Του Κώστα Πασχάλη,
Στις 30 Οκτωβρίου 2025, ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Σι Τζινπίνγκ συναντήθηκαν στην Πούσαν της Νότιας Κορέας για να βάλουν στάση στον εμπορικό πόλεμο. Χειραψίες, φωτογραφίες, ανακοίνωση συμφωνίας. Ο Τραμπ χαρακτήρισε την υπόσχεση της Κίνας να σταματήσει τη ροή φαιντανύλης προς τις ΗΠΑ ως «πολύ σημαντική». Οι αμερικανικοί δασμοί μειώθηκαν, η Κίνα υποσχέθηκε συνεργασία. Όλα φαινόταν ρόδινα. Μόλις όμως πέρασαν δέκα μέρες, το Πεκίνο έδειξε τα δόντια του.
Η συμφωνία που άντεξε δέκα μέρες
Η συμφωνία της Πούσαν ακούστηκε ενθαρρυντική: οι ΗΠΑ μείωσαν τους δασμούς για τη φαιντανύλη στα κινεζικά προϊόντα από 20% σε 10%. Η Κίνα υποσχέθηκε να σταματήσει την αποστολή συγκεκριμένων χημικών προδρόμων της φαιντανύλης προς τη Βόρεια Αμερική και να ελέγξει αυστηρά τις εξαγωγές άλλων χημικών παγκοσμίως. Ως αντάλλαγμα, ανέστειλε τους δασμούς 10-15% που είχε επιβάλει σε αμερικανικά γεωργικά προϊόντα.
Στις 10 Νοεμβρίου όμως, το Υπουργείο Εμπορίου της Κίνας ανακοίνωσε κάτι που έκανε πολλούς να αναρωτηθούν αν η συμφωνία ήταν πραγματική: νέες απαιτήσεις αδειών εξαγωγής για 13 χημικές ουσίες πρόδρομες της φαιντανύλης, αποκλειστικά για αποστολές προς τις ΗΠΑ, το Μεξικό και τον Καναδά. Οι εξαγωγείς πρέπει πλέον να ζητούν κυβερνητική έγκριση για κάθε αποστολή προς αυτές τις τρεις χώρες, ενώ προς τον υπόλοιπο κόσμο το εμπόριο παραμένει ελεύθερο. Η επίσημη δικαιολογία; «Βελτίωση της διαχείρισης των εξαγωγών». Η πραγματικότητα; Το Πεκίνο δημιούργησε ένα νέο μοχλό πίεσης.
Το παιχνίδι της γάτας και του ποντικιού
Η φαιντανύλη είναι ένα συνθετικό οπιοειδές, έως 50 φορές ισχυρότερο από την ηρωίνη. Κάθε χρόνο προκαλεί δεκάδες χιλιάδες θανάτους από υπερδοσολογία στις ΗΠΑ. Η Ουάσιγκτον κατηγορεί εδώ και καιρό κινεζικές εταιρείες ότι εξάγουν τα χημικά που χρειάζονται οι έμποροι ναρκωτικών για να την παράγουν.
Η Κίνα είναι πράγματι η κύρια πηγή αυτών των χημικών προδρόμων. Το 2019, το Πεκίνο κατέταξε τη φαιντανύλη ως ελεγχόμενη ουσία και πρόσθεσε πολλά χημικά στον κατάλογο ελέγχου. Αλλά υπάρχει ένα πρόβλημα: όταν μια ουσία ελέγχεται, οι παραγωγοί απλά στρέφονται σε εναλλακτικές χημικές ενώσεις. Όπως το περιγράφει ένας ειδικός από το Lowy Institute, είναι «ένα παιχνίδι whack-a-mole» — χτυπάς το ένα κρησφύγετο, εμφανίζεται σε άλλο.
Οι διαδικτυακοί Κινέζοι προμηθευτές χημικών απλά άλλαξαν προϊόντα όταν συγκεκριμένοι πρόδρομοι απαγορεύτηκαν. Το αποτέλεσμα; Οι πολιτικές ελέγχου προκαλούν, στην καλύτερη περίπτωση, μια βραχυπρόθεσμη διαταραχή στην προσφορά. Μέχρι οι ΗΠΑ να αντιμετωπίσουν τη βαθύτερη αιτία της κρίσης —τη μαζική εγχώρια ζήτηση για οπιοειδή— οι διπλωματικές νίκες θα παραμένουν συμβολικές.
Πηγή Εικόνας και Δικαιώματα Χρήσης: Reuters
Δίνω με το ένα χέρι, παίρνω με το άλλο
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο της κινεζικής στρατηγικής είναι η χορογραφία της: ταυτόχρονα χαλαρώνει και σφίγγει ελέγχους σε διαφορετικά στρατηγικά υλικά. Ενώ ανέστειλε τους περιορισμούς εξαγωγής σε σπάνιες γαίες και σε κρίσιμα μέταλλα όπως το γάλλιο, το γερμάνιο και το αντιμόνιο για ένα έτος, ταυτόχρονα επέβαλε νέους περιορισμούς στην εξαγωγή βολφραμίου, αντιμονίου και αργύρου για την περίοδο 2026-2027.
Αυτή η διπλή προσέγγιση είναι μαεστρία. Το Πεκίνο εμφανίζεται συνεργάσιμο σε έναν τομέα, ενώ διατηρεί μοχλεύματα πίεσης σε άλλους. Το βολφράμιο και το αντιμόνιο είναι κρίσιμα για την αμυντική βιομηχανία, την αεροδιαστημική και την ηλεκτροκίνηση. Η Κίνα ελέγχει πάνω από 80% της παγκόσμιας παραγωγής βολφραμίου. Όπως σημειώνει το Global Times, η Κίνα «σιωπηλά σφίγγει τον κλοιό των εξαγωγών σε άλλα, εξίσου σημαντικά ορυκτά».
Το χρονοδιάγραμμα των περιορισμών για την περίοδο 2026-2027 δεν είναι τυχαίο. Δημιουργεί μακροπρόθεσμη αβεβαιότητα εφοδιασμού, που αναγκάζει δυτικές εταιρείες και κυβερνήσεις να λαμβάνουν στρατηγικές αποφάσεις υπό πίεση.
Η ανακωχή που δεν ήταν ανακωχή
Η αναστολή των κινεζικών περιορισμών ισχύει μέχρι τις 27 Νοεμβρίου 2026. Το Πεκίνο μπορεί να επανεξετάσει το μέτρο με βάση την πορεία των εμπορικών και τεχνολογικών σχέσεων ΗΠΑ-Κίνας. Με άλλα λόγια, η Κίνα διατηρεί τον έλεγχο.
Αναλυτές του Brookings Institution επισημαίνουν ότι οι δεσμεύσεις της συμφωνίας της Πούσαν «κυρίως αναιρούν τα κλιμακωτά μέτρα που επιβλήθηκαν από τις αρχές Μαρτίου». Δηλαδή, η συμφωνία επανέφερε την κατάσταση στο προηγούμενο status quo παρά επέτυχε ουσιαστική πρόοδο. Ήταν μια τακτική ανάπαυλα, όχι μια μόνιμη λύση.
Μέχρι τότε, η Κίνα κρατάει ισχυρά χαρτιά στο παιχνίδι των παγκόσμιων εφοδιαστικών αλυσίδων και τα κρίσιμα ορυκτά που τις τροφοδοτούν. Η συμφωνία της Πούσαν μπορεί να έδωσε στον Τραμπ μια διπλωματική νίκη για τα social media, αλλά το Πεκίνο απέδειξε ότι γνωρίζει πώς να παίζει το μακροπρόθεσμο παιχνίδι. Και στο μακροπρόθεσμο παιχνίδι, η υπομονή είναι όπλο.https://www.offlinepost.g
ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ
- China announces restrictions on chemicals after deal with Trump on fentanyl tariffs, AP, διαθέσιμο εδώ
- China announces curbs on chemicals after Trump deal on fentanyl tariffs, Business Standard, διαθέσιμο εδώ
- China imposes export licenses on 13 precursor chemicals amid fentanyl dispute with US, Anadolu Agency, διαθέσιμο εδώ
- US outlines agreement with China to curb fentanyl chemicals as tariffs ease, South China Morning Post, διαθέσιμο εδώ
**Τό ιστολόγιο δέν συμφωνει απαραίτητα με τις απόψεις των αρθρογράφων
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου