Ινδονησία. Ενώ οι σχέσεις με τα παράκτια κράτη είναι απαραίτητες, ορισμένες είναι κρίσιμες. Η Σρι Λάνκα, για παράδειγμα, βρίσκεται ακριβώς νότια της Ινδίας, με ένα μεγάλο SLOC. Επιπλέον, η Κίνα έχει δείξει σημαντικό (οικονομικό) ενδιαφέρον, χρηματοδοτώντας έργα υποδομής, συμπεριλαμβανομένου του λιμανιού Hambantota και έργων που σχετίζονται με το Κολόμπο. Η Σρι Λάνκα ακολουθεί παρόμοια πρακτική με άλλα παράκτια κράτη, αποδεχόμενη την Ινδία ενώ αναλαμβάνει τον ρόλο της στον τομέα της ασφάλειας και στρέφεται στην Κίνα για οικονομικό όφελος. Οι Μαλδίβες είναι παρόμοιας σημασίας, με υψηλό ανταγωνισμό. Οι Μαλδίβες, που βρίσκονται στον κεντρικό Ινδικό Ωκεανό, κοντά στο Lakshadweep και το μεγάλο SLOC, το Κανάλι των Εννέα Μοιρών, υπέγραψαν συμφωνία στρατιωτικής βοήθειας του 2024 με την Κίνα, ενώ οι σχέσεις με την Ινδία επιδεινώθηκαν. Ωστόσο, οι Μαλδίβες και η Ινδία εισήλθαν ξανά σε «ασφαλέστερα νερά», βελτιώνοντας τις σχέσεις τους και υπογράφοντας μια συμφωνία Συνολικής Εταιρικής Σχέσης Οικονομικής και Θαλάσσιας Ασφάλειας, με αποτέλεσμα αμυντικό εξοπλισμό, υποστήριξη επιτήρησης ραντάρ, το έργο του λιμανιού Ekatha στο Uthuru Thila Falhu (UTF) και συνεχιζόμενη διμερή ναυτική εκπαίδευση και ασκήσεις.
Ο προαναφερθείς Μαυρίκιος και οι Σεϋχέλλες έχουν επίσης σημασία, καθώς η ινδική επιρροή εκεί θα παρείχε στην Ινδία ισχυρότερη εμβέλεια προς το νοτιοδυτικό IOR, και συγκεκριμένα το κανάλι της Μοζαμβίκης. Η Ινδία παρέχει στον Μαυρίκιο (θαλάσσια) αναπτυξιακή βοήθεια, προσφέροντας αποτελεσματικά οικονομική συνεργασία ζωτικής σημασίας για τον Μαυρίκιο.
«Η Ινδία είναι μια χώρα που έχει υποστηρίξει ότι τα μικρά νησιωτικά αναπτυσσόμενα κράτη δεν πρέπει να βλέπουν τους εαυτούς τους ως μικρά αναπτυσσόμενα κράτη, αλλά ως μεγάλα ωκεάνια κράτη. Η Ινδία πιστεύει ότι η αντίληψή τους για τον εαυτό τους δεν πρέπει να είναι από την άποψη των φυσικών χαρακτηριστικών τους, αλλά από την άποψη της θαλάσσιας έκτασης που υπάγεται στη δικαιοδοσία τους». - Δρ Dattesh D. Prabhu-Parulekar
Όσο για τα παράκτια κράτη της Ανατολικής Αφρικής, η Πρωτοβουλία Belt and Road του Πεκίνου εδραιώθηκε. Αυτό οδήγησε την ινδική δράση να προσπαθήσει να βελτιώσει τη στρατηγική επιρροή στην περιοχή, με την ευκαιρία της να οικοδομήσει σχέσεις με τους δυτικούς εταίρους της περιοχής. Η Ινδία επιθυμεί να παρουσιαστεί ως αντίβαρο στην Κίνα, προσφέροντας ουσιαστικά μια εναλλακτική λύση. Η κανονιστική ισχύς και ο υποστηρικτικός ρόλος της Ινδίας στοχεύουν στην αποφυγή σημαντικών οικολογικών συνεπειών, στη διπλωματία παγίδας χρέους και στην εστίαση στη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη.
Η ασύμμετρη απάντηση της Ινδίας
Συμπερασματικά, η Ινδία μπορεί να αυξήσει την ικανότητά της να βοηθήσει στην ασφάλεια της περιοχής του Ινδικού Ωκεανού, αλλά δεν μπορεί να το κάνει προσπαθώντας να αντικατοπτρίσει την ανάπτυξη της Κίνας σε στρατιωτικές ή οικονομικές πτυχές. Αντίθετα, η ισχυρότερη επιλογή του Νέου Δελχί έγκειται στη μετατροπή της γεωπολιτικής και γεωγραφικής του θέσης στην καρδιά του IOR σε στρατηγική ικανότητα, αξιοποιώντας τα «διαμάντια» του για να εξασφαλίσει την περιοχή. Η ανάπτυξη του Great Nicobar Island και του Lakshadweep, η ισχυρότερη επίγνωση του θαλάσσιου τομέα, η μεγαλύτερη ναυτική εμβέλεια μέσω της αύξησης των εγχώριων δαπανών και των βελτιωμένων εξωτερικών σχέσεων με τα παράκτια κράτη και η γεωγραφική θέση κατά μήκος κρίσιμων SLOC και σημείων συμφόρησης επιτρέπουν στην Ινδία να εκμεταλλευτεί τα πλεονεκτήματά της. Η επιρροή και η πίσω αυλή της Ινδίας της παρέχουν μόχλευση, ενώ η Κίνα, ως εξωπεριφερειακή δύναμη, πρέπει να ξοδέψει σημαντικά περισσότερα κεφάλαια και πόρους για να εδραιωθεί σε έναν παρόμοιο ρόλο.
Οι ίδιες οι υποδομές δεν παρέχουν σε μια χώρα επιρροή, η ανάπτυξη του δικτύου, των έργων και των λιμανιών της Κίνας δεν έχει επιδείξει προβολή ισχύος. Αντίθετα, οι συνεργασίες και οι σχέσεις έχουν δείξει ότι η επιρροή στην IOR εξαρτάται από αυτήν όσο και η στρατιωτική ικανότητα, επιτρέποντας ακόμη και σε εξωπεριφερειακούς παράγοντες να ασκήσουν σημαντική πίεση και να έχουν κυρίαρχη παρουσία στην περιοχή. Ως εκ τούτου, η Ινδία πρέπει να επιταχύνει τη φυσική θαλάσσια επέκτασή της με ναυτική ενίσχυση, αναπτυξιακή βοήθεια, πολυμερείς ασκήσεις, περιφερειακή ανάπτυξη ικανοτήτων και βαθύτερη, ολοκληρωμένη συνεργασία με παράκτια κράτη στο πλαίσιο του οράματός της MAHASAGAR. Καθοδηγούμενη από τη στρατηγική προσέγγιση αντιστάθμισης κινδύνου μεταξύ των παράκτιων κρατών στο IOR, η πρόκληση της Ινδίας γίνεται να γίνει ο πιο αξιόπιστος εταίρος ασφάλειας και ανάπτυξης, αντί για «η ευκολότερη επιλογή» ή «απλώς γεωγραφικά πιο κοντά».
Η επιτυχία της Ινδίας εξαρτάται τελικά από την ικανότητά της να ισορροπεί, ξεπερνώντας τα ιστορικά σκηνικά στη θαλάσσια ανάπτυξη, αποτρέποντας παράλληλα την υπερέκταση. Η παρουσία της Κίνας δεν αντικαθιστά την Ινδία, ούτε αφαιρεί τα γεωγραφικά πλεονεκτήματα της Ινδίας. Αντίθετα, το Πεκίνο χρησιμεύει ως εναλλακτική λύση με τη βελτιωμένη υλικοτεχνική πρόσβαση, την περιφερειακή εξοικείωση και την πολιτική επιρροή.
Επομένως, η κυριαρχία της IOR δεν θα πρέπει να είναι ο στόχος της Ινδίας, η παραμονή του κεντρικού παράγοντα ασφαλείας της δεν απαιτεί περιφερειακή κυριαρχία. Η Ινδία πρέπει να καταπολεμήσει την ασυμμετρία με ασυμμετρία, να ενισχύσει τα νησιά της, να εξασφαλίσει ευάλωτες θαλάσσιες οδούς, να επεκτείνει την περιφερειακή εταιρική σχέση και να χρησιμοποιήσει πολύτιμους εξωτερικούς εταίρους όπως η Γαλλία και η Ιαπωνία για να αντισταθμίσει το χάσμα δυνατοτήτων. Η Ινδία έχει την ευκαιρία να κάνει τη γεωγραφία, τις ιστορικές και νέες συνεργασίες και την περιφερειακή αξιοπιστία της πιο πολύτιμη στρατηγικά από την εκτεταμένη οικονομική εμβέλεια της Κίνας. Ως εκ τούτου, επειδή ο προϋπολογισμός και η κλίμακα της Κίνας την τοποθετούν σε μια κατηγορία βάρους πάνω από την Ινδία, η Ινδία πρέπει να στραφεί σε στρατηγική εταιρική σχέση ή να χτυπήσει πάνω από το βάρος της.
**Τό ιστολόγιο δέν συμφωνει απαραίτητα με τις απόψεις των αρθρογράφων
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου