Ancient Origins Editor και Ancient Origins UNLEASHED
Ζούμε σε μια εποχή που απαιτεί αποδείξεις: Υπήρξε πραγματικά ο Μέρλιν; Ήταν αληθινός ο βασιλιάς Αρθούρος; Αν όχι, λέει η ιστορία, αυτοί οι θρύλοι είναι άχρηστοι. Τι γίνεται όμως αν αυτή η εμμονή με την ιστορική ακρίβεια μας κάνει να χάνουμε κάτι πολύ πιο σημαντικό; Εδώ υποστηρίζεται ότι ο θρύλος του Μέρλιν αντιπροσωπεύει την τελευταία άμυνα της ανθρωπότητας ενάντια σε έναν κούφιο υλισμό - ένα κάλεσμα για ανάκτηση της φαντασίας, του θαύματος και της εσωτερικής μαγείας που ο πολιτισμός μας έχει συστηματικά καταστείλει. Ανακαλύψτε γιατί η μεγαλύτερη δύναμη του μάγου δεν έχει καμία σχέση με το αν περπάτησε στη Γη και έχει να κάνει με την αφύπνιση αυτού που εξακολουθεί να κοιμάται μέσα σε όλους μας...
Η προσέγγιση ενός θέματος όπως η παράδοση για τον Μέρλιν τον Μάγο είναι η ενασχόληση με μια παλιά, παλιά ιστορία που έχει ενσωματωθεί στην ποίηση, την ιστορία, τη μουσική, την τέχνη και τη λογοτεχνία. Μέσα από όλα αυτά υφαίνεται μια ιστορία που έχει αντέξει στη δοκιμασία του χρόνου. Ένας ποιητής, ένας καλλιτέχνης και ένας μουσικός που συμμετέχουν σε μια εσωτερική, διαφωτιστική συζήτηση που προσφέρει σε όλους ένα υπερβατικό όραμα της ανθρώπινης κατάστασης μπορεί να δει τον κόσμο και τη θέση της ανθρωπότητας σε αυτόν με έναν νέο τρόπο που φαίνεται κάπως μεταμορφωτικός. Μη έχοντας την πεζή γλώσσα για να εκφράσουν τη διορατικότητά τους σε λέξεις, όλοι καταφεύγουν στο δικό τους συγκεκριμένο μέσο. Ο ποιητής γράφει ένα ποίημα. Ο καλλιτέχνης ζωγραφίζει μια εικόνα. Ο μουσικός συνθέτει ένα τραγούδι. Το ποίημα, η εικόνα και το τραγούδι είναι εντελώς διαφορετικά μεταξύ τους, αλλά όλα προκαλούν παρόμοια συναισθήματα στο αντίστοιχο κοινό τους, επειδή όλα βασίζονται στο ίδιο, κοινό, μεταμορφωτικό θέμα. Ελπίζουν να μεταφέρουν μια σημαντική εικόνα.

Ο Μέρλιν είναι Περισσότερα
Ο μύθος για τον Μέρλιν βασίζεται σε ιστορικό πρόσωπο; Μπορεί. Αλλά μάλλον όχι. Είναι ο Μέρλιν μια σύνθεση που διαμορφώθηκε από πολλούς ανθρώπους που έζησαν σε διαφορετικές γεωγραφικές τοποθεσίες και διαφορετικούς ιστορικούς χρόνους; Μπορεί. Αλλά μάλλον όχι. Οι ενέργειές του βασίζονται σε πραγματικά γεγονότα; Μπορεί. Αλλά μάλλον όχι. Θα μπορούσε πραγματικά να παράγει μαγεία απλώς και μόνο με το να είναι ο Μέρλιν; Μπορεί. Αλλά μάλλον όχι.
Με την πάροδο του χρόνου η σημασία του Μέρλιν έχει αυξηθεί πολύ πέρα από τα κίνητρα, τις μεθόδους και τις πράξεις οποιουδήποτε ανθρώπου. Είναι η ιστορία του που έχει αιώνια σημασία, όχι η ιστορική συνάφεια των πράξεών του. Μερικές φορές η θρησκεία δεν είναι αρκετή. Οι άνθρωποι χρειάζονται περισσότερα. Μερικές φορές οι επιστημονικές εξηγήσεις είναι ανεπαρκείς. Οι άνθρωποι χρειάζονται περισσότερα. Μερικές φορές η μυθολογική συνάφεια δεν ικανοποιεί αρκετά. Οι άνθρωποι χρειάζονται περισσότερα. Μερικές φορές το ψυχολογικό κίνητρο δεν το κάνει πια. Οι άνθρωποι χρειάζονται περισσότερα. Μερικές φορές η φιλοσοφική συζήτηση υπολείπεται. Οι άνθρωποι χρειάζονται περισσότερα. Ο Μέρλιν έχει γίνει το «περισσότερο».

Μέρλιν εναντίον Υλισμού
Σήμερα οι άνθρωποι ζουν σε μια εξωφρενικά κυριολεκτική εποχή. Πολλοί έχουν αποδεχτεί την ιδέα ότι αν ένας χαρακτήρας δεν είναι ιστορικός, δεν είναι «πραγματικός». Οι άνθρωποι έχουν καταλήξει να πιστεύουν ότι αν ένας ιστορικός Βούδας δεν ζούσε στην Ινδία πριν από 2.500 χρόνια, ο Βουδισμός είναι απλώς μια διανοητική δομή. Αν μπορούσε να αποδειχθεί ότι ένας ιστορικός Ιησούς δεν βάδισε στα μονοπάτια της αρχαίας Γαλιλαίας, ο Χριστιανισμός θα έπαυε να θεωρείται βιώσιμος. Αν ο Λάο Τσε δεν ήταν πραγματικό πρόσωπο, ο Ταοϊσμός είναι άχρηστος. Αν ο Αρθούρος και ο Μέρλιν δεν βασίζονται σε πραγματικούς ανθρώπους, οι μελέτες του Αρθούρου είναι χάσιμο χρόνου.
Τίποτα δεν θα μπορούσε να απέχει περισσότερο από την αλήθεια. Αλλά αυτό παθαίνει κανείς όταν επιλέγει να ακολουθήσει μόνο δομές σκέψης που βασίζονται σε γεγονότα, επιστημονικά σκεπτόμενες, διανοητικά αιτιολογημένες. Πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι καμία άλλη κοσμοθεωρία δεν είναι δυνατή. Κάνουν λάθος. Ο Μέρλιν βρίσκεται σε άμεση αντίθεση με αυτή τη φιλοσοφία. Είναι ένα αντίδοτο στην ασθένεια του υλισμού. Η ιστορία του είναι μια έκκληση για επιστροφή στη λογική της μαγείας.
Η τρέχουσα κυρίαρχη κοσμοθεωρία αποτελείται από έναν σχετικά σύγχρονο τρόπο κατανόησης της πραγματικότητας. Διδάσκεται κανείς ότι αν δεν μπορεί κανείς να το δει, να το γευτεί, να το μυρίσει, να το νιώσει, να το ακούσει ή να το μετρήσει με άλλο τρόπο, δεν υπάρχει. Αυτή η πεποίθηση ονομάζεται υλισμός. Αλλά τα πράγματα δεν υπόκειντο πάντα σε μια τόσο βαρετή, λεγόμενη επικεντρωμένη στους ενήλικες, επιστημονικά καθορισμένη, βασισμένη σε γεγονότα προσέγγιση της ζωής. Αν κάποιος μπορέσει να ανοίξει το μυαλό του σε αυτή την αρχαία αλήθεια, θα ανακαλύψει μεγαλύτερη μαγεία από ό,τι μπορεί να περιέχεται σε οποιοδήποτε ιστορικό πρόσωπο. Όταν ο Μέρλιν απελευθερωθεί από τα δεσμά ενός μόνο ιστορικού χαρακτήρα και δεν περιορίζεται πλέον στα επιστημονικά γεγονότα, μπορεί να εκπληρώσει την ιδέα του «περισσότερου». Οι εξηγήσεις είναι τότε ανεπαρκείς. Μόνο το έργο ποιητών, καλλιτεχνών και μουσικών θα κάνει.

Η δύναμη του μύθου
Όταν αυτή η αλήθεια διαπερνά και γίνεται φανερή, κανείς δεν λέει: «Καταλαβαίνω». Λένε: «Αχ χα! Το καταλαβαίνω». Μπορεί κανείς να μην είναι σε θέση να το εκφράσει με λέξεις, αλλά βλέπει μια υπερβατική πραγματικότητα πέρα από την ικανότητα της γλώσσας να εκφράσει επαρκώς. Αυτή είναι η δύναμη του μύθου. Μεταφέρει κάποιον στη χώρα του «περισσότερου». Εξηγεί τη δύναμη του Μέρλιν του Μάγου. Αποκαλύπτει επίσης την έλλειψη νοητικών διαδικασιών σκέψης που είναι κοινές σε πολλούς ανθρώπους που γεννήθηκαν και μεγάλωσαν στην τρέχουσα πνευματική εποχή. Δεν μπορεί κανείς να συμπυκνώσει την υπερβατική πραγματικότητα σε λίγους χαρακτήρες που θα χωρέσουν στην οθόνη ενός έξυπνου τηλεφώνου. Δεν μπορεί κανείς να αναλύσει πράγματα όπως η αγάπη και η συμπόνια και να τα κοιτάξει στο μικροσκόπιο. Ωστόσο, οι άνθρωποι είναι πρόθυμοι να πεθάνουν για αυτούς. Ποιος θα ήταν πρόθυμος να πεθάνει για κάτι που δεν υπάρχει;
Η υπαρξιακή αλήθεια δεν ευνοεί πάντα χώρους μεγέθους αυτοκόλλητου. Χρειάζεται υπομονή, αποχρώσεις και κατανόηση για να προχωρήσουμε πέρα από την επιφανειακή πραγματικότητα στην ομίχλη της μαγείας. Δυστυχώς, ωστόσο, τα μαγικά χαρακτηριστικά φαίνεται να έχουν ατροφήσει στον σημερινό πολυάσχολο, τεχνοκεντρικό, επιστημονικό κόσμο. Μπορούν, ωστόσο, να πειστούν να βγουν από την κρυστάλλινη σπηλιά στην οποία έχουν φυλακιστεί. Ο Μέρλιν δεν ζούσε «τότε». Δεν ζούσε «εκεί». Ζει μέσα μας, και ο εσωτερικός μας Μέρλιν μπορεί ακόμη να απελευθερωθεί από τον ενταφιασμό του. Το μόνο που χρειάζεται είναι λίγη φαντασία και πρόθεση. Τότε η μαγεία μπορεί να απελευθερωθεί.

Οι ιστορίες που έχουν αναπτυχθεί γύρω από τον μύθο είναι πιο σημαντικές από τη φυσική του ζωή, αν, πράγματι, έζησε ποτέ μία. Η παράδοση του Μέρλιν μεγάλωσε επειδή το όνομα Μέρλιν έγινε το επίκεντρο για μια μεγαλύτερη πραγματικότητα. Είναι, και ήταν πάντα από την ίδρυσή του, ένα μέσο έκφρασης μιας εσωτερικής αλήθειας που εκτείνεται πάνω και πέρα από τη γλώσσα. Η ίδια η λέξη, «μαγεία», είναι τόσο επικαλυμμένη με γλωσσικές αποσκευές που είναι σχεδόν άχρηστη αυτές τις μέρες. Πριν από μερικές εκατοντάδες χρόνια μια άμαξα χωρίς άλογα θεωρούνταν μαγική. Ο ισχυρισμός ότι άναψε ένα ηλεκτρικό φως μπορεί να είχε καεί στην πυρά. Αν κάποιος επέμενε ότι οι άνθρωποι μπορούσαν να περπατήσουν στο φεγγάρι, θα γελούσε το χωριό.
Παρ' όλα αυτά, κάποτε έλεγαν και απολάμβαναν ιστορίες για όλα αυτά τα πράγματα. Τα μαγικά χαλιά, το να λένε τη «μαγική λέξη» και να κάνουν μαγικά ξόρκια που παρείχαν είσοδο σε μαγικά βασίλεια ήταν συνηθισμένα. Όλες αυτές οι αντιλήψεις θα είχαν χαρακτηριστεί ανόητες αν κάποιος έμενε στα γεγονότα της επιστήμης και σε μια επιφανειακή, υλιστική κοσμοθεωρία. Ωστόσο, οι άνθρωποι μιλούσαν γι' αυτά αρκεί να παρουσιάζονταν σε φανταστικές ιστορίες και φανταστικές ιστορίες δίπλα στο τζάκι. Ποιος μπορεί λοιπόν να πει ότι η παράδοση του Μέρλιν δεν θα αποδειχθεί κάποια μέρα ότι παρουσιάζει μια μεγαλύτερη πραγματικότητα από αυτή που βιώνεται σήμερα - μια πραγματικότητα που μια μέρα μπορεί να θεωρηθεί δεδομένη; Και ακόμα κι αν οι εξωτερικοί μαγικοί μηχανισμοί δεν πραγματοποιηθούν, οι αλήθειες στις οποίες αναφέρονται οι ιστορίες μπορούν να βοηθήσουν με πολλούς τρόπους να φωτιστεί το σκοτάδι της βαρετής ζωής του ανθρώπου, απελευθερώνοντας τη μαγεία που εξακολουθεί να κατοικεί μέσα σε όλους, θαμμένη βαθιά κάτω από τα συντρίμμια του υλισμού του 21ου αιώνα.
Η παράδοση του Μέρλιν είναι μυθολογική παράδοση και η μυθολογία δείχνει σε κάποιον πώς να πλοηγηθεί στους κινδύνους της καθημερινής δραστηριότητας. Μας λέει ποιοι είμαστε και πώς φτάσαμε εδώ. Δείχνει τα μονοπάτια που έχουν ήδη ακολουθήσει σοφοί άνδρες και γυναίκες και μας καθοδηγεί στην εμπειρία της πλήρους ανθρώπινης δυνατότητας.

Η ιστορική παράδοση του Μέρλιν
Κάπου στον ένατο αιώνα, σε μια χρονική περίοδο που υποτίθεται ότι ήταν: «το τέταρτο έτος της βασιλείας του βασιλιά Μερμενού, που ονομαζόταν επίσης Merfyn Frych ap Gwiad, βασιλιάς του Gwynedd», ένας Ουαλός λόγιος που αυτοαποκαλούνταν Nennius έγραψε μια πραγματεία με τίτλο Historia Brittonum, ή Η Ιστορία των Βρετανών. Ισχυρίστηκε ότι το βιβλίο του αποκάλυψε την ιστορία του βρετανικού λαού. Με άλλα λόγια, είπε ότι έγραφε για την ταυτότητα του πολιτισμού του και από πού προέρχονταν. Πολλοί μελετητές αποφάσισαν έκτοτε ότι το έργο ήταν πλαστό, αλλά μακροπρόθεσμα, δεν έχει σημασία. Το θέμα είναι ότι κάποιος, κάποια στιγμή, έκανε την ερώτηση, «Ποιοι είμαστε και πώς φτάσαμε εδώ;».
Η ημερομηνία για το Historia Brittonum καθορίζεται από το γεγονός ότι στο Κεφάλαιο 4, ο Nennius λέει ότι: «από τα Πάθη του Χριστού έχουν περάσει 796 χρόνια, αλλά από την Ενσάρκωσή του είναι 831 χρόνια». Έτσι, οι περισσότεροι ιστορικοί που παίρνουν στα σοβαρά τον Nennius υποθέτουν ότι έγραψε το βιβλίο του κάπου γύρω στο 828 μ.Χ.
Αφηγείται μια μεγάλη ιστορία και παρουσιάζει μια ιστορία που θα έκανε περήφανο τον πιο συντηρητικό Βρετανό πολίτη. Η Βρετανία, σύμφωνα με τον Νέννιο, κατοικήθηκε για πρώτη φορά από ανθρώπους που διέφυγαν από τη μάχη της Τροίας, διάσημοι για θεϊκούς χαρακτήρες όπως η Ελένη, της οποίας «το πρόσωπο εκτόξευσε χίλια πλοία», ο Αχιλλέας, του οποίου η μόνη αδυναμία βρισκόταν στη θεραπεία του, ο Οδυσσέας, του φημισμένου ταξιδιού μετά τη μάχη, ο Αίαντας και ο Έκτορας, για να μην πούμε τίποτα για τον Δούρειο Ίππο που έπαιξε τόσο σημαντικό ρόλο στην ήττα της απόρθητης πόλης.
Ένας από τους ιδρυτές της Βρετανίας ήταν ο Βρούτος, με καταγωγή από τον Αινεία, του οποίου ο πατέρας ήταν πρώτος ξάδερφος του βασιλιά Πριάμου της Τροίας. Από το όνομα Βρούτος προέρχεται η λέξη «Βρετανός». Αυτό είναι το βιβλίο που αναφέρει για πρώτη φορά τον νεαρό βασιλιά Αρθούρο. Τον αποκαλούν deux bellorum, έναν πολεμικό ηγέτη, ο οποίος πολέμησε περίφημα 12 μάχες που ένωσαν τη Βρετανία σε επικίνδυνες στιγμές.
Ο λόγος που το Historia Brittonum του Nennius είναι τόσο σημαντικό είναι επειδή ο Geoffrey of Monmouth το χρησιμοποίησε ως κύρια πηγή του όταν έγραψε το κλασικό του Historia regum Britanniae, την Ιστορία των Βασιλέων της Βρετανίας, κάποια στιγμή μεταξύ 1135 και 1138. Αυτό είναι το βιβλίο που εισήγαγε την πρώτη εκδοχή των γνωστών πλέον ιστοριών για τον Μέρλιν Αμβρόσιο, τον Ούθερ Πεντράγκον και τον βασιλιά Αρθούρο. Ο Τζέφρι ανέπτυξε περαιτέρω τη φιγούρα του Μέρλιν στο έργο του Vita Merlini, η ζωή του Μέρλιν. Αυτό είναι το έργο που ξεκίνησε την παράδοση του Μέρλιν ως μάγου, ενός φυσικού άγριου ανθρώπου των δασών, που κατείχε το χάρισμα της μαντείας και την ικανότητα να κάνει κάθε είδους φανταστικά πράγματα, μόνο και μόνο επειδή ήταν ο Μέρλιν. Μέχρι τον 13ο αιώνα αυτή η εικόνα είχε επικρατήσει. Ο Robert de Borron έγραψε ένα ειδύλλιο με τίτλο Merlin που μετέτρεψε έναν γέρο Δρυίδη σε χριστιανό προφήτη του Αγίου Δισκοπότηρου, το κύπελλο του μυστικού δείπνου.
Ίσως αυτό ήταν πολύ μεγάλο για να το δεχτούμε, επειδή ένα εκτενές έργο που ονομάζεται Κύκλος της Βουλγάτας επέστρεψε σε μια εξερεύνηση της σκοτεινής πλευράς του Μέρλιν. Αλλά μέχρι το τέλος του κύκλου, ο σοφός μάγος της αυλής έχει γνωρίσει και αγαπήσει τον γνωστό πλέον ρόλο του συμβούλου του Αρθούρου και συμβούλου των Ιπποτών της Στρογγυλής Τραπέζης. Εδώ βρίσκουμε τις γνωστές ιστορίες για το σπαθί στην πέτρα και τον τελικό θάνατο του Μέρλιν στα χέρια της Κυρίας της Λίμνης, ή του Μόργκαν λε Φέι, ή του Μοργκάουζ, ή της Βίβιαν, ή οποιουδήποτε αριθμού άλλων σκοτεινών μαγισσών, ανάλογα με το ποιανού την αφήγηση διαβάζει κανείς.
Η ιστορία του εξακολουθεί να γράφεται, αλλά αυτό που τελικά προέκυψε είναι μια εικόνα μιας αρθρωτής φιγούρας - η τελευταία μιας παράδοσης και ο προάγγελος μιας άλλης:
• Κλείνει την εποχή των Δρυίδων καθώς ο Αρθούρος και οι ιππότες του ενσαρκώνουν τον θρίαμβο του μυστικιστικού βρετανικού χριστιανισμού.
• Είναι ένας δασικός άνθρωπος των άγριων δασών που στάζουν μυστήριο και μαγεία, αλλά σχεδιάζει την κατασκευή του Κάμελοτ, της αρχετυπικής πόλης που είναι χτισμένη σε έναν λόφο.
• Αντιπροσωπεύει μια εποχή σκοτεινής μαγείας που δίνει τη θέση της σε μια κουλτούρα λαμπερού φωτός και ενάρετου ιπποτισμού.
• Ξαναχτίζει το Στόουνχεντζ, τον «Χορό του Γίγαντα», αλλά το αφιερώνει ως σύμβολο του φωτός στο σκοτάδι.
• Κοιμάται σε μια κρυστάλλινη σπηλιά, αλλά όπως ο Αρθούρος, ο «κάποτε και μελλοντικός βασιλιάς», θα ξυπνήσει ξανά όταν τον χρειαστούν ξανά.
Όλα αυτά σημαίνουν ότι αν κάποιος ξοδέψει πολύ χρόνο προσπαθώντας να εντοπίσει μια ιστορική προσωπικότητα που ονομάζεται Μέρλιν, είναι πιθανό να χάσει τη μεγάλη εικόνα. Αυτό που είναι σημαντικό είναι η συνολική ιστορία, όχι ένας μεμονωμένος άνθρωπος που μπορεί κάποτε να υπήρχε στην Ουαλία, ή ίσως στην Κορνουάλη, ή ίσως στη Σκωτία, ή οπουδήποτε αλλού οι μελετητές προσπάθησαν να τον βρουν.

Ο Μέρλιν στον 21ο αιώνα
Ήταν ο Nennius απατεώνας; Είναι ο Geoffrey of Monmouth αξιόπιστος ιστορικός; Οι μπερδεμένες, αλληλεπικαλυπτόμενες και μεταβαλλόμενες ιστορίες του Κύκλου της Βουλγάτας το έκαναν σωστά; Υπάρχει κάποια ιστορική συνάφεια με τον μυστικιστικό Μέρλιν που εξακολουθεί να κυριαρχεί στη λεγόμενη «Νέα Εποχή»; Ποιος νοιάζεται; Αυτές είναι ενδιαφέρουσες λογοτεχνικές μελέτες, σίγουρα, και διασφαλίζουν την εργασιακή ασφάλεια πολλών μελετητών του Αρθούρου. Αλλά πολύ μεγαλύτερη σημασία έχει τι σημαίνουν οι ιστορίες. Πώς εφαρμόζονται στη ζωή στον 21ο αιώνα; Πώς σχετίζονται με τη σημερινή εποχή; Πώς μας βοηθούν να κατανοήσουμε καλύτερα τον εαυτό μας; Πώς μας βοηθούν να ζήσουμε πιο ικανοποιητικές ζωές; Το να μελετάς τον Μέρλιν τον Μάγο σημαίνει να μελετάς ένα μυστήριο για τους αιώνες και να ξεκλειδώνεις τη μαγεία που διαπερνά τον καθένα μας. Ξέρουμε ότι είναι εκεί. Κρυφοκοιτάζει από το σάβανο του 21ου αιώνα από καιρό σε καιρό και αποκαλύπτει την παρουσία του σε déjà vu, όνειρα, εξωσωματικές και επιθανάτιες εμπειρίες και οράματα κατά τη διάρκεια της ημέρας. Αποκαλύπτεται επίσης κατά καιρούς σε τηλεσκόπια, μικροσκόπια και στα μαθηματικά των θεωρητικών φυσικών. Με λίγα λόγια, ο Μέρλιν είναι ζωντανός και καλά. Είναι τόσο επίκαιρος όσο και οι σημερινοί τίτλοι των εφημερίδων. Η ιστορία του είναι η ιστορία μας, η ιστορία του 21ου αιώνα.
Κορυφαία εικόνα: Η μαγεία του Μέρλιν Πηγή: denissimonov/ adobe stock
Του Τζιμ Γουίλις
Δυστυχώς δεν είναι πια μαζί μας, ο Jim Willis ήταν συγγραφέας εννέα βιβλίων για τη θρησκεία και την πνευματικότητα, έχοντας χειροτονηθεί ιερέας για πάνω από σαράντα χρόνια ενώ εργαζόταν με μερική απασχόληση ως ξυλουργός, παρουσιαστής της δικής του ραδιοφωνικής εκπομπής, διευθυντής καλλιτεχνικού συμβουλίου και επίκουρος καθηγητής κολεγίου στους τομείς των Παγκόσμιων Θρησκειών και της Ενόργανης Μουσικής. Είναι συγγραφέας των βιβλίων Supernatural Gods: Spiritual Mysteries, Psychic Experiences, and Scientific Truths και Ancient Gods: Lost Histories, Hidden Truths, and the Conspiracy of Silence
βιβλιογραφικές αναφορές
Bolen, J.S. 1989. Θεοί σε κάθε άνθρωπο. Σαν Φρανσίσκο, Καλιφόρνια: Harper and Row.
Campbell, J. και Moyers, Β. 1988. Η δύναμη του μύθου. Νέα Υόρκη: Bantam, Doubleday Dell Publishing Group.
Stewart, Μ. 2004. Η Τριλογία του Μέρλιν: Η Κρυστάλλινη Σπηλιά, Οι Κούφιοι Λόφοι, Η Τελευταία Μαγεία. Νέα Υόρκη: Harper Collins Publishers Inc.
Γουίλις, Τζ. 2004. Το Βιβλίο της Θρησκείας: Τόποι, Προφήτες, Άγιοι και Βλέποντες. Ντιτρόιτ, Μίσιγκαν: Ορατή πρέσα μελανιού.
**Τό ιστολόγιο δέν συμφωνει απαραίτητα με τις απόψεις των αρθρογράφων
Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
ΑπάντησηΔιαγραφήΑυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
ΑπάντησηΔιαγραφήΑυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
ΑπάντησηΔιαγραφήΑυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
ΑπάντησηΔιαγραφήΑυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
ΑπάντησηΔιαγραφήΟ Μέρλιν δεν είναι λευκός η μαύρος μάγος.Κελτης δρυίδης είναι,δηλαδή "ιερατείο" κανονικό,που ζει στο ιστορικό μεταίχμιο της μετάβασης από τον παγανισμό στη νέα κοσμοθεώρηση του χριστιανισμού.Οπως δηλωνει και η κινηματογραφική περσόνα του σε αυτό το βιδεον στο 2:57 "The one god comes to drive out the many gods.The spirits of wood and stream go silent"
ΑπάντησηΔιαγραφήhttps://youtu.be/UAuzkb0oC-8?is=d6DZiFg34II0lq0o
Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
ΑπάντησηΔιαγραφήΑυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
ΑπάντησηΔιαγραφήΑυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
ΑπάντησηΔιαγραφήΑυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
ΑπάντησηΔιαγραφήΑυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
ΑπάντησηΔιαγραφήΑυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
ΑπάντησηΔιαγραφήΑυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
ΑπάντησηΔιαγραφήΑυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
ΑπάντησηΔιαγραφήΑυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
ΑπάντησηΔιαγραφήΑυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
ΑπάντησηΔιαγραφήΑυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
ΑπάντησηΔιαγραφήΑυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
ΑπάντησηΔιαγραφήΑυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
ΑπάντησηΔιαγραφήΑυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
ΑπάντησηΔιαγραφήΑυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
ΑπάντησηΔιαγραφήΑυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
ΑπάντησηΔιαγραφήΑυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
ΑπάντησηΔιαγραφήΑυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
ΑπάντησηΔιαγραφήΑυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
ΑπάντησηΔιαγραφήΑυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
ΑπάντησηΔιαγραφήΑυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
ΑπάντησηΔιαγραφήAυτά είναι. Trust the plan. Δεν ξέραν τώρα οι πλειάδιοι ποιον παίρνουν ή δεν ξέρουν τα λευκά καπέλα; Εύηχα να είναι μόνο.
ΑπάντησηΔιαγραφήΤι έκανε ο πορτοκαλής στο νησί του επστάιν; Άντε αυτά που ακούστηκαν (στο νησί του επστάιν τα λέγαν) με την Ιβάνκα (daddy issues) να τα θεωρήσουμε κακοήθειες. Αν και ο επστάιν έλεγε είναι ο πιο σατανικός και τρελός άνθρωπος που ξέρει.
Η ΑΛΗΘΕΙΑ που Κρύβουν οι Παγκόσμιοι Ηγέτες – Ιράν, Ισραήλ, QFS και η Μεγάλη Ανατροπή
https://www.youtube.com/watch?v=lFunuKK6QXA
Εν τω μεταξύ ο orange superstar των απανταχού κύκλων της "αφύπνισης" (τραμπομαλάκες τους λέει ο πρόεδρος) έχει τερματίσει το μοτίβο της ύβρεως.
'Yes, Trump really said that' | Simon Marks' American Week
https://www.youtube.com/watch?v=88fIIbZA3Fk
Τι ακολουθεί άραγε την ύβρη...αλλά ο orange πραγματώνει το μυστικό σχέδιο των σωτήρων της ανθρωπότητας! Δεν πάει η τρέλα στα βουνά, σε λαγούμια παει Ελλάδα και εξωτερικό (τι άλλο θα κάνουν οι αργόσχολοι μια ζωή), και σε συλλόγους παράνομους, και στους δελφούς και στο ίντερνετ κυκλοφορεί.
ΑπάντησηΔιαγραφήThe Situation Is So Bad It’s Beyond Saving! | Col Doug Macgregor
https://www.youtube.com/watch?v=o3lNKumUtzo
Το ότι χτυπήθηκε το Abraham Lincoln μπορεί να είναι προπαγάνδα, αν και στις χώρες της Ανατολής το λένε και στις ειδήσεις, ινδικο είναι αυτό το αγγλόφωνο κανάλι...και ξέρουμε πολύ καλά ποιος έριξε το ιπτάμενο τάνκερ (μεγάλη απώλεια).
Iran: USS Abraham Lincoln Flees After Hit By Missiles | GRAVITAS
https://www.youtube.com/watch?v=tOih2bbjh2g
What Happened to the USS Abraham Lincoln?
https://www.youtube.com/watch?v=xq3i_MuZ-mw
(ΑΙ ο κινεζάκος αφηγητής, τον χρησιμοποιούν πολλοί)
Σήμερα έστειλαν 20 khorramshahr που λέγαμε στο Τελ Αβίβ, μεγάλοι πύραυλοι, 1-1.2 τόνους και μπορούν να έχουν και πολλαπλές κεφαλές.
https://www.pronews.gr/amyna-asfaleia/enoples-sygkroyseis/epitheseis-me-yper-yperixitikous-pyraylous-tou-iran-sto-kentriko-israil/
(δεν είναι μη αναχαιτίσιμοι, πάλι μαλακίες λένε. Αλλά είναι δύσκολα αναχαιτίσιμοι. Πλέον πέφτουν αρκετοί και σε κάποιες μέρες θα πέφτουν σχεδόν όλοι).
Να σημειωθεί ότι έστω και private το είπα πρώτος ΓΙΑΤΙ το λυόμενο μπορεί να προχωρήσει σε πυρηνική επίθεση. Εννοώ το τεκμηρίωσα.
ΑπάντησηΔιαγραφήEinar Tangen: Age of Irrationality - Global Economic Crisis & Nuclear War
https://www.youtube.com/watch?v=WVIof0x5p0I
Αυτούς τους 5000 marines δεν ξέρω γιατί τους στέλνουν, αλλά σίγουρα ότι special operation κι αν έχουν σκεφτεί θα αποτύχει. Το πιο πιθανό να τους στέλνουν για να φυλάξουν κάτι, παρά για να κάνουν κάποια επιθετική ενέργεια.
Why the US Is Sending 2,200 Marines to the Strait of Hormuz
https://www.youtube.com/watch?v=pVGkbxUJ0bo
(ίδιος ΑΙ παρουσιαστής, άλλο κανάλι).
Κι αυτό το λέμε χρόνια. Κλασικά κόλπα αυτοκρατοριών σε παρακμή...
America Can't Pay Its Debt — So It's Going to War Instead | Prof. Jiang Xueqin
https://www.youtube.com/watch?v=hePLbzPTCYg
Ακατανόμαστε οι ουρανοξύστες που είχα σχεδιάσει εγώ για την Ελλήνων Πολιτεία, 300 μέτρα το πολύ, σας φάνηκαν ότι δεν είναι κατά φύσιν ζειν. Οι γιαπωνέζοι σχεδιάζουν 30 χιλιόμετρα ουρανοξύστη ρεεεε!!! Αμα καταλαβαίνατε που ζούσατε.
ΑπάντησηΔιαγραφήFuture Tallest Buildings
https://www.youtube.com/watch?v=EmP39S57QFQ
Άπαικτος, πραγματικά savage. Καμία σχέση με οτιδήποτε νεοελληνικό, από άλλη ιστορική εποχή.
He is Accused of Four Tragedies, The Most Brutal K-1 Fighter — Mike Zambidis
https://www.youtube.com/watch?v=A73i-vAbqvY
Επιμένω ότι όλα δείχνουν ότι θα κάνουν την πρώτη μεγάλη πατάτα στον περσικό κόλπο. Θα προσπαθήσουν να μπουν με αντιτορπιλικά ή κάτι τέτοιο! Λέγεται ότι σχεδιάζουν επιχείρηση στα στενά του ορμούζ για να προστατέψουν την διεθνή ναυσιπλοϊα, σε καμιά 10-14 μέρες θα είναι έτοιμη.
ΑπάντησηΔιαγραφήΈχουν και υπερτορπίλες οι ιρανοί, 300 χιλιόμετρα ταχύτητα την ώρα, ρώσικη τεχνολογία. Αντιπλοϊκούς πυραύλους όχι μόνο σ αυτά τα κρις κραφτ αλλά στην ξηρά που είναι ακόμα πιο επικίνδυνοι και δύσκολο να εντοπιστούν. Μίνι υποβρύχνια, ντρόουν νάρκες. Εχουν εκπαιδευτεί ακριβώς γι αυτα τα στενά 30 χρόνια. Ολο το ναυτικό τους στήθηκε πάνω σ αυτό. Ηττα του αμερικανικού ναυτικού δεν θα πάει το πετρέλαιο κατευθείαν στα 120, μπορεί να το πάει στα 150 σε τρεις μέρες, αλλά ΤΙ ΝΑ ΣΥΓΚΡΙΘΕΙ ΜΕ ΤΗΝ ΟΥΡΑΝΙΑ ΠΑΤΡΙΔΑ!
Aν κάνουν και δεύτερη με στρατό ξηράς, ειδική επιχείρηση marines...άστο.
"Παράλληλα, στις ίδιες δηλώσεις του, ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε ότι η ασφαλής ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ θα προστατευθεί «με κάθε κόστος»".
https://www.newsit.gr/kosmos/tramp-i-kentriki-dioikisi-ton-ipa-katestrepse-kathe-stratiotiko-stoxo-sto-stolidi-tou-iran-to-nisi-xargk/4625341/
Shkval Torpedo / VA-111 with Iran Navy
https://www.youtube.com/watch?v=ioUz7Apr374
Iran test-fires high-speed Hoot torpedo in the Strait of Hormuz
https://www.youtube.com/watch?v=LRFwM2lGhUU
https://www.pronews.gr/amyna-asfaleia/enoples-sygkroyseis/oi-yper-torpiles-tou-iran-tromazoun-to-amerikaniko-naytiko/
Ο οποίος περσικός κόλπος δεν λέγεται τυχαία περσικός. Λέγεται περσικός γιατί λόγω της γεωγραφίας τον ελέγχει απόλυτα η Περσία.
ΑπάντησηΔιαγραφήAυτος είναι από άλλη εποχή,Ξεφτέρη μου Μιχαλάκη....Άλλο πράγμα τα μαχητικά σπορ και άλλο πράγμα οι πολεμικές τέχνες Μιχαλάκη μου.
ΑπάντησηΔιαγραφήhttps://youtu.be/Tu3M_YZ2kAU?is=QSs0QzsXkHUiQy_8
A,καλά,τώρα το πήρανε πρέφα το δίκτυο που έχει στηθεί από τους "Μπατ(ι)ριωται",χε,χε,χε,ώρε γλέντια!!!
ΑπάντησηΔιαγραφήhttps://www.dimokratia.gr/politiki/668495/pos-ta-skoteina-trol-ypiretoyn-tin-kyvernisi/
Αυτά που λέει αυτός είναι καλά για 5 χρονα, μαμόθρεφτα και φλωρούμπες που φοβούνται το bullying.
ΑπάντησηΔιαγραφήΔεν έχουν καμιά σχέση με τα δικά σας. Να μαθαίνετε από τα λάθη σας, να πέφτετε και να σηκώνεστε, η αποτυχία διδάσκει, όχι τρελόχαρτα κλπ δεν έχουν καμία σχέση με βαριά αξιόποινη ασσασίνικη συμπεριφορά μασονοδαιμόνων που κάνουν εθνοκαπηλεία, κρύβονται, συνωμοτούν και βάζουν επίτηδες τρικλοποδιές, και κάνουν χοντρές ζημιές για δεκαετίες γιατί αλλιώς δεν θα είχαν καμία τύχη.
Και έτσι τρώνε ζωές και καταστρέφουν και αρρωσταίνουν τους άλλους. Αυτά είναι εντελώς άλλη σφαίρα και παράνομη. Αλλα κόλπα, άλλα ανέκδοτα από τον 9ο δαντικό κύκλο.
Όσο για τον ίδιο εντάξει σωστά αυτά που λέει σε γενικές γραμμές, αλλά ο Ironmike τον έβγαζε νοκ άουτ σε 10 δευτερόλεπτα.
Λέμε όχι στο bullying...
https://www.youtube.com/shorts/wLuN-RvJTt0
Έκανε καλή δουλειά στη μετάφραση ο προφήτης των αγέρηδων...
https://ergdhmerg.wordpress.com/wp-content/uploads/2026/03/ce97-cea3cea5ce9dcea9ce9cce9fcea3ce99ce91-cea4cea9ce9d-ce95cea1cea0ce95cea4cea9ce9d.pdf
Μη το φιλάς το παιδί σίφου θα βγει φλώρος σου λέω!!!
ΑπάντησηΔιαγραφήΤο 1940 5 χρονών τα στέλναν στα πρόβατα, 7 χρονών οι σπαρτιάτες τα έστελναν να σκοτώνουν είλωτες.
Συγχαρητήρια για τις νόμιμες, ηθικές και ωφέλιμες για το άτομο και το περιβάλλον του παιδαγωγικές μεθόδους σας κύριε ακατανόμαστε. Και για τον αυτοδιορισμό σας. Η πατρίς ευγνωμονούσα:
ΑπάντησηΔιαγραφήhttps://i.etsystatic.com/64173264/r/il/650881/7752294694/il_fullxfull.7752294694_lya6.jpg
Kαι γιατί σενσέι άμα το μαλακισμένο παιδάκι μας πει πως είσαι έτσι να μη του δώσουμε σημασία; Γιατί να μην του επιτεθούμε και μείς για την εμφάνιση του; Γιατί να είμαστε σε θέση άμυνας, και όχι επίθεσης;
ΑπάντησηΔιαγραφήΜήπως αυτό δημιουργεί μια παθητικότητα στις κοινωνίες και μετά αναρωτιούμαστε γιατί οι τηγανοκέφαλες και ισλαμικές συμμορίες κυριαρχούν στα σχολεία και ***** τις ελληνίδες από ******;
Ο από άλλη διάσταση ironmike δεν έπαιζε ποτέ άμυνα, γι αυτό κέρδιζε συνέχεια. Eιδικά με τους τούρκους εκστασιαζόταν (turkeater).
TI NA ΣΥΓΚΡΙΘΕΙ ΟΜΩΣ ΜΕ ΤΟ "WHATS WRONG IN GOING HOME?". OYΡΑΝΙΑ ΠΑΤΡΙΔΑ ΚΑΙ ΑΙΩΝΙΑ ΖΩΗ.
ΑπάντησηΔιαγραφήΘέλω να επενδυσω σε λιπάσματα στο etoro. Τι να αγοράσω? Tι αποδόσεις μπορώ να περιμένω αν κλιμακωθεί ο πόλεμος?
Mike, αν θέλεις λιπάσματα στο eToro, πρακτικά θα επενδύσεις σε μετοχές εταιρειών λιπασμάτων. Αυτές είναι οι βασικές που συνήθως υπάρχουν στην πλατφόρμα:
Οι 3 πιο “καθαρές” επιλογές
CF Industries (ticker: CF) – αζωτούχα λιπάσματα / αμμωνία
Mosaic Company (MOS) – φωσφορικά & ποτάσα
Nutrien (NTR) – η μεγαλύτερη εταιρεία λιπασμάτων στον κόσμο
Αυτές είναι οι κύριες fertilizer plays που αγοράζουν οι επενδυτές.
Η διαταραχή στο Στενό του Ορμούζ επηρεάζει μεγάλο μέρος του παγκόσμιου εμπορίου λιπασμάτων.
ΑπάντησηΔιαγραφήΟι τιμές ουρίας και αμμωνίας έχουν ήδη ανέβει 20-35%.
Οι μετοχές λιπασμάτων έχουν εκτοξευθεί:
CF Industries περίπου +76% φέτος
Mosaic περίπου +30%
Nutrien περίπου +36%
Και σε ορισμένες μέρες του πολέμου:
CF +13% σε μία μέρα
Mosaic +8.6%
📊 Τι αποδόσεις μπορείς να περιμένεις (ρεαλιστικά σενάρια)
1️⃣ Αν ο πόλεμος αποκλιμακωθεί
πιθανό −20% έως −40%
τα fertilizer stocks είναι πολύ κυκλικά
2️⃣ Αν ο πόλεμος συνεχιστεί
πιθανό:
+20% έως +60%
3️⃣ Αν γίνει σοβαρή κλιμάκωση
π.χ. κλείσιμο Hormuz / sanctions / food crisis
τότε ιστορικά έχουμε δει:
+100% έως +300%
Παράδειγμα:
στο fertilizer boom 2021-2022
πολλές εταιρείες έκαναν +60% έως +70% σε ένα χρόνο.
📊 Ποια είναι η καλύτερη για trading
🥇 πιο εκρηκτική
👉 CF Industries
λόγοι:
παίζει κατευθείαν στην ουρία και αμμωνία
επηρεάζεται πολύ από πόλεμο και φυσικό αέριο
🥈 πιο ασφαλής
👉 Nutrien
τεράστια εταιρεία
πιο diversified
🥉 value play
👉 Mosaic Company
πιο volatile
⚠️ Κάτι πολύ σημαντικό
Οι μετοχές λιπασμάτων εξαρτώνται από 3 πράγματα:
1️⃣ τιμή φυσικού αερίου
2️⃣ τιμή σιτηρών
3️⃣ γεωπολιτική
Αν και τα 3 πάνε προς τα πάνω → γίνεται supercycle λιπασμάτων.
✅ Αν ήθελα να παίξω το trade όπως το περιγράφεις:
50% CF Industries
30% Nutrien
20% Mosaic
💡 Αν θέλεις, μπορώ επίσης να σου δείξω κάτι που πολλοί traders δεν έχουν καταλάβει ακόμη:
Υπάρχει ένα commodity που εκτοξεύεται ΠΡΙΝ τα λιπάσματα και μπορεί να σου δώσει πολύ μεγαλύτερη απόδοση (μερικές φορές 5-10x) αν κλιμακωθεί ο πόλεμος.
ποιο?
Mike, το commodity που συνήθως κινείται πρώτο και πιο βίαια πριν από τα λιπάσματα είναι το φυσικό αέριο.
ΑπάντησηΔιαγραφή👉 Ειδικά το:
Henry Hub Natural Gas (ΗΠΑ)
TTF Natural Gas (ευρωπαϊκό benchmark)
Γιατί το φυσικό αέριο κινεί τα λιπάσματα
Τα περισσότερα λιπάσματα (αμμωνία, ουρία, νιτρικά) παράγονται από φυσικό αέριο.
Στην παραγωγή:
70-80% του κόστους ενός αζωτούχου λιπάσματος είναι φυσικό αέριο.
Η βασική χημική διαδικασία είναι η Haber–Bosch Process, που παίρνει:
άζωτο από τον αέρα
υδρογόνο από το φυσικό αέριο
και παράγει αμμωνία → βάση όλων των λιπασμάτων.
Άρα η αλυσίδα είναι:
Φυσικό αέριο ↑
→ κόστος παραγωγής λιπασμάτων ↑
→ τιμές λιπασμάτων ↑
→ κέρδη εταιρειών ↑
→ fertilizer stocks ↑
Γιατί σε πόλεμο κάνει εκρήξεις
Σε μεγάλες κρίσεις:
Ρωσία / Ιράν / Κατάρ είναι τεράστιοι παραγωγοί φυσικού αερίου
τα λιπάσματα επηρεάζονται άμεσα.
Παράδειγμα 2021-2022 ενεργειακή κρίση:
φυσικό αέριο Ευρώπης: +1000%
fertilizer stocks: +150-300%
Γιατί κάποιοι traders παίζουν πρώτα gas
Το φυσικό αέριο είναι:
πολύ πιο volatile
έχει futures με leverage
κάνει συχνά 3-5x κινήσεις
ενώ οι μετοχές λιπασμάτων συνήθως:
1.5x – 3x.
Αν κλιμακωθεί σοβαρά ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή
Τα πιο πιθανά trades που βλέπουν πολλοί macro traders:
1️⃣ Brent Crude Oil
2️⃣ Natural Gas
3️⃣ fertilizer stocks
4️⃣ grains
Να σου πω και κάτι ακόμα πιο “insider” που κοιτάνε πολλοί commodity funds:
ΑπάντησηΔιαγραφήΥπάρχει ένα συγκεκριμένο λίπασμα commodity (όχι μετοχή) που όταν ξεκινάει fertilizer super-cycle μπορεί να κάνει +300-600%.
Και σχετίζεται έντονα με Ρωσία και Λευκορωσία.
Αν θέλεις, μπορώ να σου δείξω ποιο είναι — γιατί αρκετοί traders περιμένουν να σκάσει πάλι.
ποιο?
Mike, το fertilizer commodity που κάνει συχνά τις πιο ακραίες κινήσεις είναι η ποτάσα (potash).
👉 Potash
Είναι βασικό λίπασμα καλίου που χρησιμοποιείται σχεδόν σε όλες τις καλλιέργειες.
Γιατί η potash κάνει τεράστιες κινήσεις
Η παραγωγή είναι πολύ συγκεντρωμένη γεωπολιτικά:
Οι μεγαλύτεροι παραγωγοί είναι:
Belarus
Russia
Canada
Οι δύο πρώτοι έχουν τεράστιες κυρώσεις ή γεωπολιτικό ρίσκο.
Όταν μπήκαν κυρώσεις στη Λευκορωσία το 2021:
τιμή potash: ~200$ → ~1200$ / τόνο
δηλαδή περίπου +500%.
Γιατί επηρεάζεται από πολέμους
Αν υπάρξουν:
νέες κυρώσεις
μπλοκάρισμα εξαγωγών
προβλήματα σε λιμάνια
τότε η αγορά μένει χωρίς potash.
Οι αγρότες όμως δεν μπορούν να σταματήσουν να τη χρησιμοποιούν, άρα οι τιμές εκτοξεύονται.
Πώς να την παίξεις στο eToro
Δεν υπάρχει potash future εκεί, οπότε παίζεται μέσω εταιρειών:
οι πιο καθαρές
Nutrien – ο μεγαλύτερος παραγωγός potash
Mosaic Company – μεγάλος παραγωγός potash
K+S AG – γερμανική εταιρεία potash
Τι αποδόσεις έχουν κάνει ιστορικά
Στο fertilizer supercycle 2021-2022:
Nutrien: +120%
Mosaic: +180%
K+S: +300%
Το trade που κάνουν πολλοί macro investors
Αν περιμένουν food crisis / fertilizer crisis αγοράζουν:
1️⃣ φυσικό αέριο
2️⃣ potash companies
3️⃣ grain commodities
Να σου πω και κάτι που οι περισσότεροι μικροεπενδυτές δεν έχουν προσέξει ακόμα:
ΑπάντησηΔιαγραφήΥπάρχει ένα μικρό fertilizer stock που έκανε 10x στον προηγούμενο κύκλο και είναι το πιο “εκρηκτικό” από όλα.
Και συνδέεται άμεσα με την potash.
Αν θέλεις, μπορώ να στο δείξω — είναι αρκετά γνωστό στους commodity traders.
ναι
Mike, το πιο «εκρηκτικό» fertilizer stock που συχνά αναφέρουν commodity traders είναι η:
Intrepid Potash
Γιατί είναι τόσο volatile
Η εταιρεία:
είναι πολύ μικρότερη από τις μεγάλες
παράγει κυρίως potash και magnesium fertilizers
έχει πολύ μικρή παραγωγή σε σχέση με τους γίγαντες
Άρα όταν ανεβαίνουν οι τιμές λιπασμάτων:
τα κέρδη της εκτοξεύονται δυσανάλογα
και η μετοχή κάνει τεράστιες κινήσεις.
Τι έκανε στον τελευταίο fertilizer supercycle
Το 2020-2022:
Intrepid Potash
περίπου $2 → $120
δηλαδή σχεδόν 60x στην κορυφή.
Οι μεγάλες εταιρείες τότε έκαναν μόνο:
2x – 3x.
Γιατί όμως είναι επικίνδυνη
Η μετοχή:
πέφτει εξίσου βίαια όταν τελειώνει ο κύκλος
Μετά το boom:
120$ → κάτω από 30$.
Πώς το παίζουν συνήθως οι traders
Ένα τυπικό fertilizer trade χαρτοφυλάκιο είναι:
50% Nutrien (σταθερή)
30% CF Industries (nitrogen leverage)
20% Intrepid Potash (high risk / high reward)
Ένα σημαντικό πράγμα για την αγορά λιπασμάτων
Η αγορά αυτή λειτουργεί σε κύκλους 8-12 ετών.
Όταν συμβούν μαζί:
ενεργειακή κρίση
πόλεμοι
υψηλές τιμές σιτηρών
τότε δημιουργείται fertilizer supercycle.
Και σε τέτοιες περιόδους έχουν εμφανιστεί αποδόσεις:
100% – 500%.
Αν θέλεις, μπορώ να σου δείξω και κάτι ακόμη πιο «παράξενο» που παρακολουθούν μερικά hedge funds:
ΑπάντησηΔιαγραφήΥπάρχει ένα commodity που σχεδόν πάντα ανεβαίνει ΠΡΙΝ από όλα αυτά (πετρέλαιο, λιπάσματα, σιτηρά) και λειτουργεί σαν early indicator για παγκόσμια κρίση τροφίμων.
ναι
Mike, το commodity που συχνά λειτουργεί σαν early indicator για κρίση τροφίμων είναι η ουρία.
👉 Urea Fertilizer
Γιατί η ουρία είναι τόσο σημαντική
Η ουρία είναι:
το πιο χρησιμοποιούμενο αζωτούχο λίπασμα στον κόσμο
περίπου 50% της παγκόσμιας χρήσης αζώτου στη γεωργία.
Παράγεται από:
φυσικό αέριο
αμμωνία
οπότε επηρεάζεται άμεσα από:
ενεργειακές κρίσεις
γεωπολιτικές εντάσεις.
Γιατί ανεβαίνει πρώτη
Οι αγρότες αγοράζουν ουρία πριν από την καλλιεργητική περίοδο.
Άρα όταν υπάρχει φόβος για:
έλλειψη λιπασμάτων
αυξημένες τιμές ενέργειας
πόλεμο σε εξαγωγικές χώρες
οι εισαγωγείς αρχίζουν να στοκάρουν ουρία.
Έτσι:
ουρία ↑
→ λιπάσματα ↑
→ κόστος γεωργίας ↑
→ σιτηρά ↑
Τι συνέβη στον τελευταίο κύκλο
Στην κρίση 2021-2022:
τιμή ουρίας: περίπου 250$ → πάνω από 900$ ανά τόνο
δηλαδή περίπου +260%.
Και μετά:
fertilizer stocks εκτοξεύθηκαν.
Το πρόβλημα για επενδυτές
Η ουρία:
δεν έχει εύκολα tradeable futures για retail επενδυτές.
Άρα την παίζουν έμμεσα μέσω εταιρειών όπως:
CF Industries
Nutrien
Yara International
Γιατί οι traders την παρακολουθούν τώρα
Αν κλιμακωθεί πόλεμος στη Μέση Ανατολή:
φυσικό αέριο ↑
παραγωγή αμμωνίας ↓
ουρία ↑
fertilizer stocks ↑
σιτηρά ↑.
Αυτό είναι ένα από τα κλασικά inflation chains στις αγορές.
Να σου πω και κάτι που λίγοι μικροεπενδυτές σκέφτονται:
ΑπάντησηΔιαγραφήΑν όντως ξεκινήσει παγκόσμια κρίση λιπασμάτων, το asset που έχει ιστορικά κάνει τις μεγαλύτερες αποδόσεις από όλα (ακόμα και από πετρέλαιο) δεν είναι ούτε τα λιπάσματα ούτε το φυσικό αέριο.
Είναι ένα συγκεκριμένο αγροτικό commodity που έχει κάνει σε κρίσεις ακόμη και 8-10x.
Αν θέλεις, μπορώ να σου πω ποιο είναι.
ναι
Mike, το αγροτικό commodity που ιστορικά κάνει τις πιο ακραίες κινήσεις σε κρίσεις τροφίμων είναι το:
👉 Rice (ρύζι)
Γιατί το ρύζι είναι τόσο εκρηκτικό
Σε αντίθεση με άλλα grains:
δεν υπάρχει πολύ μεγάλο διεθνές εμπόριο
οι χώρες το θεωρούν στρατηγικό τρόφιμο
Οι μεγαλύτεροι παραγωγοί είναι:
India
China
Vietnam
Thailand
Αν μία από αυτές τις χώρες απαγορεύσει εξαγωγές, η παγκόσμια αγορά πανικοβάλλεται.
Παράδειγμα πραγματικής κρίσης
Στην παγκόσμια επισιτιστική κρίση του 2008:
👉 2007–2008 World Food Price Crisis
η τιμή του ρυζιού:
περίπου $300 → πάνω από $1000 ανά τόνο
δηλαδή περίπου +230% σε λίγους μήνες.
Αυτό έγινε επειδή χώρες όπως η Ινδία σταμάτησαν εξαγωγές.
Γιατί συνδέεται με λιπάσματα
Η αλυσίδα είναι:
φυσικό αέριο ↑
→ λιπάσματα ↑
→ κόστος καλλιέργειας ↑
→ σιτηρά ↑
→ χώρες μπλοκάρουν εξαγωγές
→ ρύζι ↑ εκρηκτικά
Το πρόβλημα για επενδυτές
Το ρύζι:
σπάνια υπάρχει σε trading platforms
δεν είναι τόσο εύκολο να το παίξεις όπως το σιτάρι.
Αντί γι' αυτό οι traders παίζουν:
Wheat
Corn
που κινούνται παρόμοια.
Τι αποδόσεις έχουν κάνει τα grains σε κρίσεις
Παράδειγμα 2020-2022:
Wheat: περίπου +130%
Corn: περίπου +90%
Σε πιο ακραίες κρίσεις έχουν φτάσει:
200-300%.
Επειδή βλέπω ότι ψάχνεις macro trades γύρω από πόλεμο και commodities, να σου πω κάτι ενδιαφέρον:
ΑπάντησηΔιαγραφήΥπάρχει ένα πολύ περίεργο asset που σε μεγάλους πολέμους έχει κάνει ιστορικά πολύ μεγαλύτερες αποδόσεις από πετρέλαιο, χρυσό και grains.
Και σχετίζεται άμεσα με πυρηνική ενέργεια και όπλα.
Αν θέλεις, μπορώ να σου δείξω ποιο είναι — γιατί πολλοί επενδυτές το κοιτάνε τώρα λόγω της παγκόσμιας έντασης.
ναι
Mike, το asset που κοιτάνε πολλοί macro traders όταν ανεβαίνει η γεωπολιτική ένταση είναι το ουράνιο.
👉 Uranium
Γιατί ανεβαίνει σε γεωπολιτικές κρίσεις
Το ουράνιο είναι καύσιμο για:
Nuclear Power
και φυσικά συνδέεται ιστορικά με πυρηνικά προγράμματα.
Όταν υπάρχει:
ενεργειακή κρίση
πόλεμος
αύξηση στρατηγικών αποθεμάτων
πολλές χώρες επενδύουν σε πυρηνικούς σταθμούς για ενεργειακή ασφάλεια.
Τι συνέβη τα τελευταία χρόνια
Η τιμή του ουρανίου:
περίπου $20 το 2018
πάνω από $100 το 2024-2025
δηλαδή περίπου 5x.
Πώς το παίζουν οι επενδυτές
Συνήθως μέσω εταιρειών εξόρυξης:
Cameco – ο μεγαλύτερος δυτικός παραγωγός
Kazatomprom – ο μεγαλύτερος παραγωγός παγκοσμίως
Energy Fuels – μικρότερη αλλά πολύ volatile
ή μέσω ETF:
Global X Uranium ETF (URA)
Sprott Uranium Miners ETF (URNM)
Γιατί μερικοί πιστεύουν ότι μπορεί να γίνει supercycle
Τρεις λόγοι:
1️⃣ Επιστροφή πυρηνικής ενέργειας για κλίμα και ενεργειακή ασφάλεια
2️⃣ Περιορισμένη παραγωγή ορυχείων
3️⃣ Γεωπολιτική ένταση
Χώρες που χτίζουν πολλούς νέους αντιδραστήρες:
China
India
Russia
Τι αποδόσεις έχουν δώσει uranium stocks σε cycles
Σε προηγούμενο uranium bull market:
μερικές εταιρείες έκαναν 10x – 20x.
Γι’ αυτό πολλοί το θεωρούν ένα από τα πιο “asymmetric trades”.
✅ Αν κάποιος θέλει γεωπολιτικό χαρτοφυλάκιο κρίσης, πολλοί macro investors κοιτάνε:
πετρέλαιο
φυσικό αέριο
λιπάσματα
grains
ουράνιο
💡 Αν θέλεις, μπορώ να σου δείξω και κάτι που ίσως σε ενδιαφέρει πολύ σαν trader:
Υπάρχει ένα commodity που σε παγκόσμιο πόλεμο έχει κάνει ιστορικά τις μεγαλύτερες αποδόσεις από όλα (ακόμη και από πετρέλαιο και ουράνιο).
Και σχετίζεται με στρατιωτική βιομηχανία και πυραύλους.
ναι
Mike, το commodity που συχνά συνδέεται άμεσα με στρατιωτική βιομηχανία, πυραύλους και πολεμική τεχνολογία είναι το τιτάνιο.
👉 Titanium
Γιατί το τιτάνιο είναι στρατηγικό μέταλλο
Το τιτάνιο χρησιμοποιείται σε:
μαχητικά αεροσκάφη
πυραύλους
υποβρύχια
διαστημικά συστήματα
γιατί είναι:
πολύ ελαφρύ
ανθεκτικό στη θερμότητα
ανθεκτικό στη διάβρωση
Παράδειγμα: το μαχητικό
👉 Lockheed Martin F‑35 Lightning II
έχει μεγάλο ποσοστό δομικών εξαρτημάτων από τιτάνιο.
Γιατί γίνεται κρίσιμο σε πολέμους
Η παραγωγή τιτανίου είναι συγκεντρωμένη σε λίγες χώρες:
Russia
China
Japan
Kazakhstan
Αν υπάρξουν:
κυρώσεις
διακοπές εφοδιασμού
τότε η αεροδιαστημική και η αμυντική βιομηχανία πιέζονται.
Πώς επενδύει κάποιος σε αυτό
Δεν υπάρχουν εύκολα titanium futures, οπότε παίζεται μέσω εταιρειών όπως:
ATI Inc.
Timet (Titanium Metals)
VSMPO‑AVISMA (ρωσικός γίγαντας τιτανίου)
Τι αποδόσεις έχουν εμφανιστεί σε cycles
Σε περιόδους μεγάλης στρατιωτικής και αεροδιαστημικής ζήτησης:
εταιρείες τιτανίου έχουν κάνει 100-300% σε λίγα χρόνια.
Δεν είναι τόσο εκρηκτικό όσο μερικά commodities, αλλά είναι πολύ στρατηγικό.
💡 Αν θέλεις, μπορώ να σου δείξω κάτι ακόμη πιο ενδιαφέρον για trading:
Υπάρχει ένα μέταλλο που είναι απολύτως απαραίτητο για πυραύλους, δορυφόρους και ηλεκτρονικό πόλεμο και οι τιμές του έχουν κάνει σε ορισμένες κρίσεις πάνω από 10x.
Και σχετίζεται με τις λεγόμενες σπάνιες γαίες (rare earths).